7. லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா

த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணவண்ணனா

199. ஏவம் மே ஸுதந்தி லக்க²ணஸுத்தம். தத்ராயமனுத்தானபத³வண்ணனா. த்³வத்திம்ஸிமானீதி த்³வத்திம்ஸ இமானி. மஹாபுரிஸலக்க²ணானீதி மஹாபுரிஸப்³யஞ்ஜனானி மஹாபுரிஸனிமித்தானி ‘‘அயம் மஹாபுரிஸோ’’தி ஸஞ்ஜானனகாரணானி. ‘‘யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸா’’திஆதி³ மஹாபதா³னே வித்தா²ரிதனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘பா³ஹிரகாபி இஸயோ தா⁴ரேந்தி, நோ ச கோ² ஜானந்தி ‘இமஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா இமம் லக்க²ணம் படிலப⁴தீ’தி’’ கஸ்மா ஆஹ? அட்டு²ப்பத்தியா அனுரூபத்தா. இத³ஞ்ஹி ஸுத்தம் ஸஅட்டு²ப்பத்திகம். ஸா பனஸ்ஸ அட்டு²ப்பத்தி கத்த² ஸமுட்டி²தா? அந்தோகா³மே மனுஸ்ஸானம் அந்தரே. ததா³ கிர ஸாவத்தி²வாஸினோ அத்தனோ அத்தனோ கே³ஹேஸு ச கே³ஹத்³வாரேஸு ச ஸந்தா²கா³ராதீ³ஸு ச நிஸீதி³த்வா கத²ம் ஸமுட்டா²பேஸும் – ‘‘ப⁴க³வதோ அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனானி ப்³யாமப்பபா⁴ த்³வத்திம்ஸமஹாபுரிஸலக்க²ணானி, யேஹி ச ப⁴க³வதோ காயோ, ஸப்³ப³பா²லிபு²ல்லோ விய பாரிச்ச²த்தகோ, விகஸிதமிவ கமலவனம், நானாரதனவிசித்தம் விய ஸுவண்ணதோரணம், தாராமரிசிவிரோசமிவ க³க³னதலம், இதோ சிதோ ச விதா⁴வமானா விப்ப²ந்த³மானா ச²ப்³ப³ண்ணரஸ்மியோ முஞ்சந்தோ அதிவிய ஸோப⁴தி. ப⁴க³வதோ ச இமினா நாம கம்மேன இத³ம் லக்க²ணம் நிப்³ப³த்தந்தி கதி²தம் நத்தி², யாகு³உளுங்கமத்தம்பி பன கடச்சு²ப⁴த்தமத்தம் வா புப்³பே³ தி³ன்னபச்சயா ஏவம் உப்பஜ்ஜதீதி ப⁴க³வதா வுத்தம். கிம் நு கோ² ஸத்தா² கம்மம் அகாஸி, யேனஸ்ஸ இமானி லக்க²ணானி நிப்³ப³த்தந்தீ’’தி.

அதா²யஸ்மா ஆனந்தோ³ அந்தோகா³மே சரந்தோ இமம் கதா²ஸல்லாபம் ஸுத்வா கதப⁴த்தகிச்சோ விஹாரம் ஆக³ந்த்வா ஸத்து² வத்தம் கத்வா வந்தி³த்வா டி²தோ ‘‘மயா, ப⁴ந்தே, அந்தோகா³மே ஏகா கதா² ஸுதா’’தி ஆஹ. ததோ ப⁴க³வதா ‘‘கிம் தே, ஆனந்த³, ஸுத’’ந்தி வுத்தே ஸப்³ப³ம் ஆரோசேஸி. ஸத்தா² தே²ரஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா பரிவாரேத்வா நிஸின்னே பி⁴க்கூ² ஆமந்தேத்வா ‘‘த்³வத்திம்ஸிமானி, பி⁴க்க²வே, மஹாபுரிஸஸ்ஸ மஹாபுரிஸலக்க²ணானீ’’தி படிபாடியா லக்க²ணானி த³ஸ்ஸேத்வா யேன கம்மேன யம் நிப்³ப³த்தம், தஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏவமாஹ.

ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தாலக்க²ணவண்ணனா

201. புரிமம் ஜாதிந்திஆதீ³ஸு புப்³பே³ நிவுத்த²க்க²ந்தா⁴ ஜாதவஸேன ‘‘ஜாதீ’’தி வுத்தா. ததா² ப⁴வனவஸேன ‘‘ப⁴வோ’’தி, நிவுத்த²வஸேன ஆலயட்டே²ன வா ‘‘நிகேதோ’’தி. திண்ணம்பி பதா³னம் புப்³பே³ நிவுத்த²க்க²ந்த⁴ஸந்தானே டி²தோதி அத்தோ². இதா³னி யஸ்மா தம் க²ந்த⁴ஸந்தானம் தே³வலோகாதீ³ஸுபி வத்ததி. லக்க²ணனிப்³ப³த்தனஸமத்த²ம் பன குஸலகம்மம் தத்த² ந ஸுகரம், மனுஸ்ஸபூ⁴தஸ்ஸேவ ஸுகரம். தஸ்மா யதா²பூ⁴தேன யம் கம்மம் கதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ புப்³பே³ மனுஸ்ஸபூ⁴தோ ஸமானோதி ஆஹ. அகாரணம் வா ஏதம். ஹத்தி²அஸ்ஸமிக³மஹிம்ஸவானராதி³பூ⁴தோபி மஹாபுரிஸோ பாரமியோ பூரேதியேவ. யஸ்மா பன ஏவரூபே அத்தபா⁴வே டி²தேன கதகம்மம் ந ஸக்கா ஸுகே²ன தீ³பேதும், மனுஸ்ஸபா⁴வே டி²தேன கதகம்மம் பன ஸக்கா ஸுகே²ன தீ³பேதும். தஸ்மா ‘‘புப்³பே³ மனுஸ்ஸபூ⁴தோ ஸமானோ’’தி ஆஹ.

த³ள்ஹஸமாதா³னோதி தி²ரக³ஹணோ. குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி த³ஸகுஸலகம்மபதே²ஸு. அவத்தி²தஸமாதா³னோதி நிச்சலக³ஹணோ அனிவத்திதக³ஹணோ. மஹாஸத்தஸ்ஸ ஹி அகுஸலகம்மதோ அக்³கி³ம் பத்வா குக்குடபத்தம் விய சித்தம் படிகுடதி, குஸலம் பத்வா விதானம் விய பஸாரியதி. தஸ்மா த³ள்ஹஸமாதா³னோ ஹோதி அவத்தி²தஸமாதா³னோ. ந ஸக்கா கேனசி ஸமணேன வா ப்³ராஹ்மணேன வா தே³வேன வா மாரேன வா ப்³ரஹ்முனா வா குஸலஸமாதா³னம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேதும்.

