3-1. ஸாரிபுத்தத்தே²ரஅபதா³னவண்ணனா

தத³னந்தரம் தே²ராபதா³னஸங்க³ஹகா³தா²யோ ஸம்வண்ணேதும் ‘‘அத² தே²ராபதா³னம் ஸுணாதா²’’தி ஆஹ. அத²-அபதா³ன-ஸத்³தா³னமத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தோவ. ஏத்த² தே²ர-ஸத்³தோ³ பனாயம் காலதி²ரபஞ்ஞத்தினாமதே⁴ய்யஜேட்டா²தீ³ஸு அனேகேஸு அத்தே²ஸு வத்ததி. ததா² ஹி ‘‘தே²ரோவஸ்ஸிகானி பூதீனி சுண்ணகஜாதானீ’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.379; ம. நி. 1.112) காலே, தே²ரோவஸ்ஸிகானி சிரகாலம் ஓவஸ்ஸிகானீதி அத்தோ². ‘‘தே²ரோபி தாவ மஹா’’இச்சாதீ³ஸு தி²ரே தி²ரஸீலோதி அத்தோ². ‘‘தே²ரகோ அயமாயஸ்மா மஹல்லகோ’’திஆதீ³ஸு பஞ்ஞத்தியம், லோகபஞ்ஞத்திமத்தோதி அத்தோ². ‘‘சுந்த³த்தே²ரோ பு²ஸ்ஸத்தே²ரோ’’திஆதீ³ஸு நாமதே⁴ய்யே, ஏவம் கதனாமோதி அத்தோ². ‘‘தே²ரோ சாயம் குமாரோ மம புத்தேஸூ’’திஆதீ³ஸு ஜேட்டே², ஜேட்டோ² குமாரோதி அத்தோ². இத⁴ பனாயம் காலே ச தி²ரே ச வத்ததி. தஸ்மா சிரம் காலம் டி²தோதி தே²ரோ, தி²ரதரஸீலாசாரமத்³த³வாதி³கு³ணாபி⁴யுத்தோ வா தே²ரோதி வுச்சதி. தே²ரோ ச தே²ரோ சேதி தே²ரா, தே²ரானம் அபதா³னம் காரணம் தே²ராபதா³னம், தம் தே²ராபதா³னம் ஸுணாதா²தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ஹிமவந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே, லம்ப³கோ நாம பப்³ப³தோதிஆதி³ ஆயஸ்மதோ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ அபதா³னம், தஸ்ஸாயஸ்மதோ மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ச வத்து² ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் –

அதீதே கிர இதோ கப்பதோ ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கே ஏகஅஸங்க்²யேய்யமத்த²கே ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தித்வா நாமேன ஸரத³மாணவோ நாம அஹோஸி. மஹாமோக்³க³ல்லானோ க³ஹபதிமஹாஸாலகுலே நிப்³ப³த்தித்வா நாமேன ஸிரிவட்³ட⁴னகுடும்பி³கோ நாம அஹோஸி. தே உபோ⁴பி ஸஹபம்ஸுகீளனஸஹாயா அஹேஸும். தேஸு ஸரத³மாணவோ பிது அச்சயேன குலஸந்தகம் த⁴னம் படிபஜ்ஜித்வா ஏகதி³வஸம் ரஹோக³தோ சிந்தேஸி – ‘‘இமேஸம் ஸத்தானம் மரணம் நாம ஏகந்திகம், தஸ்மா மயா ஏகம் பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³ந்த்வா விமோக்க²மக்³கோ³ க³வேஸிதப்³போ³’’தி ஸஹாயம் உபஸங்கமித்வா ‘‘ஸம்ம, அஹம் பப்³ப³ஜிதுகாமோ. கிம் த்வம் பப்³ப³ஜிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸஸீ’’தி வத்வா தேன ‘‘ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமீ’’தி வுத்தே ‘‘ஹோது அஹமேவ பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’’தி ரதனகோட்டா²கா³ரானி விவராபேத்வா கபணத்³தி⁴காதீ³னம் மஹாதா³னம் த³த்வா பப்³ப³தபாத³ம் க³ந்த்வா இஸிபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜி. தஸ்ஸ பப்³ப³ஜிதஸ்ஸ அனுபப்³ப³ஜ்ஜம் பப்³ப³ஜிதா சதுஸத்ததிஸஹஸ்ஸமத்தா ப்³ராஹ்மணபுத்தா அஹேஸும். ஸோ பஞ்ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ அட்ட² ச ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா தேஸம்பி ஜடிலானம் கஸிணபரிகம்மம் ஆசிக்கி². தே ஸப்³பே³பி பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞா அட்ட² ச ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்திஸும்.

தேன ஸமயேன அனோமத³ஸ்ஸீ நாம ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ லோகே உப்பஜ்ஜித்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கோ ஸத்தே ஸம்ஸாரமஹோக⁴தோ தாரேத்வா ஏகதி³வஸம் ஸரத³தாபஸஸ்ஸ ச அந்தேவாஸிகானஞ்ச ஸங்க³ஹம் கத்துகாமோ ஏகோ அது³தியோ பத்தசீவரமாதா³ய ஆகாஸேன க³ந்த்வா ‘‘பு³த்³த⁴பா⁴வம் மே ஜானாதூ’’தி தாபஸஸ்ஸ பஸ்ஸந்தஸ்ஸேவ ஆகாஸதோ ஓதரித்வா பத²வியம் பதிட்டா²ஸி. ஸரத³தாபஸோ ஸத்து² ஸரீரே மஹாபுரிஸலக்க²ணானி உபதா⁴ரேத்வா ‘‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தோ⁴யேவாய’’ந்தி நிட்ட²ம் க³ந்த்வா பச்சுக்³க³மனம் கத்வா ஆஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா அதா³ஸி. நிஸீதி³ ப⁴க³வா பஞ்ஞத்தே ஆஸனே. ஸரத³தாபஸோ ஸத்து² ஸந்திகே ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

தஸ்மிம் ஸமயே தஸ்ஸ அந்தேவாஸிகா சதுஸத்ததிஸஹஸ்ஸமத்தா ஜடிலா பணீதபணீதானி ஓஜவந்தானி ப²லாப²லானி க³ஹேத்வா ஆக³தா ஸத்தா²ரம் தி³ஸ்வா ஸஞ்ஜாதபஸாதா³ அத்தனோ ஆசரியஸ்ஸ ஸத்து² ச நிஸின்னாகாரம் ஓலோகேத்வா ‘‘ஆசரிய, மயம் புப்³பே³ ‘தும்ஹேஹி மஹந்ததரோ கோசி நத்தீ²’தி மஞ்ஞாம, அயம் பன புரிஸோ தும்ஹேஹி மஹந்ததரோ மஞ்ஞே’’தி ஆஹம்ஸு. கிம் வதே³த², தாதா, ஸாஸபேன ஸத்³தி⁴ம் அட்ட²ஸட்டி²யோஜனஸதஸஹஸ்ஸுப்³பே³த⁴ம் ஸினேரும் ஸமம் காதும் இச்ச²த², ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³தே⁴ன மம் துலம் மா கரித்தா²தி. அத² தே தாபஸா ஆசரியஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ‘‘யாவ மஹா வதாயம் புரிஸுத்தமோ’’தி ஸப்³பே³வ பாதே³ஸு நிபதித்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³ம்ஸு.

அத² தே ஆசரியோ ஆஹ – ‘‘தாதா, ஸத்து² அனுச்ச²விகோ நோ தே³ய்யத⁴ம்மோ நத்தி², ஸத்தா² ச பி⁴க்கா²சரவேலாய இதா⁴க³தோ, ஹந்த³, மயம் தே³ய்யத⁴ம்மம் யதா²ப³லம் த³ஸ்ஸாம. தும்ஹேஹி யம் யம் பணீதம் ப²லாப²லம் ஆப⁴தம், தம் தம் ஆஹரதா²’’தி ஆஹராபேத்வா ஹத்தே² தோ⁴வித்வா ஸயம் ததா²க³தஸ்ஸ பத்தே பதிட்டா²பேஸி. ஸத்தா²ரா ப²லாப²லே படிக்³க³ஹிதமத்தே தே³வதா தி³ப்³போ³ஜம் பக்கி²பிம்ஸு. தாபஸோ உத³கம்பி ஸயமேவ பரிஸ்ஸாவேத்வா அதா³ஸி. ததோ போ⁴ஜனகிச்சம் நிட்டா²பேத்வா ஸத்த²ரி நிஸின்னே ஸப்³பே³ அந்தேவாஸிகே பக்கோஸாபேத்வா ஸத்து² ஸந்திகே ஸாரணீயம் கத²ம் கதே²ந்தோ நிஸீதி³. ஸத்தா² ‘‘த்³வே அக்³க³ஸாவகா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²ந்தூ’’தி சிந்தேஸி. தாவதே³வ ஸதஸஹஸ்ஸகீ²ணாஸவபரிவாரா அக்³க³ஸாவகா ஆக³ந்த்வா ப⁴க³வந்தம் வந்தி³த்வா ஏகமந்தம் அட்ட²ம்ஸு.

ததோ ஸரத³தாபஸோ அந்தேவாஸிகே ஆமந்தேஸி – ‘‘தாதா, ஸத்து² பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ச புப்பா²ஸனேன பூஜா காதப்³பா³, தஸ்மா புப்பா²னி ஆஹரதா²’’தி. தே தாவதே³வ இத்³தி⁴யா வண்ணக³ந்த⁴ஸம்பன்னானி புப்பா²னி ஆஹரித்வா பு³த்³த⁴ஸ்ஸ யோஜனப்பமாணம் புப்பா²ஸனம் பஞ்ஞாபேஸும், உபி⁴ன்னம் அக்³க³ஸாவகானம் திகா³வுதம், ஸேஸபி⁴க்கூ²னம் அட்³ட⁴யோஜனிகாதி³பே⁴த³ம், ஸங்க⁴னவகஸ்ஸ உஸப⁴மத்தம் பஞ்ஞாபேஸும். ஏவம் பஞ்ஞத்தேஸு ஆஸனேஸு ஸரத³தாபஸோ ததா²க³தஸ்ஸ புரதோ அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ ‘‘ப⁴ந்தே, மய்ஹம் அனுக்³க³ஹத்தா²ய இமம் புப்பா²ஸனம் அதிருஹதா²’’தி ஆஹ. நிஸீதி³ ப⁴க³வா புப்பா²ஸனே. ஸத்த²ரி நிஸின்னே த்³வே அக்³க³ஸாவகா ஸேஸபி⁴க்கூ² ச அத்தனோ அத்தனோ பத்தாஸனே நிஸீதி³ம்ஸு. ஸத்தா² ‘‘தேஸம் மஹப்ப²லம் ஹோதூ’’தி நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜி. ஸத்து² ஸமாபன்னபா⁴வம் ஞத்வா த்³வே அக்³க³ஸாவகாபி ஸேஸபி⁴க்கூ²பி நிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜிம்ஸு. தாபஸோ ஸத்தாஹம் நிரந்தரம் ஸத்து² புப்ப²ச்ச²த்தம் தா⁴ரேந்தோ அட்டா²ஸி. இதரே வனமூலப²லம் பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேஸகாலே அஞ்ஜலிம் பக்³க³ய்ஹ அட்ட²ம்ஸு. ஸத்தா² ஸத்தாஹஸ்ஸ அச்சயேன நிரோத⁴தோ வுட்ட²ஹித்வா அக்³க³ஸாவகம் நிஸப⁴த்தே²ரம் ஆமந்தேஸி – ‘‘தாபஸானம் புப்பா²ஸனானுமோத³னம் கரோஹீ’’தி. தே²ரோ ஸாவகபாரமீஞாணே ட²த்வா தேஸம் புப்பா²ஸனானுமோத³னம் அகாஸி. தஸ்ஸ தே³ஸனாவஸானே ஸத்தா² து³தியம் அக்³க³ஸாவகம் அனோமத்தே²ரம் ஆமந்தேஸி – ‘‘த்வம்பி இமேஸம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஹீ’’தி. ஸோபி தேபிடகம் பு³த்³த⁴வசனம் ஸம்மஸித்வா தேஸம் த⁴ம்மம் கதே²ஸி. த்³வின்னம்பி தே³ஸனாய த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோ நாஹோஸி. அத² ஸத்தா² பு³த்³த⁴விஸயே ட²த்வா த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரபி⁴. தே³ஸனாவஸானே ட²பேத்வா ஸரத³தாபஸம் அவஸேஸா ஸப்³பே³பி சதுஸத்ததிஸஹஸ்ஸஜடிலா அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு. ஸத்தா² தே ‘‘ஏத² பி⁴க்க²வோ’’தி ஹத்த²ம் பஸாரேஸி. தே தாவதே³வ அந்தரஹிததாபஸவேஸா அட்ட²பரிக்கா²ரத⁴ரா ஸட்டி²வஸ்ஸிகத்தே²ரோ விய அஹேஸும்.

ஸரத³தாபஸோ பன ‘‘அஹோ வதாஹம்பி அயம் நிஸப⁴த்தே²ரோ விய அனாக³தே ஏகஸ்ஸ பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஸாவகோ ப⁴வேய்ய’’ந்தி தே³ஸனாகாலே உப்பன்னபரிவிதக்கதாய அஞ்ஞவிஹிதோ ஹுத்வா மக்³க³ப²லானி படிவிஜ்ஜி²தும் நாஸக்கி². அத² ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ததா² பணிதா⁴னம் அகாஸி. ஸத்தா² அனந்தராயேன ஸமிஜ்ஜ²னபா⁴வம் தி³ஸ்வா ‘‘இதோ கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கம் ஏகம் அஸங்க்²யேய்யம் அதிக்கமித்வா கோ³தமஸ்ஸ நாம ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அக்³க³ஸாவகோ ஸாரிபுத்தோ நாம ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகரித்வா த⁴ம்மகத²ம் வத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவாரோ ஆகாஸம் பக்க²ந்தி³. ஸரத³தாபஸோபி ஸஹாயஸ்ஸ ஸிரிவட்³ட⁴ஸ்ஸ ஸந்திகம் க³ந்த்வா ‘‘ஸம்ம, மயா அனோமத³ஸ்ஸிஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பாத³மூலே அனாக³தே உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ கோ³தமஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அக்³க³ஸாவகட்டா²னம் பத்தி²தம், த்வம்பி தஸ்ஸ து³தியஸாவகட்டா²னம் பத்தே²ஹீ’’தி. ஸிரிவட்³டோ⁴ தம் உபதே³ஸம் ஸுத்வா அத்தனோ நிவேஸனத்³வாரே அட்ட²கரீஸமத்தம் டா²னம் ஸமதலம் காரேத்வா லாஜபஞ்சமானி புப்பா²னி விகிரித்வா நீலுப்பலச்ச²த³னம் மண்ட³பம் காரேத்வா பு³த்³தா⁴ஸனம் பஞ்ஞாபேத்வா பி⁴க்கூ²னம்பி ஆஸனானி பஞ்ஞாபேத்வா மஹந்தம் ஸக்காரஸம்மானம் ஸஜ்ஜேத்வா ஸரத³தாபஸேன ஸத்தா²ரம் நிமந்தாபேத்வா ஸத்தாஹம் மஹாதா³னம் பவத்தேத்வா பு³த்³த⁴ப்பமுக²ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் மஹாரஹேஹி வத்தே²ஹி அச்சா²தே³த்வா து³தியஸாவகபா⁴வாய பணிதா⁴னம் அகாஸி. ஸத்தா² தஸ்ஸ அனந்தராயேன ஸமிஜ்ஜ²னபா⁴வம் தி³ஸ்வா வுத்தனயேன ப்³யாகரித்வா ப⁴த்தானுமோத³னம் கத்வா பக்காமி. ஸிரிவட்³டோ⁴ ஹட்ட²பஹட்டோ² யாவஜீவம் குஸலகம்மம் கத்வா து³தியசித்தவாரே காமாவசரதே³வலோகே நிப்³ப³த்தி. ஸரத³தாபஸோ சத்தாரோ ப்³ரஹ்மவிஹாரே பா⁴வேத்வா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தி.