தத்ரிமானி வத்தூ²னி – புப்³பே³ கிர மஹாபுரிஸோ கலந்த³கயோனியம் நிப்³ப³த்தி. அத² தே³வே வுட்டே² ஓகோ⁴ ஆக³ந்த்வா குலாவகம் க³ஹேத்வா ஸமுத்³த³மேவ பவேஸேஸி. மஹாபுரிஸோ ‘‘புத்தகே நீஹரிஸ்ஸாமீ’’தி நங்கு³ட்ட²ம் தேமேத்வா தேமேத்வா ஸமுத்³த³தோ உத³கம் ப³ஹி கி²பி. ஸத்தமே தி³வஸே ஸக்கோ ஆவஜ்ஜித்வா தத்த² ஆக³ம்ம ‘‘கிம் கரோஸீ’’தி புச்சி²? ஸோ தஸ்ஸ ஆரோசேஸி. ஸக்கோ மஹாஸமுத்³த³தோ உத³கஸ்ஸ து³ன்னீஹரணீயபா⁴வம் கதே²ஸி. போ³தி⁴ஸத்தோ தாதி³ஸேன குஸீதேன ஸத்³தி⁴ம் கதே²தும்பி ந வட்டதி. ‘‘மா இத⁴ திட்டா²’’தி அபஸாரேஸி. ஸக்கோ ‘‘அனோமபுரிஸேன க³ஹிதக³ஹணம் ந ஸக்கா விஸ்ஸஜ்ஜாபேது’’ந்தி துட்டோ² தஸ்ஸ புத்தகே ஆனேத்வா அதா³ஸி. மஹாஜனககாலேபி மஹாஸமுத்³த³ம் தரமானோ ‘‘கஸ்மா மஹாஸமுத்³த³ம் தரஸீ’’தி தே³வதாய புட்டோ² ‘‘பாரம் க³ந்த்வா குலஸந்தகே ரட்டே² ரஜ்ஜம் க³ஹேத்வா தா³னம் தா³தும் தராமீ’’தி ஆஹ. ததோ தே³வதாய – ‘‘அயம் மஹாஸமுத்³தோ³ க³ம்பீ⁴ரோ சேவ புது²லோ ச, கதா³ நம் தரிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தே ஸோ ஆஹ ‘‘தவேஸோ மஹாஸமுத்³த³ஸதி³ஸோ, மய்ஹம் பன அஜ்ஜா²ஸயம் ஆக³ம்ம கு²த்³த³கமாதிகா விய கா²யதி. த்வம்யேவ மம் த³க்கி²ஸ்ஸஸி ஸமுத்³த³ம் தரித்வா ஸமுத்³த³பாரதோ த⁴னம் ஆஹரித்வா குலஸந்தகம் ரஜ்ஜம் க³ஹேத்வா தா³னம் த³த³மான’’ந்தி. தே³வதா ‘‘அனோமபுரிஸேன க³ஹிதக³ஹணம் ந ஸக்கா விஸ்ஸஜ்ஜாபேது’’ந்தி போ³தி⁴ஸத்தம் ஆலிங்கே³த்வா ஹரித்வா உய்யானே நிபஜ்ஜாபேஸி. ஸோ ச²த்தம் உஸ்ஸாபேத்வா தி³வஸே தி³வஸே பஞ்சஸதஸஹஸ்ஸபரிச்சாக³ம் கத்வா அபரபா⁴கே³ நிக்க²ம்ம பப்³ப³ஜிதோ. ஏவம் மஹாஸத்தோ ந ஸக்கா கேனசி ஸமணேன வா…பே… ப்³ரஹ்முனா வா குஸலஸமாதா³னம் விஸ்ஸஜ்ஜாபேதும். தேன வுத்தம் – ‘‘த³ள்ஹஸமாதா³னோ அஹோஸி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அவத்தி²தஸமாதா³னோ’’தி.

இதா³னி யேஸு குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு அவத்தி²தஸமாதா³னோ அஹோஸி, தே த³ஸ்ஸேதும் காயஸுசரிதேதிஆதி³மாஹ. தா³னஸம்விபா⁴கே³தி ஏத்த² ச தா³னமேவ தி³ய்யனவஸேன தா³னம், ஸம்விபா⁴க³கரணவஸேன ஸம்விபா⁴கோ³. ஸீலஸமாதா³னேதி பஞ்சஸீலத³ஸஸீலசதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலபூரணகாலே. உபோஸதூ²பவாஸேதி சாதுத்³த³ஸிகாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ உபோஸத²ஸ்ஸ உபவஸனகாலே. மத்தேய்யதாயாதி மாதுகாதப்³ப³வத்தே. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேஸு சாதி அஞ்ஞேஸு ச ஏவரூபேஸு. அதி⁴குஸலேஸூதி ஏத்த² அத்தி² குஸலா, அத்தி² அதி⁴குஸலா. ஸப்³பே³பி காமாவசரா குஸலா குஸலா நாம, ரூபாவசரா அதி⁴குஸலா. உபோ⁴பி தே குஸலா நாம, அரூபாவசரா அதி⁴குஸலா. ஸப்³பே³பி தே குஸலா நாம, ஸாவகபாரமீபடிலாப⁴பச்சயா குஸலா அதி⁴குஸலா நாம. தேபி குஸலா நாம, பச்சேகபோ³தி⁴படிலாப⁴பச்சயா குஸலா அதி⁴குஸலா. தேபி குஸலா நாம, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணப்படிலாப⁴பச்சயா பன குஸலா இத⁴ ‘‘அதி⁴குஸலா’’தி அதி⁴ப்பேதா. தேஸு அதி⁴குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு த³ள்ஹஸமாதா³னோ அஹோஸி அவத்தி²தஸமாதா³னோ.

கடத்தா உபசிதத்தாதி ஏத்த² ஸகிம்பி கதம் கதமேவ, அபி⁴ண்ஹகரணேன பன உபசிதம் ஹோதி. உஸ்ஸன்னத்தாதி பிண்டீ³கதம் ராஸீகதம் கம்மம் உஸ்ஸன்னந்தி வுச்சதி. தஸ்மா ‘‘உஸ்ஸன்னத்தா’’தி வத³ந்தோ மயா கதகம்மஸ்ஸ சக்கவாளம் அதிஸம்பா³த⁴ம், ப⁴வக்³க³ம் அதினீசம், ஏவம் மே உஸ்ஸன்னம் கம்மந்தி த³ஸ்ஸேதி. விபுலத்தாதி அப்பமாணத்தா. இமினா ‘‘அனந்தம் அபரிமாணம் மயா கதம் கம்ம’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி. அதி⁴க்³க³ண்ஹாதீதி அதி⁴ப⁴வதி, அஞ்ஞேஹி தே³வேஹி அதிரேகம் லப⁴தீதி அத்தோ². படிலப⁴தீதி அதி⁴க³ச்ச²தி.

ஸப்³பா³வந்தேஹி பாத³தலேஹீதி இத³ம் ‘‘ஸமம் பாத³ம் பூ⁴மியம் நிக்கி²பதீ’’தி ஏதஸ்ஸ வித்தா²ரவசனம். தத்த² ஸப்³பா³வந்தேஹீதி ஸப்³ப³பதே³ஸவந்தேஹி, ந ஏகேன பதே³ஸேன பட²மம் பு²ஸதி, ந ஏகேன பச்சா², ஸப்³பே³ஹேவ பாத³தலேஹி ஸமம் பு²ஸதி, ஸமம் உத்³த⁴ரதி. ஸசேபி ஹி ததா²க³தோ ‘‘அனேகஸதபோரிஸம் நரகம் அக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி பாத³ம் அபி⁴னீஹரதி. தாவதே³வ நின்னட்டா²னம் வாதபூரிதா விய கம்மாரப⁴ஸ்தா உன்னமித்வா பத²விஸமம் ஹோதி. உன்னதட்டா²னம்பி அந்தோ பவிஸதி. ‘‘தூ³ரே அக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி அபி⁴னீஹரந்தஸ்ஸ ஸினேருப்பமாணோபி பப்³ப³தோ ஸுஸேதி³தவேத்தங்குரோ விய ஓனமித்வா பாத³ஸமீபம் ஆக³ச்ச²தி. ததா² ஹிஸ்ஸ யமகபாடிஹாரியம் கத்வா ‘‘யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தம் அக்கமிஸ்ஸாமீ’’தி பாதே³ அபி⁴னீஹடே பப்³ப³தோ ஓனமித்வா பாத³ஸமீபம் ஆக³தோ. ஸோபி தம் அக்கமித்வா து³தியபாதே³ன தாவதிம்ஸப⁴வனம் அக்கமி. ந ஹி சக்கலக்க²ணேன பதிட்டா²தப்³ப³ட்டா²னம் விஸமம் ப⁴விதும் ஸக்கோதி. கா²ணு வா கண்டகோ வா ஸக்க²ரா வா கத²லா வா உச்சாரபஸ்ஸாவகே²ளஸிங்கா⁴ணிகாதீ³னி வா புரிமதரம் வா அபக³ச்ச²ந்தி, தத்த² தத்தே²வ வா பத²விம் பவிஸந்தி. ததா²க³தஸ்ஸ ஹி ஸீலதேஜேன புஞ்ஞதேஜேன த⁴ம்மதேஜேன த³ஸன்னம் பாரமீனம் ஆனுபா⁴வேன அயம் மஹாபத²வீ ஸம்மா முது³புப்பா²பி⁴கிண்ணா ஹோதி.

202. ஸாக³ரபரியந்தந்தி ஸாக³ரஸீமம். ந ஹி தஸ்ஸ ரஜ்ஜம் கரோந்தஸ்ஸ அந்தரா ருக்கோ² வா பப்³ப³தோ வா நதீ³ வா ஸீமா ஹோதி மஹாஸமுத்³தோ³வ ஸீமா. தேன வுத்தம் ‘‘ஸாக³ரபரியந்த’’ந்தி. அகி²லமனிமித்தமகண்டகந்தி நிச்சோரம். சோரா ஹி க²ரஸம்ப²ஸ்ஸட்டே²ன கி²லா, உபத்³த³வபச்சயட்டே²ன நிமித்தா, விஜ்ஜ²னட்டே²ன கண்டகாதி வுச்சந்தி. இத்³த⁴ந்தி ஸமித்³த⁴ம். பீ²தந்தி ஸப்³ப³ஸம்பத்திபா²லிபு²ல்லம். கே²மந்தி நிப்³ப⁴யம். ஸிவந்தி நிருபத்³த³வம். நிரப்³பு³த³ந்தி அப்³பு³த³விரஹிதம், கு³ம்ப³ம் கு³ம்ப³ம் ஹுத்வா சரந்தேஹி சோரேஹி விரஹிதந்தி அத்தோ². அக்க²ம்பி⁴யோதி அவிக்க²ம்ப⁴னீயோ. ந நம் கோசி டா²னதோ சாலேதும் ஸக்கோதி. பச்சத்தி²கேனாதி படிபக்க²ம் இச்ச²ந்தேன. பச்சாமித்தேனாதி படிவிருத்³தே⁴ன அமித்தேன. உப⁴யம்பேதம் ஸபத்தவேவசனம். அப்³ப⁴ந்தரேஹீதி அந்தோ உட்டி²தேஹி ராகா³தீ³ஹி.