ததோ பட்டா²ய தேஸம் உபி⁴ன்னம்பி அந்தரா கம்மம் ந கதி²தம். அம்ஹாகம் பன ப⁴க³வதோ உப்பத்திதோ புரேதரமேவ ஸரத³தாபஸோ ராஜக³ஹஸ்ஸ அவிதூ³ரே உபதிஸ்ஸாகா³மே ரூபஸாரியா ப்³ராஹ்மணியா குச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தம்தி³வஸமேவஸ்ஸ ஸஹாயோபி ராஜக³ஹஸ்ஸேவ அவிதூ³ரே கோலிதகா³மே மோக்³க³லியா ப்³ராஹ்மணியா குச்சி²ம்ஹி படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹி. தஸ்மா மோக்³க³ல்லானோ மோக்³க³லியா ப்³ராஹ்மணியா புத்தோதி மோக்³க³ல்லானோ. மோக்³க³லிகோ³த்தேன ஜாதோதி வா மோக்³க³ல்லானோ. அத² வா மாதுகுமாரிககாலே தஸ்ஸா மாதாபிதூஹி வுத்தம் – ‘‘மா உக்³க³லி மா உக்³க³லீ’’தி வசனமுபாதா³ய ‘‘முக்³க³லீ’’தி நாமம். தஸ்ஸா முக்³க³லியா புத்தோதி மோக்³க³ல்லானோ. அத² வா ஸோதாபத்திமக்³கா³தி³மக்³க³ஸ்ஸ லாபே⁴ ஆதா³னே படிவிஜ்ஜ²னே அலம் ஸமத்தோ²தி மோக்³க³ல்லானோதி. தானி கிர த்³வே குலானி யாவ ஸத்தமா குலபரிவட்டா ஆப³த்³த⁴ஸஹாயானேவ. தேஸம் த்³வின்னம் ஏகதி³வஸமேவ க³ப்³ப⁴பரிஹாரமத³ம்ஸு. த³ஸமாஸச்சயேன ஜாதானம்பி தேஸம் ச²ஸட்டி² தா⁴தியோ பட்ட²பேஸும். நாமக்³க³ஹணதி³வஸே ரூபஸாரீப்³ராஹ்மணியா புத்தஸ்ஸ உபதிஸ்ஸகா³மே ஜேட்ட²குலஸ்ஸ புத்தத்தா உபதிஸ்ஸோதி நாமம் கரிம்ஸு. இதரஸ்ஸ கோலிதகா³மே ஜேட்ட²குலஸ்ஸ புத்தத்தா கோலிதோதி நாமம் கரிம்ஸு. தே உபோ⁴பி மஹதா பரிவாரேன வட்³ட⁴ந்தா வுத்³தி⁴மன்வாய ஸப்³ப³ஸிப்பானம் பாரம் அக³மம்ஸு.

அதே²கதி³வஸம் தே ராஜக³ஹே கி³ரக்³க³ஸமஜ்ஜம் பஸ்ஸந்தா மஹாஜனம் ஸன்னிபதிதம் தி³ஸ்வா ஞாணஸ்ஸ பரிபாகம் க³தத்தா யோனிஸோ உம்முஜ்ஜந்தா ‘‘ஸப்³பே³பிமே ஓரம் வஸ்ஸஸதாவ மச்சுமுக²ம் பவிஸந்தீ’’தி ஸம்வேக³ம் படிலபி⁴த்வா ‘‘அம்ஹேஹி மோக்க²த⁴ம்மோ பரியேஸிதப்³போ³, தஞ்ச பரியேஸந்தேஹி ஏகா பப்³ப³ஜ்ஜா லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி நிச்ச²யம் கத்வா பஞ்சமாணவகஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸஞ்சயஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ ஸந்திகே பப்³ப³ஜிம்ஸு. தேஸம் பப்³ப³ஜிதகாலதோ பட்டா²ய ஸஞ்சயோ லாப⁴க்³க³யஸக்³க³ப்பத்தோ அஹோஸி. தே கதிபாஹேனேவ ஸப்³ப³ம் ஸஞ்சயஸ்ஸ ஸமயம் பரிமஜ்ஜித்வா தத்த² ஸாரம் அதி³ஸ்வா ததோ நிப்³பி³ஜ்ஜித்வா தத்த² தத்த² பண்டி³தஸம்மதே ஸமணப்³ராஹ்மணே பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தி, தே தேஹி புட்டா² ந ஸம்பாதே³ந்தி. அஞ்ஞத³த்து² தேயேவ தேஸம் பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தி. ஏவம் தே மோக்க²ம் பரியேஸந்தா கதிகம் அகம்ஸு – ‘‘அம்ஹேஸு யோ பட²மம் அமதம் அதி⁴க³ச்ச²தி, ஸோ இதரஸ்ஸ ஆரோசேதூ’’தி.

தேன ச ஸமயேன அம்ஹாகம் ஸத்த²ரி பட²மாபி⁴ஸம்போ³தி⁴ம் பத்வா பவத்திதவரத⁴ம்மசக்கே அனுபுப்³பே³ன உருவேலகஸ்ஸபாதி³கே ஸஹஸ்ஸஜடிலே த³மேத்வா ராஜக³ஹே விஹரந்தே ஏகதி³வஸம் உபதிஸ்ஸோ பரிப்³பா³ஜகோ பரிப்³பா³ஜகாராமம் க³ச்ச²ந்தோ ஆயஸ்மந்தம் அஸ்ஸஜித்தே²ரம் ராஜக³ஹே பிண்டா³ய சரந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘ந மயா ஏவரூபோ ஆகப்பஸம்பன்னோ பப்³ப³ஜிதோ தி³ட்ட²புப்³போ³, ஸந்தத⁴ம்மேன நாம ஏத்த² ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி ஸஞ்ஜாதபஸாதோ³ பஞ்ஹம் புச்சி²தும் ஆயஸ்மந்தம் உதி³க்க²ந்தோ பிட்டி²தோ பிட்டி²தோ அனுப³ந்தி⁴. தே²ரோபி லத்³த⁴பிண்ட³பாதோ பரிபு⁴ஞ்ஜிதும் பதிரூபம் ஓகாஸம் க³தோ. பரிப்³பா³ஜகோ அத்தனோ பரிப்³பா³ஜகபீட²ம் பஞ்ஞாபேத்வா அதா³ஸி. ப⁴த்தகிச்சபரியோஸானே சஸ்ஸ அத்தனோ குண்டி³காய உத³கம் அதா³ஸி. ஏவம் ஸோ ஆசரியவத்தம் கத்வா கதப⁴த்தகிச்சேன தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் படிஸந்தா²ரம் கத்வா – ‘‘கோ வா தே ஸத்தா², கஸ்ஸ வா த்வம் த⁴ம்மம் ரோசேஸீ’’தி புச்சி². தே²ரோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் அபதி³ஸி. புன தேன ‘‘கிம் வாதீ³ பனாயஸ்மதோ ஸத்தா²’’தி புட்டோ² ‘‘இமஸ்ஸ ஸாஸனஸ்ஸ க³ம்பீ⁴ரதம் த³ஸ்ஸேஸ்ஸாமீ’’தி அத்தனோ நவகபா⁴வம் பவேதே³த்வா ஸங்கே²பவஸேன சஸ்ஸ ஸாஸனத⁴ம்மம் கதே²ந்தோ ‘‘யே த⁴ம்மா ஹேதுப்பப⁴வா’’தி (மஹாவ. 60; அப. தே²ர 1.1.286) கா³த²மாஹ. பரிப்³பா³ஜகோ பட²மபத³த்³வயமேவ ஸுத்வா ஸஹஸ்ஸனயஸம்பன்னே ஸோதாபத்திமக்³க³ப²லே பதிட்ட²ஹி. இதரம் பத³த்³வயம் ஸோதாபன்னகாலே நிட்டா²ஸி. கா³தா²பரியோஸானே பன ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா உபரிவிஸேஸே அபவத்தந்தே ‘‘ப⁴விஸ்ஸதி ஏத்த² காரண’’ந்தி ஸல்லக்கே²த்வா தே²ரம் ஆஹ – ‘‘மா, ப⁴ந்தே, உபரி த⁴ம்மதே³ஸனம் வட்³ட⁴யித்த², ஏத்தகமேவ அலம், கஹம் அம்ஹாகம் ஸத்தா² வஸதீ’’தி? ‘‘வேளுவனே’’தி. ‘‘ப⁴ந்தே, தும்ஹே புரதோ க³ச்ச²த², அஹம் மய்ஹம் ஸஹாயஸ்ஸ கதபடிஞ்ஞம் மோசேத்வா தம் க³ஹேத்வா ஆக³மிஸ்ஸாமீ’’தி பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்தி³த்வா பத³க்கி²ணம் கத்வா தே²ரம் உய்யோஜேத்வா பரிப்³பா³ஜகாராமம் அக³மாஸி.

கோலிதபரிப்³பா³ஜகோ தம் தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தம் தி³ஸ்வா ‘‘முக²வண்ணோ ந அஞ்ஞதி³வஸேஸு விய அத்³தா⁴னேன அமதம் அதி⁴க³தம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தேனேவஸ்ஸ விஸேஸாதி⁴க³மம் ஸம்பா⁴வேத்வா அமதாதி⁴க³மம் புச்சி². ஸோபிஸ்ஸ ‘‘ஆவுஸோ, அமதமதி⁴க³த’’ந்தி படிஜானித்வா தமேவ கா³த²ம் அபா⁴ஸி. கா³தா²பரியோஸானே கோலிதோ ஸோதாபத்திப²லே பதிட்ட²ஹித்வா ஆஹ – ‘‘கஹம் நோ ஸத்தா²’’தி? ‘‘வேளுவனே’’தி. ‘‘தேன ஹி, ஆவுஸோ, ஆயாம, ஸத்தா²ரம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி. உபதிஸ்ஸோ ஸப்³ப³காலம்பி ஆசரியபூஜகோவ, தஸ்மா ஸஞ்சயஸ்ஸ ஸத்து² கு³ணே பகாஸேத்வா தம்பி ஸத்து² ஸந்திகம் நேதுகாமோ அஹோஸி. ஸோ லாபா⁴ஸாபகதோ அந்தேவாஸிகபா⁴வம் அனிச்ச²ந்தோ ‘‘ந ஸக்கோமி சாடி ஹுத்வா உத³கஸிஞ்சனம் ஹோது’’ந்தி படிக்கி²பி. தே அனேகேஹி காரணேஹி தம் ஸஞ்ஞாபேதும் அஸக்கோந்தா அத்தனோ ஓவாதே³ வத்தமானேஹி அட்³டு⁴தேய்யஸதேஹி அந்தேவாஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் வேளுவனம் அக³மம்ஸு. ஸத்தா² தே தூ³ரதோவ ஆக³ச்ச²ந்தே தி³ஸ்வா ‘‘ஏதம் மே ஸாவகயுக³ம் ப⁴விஸ்ஸதி, அக்³க³ம் ப⁴த்³த³யுக³’’ந்தி வத்வா தேஸம் பரிஸாய சரியவஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேத்வா அரஹத்தே பதிட்டா²பேத்வா ஏஹிபி⁴க்கு²பா⁴வேன உபஸம்பத³ம் அதா³ஸி. யதா² தேஸம் ஏவம் அக்³க³ஸாவகானம்பி இத்³தி⁴மயபத்தசீவரம் ஆக³தமேவ. உபரிமக்³க³த்தயகிச்சம் பன ந நிட்டா²ஸி. கஸ்மா? ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ மஹந்ததாய.

தேஸு ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ பப்³ப³ஜிததோ ஸத்தமே தி³வஸே மக³த⁴ரட்டே² கல்லவாலகா³மே ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோ தி²னமித்³தே⁴ ஓக்கமந்தே ஸத்தா²ரா ஸம்வேஜிதோ தி²னமித்³த⁴ம் வினோதே³த்வா தா⁴துகம்மட்டா²னம் ஸுணந்தோ ஏவ உபரிமக்³க³த்தயம் அதி⁴க³ந்த்வா ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ மத்த²கம் பாபுணி. ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ பப்³ப³ஜ்ஜாய அத்³த⁴மாஸம் அதிக்கமித்வா ஸத்தா²ரா ஸத்³தி⁴ம் ராஜக³ஹே ஸூகரக²தலேணே விஹரந்தோ அத்தனோ பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாபரிக்³க³ஹஸுத்தந்தே (ம. நி. 2.201 ஆத³யோ) தே³ஸியமானே தே³ஸனானுஸாரேன ஞாணம் பேஸேத்வா பரஸ்ஸ வட்³டி⁴தம் ப⁴த்தம் பு⁴ஞ்ஜந்தோ விய ஸாவகபாரமீஞாணஸ்ஸ மத்த²கம் பாபுணி. இதி த்³வின்னம் அக்³க³ஸாவகானம் ஸத்து² ஸமீபே ஏவ ஸாவகபாரமீஞாணம் மத்த²கம் பத்தம்.

ஏவம் பத்தஸாவகபாரமீஞாணோ ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ‘‘கேன கம்மேன அயம் ஸம்பத்தி லத்³தா⁴’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ தம் ஞத்வா பீதிஸோமனஸ்ஸவஸேன உதா³னம் உதா³னேந்தோ ‘‘ஹிமவந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே’’திஆதி³மாஹ. தேன வுத்தம் –

141. ‘‘ஹிமவந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே, லம்ப³கோ நாம பப்³ப³தோ;

அஸ்ஸமோ ஸுகதோ மய்ஹம், பண்ணஸாலா ஸுமாபிதா’’தி.

தத்த² ஹிமவந்தஸ்ஸாதி ஹிமோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி ஹிமவா, தஸ்ஸ ஹிமவந்தஸ்ஸ அவிதூ³ரே ஸமீபே, ஹிமாலயபடிப³த்³த⁴வனேஹி அத்தோ². லம்ப³கோ நாம பப்³ப³தோதி ஏவம்னாமகோ பம்ஸுமிஸ்ஸகபப்³ப³தோ. அஸ்ஸமோ ஸுகதோ மய்ஹந்தி தஸ்மிம் லம்ப³கே பப்³ப³தே மய்ஹம் மமத்தா²ய கதோ அஸ்ஸமோ அரஞ்ஞவாஸோ ஆஸமந்ததோ ஸமோதி அஸ்ஸமோ. நத்தி² பவிட்டா²னம் ஸமோ பரிஸ்ஸமோ ஏத்தா²தி வா அஸ்ஸமோ, ஸோ இத்த²ம்பூ⁴தோ அரஞ்ஞவாஸோ ஸுட்டு² கதோ, ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னகுடிமண்ட³பாதி³வஸேன ஸுந்த³ரேனாகாரேன கதோதி அத்தோ². பண்ணஸாலாதி உஸீரபப்³ப³ஜாதீ³ஹி பண்ணேஹி சா²தி³தா நிவஸனபண்ணஸாலாதி அத்தோ².