பா³ஹிரேஹீதி ஸமணாதீ³ஹி. ததா² ஹி நம் பா³ஹிரா தே³வத³த்தகோகாலிகாத³யோ ஸமணாபி ஸோணத³ண்ட³கூடத³ண்டா³த³யோ ப்³ராஹ்மணாபி ஸக்கஸதி³ஸா தே³வதாபி ஸத்த வஸ்ஸானி அனுப³ந்த⁴மானோ மாரோபி ப³காத³யோ ப்³ரஹ்மானோபி விக்க²ம்பே⁴தும் நாஸக்கி²ம்ஸு.

ஏத்தாவதா ப⁴க³வதா கம்மஞ்ச கம்மஸரிக்க²கஞ்ச லக்க²ணஞ்ச லக்க²ணானிஸம்ஸோ ச வுத்தோ ஹோதி. கம்மம் நாம ஸதஸஹஸ்ஸகப்பாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி த³ள்ஹவீரியேன ஹுத்வா கதம் கம்மம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம த³ள்ஹேன ஹுத்வா கதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ ஜானாதூதி ஸுப்பதிட்டி²தபாத³மஹாபுரிஸலக்க²ணம். லக்க²ணம் நாம ஸுப்பதிட்டி²தபாத³தா. லக்க²ணானிஸம்ஸோ நாம பச்சத்தி²கேஹி அவிக்க²ம்ப⁴னீயதா.

203. தத்தே²தம் வுச்சதீதி தத்த² வுத்தே கம்மாதி³பே⁴தே³ அபரம்பி இத³ம் வுச்சதி, கா³தா²ப³ந்த⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஏதா பன கா³தா² போராணகத்தே²ரா ‘‘ஆனந்த³த்தே²ரேன ட²பிதா வண்ணனாகா³தா²’’தி வத்வா க³தா. அபரபா⁴கே³ தே²ரா ‘‘ஏகபதி³கோ அத்து²த்³தா⁴ரோ’’தி ஆஹம்ஸு.

தத்த² ஸச்சேதி வசீஸச்சே. த⁴ம்மேதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மே. த³மேதி இந்த்³ரியத³மனே. ஸம்யமேதி ஸீலஸம்யமே. ‘‘ஸோசேய்யஸீலாலயுபோஸதே²ஸு சா’’தி ஏத்த² காயஸோசேய்யாதி³ திவித⁴ம் ஸோசேய்யம். ஆலயபூ⁴தம் ஸீலமேவ ஸீலாலயோ. உபோஸத²கம்மம் உபோஸதோ². அஹிம்ஸாயாதி அவிஹிம்ஸாய. ஸமத்தமாசரீதி ஸகலம் அசரி.

அன்வபீ⁴தி அனுப⁴வி. வேய்யஞ்ஜனிகாதி லக்க²ணபாட²கா. பராபி⁴பூ⁴தி பரே அபி⁴ப⁴வனஸமத்தோ². ஸத்துபீ⁴தி ஸபத்தேஹி அக்க²ம்பி⁴யோ ஹோதி.

ந ஸோ க³ச்ச²தி ஜாது க²ம்ப⁴னந்தி ஸோ ஏகம்ஸேனேவ அக்³க³புக்³க³லோ விக்க²ம்பே⁴தப்³ப³தம் ந க³ச்ச²தி. ஏஸா ஹி தஸ்ஸ த⁴ம்மதாதி தஸ்ஸ ஹி ஏஸா த⁴ம்மதா அயம் ஸபா⁴வோ.

பாத³தலசக்கலக்க²ணவண்ணனா

204. உப்³பே³க³உத்தாஸப⁴யந்தி உப்³பே³க³ப⁴யஞ்சேவ உத்தாஸப⁴யஞ்ச. தத்த² சோரதோ வா ராஜதோ வா பச்சத்தி²கதோ வா விலோபனப³ந்த⁴னாதி³னிஸ்ஸயம் ப⁴யம் உப்³பே³கோ³ நாம, தம்முஹுத்திகம் சண்ட³ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³னி வா அஹியக்கா²த³யோ வா படிச்ச லோமஹம்ஸனகரம் ப⁴யம் உத்தாஸப⁴யம் நாம. தம் ஸப்³ப³ம் அபனுதி³தா வூபஸமேதா. ஸம்விதா⁴தாதி ஸம்வித³ஹிதா. கத²ம் ஸம்வித³ஹதி? அடவியம் ஸாஸங்கட்டா²னேஸு தா³னஸாலம் காரேத்வா தத்த² ஆக³தே போ⁴ஜேத்வா மனுஸ்ஸே த³த்வா அதிவாஹேதி, தம் டா²னம் பவிஸிதும் அஸக்கோந்தானம் மனுஸ்ஸே பேஸேத்வா பவேஸேதி. நக³ராதீ³ஸுபி தேஸு தேஸு டா²னேஸு ஆரக்க²ம் ட²பேதி, ஏவம் ஸம்வித³ஹதி. ஸபரிவாரஞ்ச தா³னம் அதா³ஸீதி அன்னம் பானந்தி த³ஸவித⁴ம் தா³னவத்து²ம்.

தத்த² அன்னந்தி யாகு³ப⁴த்தம். தம் த³த³ந்தோ ந த்³வாரே ட²பேத்வா அதா³ஸி, அத² கோ² அந்தோனிவேஸனே ஹரிதுபலித்தட்டா²னே லாஜா சேவ புப்பா²னி ச விகிரித்வா ஆஸனம் பஞ்ஞபேத்வா விதானம் ப³ந்தி⁴த்வா க³ந்த⁴தூ⁴மாதீ³ஹி ஸக்காரம் கத்வா பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் நிஸீதா³பேத்வா யாகு³ம் அதா³ஸி. யாகு³ம் தே³ந்தோ ச ஸப்³யஞ்ஜனம் அதா³ஸி. யாகு³பானாவஸானே பாதே³ தோ⁴வித்வா தேலேன மக்கே²த்வா நானப்பகாரகம் அனந்தம் க²ஜ்ஜகம் த³த்வா பரியோஸானே அனேகஸூபம் அனேகப்³யஞ்ஜனம் பணீதபோ⁴ஜனம் அதா³ஸி. பானம் தே³ந்தோ அம்ப³பானாதி³அட்ட²வித⁴ம் பானம் அதா³ஸி, தம்பி யாகு³ப⁴த்தம் த³த்வா. வத்த²ம் தே³ந்தோ ந ஸுத்³த⁴வத்த²மேவ அதா³ஸி, ஏகபட்டது³பட்டாதி³பஹோனகம் பன த³த்வா ஸுசிம்பி அதா³ஸி, ஸுத்தம்பி அதா³ஸி, ஸுத்தம் வட்டேஸி, ஸூசிகம்மகரணட்டா²னே பி⁴க்கூ²னம் ஆஸனானி, யாகு³ப⁴த்தம், பாத³மக்க²னம், பிட்டி²மக்க²னம், ரஜனம், பண்டு³பலாஸம், ரஜனதோ³ணிகம், அந்தமஸோ சீவரரஜனகம் கப்பியகாரகம்பி அதா³ஸி.