142. ‘‘உத்தானகூலா நதி³கா, ஸுபதித்தா² மனோரமா;

ஸுஸுத்³த⁴புலினாகிண்ணா, அவிதூ³ரே மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² உத்தானகூலாதி அக³ம்பீ⁴ரா நதீ³. ஸுபதித்தா²தி ஸுந்த³ரபதித்தா². மனோரமா மனல்லீனா மனாபா. ஸுஸுத்³த⁴புலினாகிண்ணாதி ஸுட்டு² த⁴வலமுத்தாத³லஸதி³ஸவாலுகாகிண்ணா க³ஹனீபூ⁴தாதி அத்தோ². ஸா இத்த²ம்பூ⁴தா நதி³கா குன்னதீ³ மமஸ்ஸமம் மய்ஹம் அஸ்ஸமஸ்ஸ அவிதூ³ரே ஸமீபே அஹோஸீதி அத்தோ². ‘‘அஸ்ஸம’’ந்தி ச ஸத்தம்யத்தே² உபயோக³வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

143. ‘‘அஸக்க²ரா அபப்³பா⁴ரா, ஸாது³ அப்படிக³ந்தி⁴கா;

ஸந்த³தீ நதி³கா தத்த², ஸோப⁴யந்தா மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² அஸக்க²ராதி ‘‘புலினாகிண்ணா’’தி வுத்தத்தா அஸக்க²ரா ஸக்க²ரவிரஹிதா. அபப்³பா⁴ராதி பப்³பா⁴ரவிரஹிதா, அக³ம்பீ⁴ரகூலாதி அத்தோ². ஸாது³ அப்படிக³ந்தி⁴காதி ஸாது³ரஸோத³கா து³க்³க³ந்த⁴ரஹிதா மய்ஹம் அஸ்ஸமபத³ம் ஸோப⁴யந்தீ நதி³கா கு²த்³த³கனதீ³ ஸந்த³தி பவத்ததீதி அத்தோ².

144. ‘‘கும்பீ⁴லா மகரா சேத்த², ஸுஸுமாரா ச கச்ச²பா;

ஸந்த³தி நதி³கா தத்த², ஸோப⁴யந்தா மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² கும்பீ⁴லமச்சா² மகரமச்சா² ச ஸுஸுமாரா சண்ட³மச்சா² ச கச்ச²பமச்சா² ச ஏத்த² ஏதிஸ்ஸம் நதி³யம் கீளந்தா அஹேஸுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴. மமஸ்ஸமம் ஸோப⁴யந்தா நதி³கா கு²த்³த³கனதீ³ ஸந்த³தி பவத்ததீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

145. ‘‘பாடீ²னா பாவுஸா மச்சா², ப³லஜா முஞ்ஜரோஹிதா;

வக்³க³ளா பபதாயந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

பாடீ²னமச்சா² ச பாவுஸா மச்சா² ச ப³லஜமச்சா² ச முஞ்ஜமச்சா² ரோஹிதமச்சா² ச வக்³க³ளமச்சா² ச ஏதே ஸப்³பே³ மச்ச²ஜாதிகா இதோ சிதோ ச பபதாயந்தா நதி³யா ஸத்³தி⁴ம் பவத்தந்தா மம அஸ்ஸமபத³ம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

146. ‘‘உபோ⁴ கூலேஸு நதி³யா, புப்பி²னோ ப²லினோ து³மா;

உப⁴தோ அபி⁴லம்ப³ந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² உபோ⁴ கூலேஸூதி தஸ்ஸா நதி³யா உபோ⁴ஸு பஸ்ஸேஸு து⁴வபுப்பி²னோ து⁴வப²லினோ ருக்கா² உப⁴தோ அபி⁴லம்ப³ந்தா நதி³யா உபோ⁴ தீரே ஹேட்டா² ஓனமந்தா மம அஸ்ஸமம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

147. ‘‘அம்பா³ ஸாலா ச திலகா, பாடலீ ஸிந்து³வாரகா;

தி³ப்³ப³க³ந்தா⁴ ஸம்பவந்தி, புப்பி²தா மம அஸ்ஸமே’’.

தத்த² அம்பா³தி மது⁴பிண்டி³அம்பா³ ச ஸாலருக்கா² ச திலகருக்கா² ச பாடலிருக்கா² ச ஸிந்து³வாரகருக்கா² ச ஏதே ருக்கா² நிச்சகாலம் புப்பி²தா புப்ப²ந்தா. தி³ப்³பா³ க³ந்தா⁴ இவ மம அஸ்ஸமே ஸுக³ந்தா⁴ ஸம்பவந்தி ஸமந்ததோ பவாயந்தீதி அத்தோ².

148. ‘‘சம்பகா ஸளலா நீபா, நாக³புன்னாக³கேதகா;

தி³ப்³ப³க³ந்தா⁴ ஸம்பவந்தி, புப்பி²தா மம அஸ்ஸமே’’.

தத்த² சம்பகருக்கா² ச ஸளலருக்கா² ச ஸுவண்ணவட்டலஸதி³ஸபுப்பா² நீபருக்கா² ச நாக³ருக்கா² ச புன்னாக³ருக்கா² ச ஸுக³ந்த⁴யந்தா கேதகருக்கா² ச ஏதே ஸப்³பே³ ருக்கா² தி³ப்³பா³ க³ந்தா⁴ரிவ மம அஸ்ஸமே புப்பி²தா பு²ல்லிதா ஸம்பவந்தி ஸுக³ந்த⁴ம் ஸுட்டு² பவாயந்தீதி அத்தோ².

149. அஸோகா ச‘‘அதி⁴முத்தா அஸோகா ச, ப⁴கி³னீமாலா ச புப்பி²தா;

அங்கோலா பி³ம்பி³ஜாலா ச, புப்பி²தா மம அஸ்ஸமே’’.

தத்த² புப்பி²தா அதி⁴முத்தகருக்கா² ச புப்பி²தா அஸோகருக்கா² ச புப்பி²தா ப⁴கி³னீமாலா ச புப்பி²தா அங்கோலா ச புப்பி²தா பி³ம்பி³ஜாலா ச ஏதே ருக்கா² மம அஸ்ஸமே பு²ல்லிதா ஸோப⁴யந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

150. ‘‘கேதகா கந்த³லி சேவ, கோ³து⁴கா திணஸூலிகா;

தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஸம்பவந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² கேதகாதி ஸுக³ந்த⁴கேதகக³ச்சா² ச. கந்த³லிருக்கா² ச கோ³து⁴கருக்கா² ச திணஸூலிகக³ச்சா² ச ஏதே ஸப்³பே³ ருக்க²ஜாதிகா தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் பவாயமானா மம அஸ்ஸமம் ஸகலம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

151. ‘‘கணிகாரா கண்ணிகா ச, அஸனா அஜ்ஜுனா ப³ஹூ;

தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஸம்பவந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

ஏதே கணிகாராத³யோ ருக்கா² மம அஸ்ஸமம் ஸகலம் ஸோப⁴யந்தா தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஸம்பவாயந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

152. ‘‘புன்னாகா³ கி³ரிபுன்னாகா³, கோவிளாரா ச புப்பி²தா;

தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஸம்பவந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

புன்னாகா³த³யோ ருக்கா² தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் பவாயமானா மம அஸ்ஸமம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

153. ‘‘உத்³தா³லகா ச குடஜா, கத³ம்பா³ வகுலா ப³ஹூ;

தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் ஸம்பவந்தா, ஸோப⁴யந்தி மமஸ்ஸமம்’’.

உத்³தா³லகாத³யோ ருக்கா² தி³ப்³ப³க³ந்த⁴ம் வாயமானா மம அஸ்ஸமம் ஸோப⁴யந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

154. ‘‘ஆளகா இஸிமுக்³கா³ ச, கத³லிமாதுலுங்கி³யோ;

க³ந்தோ⁴த³கேன ஸம்வட்³டா⁴, ப²லானி தா⁴ரயந்தி தே’’.

தத்த² ஏதே ஆளகாத³யோ க³ச்சா² சந்த³னாதி³ஸுக³ந்த⁴க³ந்தோ⁴த³கேன வட்³டி⁴த்வா ஸுவண்ணப²லானி தா⁴ரேந்தா மம அஸ்ஸமம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

155. ‘‘அஞ்ஞே புப்ப²ந்தி பது³மா, அஞ்ஞே ஜாயந்தி கேஸரீ;

அஞ்ஞே ஓபுப்பா² பது³மா, புப்பி²தா தளாகே ததா³’’.

தத்த² அஞ்ஞே புப்ப²ந்தி பது³மாதி மம அஸ்ஸமஸ்ஸ அவிதூ³ரே தளாகே அஞ்ஞே ஏகச்சே பது³மா புப்ப²ந்தி, ஏகச்சே கேஸரீ பது³மா ஜாயந்தி நிப்³ப³த்தந்தி, ஏகச்சே பது³மா ஓபுப்பா² விக³லிதபத்தகேஸராதி அத்தோ².

156. ‘‘க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி பது³மா, நித்³தா⁴வந்தி முளாலியோ;

ஸிங்கா⁴டிபத்தமாகிண்ணா, ஸோப⁴ந்தி தளாகே ததா³’’.

தத்த² க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹந்தி பது³மாதி ததா³ தாபஸேன ஹுத்வா மம வஸனஸமயே ஏகச்சே பது³மா தளாகப்³ப⁴ந்தரே மகுளபுப்பா²த³யோ க³ண்ஹந்தி. முளாலியோ பது³மமூலா நித்³தா⁴வந்தி இதோ கத்³த³மப்³ப⁴ந்தரதோ ஹத்தி²தா³டா² விய க³ச்ச²ந்தீதி அத்தோ². பத்தபுப்ப²மாகிண்ணா க³ஹனீபூ⁴தா ஸிங்கா⁴டியோ ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

157. ‘‘நயிதா அம்ப³க³ந்தீ⁴ ச, உத்தலீ ப³ந்து⁴ஜீவகா;

தி³ப்³ப³க³ந்தா⁴ ஸம்பவந்தி, புப்பி²தா தளாகே ததா³’’.

ததா³ மம வஸனஸமயே தளாகஸ்ஸ ஸமீபே நயிதா ச க³ச்சா² அம்ப³க³ந்தீ⁴ ச க³ச்சா² உத்தலீ நாம க³ச்சா² ச ப³ந்து⁴ஜீவகா ச ஏதே ஸப்³பே³ க³ச்சா² புப்பி²தா புப்ப²தா⁴ரிதா ஸுக³ந்த⁴வாஹகா தளாகம் ஸோப⁴யந்தீதி அத்தோ².

158. ‘‘பாடீ²னா பாவுஸா மச்சா², ப³லஜா முஞ்ஜரோஹிதா;

ஸம்கு³லா மக்³கு³ரா சேவ, வஸந்தி தளாகே ததா³’’.

ததா³ மம வஸனஸமயே நிப்³பீ⁴தா பாடீ²னாத³யோ மச்சா² தளாகே வஸந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

159. ‘‘கும்பீ⁴லா ஸுஸுமாரா ச, தந்திகா³ஹா ச ரக்க²ஸா;

ஓகு³ஹா அஜக³ரா ச, வஸந்தி தளாகே ததா³’’.

ததா³ மம வஸனஸமயே மம அஸ்ஸமஸமீபே தளாகே ஏதே கும்பீ⁴லாத³யோ மச்சா² நிப்³பீ⁴தா நிரூபத்³த³வா வஸந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

160. ‘‘பாரேவதா ரவிஹம்ஸா, சக்கவாகா நதீ³சரா;

கோகிலா ஸுகஸாளிகா, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

தத்த² மம அஸ்ஸமஸமீபே ஸரம் நிஸ்ஸாய பாரேவதாபக்கீ² ச ரவிஹம்ஸாபக்கீ² ச நதீ³சரா சக்கவாகபக்கீ² ச கோகிலாபக்கீ² ச ஸுகபக்கீ² ச ஸாளிகாபக்கீ² ச தம் ஸரம் உபனிஸ்ஸாய ஜீவந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

161. ‘‘குகுத்த²கா குளீரகா, வனே போக்க²ரஸாதகா;

தி³ந்தி³பா⁴ ஸுவபோதா ச, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

தத்த² குகுத்த²காதி ஏவம்னாமிகா பக்கீ² ச. குளீரகாதி ஏவம்னாமிகா பக்கீ² ச. வனே போக்க²ரஸாதகா பக்கீ² ச தி³ந்தி³பா⁴ பக்கீ² ச ஸுவபோதா பக்கீ² ச ஏதே ஸப்³பே³ பக்கி²னோ தம் மம அஸ்ஸமஸமீபே ஸரம் நிஸ்ஸாய ஜீவந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

162. ‘‘ஹம்ஸா கோஞ்சா மயூரா ச, கோகிலா தம்ப³சூளகா;

பம்மகா ஜீவம்ஜீவா ச, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

ஸப்³பே³ ஏதே ஹம்ஸாத³யோ பக்கி²னோ தம் ஸரம் உபனிஸ்ஸாய ஜீவந்தி ஜீவிகம் பாலேந்தீதி அத்தோ².

163. ‘‘கோஸிகா போட்ட²ஸீஸா ச, குரரா ஸேனகா ப³ஹூ;

மஹாகாளா ச ஸகுணா, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

தத்த² கோஸிகா ச பக்கீ² போட்ட²ஸீஸா ச பக்கீ² குரரா ச பக்கீ² ஸேனகா ச பக்கீ² மஹாகாளா ச பக்கீ² த²லே ப³ஹூ பக்கி²னோ தம் ஸரம் தஸ்ஸ ஸரஸ்ஸ ஸமீபே ஜீவந்தி ஜீவிகம் கப்பேந்தீதி அத்தோ².

164. ‘‘பஸதா³ ச வராஹா ச, சமரா க³ண்ட³கா ப³ஹூ;

ரோஹிச்சா ஸுகபோதா ச, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

தத்த² பஸதா³த³யோ ஏதே மிகா³ தம் ஸரம் தஸ்மிம் ஸரஸமீபே, பு⁴ம்மத்தே² உபயோக³வசனம், ஜீவிதம் பரிபாலேந்தா விஹரந்தீதி அத்தோ².

165. ‘‘ஸீஹப்³யக்³கா⁴ ச தீ³பீ ச, அச்ச²கோகதரச்ச²கா;

திதா⁴ பபி⁴ன்னமாதங்கா³, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

ஏதே ஸீஹாத³யோ சதுப்பதா³ ஸரஸமீபே உபத்³த³வரஹிதா ஜீவந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

166. ‘‘கின்னரா வானரா சேவ, அதோ²பி வனகம்மிகா;

சேதா ச லுத்³த³கா சேவ, உபஜீவந்தி தம் ஸரம்’’.

ஏத்த² ஏதே ஏவம்னாமிகா கின்னராத³யோ ஸத்தா தஸ்மிம் ஸரஸமீபே வஸந்தீதி அத்தோ².

167. ‘‘திந்து³கானி பியாலானி, மது⁴கேகா ஸுமாரியோ;

து⁴வம் ப²லானி தா⁴ரேந்தி, அவிதூ³ரே மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² ஏதே திந்து³காத³யோ ருக்கா² து⁴வம் ஹேமந்தகி³ம்ஹவஸ்ஸானஸங்கா²தே காலத்தயே மம அஸ்ஸமதோ அவிதூ³ரே டா²னே மது⁴ரப²லானி தா⁴ரேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

168. ‘‘கோஸம்பா³ ஸளலா நிம்பா³, ஸாது³ப²லஸமாயுதா;

து⁴வம் ப²லானி தா⁴ரேந்தி, அவிதூ³ரே மமஸ்ஸமம்’’.

தத்த² ஏதே கோஸம்பா³த³யோ ருக்கா² ஸாரப²லா மது⁴ரப²லா உத்தமப²லா ஸமாயுதா ஸம் ஸுட்டு² ஆயுதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா நிச்சம் ப²லதா⁴ரினோ மம அஸ்ஸமஸமீபே ஸோப⁴ந்தீதி அத்தோ².