யானந்தி உபாஹனம். தம் த³த³ந்தோபி உபாஹனத்த²விகம் உபாஹனத³ண்ட³கம் மக்க²னதேலம் ஹேட்டா² வுத்தானி ச அன்னாதீ³னி தஸ்ஸேவ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. மாலம் தே³ந்தோபி ந ஸுத்³த⁴மாலமேவ அதா³ஸி, அத² கோ² நம் க³ந்தே⁴ஹி மிஸ்ஸேத்வா ஹேட்டி²மானி சத்தாரி தஸ்ஸேவ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. போ³தி⁴சேதியஆஸனபோத்த²காதி³பூஜனத்தா²ய சேவ சேதியக⁴ரதூ⁴பனத்தா²ய ச க³ந்த⁴ம் தே³ந்தோபி ந ஸுத்³த⁴க³ந்த⁴மேவ அதா³ஸி, க³ந்த⁴பிஸனகனிஸதா³ய சேவ பக்கி²பனகபா⁴ஜனேன ச ஸத்³தி⁴ம் ஹேட்டி²மானி பஞ்ச தஸ்ஸ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. சேதியபூஜாதீ³னம் அத்தா²ய ஹரிதாலமனோஸிலாசீனபிட்டா²தி³விலேபனம் தே³ந்தோபி ந ஸுத்³த⁴விலேபனமேவ அதா³ஸி, விலேபனபா⁴ஜனேன ஸத்³தி⁴ம் ஹேட்டி²மானி ச² தஸ்ஸ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. ஸேய்யாதி மஞ்சபீட²ம். தம் தே³ந்தோபி ந ஸுத்³த⁴கமேவ அதா³ஸி, கோஜவகம்ப³லபச்சத்த²ரணமஞ்சப்படிபாத³கேஹி ஸத்³தி⁴ம் அந்தமஸோ மங்கு³லஸோத⁴னத³ண்ட³கம் ஹேட்டி²மானி ச ஸத்த தஸ்ஸ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. ஆவஸத²ம் தே³ந்தோபி ந கே³ஹமத்தமேவ அதா³ஸி, அத² கோ² நம் மாலாகம்மலதாகம்மபடிமண்டி³தம் ஸுபஞ்ஞத்தம் மஞ்சபீட²ம் காரேத்வா ஹேட்டி²மானி அட்ட² தஸ்ஸ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. பதீ³பேய்யந்தி பதீ³பதேலம். தம் தே³ந்தோ சேதியங்க³ணே போ³தி⁴யங்க³ணே த⁴ம்மஸ்ஸவனக்³கே³ வஸனகே³ஹே போத்த²கவாசனட்டா²னே இமினா தீ³பம் ஜாலாபேதா²தி ந ஸுத்³த⁴தேலமேவ அதா³ஸி, வட்டி கபல்லகதேலபா⁴ஜனாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஹேட்டி²மானி நவ தஸ்ஸ பரிவாரம் கத்வா அதா³ஸி. ஸுவிப⁴த்தந்தரானீதி ஸுவிப⁴த்தஅந்தரானி.

ராஜானோதி அபி⁴ஸித்தா. போ⁴கி³யாதி போ⁴ஜகா குமாராதி ராஜகுமாரா. இத⁴ கம்மம் நாம ஸபரிவாரம் தா³னம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம ஸபரிவாரம் கத்வா தா³னம் அதா³ஸீதி இமினா காரணேன ஸதே³வகோ லோகோ ஜானாதூதி நிப்³ப³த்தம் சக்கலக்க²ணம். லக்க²ணம் நாம ததே³வ சக்கலக்க²ணம். ஆனிஸம்ஸோ மஹாபரிவாரதா.

205. தத்தே²தம் வுச்சதீதி இமா தத³த்த²பரிதீ³பனா கா³தா² வுச்சந்தி. து³விதா⁴ ஹி கா³தா² ஹோந்தி – தத³த்த²பரிதீ³பனா ச விஸேஸத்த²பரிதீ³பனா ச. தத்த² பாளிஆக³தமேவ அத்த²ம் பரிதீ³பனா தத³த்த²பரிதீ³பனா நாம. பாளியம் அனாக³தம் பரிதீ³பனா விஸேஸத்த²பரிதீ³பனா நாம. இமா பன தத³த்த²பரிதீ³பனா. தத்த² புரேதி புப்³பே³. புரத்தா²தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். புரிமாஸு ஜாதீஸூதி இமிஸ்ஸா ஜாதியா புப்³பே³கதகம்மபடிக்கே²பதீ³பனம். உப்³பே³க³உத்தாஸப⁴யாபனூத³னோதி உப்³பே³க³ப⁴யஸ்ஸ ச உத்தாஸப⁴யஸ்ஸ ச அபனூத³னோ. உஸ்ஸுகோதி அதி⁴முத்தோ.

ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணந்தி ஸதேன ஸதேன புஞ்ஞகம்மேன நிப்³ப³த்தம் ஏகேகம் லக்க²ணம். ஏவம் ஸந்தே யோ கோசி பு³த்³தோ⁴ ப⁴வேய்யாதி ந ரோசயிம்ஸு, அனந்தேஸு பன சக்கவாளேஸு ஸப்³பே³ ஸத்தா ஏகேகம் கம்மம் ஸதக்க²த்தும் கரேய்யும், ஏத்தகேஹி ஜனேஹி கதம் கம்மம் போ³தி⁴ஸத்தோ ஏகோவ ஏகேகம் ஸதகு³ணம் கத்வா நிப்³ப³த்தோ. தஸ்மா ‘‘ஸதபுஞ்ஞலக்க²ணோ’’தி இமமத்த²ம் ரோசயிம்ஸு. மனுஸ்ஸாஸுரஸக்கரக்க²ஸாதி மனுஸ்ஸா ச அஸுரா ச ஸக்கா ச ரக்க²ஸா ச.

ஆயதபண்ஹிதாதி³திலக்க²ணவண்ணனா

206. அந்தராதி படிஸந்தி⁴தோ ஸரஸசுதியா அந்தரே. இத⁴ கம்மம் நாம பாணாதிபாதா விரதி. கம்மஸரிக்க²கம் நாம பாணாதிபாதம் கரோந்தோ பத³ஸத்³த³ஸவனப⁴யா அக்³க³க்³க³பாதே³ஹி அக்கமந்தா க³ந்த்வா பரம் பாதேந்தி. அத² தே இமினா காரணேன தேஸம் தம் கம்மம் ஜனோ ஜானாதூதி அந்தோவங்கபாதா³ வா ப³ஹிவங்கபாதா³ வா உக்குடிகபாதா³ வா அக்³க³கோண்டா³ வா பண்ஹிகோண்டா³ வா ப⁴வந்தி. அக்³க³பாதே³ஹி க³ந்த்வா பரஸ்ஸ அமாரிதபா⁴வம் பன ததா²க³தஸ்ஸ ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஆயதபண்ஹி மஹாபுரிஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. ததா² பரம் கா⁴தேந்தா உன்னதகாயேன க³ச்ச²ந்தா அஞ்ஞே பஸ்ஸிஸ்ஸந்தீதி ஓனதா க³ந்த்வா பரம் கா⁴தேந்தி. அத² தே ஏவமிமே க³ந்த்வா பரம் கா⁴தயிம்ஸூதி நேஸம் தம் கம்மம் இமினா காரணேன பரோ ஜானாதூதி கு²ஜ்ஜா வா வாமனா வா பீட²ஸப்பி வா ப⁴வந்தி. ததா²க³தஸ்ஸ பன ஏவம் க³ந்த்வா பரேஸம் அகா⁴திதபா⁴வம் இமினா காரணேன ஸதே³வகோ லோகோ ஜானாதூதி ப்³ரஹ்முஜுக³த்தமஹாபுரிஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. ததா² பரம் கா⁴தேந்தா ஆவுத⁴ம் வா முக்³க³ரம் வா க³ண்ஹித்வா முட்டி²கதஹத்தா² பரம் கா⁴தேந்தி. தே ஏவம் தேஸம் பரஸ்ஸ கா⁴திதபா⁴வம் இமினா காரணேன ஜனோ ஜானாதூதி ரஸ்ஸங்கு³லீ வா ரஸ்ஸஹத்தா² வா வங்கங்கு³லீ வா ப²ணஹத்த²கா வா ப⁴வந்தி. ததா²க³தஸ்ஸ பன ஏவம் பரேஸம் அகா⁴திதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி தீ³க⁴ங்கு³லிமஹாபுரிஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. இத³மேத்த² கம்மஸரிக்க²கம். இத³மேவ பன லக்க²ணத்தயம் லக்க²ணம் நாம. தீ³கா⁴யுகபா⁴வோ லக்க²ணானிஸம்ஸோ.

207. மரணவத⁴ப⁴யத்தனோதி ஏத்த² மரணஸங்கா²தோ வதோ⁴ மரணவதோ⁴, மரணவத⁴தோ ப⁴யம் மரணவத⁴ப⁴யம், தம் அத்தனோ ஜானித்வா. படிவிரதோ பரம்மாரணாயாதி யதா² மய்ஹம் மரணதோ ப⁴யம் மம ஜீவிதம் பியம், ஏவம் பரேஸம்பீதி ஞத்வா பரம் மாரணதோ படிவிரதோ அஹோஸி. ஸுசரிதேனாதி ஸுசிண்ணேன. ஸக்³க³மக³மாதி ஸக்³க³ம் க³தோ.