169. ‘‘ஹரீதகா ஆமலகா, அம்ப³ஜம்பு³விபீ⁴தகா;

கோலா ப⁴ல்லாதகா பி³ல்லா, ப²லானி தா⁴ரயந்தி தே’’.

தே ஹரீதகாத³யோ ருக்கா² மம அஸ்ஸமஸமீபே ஜாதா நிச்சம் ப²லானி தா⁴ரயந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

170. ‘‘ஆலுவா ச களம்பா³ ச, பி³ளாலீதக்களானி ச;

ஜீவகா ஸுதகா சேவ, ப³ஹூகா மம அஸ்ஸமே’’.

ஏதே ஆலுவாத³யோ மூலப²லா கு²த்³தா³ மது⁴ரஸா மம அஸ்ஸமஸமீபே ப³ஹூ ஸந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

171. ‘‘அஸ்ஸமஸ்ஸாவிதூ³ரம்ஹி, தளாகாஸும் ஸுனிம்மிதா;

அச்சோ²த³கா ஸீதஜலா, ஸுபதித்தா² மனோரமா’’.

தத்த² அஸ்ஸமஸ்ஸாவிதூ³ரம்ஹி அஸ்ஸமஸ்ஸ ஸமீபே ஸுனிம்மிதா ஸுட்டு² ஆரோஹனஓரோஹனக்க²மம் கத்வா நிம்மிதா அச்சோ²த³கா விப்பஸன்னோத³கா ஸீதஜலா ஸீதோத³கா ஸுபதித்தா² ஸுந்த³ரதித்தா² மனோரமா ஸோமனஸ்ஸகரா தளாகா ஆஸும் அஹேஸுந்தி அத்தோ².

172. ‘‘பது³முப்பலஸஞ்ச²ன்னா, புண்ட³ரீகஸமாயுதா;

மந்தா³லகேஹி ஸஞ்ச²ன்னா, தி³ப்³ப³க³ந்தோ⁴பவாயதி’’.

தத்த² பது³மேஹி ச உப்பலேஹி ச ஸஞ்ச²ன்னா பரிபுண்ணா புண்ட³ரீகேஹி ஸமாயுதா ஸமங்கீ³பூ⁴தா மந்தா³லகேஹி ச ஸஞ்ச²ன்னா க³ஹனீபூ⁴தா தளாகா தி³ப்³ப³க³ந்தா⁴னி உபவாயந்தி ஸமந்ததோ வாயந்தீதி அத்தோ².

173. ‘‘ஏவம் ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னே, புப்பி²தே ப²லிதே வனே;

ஸுகதே அஸ்ஸமே ரம்மே, விஹராமி அஹம் ததா³’’.

தத்த² ஏவம் ஸப்³ப³ங்க³ஸம்பன்னேதி அப்³பே³ஹி நதி³காதி³அவயவேஹி ஸம்பன்னே பரிபுண்ணே புப்ப²ப²லருக்கே²ஹி க³ஹனீபூ⁴தே வனே ஸுகதே ரமணீயே அஸ்ஸமே அரஞ்ஞாவாஸே ததா³ தாபஸபூ⁴தகாலே அஹம் விஹராமீதி அத்தோ².

ஏத்தாவதா அஸ்ஸமஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி அத்தனோ ஸீலாதி³கு³ணஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ –

174. ‘‘ஸீலவா வதஸம்பன்னோ, ஜா²யீ ஜா²னரதோ ஸதா³;

பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாப³லப்பத்தோ, ஸுருசி நாம தாபஸோ’’தி. – ஆஹ;

தத்த² ஸீலவாதி ஜா²னஸம்பயுத்தசதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஸதி³ஸேஹி பஞ்சஹி ஸீலேஹி ஸம்புண்ணோதி அத்தோ². வதஸம்பன்னோதி ‘‘இதோ பட்டா²ய க⁴ராவாஸம் பஞ்ச காமகு³ணே வா ந ஸேவிஸ்ஸாமீ’’தி வதஸமாதா³னேன ஸம்பன்னோ. ஜா²யீதி லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னேஹி ஜா²யீ ஜா²யனஸீலோ. ஜா²னரதோதி ஏதேஸு ஜா²னேஸு ரதோ அல்லீனோ ஸதா³ ஸம்புண்ணோ. பஞ்சாபி⁴ஞ்ஞாப³லப்பத்தோதி இத்³தி⁴வித⁴தி³ப்³ப³ஸோதபரசித்தவிஜானனபுப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதிதி³ப்³ப³சக்கு²ஸங்கா²தாஹி பஞ்சஹி அபி⁴ஞ்ஞாஹி விஸேஸபஞ்ஞாஹி ப³லஸம்பன்னோ, பரிபுண்ணோதி அத்தோ². நாமேன ஸுருசி நாம தாபஸோ ஹுத்வா விஹராமீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

ஏத்தகேன அத்தனோ கு³ணஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா பரிஸஸம்பத்திம் த³ஸ்ஸேந்தோ –

175. ‘‘சதுவீஸஸஹஸ்ஸானி, ஸிஸ்ஸா மய்ஹம் உபட்ட²ஹும்;

ஸப்³பே³ மம் ப்³ராஹ்மணா ஏதே, ஜாதிமந்தோ யஸஸ்ஸினோ’’தி. – ஆதி³மாஹ;

தத்த² ஏதே ஸப்³பே³ சதுவீஸதிஸஹஸ்ஸப்³ராஹ்மணா மய்ஹம் ஸிஸ்ஸா ஜாதிமந்தோ ஜாதிஸம்பன்னா யஸஸ்ஸினோ பரிவாரஸம்பன்னா மம் உபட்ட²ஹுந்தி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

176. ‘‘லக்க²ணே இதிஹாஸே ச, ஸனிக⁴ண்டு³ஸகேடுபே⁴;

பத³கா வேய்யாகரணா, ஸத⁴ம்மே பாரமிம் க³தா’’.

தத்த² லக்க²ணேதி லக்க²ணஸத்தே². ஸப்³ப³லோகியானம் இத்தி²புரிஸானம் ‘‘இமேஹி லக்க²ணேஹி ஸமன்னாக³தா து³க்கி²தா ப⁴வந்தி, இமேஹி ஸுகி²தா ப⁴வந்தீ’’தி லக்க²ணம் ஜானாதி. தப்பகாஸகோ க³ந்தோ² லக்க²ணம், தஸ்மிம் லக்க²ணே ச. இதிஹாஸேதி ‘‘இதிஹ ஆஸ இதிஹ ஆஸா’’தி வுத்தவசனபடிதீ³பகே க³ந்தே². லக்க²ணே ச இதிஹாஸே ச பாரமிம் பரியோஸானம் க³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. ருக்க²பப்³ப³தாதீ³னம் நாமப்பகாஸகக³ந்த²ம் ‘‘நிக⁴ண்டூ³’’தி வுச்சதி. கேடூபே⁴தி கிரியாகப்பவிகப்பானம் கவீனம் உபகாரகோ க³ந்தோ². நிக⁴ண்டு³யா ஸஹ வத்ததீதி ஸனிக⁴ண்டு³, கேடுபே⁴ன ஸஹ வத்ததீதி ஸகேடுப⁴ம், தஸ்மிம் ஸனிக⁴ண்டு³ஸகேடுபே⁴ வேத³த்தயே பாரமிம் க³தாதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. பத³காதி நாமபத³ஸமாஸதத்³தி⁴தாக்²யாதகிதகாதி³பதே³ஸு சே²கா. வேய்யாகரணானி சந்த³பாணினீயகலாபாதி³ப்³யாகரணே சே²கா. ஸத⁴ம்மே பாரமிம் க³தாதி அத்தனோ த⁴ம்மே ப்³ராஹ்மணத⁴ம்மே வேத³த்தயே பாரமிம் பரியோஸானம் க³தா பத்தாதி அத்தோ².