சவிய புனரிதா⁴க³தோதி சவித்வா புன இதா⁴க³தோ. தீ³க⁴பாஸண்ஹிகோதி தீ³க⁴பண்ஹிகோ. ப்³ரஹ்மாவ ஸுஜூதி ப்³ரஹ்மா விய ஸுட்டு² உஜு.

ஸுபு⁴ஜோதி ஸுந்த³ரபு⁴ஜோ. ஸுஸூதி மஹல்லககாலேபி தருணரூபோ. ஸுஸண்டி²தோதி ஸுஸண்டா²னஸம்பன்னோ. முது³தலுனங்கு³லியஸ்ஸாதி முதூ³ ச தலுனா ச அங்கு³லியோ அஸ்ஸ. தீபீ⁴தி தீஹி. புரிஸவரக்³க³லக்க²ணேஹீதி புரிஸவரஸ்ஸ அக்³க³லக்க²ணேஹி. சிரயபனாயாதி சிரம் யாபனாய, தீ³கா⁴யுகபா⁴வாய.

சிரம் யபேதீதி சிரம் யாபேதி. சிரதரம் பப்³ப³ஜதி யதி³ ததோதி ததோ சிரதரம் யாபேதி, யதி³ பப்³ப³ஜதீதி அத்தோ². யாபயதி ச வஸித்³தி⁴பா⁴வனாயாதி வஸிப்பத்தோ ஹுத்வா இத்³தி⁴பா⁴வனாய யாபேதி.

ஸத்துஸ்ஸத³தாலக்க²ணவண்ணனா

208. ரஸிதானந்தி ரஸஸம்பன்னானம். ‘‘கா²த³னீயான’’ந்திஆதீ³ஸு கா²த³னீயானி நாம பிட்ட²க²ஜ்ஜகாதீ³னி. போ⁴ஜனீயானீதி பஞ்ச போ⁴ஜனானி. ஸாயனீயானீதி ஸாயிதப்³பா³னி ஸப்பினவனீதாதீ³னி. லேஹனீயானீதி நில்லேஹிதப்³பா³னி பிட்ட²பாயாஸாதீ³னி. பானானீதி அட்ட² பானகானி.

இத⁴ கம்மம் நாம கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதி⁴கானி சத்தாரி அஸங்க்²யேய்யானி தி³ன்னம் இத³ம் பணீதபோ⁴ஜனதா³னம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம லூக²போ⁴ஜனே குச்சி²க³தே லோஹிதம் ஸுஸ்ஸதி, மம்ஸம் மிலாயதி. தஸ்மா லூக²தா³யகா ஸத்தா இமினா காரணேன நேஸம் லூக²போ⁴ஜனஸ்ஸ தி³ன்னபா⁴வம் ஜனோ ஜானாதூதி அப்பமம்ஸா அப்பலோஹிதா மனுஸ்ஸபேதா விய து³ல்லப⁴ன்னபானா ப⁴வந்தி. பணீதபோ⁴ஜனே பன குச்சி²க³தே மம்ஸலோஹிதம் வட்³ட⁴தி, பரிபுண்ணகாயா பாஸாதி³கா அபி⁴ரூபத³ஸ்ஸனா ஹோந்தி. தஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் பணீதபோ⁴ஜனதா³யகத்தம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஸத்துஸ்ஸத³மஹாபுரிஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம ஸத்துஸ்ஸத³லக்க²ணமேவ. பணீதலாபி⁴தா ஆனிஸம்ஸோ.

209. க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜமத²லேய்யஸாயிதந்தி க²ஜ்ஜகஞ்ச போ⁴ஜனஞ்ச லேஹனீயஞ்ச ஸாயனீயஞ்ச. உத்தமக்³க³ரஸதா³யகோதி உத்தமோ அக்³க³ரஸதா³யகோ, உத்தமானம் வா அக்³க³ரஸானம் தா³யகோ.

ஸத்த சுஸ்ஸதே³தி ஸத்த ச உஸ்ஸதே³. தத³த்த²ஜோதகந்தி க²ஜ்ஜபோ⁴ஜ்ஜாதி³ஜோதகம், தேஸம் லாப⁴ஸம்வத்தனிகந்தி அத்தோ². பப்³ப³ஜம்பி சாதி பப்³ப³ஜமானோபி ச. ததா³தி⁴க³ச்ச²தீதி தம் அதி⁴க³ச்ச²தி. லாபி⁴ருத்தமந்தி லாபி⁴ உத்தமம்.

கரசரணாதி³லக்க²ணவண்ணனா

210. தா³னேனாதிஆதீ³ஸு ஏகச்சோ தா³னேனேவ ஸங்க³ண்ஹிதப்³போ³ ஹோதி, தம் தா³னேன ஸங்க³ஹேஸி. பப்³ப³ஜிதானம் பப்³ப³ஜிதபரிக்கா²ரம், கி³ஹீனம் கி³ஹிபரிக்கா²ரம் அதா³ஸி.

பேய்யவஜ்ஜேனாதி ஏகச்சோ ஹி ‘‘அயம் தா³தப்³ப³ம் நாம தே³தி, ஏகேன பன வசனேன ஸப்³ப³ம் மக்கே²த்வா நாஸேதி, கிம் ஏதஸ்ஸ தா³ன’’ந்தி வத்தா ஹோதி. ஏகச்சோ ‘‘அயம் கிஞ்சாபி தா³னம் ந தே³தி, கதே²ந்தோ பன தேலேன விய மக்கே²தி. ஏஸோ தே³து வா மா வா, வசனமேவ தஸ்ஸ ஸஹஸ்ஸம் அக்³க⁴தீ’’தி வத்தா ஹோதி. ஏவரூபோ புக்³க³லோ தா³னம் ந பச்சாஸீஸதி, பியவசனமேவ பச்சாஸீஸதி. தம் பியவசனேன ஸங்க³ஹேஸி.

அத்த²சரியாயாதி அத்த²ஸம்வட்³ட⁴னகதா²ய. ஏகச்சோ ஹி நேவ தா³னம், ந பியவசனம் பச்சாஸீஸதி. அத்தனோ ஹிதகத²ம் வட்³டி⁴தகத²மேவ பச்சாஸீஸதி. ஏவரூபம் புக்³க³லம் ‘‘இத³ம் தே காதப்³ப³ம், இத³ம் தே ந காதப்³ப³ம். ஏவரூபோ புக்³க³லோ ஸேவிதப்³போ³, ஏவரூபோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³’’தி ஏவம் அத்த²சரியாய ஸங்க³ஹேஸி.

ஸமானத்ததாயாதி ஸமானஸுக²து³க்க²பா⁴வேன. ஏகச்சோ ஹி தா³னாதீ³ஸு ஏகம்பி ந பச்சாஸீஸதி, ஏகாஸனே நிஸஜ்ஜம், ஏகபல்லங்கே ஸயனம், ஏகதோ போ⁴ஜனந்தி ஏவம் ஸமானஸுக²து³க்க²தம் பச்சாஸீஸதி. தத்த² ஜாதியா ஹீனோ போ⁴கே³ன அதி⁴கோ து³ஸ்ஸங்க³ஹோ ஹோதி. ந ஹி ஸக்கா தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகபரிபோ⁴கோ³ காதும், ததா² அகரியமானே ச ஸோ குஜ்ஜ²தி. போ⁴கே³ன ஹீனோ ஜாதியா அதி⁴கோபி து³ஸ்ஸங்க³ஹோ ஹோதி. ஸோ ஹி ‘‘அஹம் ஜாதிமா’’தி போ⁴க³ஸம்பன்னேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகபரிபோ⁴க³ம் ந இச்ச²தி, தஸ்மிம் அகரியமானே குஜ்ஜ²தி. உபோ⁴ஹிபி ஹீனோ பன ஸுஸங்க³ஹோ ஹோதி. ந ஹி ஸோ இதரேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகபரிபோ⁴க³ம் இச்ச²தி, ந அகரியமானே ச குஜ்ஜ²தி. உபோ⁴ஹி ஸதி³ஸோபி ஸுஸங்க³ஹோயேவ. பி⁴க்கூ²ஸு து³ஸ்ஸீலோ து³ஸ்ஸங்க³ஹோ ஹோதி. ந ஹி ஸக்கா தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகபரிபோ⁴கோ³ காதும், ததா² அகரியமானே ச குஜ்ஜ²தி. ஸீலவா ஸுஸங்க³ஹோ ஹோதி. ஸீலவா ஹி அதீ³யமானேபி அகரியமானேபி ந குஜ்ஜ²தி. அஞ்ஞம் அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் பரிபோ⁴க³ம் அகரோந்தம்பி ந பாபகேன சித்தேன பஸ்ஸதி. பரிபோ⁴கோ³பி தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸுகரோ ஹோதி. தஸ்மா ஏவரூபம் புக்³க³லம் ஏவம் ஸமானத்ததாய ஸங்க³ஹேஸி.

ஸுஸங்க³ஹிதாஸ்ஸ ஹோந்தீதி ஸுஸங்க³ஹிதா அஸ்ஸ ஹோந்தி. தே³து வா மா வா தே³து, கரோது வா மா வா கரோது, ஸுஸங்க³ஹிதாவ ஹோந்தி, ந பி⁴ஜ்ஜந்தி. ‘‘யதா³ஸ்ஸ தா³தப்³ப³ம் ஹோதி, ததா³ தே³தி. இதா³னி மஞ்ஞே நத்தி², தேன ந தே³தி. கிம் மயம் த³த³மானமேவ உபட்ட²ஹாம? அதே³ந்தம் அகரோந்தம் ந உபட்ட²ஹாமா’’தி ஏவம் சிந்தேந்தி.

இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் கதம் தா³னாதி³ஸங்க³ஹகம்மம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம யோ ஏவம் அஸங்கா³ஹகோ ஹோதி, ஸோ இமினா காரணேனஸ்ஸ அஸங்கா³ஹகபா⁴வம் ஜனோ ஜானாதூதி த²த்³த⁴ஹத்த²பாதோ³ சேவ ஹோதி, விஸமட்டி²தாவயவலக்க²ணோ ச. ததா²க³தஸ்ஸ பன தீ³க⁴ரத்தம் ஸங்கா³ஹகபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி இமானி த்³வே லக்க²ணானி நிப்³ப³த்தந்தி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். ஸுஸங்க³ஹிதபரிஜனதா ஆனிஸம்ஸோ.

211. கரியாதி கரித்வா. சரியாதி சரித்வா. அனவமதேனாதி அனவஞ்ஞாதேன. ‘‘அனபமோதே³னா’’திபி பாடோ², ந அப்பமோதே³ன, ந தீ³னேன ந க³ப்³பி⁴தேனாதி அத்தோ².

சவியாதி சவித்வா. அதிருசிர ஸுவக்³கு³ த³ஸ்ஸனேய்யந்தி அதிருசிரஞ்ச ஸுபாஸாதி³கம் ஸுவக்³கு³ ச ஸுட்டு² சே²கம் த³ஸ்ஸனேய்யஞ்ச த³ட்ட²ப்³ப³யுத்தம். ஸுஸு குமாரோதி ஸுட்டு² ஸுகுமாரோ.

பரிஜனஸ்ஸவோதி பரிஜனோ அஸ்ஸவோ வசனகரோ. விதே⁴ய்யோதி கத்தப்³பா³கத்தப்³பே³ஸு யதா²ருசி விதா⁴தப்³போ³. மஹிமந்தி மஹிம் இமம். பியவதூ³ ஹிதஸுக²தம் ஜிகீ³ஸமானோதி பியவதோ³ ஹுத்வா ஹிதஞ்ச ஸுக²ஞ்ச பரியேஸமானோ. வசனபடிகரஸ்ஸா பி⁴ப்பஸன்னாதி வசனபடிகரா அஸ்ஸ அபி⁴ப்பஸன்னா. த⁴ம்மானுத⁴ம்மந்தி த⁴ம்மஞ்ச அனுத⁴ம்மஞ்ச.

உஸ்ஸங்க²பாதா³தி³லக்க²ணவண்ணனா

212. அத்தூ²பஸம்ஹிதந்தி இத⁴லோகபரலோகத்த²னிஸ்ஸிதம். த⁴ம்மூபஸம்ஹிதந்தி த³ஸகுஸலகம்மபத²னிஸ்ஸிதம். ப³ஹுஜனம் நித³ம்ஸேஸீதி ப³ஹுஜனஸ்ஸ நித³ம்ஸனகத²ம் கதே²ஸி. பாணீனந்தி ஸத்தானம். ‘‘அக்³கோ³’’திஆதீ³னி ஸப்³பா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞவேவசனானி. இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் பா⁴ஸிதா உத்³த⁴ங்க³மனீயா அத்தூ²பஸம்ஹிதா வாசா. கம்மஸரிக்க²கம் நாம யோ ஏவரூபம் உக்³க³தவாசம் ந பா⁴ஸதி, ஸோ இமினா காரணேன உக்³க³தவாசாய அபா⁴ஸனம் ஜனோ ஜானாதூதி அதோ⁴ஸங்க²பாதோ³ ச ஹோதி அதோ⁴னதலோமோ ச. ததா²க³தஸ்ஸ பன தீ³க⁴ரத்தம் ஏவரூபாய உக்³க³தவாசாய பா⁴ஸிதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி உஸ்ஸங்க²பாத³லக்க²ணஞ்ச உத்³த⁴க்³க³லோமலக்க²ணஞ்ச நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். உத்தமபா⁴வோ ஆனிஸம்ஸோ.

213. ஏரயந்தி ப⁴ணந்தோ. ப³ஹுஜனம் நித³ம்ஸயீதி ப³ஹுஜனஸ்ஸ ஹிதம் த³ஸ்ஸேதி. த⁴ம்மயாக³ந்தி த⁴ம்மதா³னயஞ்ஞம்.

உப்³ப⁴முப்பதிதலோமவா ஸஸோதி ஸோ ஏஸ உத்³த⁴க்³க³தலோமவா ஹோதி. பாத³க³ண்டி²ரஹூதி பாத³கோ³ப்ப²கா அஹேஸும். ஸாது⁴ஸண்டி²தாதி ஸுட்டு² ஸண்டி²தா. மம்ஸலோஹிதாசிதாதி மம்ஸேன ச லோஹிதேன ச ஆசிதா. தசோத்த²தாதி தசேன பரியோனத்³தா⁴ நிகு³ள்ஹா. வஜதீதி க³ச்ச²தி. அனோமனிக்கமோதி அனோமவிஹாரீ ஸேட்ட²விஹாரீ.

ஏணிஜங்க⁴லக்க²ணவண்ணனா

214. ஸிப்பம் வாதிஆதீ³ஸு ஸிப்பம் நாம த்³வே ஸிப்பானி – ஹீனஞ்ச ஸிப்பம், உக்கட்ட²ஞ்ச ஸிப்பம். ஹீனம் நாம ஸிப்பம் நளகாரஸிப்பம், கும்ப⁴காரஸிப்பம் பேஸகாரஸிப்பம் நஹாபிதஸிப்பம். உக்கட்ட²ம் நாம ஸிப்பம் லேகா² முத்³தா³ க³ணனா. விஜ்ஜாதி அஹிவிஜ்ஜாதி³அனேகவிதா⁴. சரணந்தி பஞ்சஸீலம் த³ஸஸீலம் பாதிமோக்க²ஸம்வரஸீலம். கம்மந்தி கம்மஸ்ஸகதாஜானனபஞ்ஞா. கிலிஸ்ஸேய்யுந்தி கிலமேய்யும். அந்தேவாஸிகவத்தம் நாம து³க்க²ம், தம் நேஸம் மா சிரமஹோஸீதி சிந்தேஸி.

ராஜாரஹானீதி ரஞ்ஞோ அனுரூபானி ஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³னி, தானியேவ ரஞ்ஞோ ஸேனாய அங்க³பூ⁴தத்தா ராஜங்கா³னீதி வுச்சந்தி. ராஜூபபோ⁴கா³னீதி ரஞ்ஞோ உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்டா³னி, தானி சேவ ஸத்தரதனானி ச. ராஜானுச்ச²விகானீதி ரஞ்ஞோ அனுச்ச²விகானி. தேஸம்யேவ ஸப்³பே³ஸம் இத³ம் க³ஹணம். ஸமணாரஹானீதி ஸமணானம் அனுரூபானி சீவராதீ³னி. ஸமணங்கா³னீதி ஸமணானம் கோட்டா²ஸபூ⁴தா சதஸ்ஸோ பரிஸா. ஸமணூபபோ⁴கா³னீதி ஸமணானம் உபபோ⁴க³பரிக்கா²ரா. ஸமணானுச்ச²விகானீதி தேஸம்யேவ அதி⁴வசனம்.

இத⁴ பன கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் ஸக்கச்சம் ஸிப்பாதி³வாசனம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம யோ ஏவம் ஸக்கச்சம் ஸிப்பம் அவாசேந்தோ அந்தேவாஸிகே உக்குடிகாஸனஜங்க⁴பேஸனிகாதீ³ஹி கிலமேதி, தஸ்ஸ ஜங்க⁴மம்ஸம் லிகி²த்வா பாதிதம் விய ஹோதி. ததா²க³தஸ்ஸ பன ஸக்கச்சம் வாசிதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி அனுபுப்³ப³உக்³க³தவட்டிதம் ஏணிஜங்க⁴லக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். அனுச்ச²விகலாபி⁴தா ஆனிஸம்ஸோ.