177. ‘‘உப்பாதேஸு நிமித்தேஸு, லக்க²ணேஸு ச கோவிதா³;

பத²ப்³யா பூ⁴மந்தலிக்கே², மம ஸிஸ்ஸா ஸுஸிக்கி²தா’’.

தத்த² உக்காபாதபூ⁴மிகம்பாதி³கேஸு உப்பாதேஸு ச ஸுப⁴னிமித்தாஸுப⁴னிமித்தேஸு ச இத்தி²லக்க²ணபுரிஸலக்க²ணமஹாபுரிஸலக்க²ணேஸு ச கோவிதா³ சே²கா. பத²வியா ச பூ⁴மியா ச ஸகலலோகே ச அந்தலிக்கே² ஆகாஸே சாதி ஸப்³ப³த்த² மம ஸிஸ்ஸா ஸுஸிக்கி²தா.

178. ‘‘அப்பிச்சா² நிபகா ஏதே, அப்பாஹாரா அலோலுபா;

லாபா⁴லாபே⁴ன ஸந்துட்டா², பரிவாரேந்தி மம் ஸதா³’’.

தத்த² அப்பிச்சா²தி அப்பகேனாபி யாபேந்தா. நிபகாதி நேபக்கஸங்கா²தாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தா. அப்பாஹாராதி ஏகாஹாரா ஏகப⁴த்திகாதி அத்தோ². அலோலுபாதி லோலுபதண்ஹாய அப்பவத்தனகா. லாபா⁴லாபே⁴னாதி லாபே⁴ன அலாபே⁴ன ச ஸந்துட்டா² ஸோமனஸ்ஸா ஏதே மம ஸிஸ்ஸா ஸதா³ நிச்சகாலம் மம் பரிவாரேந்தி உபட்ட²ஹந்தீதி அத்தோ².

179. ‘‘ஜா²யீ ஜா²னரதா தீ⁴ரா, ஸந்தசித்தா ஸமாஹிதா;

ஆகிஞ்சஞ்ஞம் பத்த²யந்தா, பரிவாரேந்தி மம் ஸதா³’’.

தத்த² ஜா²யீதி லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னேஹி ஸமன்னாக³தா. ஜா²யனஸீலா வா. ஜா²னரதாதி தேஸு ச ஜா²னேஸு ரதா அல்லீனா. தீ⁴ராதி தி⁴திஸம்பன்னா. ஸந்தசித்தாதி வூபஸந்தமனா. ஸமாஹிதாதி ஏகக்³க³சித்தா. ஆகிஞ்சஞ்ஞந்தி நிப்பலிபோ³த⁴பா⁴வம். பத்த²யந்தாதி இச்ச²ந்தா. இத்த²ம்பூ⁴தா மே ஸிஸ்ஸா ஸதா³ மம் பரிவாரேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

180. ‘‘அபி⁴ஞ்ஞாபாரமிப்பத்தா, பேத்திகே கோ³சரே ரதா;

அந்தலிக்க²சரா தீ⁴ரா, பரிவாரேந்தி மம் ஸதா³’’.

தத்த² அபி⁴ஞ்ஞாபாரமிப்பத்தாதி பஞ்சஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு பாரமிம் பரியோஸானம் பத்தா பூரிதாதி அத்தோ². பேத்திகே கோ³சரே ரதாதி பு³த்³தா⁴னுஞ்ஞாதாய அவிஞ்ஞத்தியா லத்³தே⁴ ஆஹாரே ரதாதி அத்தோ². அந்தலிக்க²சராதி அந்தலிக்கே²ன ஆகாஸேன க³ச்ச²ந்தா ஆக³ச்ச²ந்தா சாதி அத்தோ². தீ⁴ராதி தி²ரபூ⁴தா ஸீஹப்³யக்³கா⁴தி³பரிஸ்ஸயே அச்ச²ம்பி⁴தஸபா⁴வாதி அத்தோ². ஏவம்பூ⁴தா மம தாபஸா ஸதா³ மம் பரிவாரேந்தீதி அத்தோ².

181. ‘‘ஸம்வுதா ச²ஸு த்³வாரேஸு, அனேஜா ரக்கி²திந்த்³ரியா;

அஸம்ஸட்டா² ச தே தீ⁴ரா, மம ஸிஸ்ஸா து³ராஸதா³’’.

தத்த² சக்கா²தீ³ஸு ச²ஸு த்³வாரேஸு ரூபாதீ³ஸு ச²ஸு ஆரம்மணேஸு ஸம்வுதா பிஹிதா படிச்ச²ன்னா, ரக்கி²தகோ³பிதத்³வாராதி அத்தோ². அனேஜா நித்தண்ஹா ரக்கி²திந்த்³ரியா கோ³பிதசக்கா²தி³இந்த்³ரியா அஸம்ஸட்டா² ஞாதீஹி க³ஹட்டே²ஹி அமிஸ்ஸீபூ⁴தாதி அத்தோ². து³ராஸதா³தி து³ட்டு² ஆஸதா³, ஆஸாதே³தும் க⁴ட்டேதும் அஸக்குணேய்யா அயோக்³கா³தி அத்தோ².

182. ‘‘பல்லங்கேன நிஸஜ்ஜாய, டா²னசங்கமனேன ச;

வீதினாமேந்தி தே ரத்திம், மம ஸிஸ்ஸா து³ராஸதா³’’.

தத்த² மம ஸிஸ்ஸா பல்லங்கேன ஊருப³த்³தா⁴ஸனேன ஸேய்யம் விஹாய நிஸஜ்ஜாய ச டா²னேன ச சங்கமேன ச ஸகலம் ரத்திம் விஸேஸேன அதினாமேந்தி அதிக்காமேந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴.

183. ‘‘ரஜனீயே ந ரஜ்ஜந்தி, து³ஸ்ஸனீயே ந து³ஸ்ஸரே;

மோஹனீயே ந முய்ஹந்தி, மம ஸிஸ்ஸா து³ராஸதா³’’.

தே இத்த²ம்பூ⁴தா மம ஸிஸ்ஸா தாபஸா ரஜனீயே ரஜ்ஜிதப்³பே³ வத்து²ஸ்மிம் ந ரஜ்ஜந்தி ரஜ்ஜம் ந உப்பாதே³ந்தி. து³ஸ்ஸனீயே து³ஸ்ஸிதப்³பே³ தோ³ஸம் உப்பாதே³தும் யுத்தே வத்து²ம்ஹி ந து³ஸ்ஸரே தோ³ஸம் ந கரோந்தி. மோஹனீயே மோஹிதும் யுத்தே வத்து²ம்ஹி ந முய்ஹந்தி மோஹம் ந கரோந்தி, பஞ்ஞாஸம்பயுத்தா ப⁴வந்தீதி அத்தோ².

184. ‘‘இத்³தி⁴ம் வீமம்ஸமானா தே, வத்தந்தி நிச்சகாலிகம்;

பத²விம் தே பகம்பேந்தி, ஸாரம்பே⁴ன து³ராஸதா³’’.

தே மம ஸிஸ்ஸா ‘‘ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதி, ப³ஹுதா⁴பி ஹுத்வா ஏகோ ஹோதீ’’திஆதி³கம் (படி. ம. 1.102) இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் நிச்சகாலிகம் வீமம்ஸமானா வத்தந்தீதி ஸம்ப³ந்தோ⁴. தே மம ஸிஸ்ஸா ஆகாஸேபி உத³கேபி பத²விம் நிம்மினித்வா இரியாபத²ம் பகம்பேந்தீதி அத்தோ². ஸாரம்பே⁴ன யுக³க்³கா³ஹேன கலஹகரணேன ந ஆஸாதே³தப்³பா³தி அத்தோ².

185. ‘‘கீளமானா ச தே ஸிஸ்ஸா, கீளந்தி ஜா²னகீளிதம்;

ஜம்பு³தோ ப²லமானேந்தி, மம ஸிஸ்ஸா து³ராஸதா³’’.