215. யதூ³பகா⁴தாயாதி யம் ஸிப்பம் கஸ்ஸசி உபகா⁴தாய ந ஹோதி. கிலிஸ்ஸதீதி கிலமிஸ்ஸதி. ஸுகு²மத்தசோத்த²தாதி ஸுகு²மத்தசேன பரியோனத்³தா⁴. கிம் பன அஞ்ஞேன கம்மேன அஞ்ஞம் லக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததீதி? ந நிப்³ப³த்ததி. யம் பன நிப்³ப³த்ததி, தம் அனுப்³யஞ்ஜனம் ஹோதி, தஸ்மா இத⁴ வுத்தம்.

ஸுகு²மச்ச²விலக்க²ணவண்ணனா

216. ஸமணம் வாதி ஸமிதபாபட்டே²ன ஸமணம். ப்³ராஹ்மணம் வாதி பா³ஹிதபாபட்டே²ன ப்³ராஹ்மணம்.

மஹாபஞ்ஞோதிஆதீ³ஸு மஹாபஞ்ஞாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோ ஹோதீதி அத்தோ². தத்ரித³ம் மஹாபஞ்ஞாதீ³னம் நானத்தம்.

தத்த² கதமா மஹாபஞ்ஞா? மஹந்தே ஸீலக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா, மஹந்தே ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ விமுத்திக்க²ந்தே⁴ விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா. மஹந்தானி டா²னாடா²னானி மஹந்தா விஹாரஸமாபத்தியோ மஹந்தானி அரியஸச்சானி மஹந்தே ஸதிபட்டா²னே ஸம்மப்பதா⁴னே இத்³தி⁴பாதே³ மஹந்தானி இந்த்³ரியானி ப³லானி மஹந்தே போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ மஹந்தே அரியமக்³கே³ மஹந்தானி ஸாமஞ்ஞப²லானி மஹந்தா அபி⁴ஞ்ஞாயோ மஹந்தம் பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் பரிக்³க³ண்ஹாதீதி மஹாபஞ்ஞா.

கதமா புது²பஞ்ஞா? புது²னானாக²ந்தே⁴ஸு ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா. புது²னானாதா⁴தூஸு புது²னானாஆயதனேஸு புது²னானாபடிச்சஸமுப்பாதே³ஸு புது²னானாஸுஞ்ஞதமனுபலப்³பே⁴ஸு புது²னானாஅத்தே²ஸு த⁴ம்மேஸு நிருத்தீஸு படிபா⁴னேஸு. புது²னானாஸீலக்க²ந்தே⁴ஸு புது²னானாஸமாதி⁴பஞ்ஞாவிமுத்திவிமுத்திஞாத³ஸ்ஸனக்க²ந்தே⁴ஸு புது²னானாடா²னாடா²னேஸு புது²னானாவிஹாரஸமாபத்தீஸு புது²னானாஅரியஸச்சேஸு புது²னானாஸதிபட்டா²னேஸு ஸம்மப்பதா⁴னேஸு இத்³தி⁴பாதே³ஸு இந்த்³ரியேஸு ப³லேஸு போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு புது²னானாஅரியமக்³கே³ஸு ஸாமஞ்ஞப²லேஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு புது²ஜ்ஜனஸாதா⁴ரணே த⁴ம்மே ஸமதிக்கம்ம பரமத்தே² நிப்³பா³னே ஞாணம் பவத்ததீதி புது²பஞ்ஞா.

கதமா ஹாஸபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஹாஸப³ஹுலோ வேத³ப³ஹுலோ துட்டி²ப³ஹுலோ பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஸீலம் பரிபூரேதி இந்த்³ரியஸம்வரம் பரிபூரேதி போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞுதம் ஜாக³ரியானுயோக³ம் ஸீலக்க²ந்த⁴ம் ஸமாதி⁴க்க²ந்த⁴ம் பஞ்ஞாக்க²ந்த⁴ம் விமுத்திக்க²ந்த⁴ம் விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனக்க²ந்த⁴ம் பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ…பே… பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ டா²னாடா²னம் படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ விஹாரஸமாபத்தியோ பரிபூரேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஸதிபட்டா²னே ஸம்மப்பதா⁴னே இத்³தி⁴பாதே³ இந்த்³ரியானி ப³லானி போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ ஸாமஞ்ஞப²லானி ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா. அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தீதி ஹாஸபஞ்ஞா. ஹாஸப³ஹுலோ வேத³துட்டி²பாமோஜ்ஜப³ஹுலோ பரமத்த²ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி ஹாஸபஞ்ஞா.

கதமா ஜவனபஞ்ஞா? யம்கிஞ்சி ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ஸப்³ப³ம் தம் ரூபம் அனிச்சதோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. து³க்க²தோ கி²ப்பம் அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. யா காசி வேத³னா…பே… யம்கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம், ஸப்³ப³ம் தம் விஞ்ஞாணம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன து³க்க²ம் ப⁴யட்டே²ன அனத்தா அஸாரகட்டே²னாதி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ரூபனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம் சக்கு²…பே… ஜராமரணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அனிச்சம் க²யட்டே²ன…பே… விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா. ரூபம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம். சக்கு²ம்…பே… ஜராமரணம் அனிச்சம் ஸங்க²தம் படிச்சஸமுப்பன்னம் க²யத⁴ம்மம் வயத⁴ம்மம் விராக³த⁴ம்மம் நிரோத⁴த⁴ம்மந்தி துலயித்வா தீரயித்வா விபா⁴வயித்வா விபூ⁴தம் கத்வா ஜராமரணனிரோதே⁴ நிப்³பா³னே கி²ப்பம் ஜவதீதி ஜவனபஞ்ஞா.

கதமா திக்க²பஞ்ஞா? கி²ப்பம் கிலேஸே சி²ந்த³தீதி திக்க²பஞ்ஞா. உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதி, உப்பன்னம் ப்³யாபாத³விதக்கம், உப்பன்னம் விஹிம்ஸாவிதக்கம், உப்பன்னுப்பன்னே பாபகே அகுஸலே த⁴ம்மே உப்பன்னம் ராக³ம் தோ³ஸம் மோஹம் கோத⁴ம் உபனாஹம் மக்க²ம் பளாஸம் இஸ்ஸம் மச்ச²ரியம் மாயம் ஸாடே²ய்யம் த²ம்ப⁴ம் ஸாரம்ப⁴ம் மானம் அதிமானம் மத³ம் பமாத³ம் ஸப்³பே³ கிலேஸே ஸப்³பே³ து³ச்சரிதே ஸப்³பே³ அபி⁴ஸங்கா²ரே ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நாதி⁴வாஸேதி பஜஹதி வினோதே³தி ப்³யந்தீ கரோதி அனபா⁴வம் க³மேதீதி திக்க²பஞ்ஞா. ஏகஸ்மிம் ஆஸனே சத்தாரோ அரியமக்³கா³ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³யோ ச² அபி⁴ஞ்ஞாயோ அதி⁴க³தா ஹோந்தி ஸச்சி²கதா ப²ஸ்ஸிதா பஞ்ஞாயாதி திக்க²பஞ்ஞா.

கதமா நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா? இதே⁴கச்சோ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு உப்³பே³க³ப³ஹுலோ ஹோதி உத்தாஸப³ஹுலோ உக்கண்ட²னப³ஹுலோ அரதிப³ஹுலோ அனபி⁴ரதிப³ஹுலோ ப³ஹிமுகோ² ந ரமதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு, அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அபதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞா. அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அபதா³லிதபுப்³ப³ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் கோத⁴ம் உபனாஹம்…பே… ஸப்³பே³ ப⁴வகா³மிகம்மே நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி பதா³லேதீதி நிப்³பே³தி⁴கபஞ்ஞாதி (படி. ம. 3.3).

217. பப்³ப³ஜிதம் உபாஸிதாதி பண்டி³தம் பப்³ப³ஜிதம் உபஸங்கமித்வா பயிருபாஸிதா. அத்த²ந்தரோதி யதா² ஏகே ரந்த⁴க³வேஸினோ உபாரம்ப⁴சித்ததாய தோ³ஸம் அப்³ப⁴ந்தரம் கரித்வா நிஸாமயந்தி, ஏவம் அனிஸாமேத்வா அத்த²ம் அப்³ப⁴ந்தரம் கத்வா அத்த²யுத்தம் கத²ம் நிஸாமயி உபதா⁴ரயி.

படிலாப⁴க³தேனாதி படிலாப⁴த்தா²ய க³தேன. உப்பாத³னிமித்தகோவிதா³தி உப்பாதே³ ச நிமித்தே ச சே²கா. அவேச்ச த³க்கி²தீதி ஞத்வா பஸ்ஸிஸ்ஸதி.

அத்தா²னுஸிட்டீ²ஸு பரிக்³க³ஹேஸு சாதி யே அத்தா²னுஸாஸனேஸு பரிக்³க³ஹா அத்தா²னத்த²ம் பரிக்³கா³ஹகானி ஞாணானி, தேஸூதி அத்தோ².

ஸுவண்ணவண்ணலக்க²ணவண்ணனா

218. அக்கோத⁴னோதி ந அனாகா³மிமக்³கே³ன கோத⁴ஸ்ஸ பஹீனத்தா, அத² கோ² ஸசேபி மே கோதோ⁴ உப்பஜ்ஜேய்ய, கி²ப்பமேவ நம் படிவினோதே³ய்யந்தி ஏவம் அக்கோத⁴வஸிகத்தா. நாபி⁴ஸஜ்ஜீதி குடிலகண்டகோ விய தத்த² தத்த² மம்மம் துத³ந்தோ விய ந லக்³கி³. ந குப்பி ந ப்³யாபஜ்ஜீதிஆதீ³ஸு புப்³பு³ப்பத்திகோ கோபோ. ததோ ப³லவதரோ ப்³யாபாதோ³. ததோ ப³லவதரா பதித்தி²யனா. தம் ஸப்³ப³ம் அகரோந்தோ ந குப்பி ந ப்³யாபஜ்ஜி ந பதித்தி²யி. அப்பச்சயந்தி தோ³மனஸ்ஸம். ந பாத்வாகாஸீதி ந காயவிகாரேன வா வசீவிகாரேன வா பாகடமகாஸி.

இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் அக்கோத⁴னதா சேவ ஸுகு²மத்த²ரணாதி³தா³னஞ்ச. கம்மஸரிக்க²கம் நாம கோத⁴னஸ்ஸ ச²விவண்ணோ ஆவிலோ ஹோதி முக²ம் து³த்³த³ஸியம் வத்த²ச்சா²த³னஸதி³ஸஞ்ச மண்ட³னம் நாம நத்தி². தஸ்மா யோ கோத⁴னோ சேவ வத்த²ச்சா²த³னானஞ்ச அதா³தா, ஸோ இமினா காரணேனஸ்ஸ ஜனோ கோத⁴னாதி³பா⁴வம் ஜானாதூதி து³ப்³ப³ண்ணோ ஹோதி து³ஸ்ஸண்டா²னோ. அக்கோத⁴னஸ்ஸ பன முக²ம் விரோசதி, ச²விவண்ணோ விப்பஸீத³தி. ஸத்தா ஹி சதூஹி காரணேஹி பாஸாதி³கா ஹோந்தி ஆமிஸதா³னேன வா வத்த²தா³னேன வா ஸம்மஜ்ஜனேன வா அக்கோத⁴னதாய வா. இமானி சத்தாரிபி காரணானி தீ³க⁴ரத்தம் ததா²க³தேன கதானேவ. தேனஸ்ஸ இமேஸம் கதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஸுவண்ணவண்ணம் மஹாபுரிஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். ஸுகு²மத்த²ரணாதி³லாபி⁴தா ஆனிஸம்ஸோ.

219. அபி⁴விஸ்ஸஜீதி அபி⁴விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. மஹிமிவ ஸுரோ அபி⁴வஸ்ஸந்தி ஸுரோ வுச்சதி தே³வோ, மஹாபத²விம் அபி⁴வஸ்ஸந்தோ தே³வோ விய.

ஸுரவரதரோரிவ இந்தோ³தி ஸுரானம் வரதரோ இந்தோ³ விய.

அபப்³ப³ஜ்ஜமிச்ச²ந்தி அபப்³ப³ஜ்ஜம் கி³ஹிபா⁴வம் இச்ச²ந்தோ. மஹதிமஹிந்தி மஹந்திம் பத²விம்.

அச்சா²த³னவத்த²மோக்க²பாவுரணானந்தி அச்சா²த³னானஞ்சேவ வத்தா²னஞ்ச உத்தமபாவுரணானஞ்ச. பனாஸோதி வினாஸோ.

கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹலக்க²ணவண்ணனா

220. மாதரம்பி புத்தேன ஸமானேதா அஹோஸீதி இமம் கம்மம் ரஜ்ஜே பதிட்டி²தேன ஸக்கா காதும். தஸ்மா போ³தி⁴ஸத்தோபி ரஜ்ஜம் காரயமானோ அந்தோனக³ரே சதுக்காதீ³ஸு சதூஸு நக³ரத்³வாரேஸு ப³ஹினக³ரே சதூஸு தி³ஸாஸு இமம் கம்மம் கரோதா²தி மனுஸ்ஸே ட²பேஸி. தே மாதரம் குஹிம் மே புத்தோ புத்தம் ந பஸ்ஸாமீதி விலபந்திம் பரியேஸமானம் தி³ஸ்வா ஏஹி, அம்ம, புத்தம் த³க்க²ஸீதி தம் ஆதா³ய க³ந்த்வா நஹாபேத்வா போ⁴ஜேத்வா புத்தமஸ்ஸா பரியேஸித்வா த³ஸ்ஸேந்தி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் ஞாதீனம் ஸமங்கி³பா⁴வகரணம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம ஞாதயோ ஹி ஸமங்கீ³பூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ வஜ்ஜம் படிச்சா²தே³ந்தி. கிஞ்சாபி ஹி தே கலஹகாலே கலஹம் கரோந்தி, ஏகஸ்ஸ பன தோ³ஸே உப்பன்னே அஞ்ஞம் ஜானாபேதும் ந இச்ச²ந்தி. அயம் நாம ஏதஸ்ஸ தோ³ஸோதி வுத்தே ஸப்³பே³ உட்ட²ஹித்வா கேன தி³ட்ட²ம் கேன ஸுதம், அம்ஹாகம் ஞாதீஸு ஏவரூபம் கத்தா நாம நத்தீ²தி. ததா²க³தேன ச தம் ஞாதிஸங்க³ஹம் கரோந்தேன தீ³க⁴ரத்தம் இத³ம் வஜ்ஜப்படிச்சா²த³னகம்மம் நாம கதம் ஹோதி. அத²ஸ்ஸ ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஏவரூபஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதபா⁴வம் ஜானாதூதி கோஸோஹிதவத்த²கு³ய்ஹலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். பஹூதபுத்ததா ஆனிஸம்ஸோ.

221. வத்த²சா²தி³யந்தி வத்தே²ன சா²தே³தப்³ப³ம் வத்த²கு³ய்ஹம்.

அமித்ததாபனாதி அமித்தானம் பதாபனா. கி³ஹிஸ்ஸ பீதிம் ஜனனாதி கி³ஹிபூ⁴தஸ்ஸ ஸதோ பீதிஜனனா.

பரிமண்ட³லாதி³லக்க²ணவண்ணனா

222. ஸமம் ஜானாதீதி ‘‘அயம் தாருக்க²ஸமோ அயம் போக்க²ரஸாதிஸமோ’’தி ஏவம் தேன தேன ஸமம் ஜானாதி. ஸாமம் ஜானாதீதி ஸயம் ஜானாதி. புரிஸம் ஜானாதீதி ‘‘அயம் ஸேட்ட²ஸம்மதோ’’தி புரிஸம் ஜானாதி. புரிஸவிஸேஸம் ஜானாதீதி முக்³க³ம் மாஸேன ஸமம் அகத்வா கு³ணவிஸிட்ட²ஸ்ஸ விஸேஸம் ஜானாதி. அயமித³மரஹதீதி அயம் புரிஸோ இத³ம் நாம தா³னஸக்காரம் அரஹதி. புரிஸவிஸேஸகரோ அஹோஸீதி புரிஸவிஸேஸம் ஞத்வா காரகோ அஹோஸி. யோ யம் அரஹதி, தஸ்ஸேவ தம் அதா³ஸி. யோ ஹி கஹாபணாரஹஸ்ஸ அட்³ட⁴ம் தே³தி, ஸோ பரஸ்ஸ அட்³ட⁴ம் நாஸேதி. யோ த்³வே கஹாபணே தே³தி, ஸோ அத்தனோ கஹாபணம் நாஸேதி. தஸ்மா இத³ம் உப⁴யம்பி அகத்வா யோ யம் அரஹதி, தஸ்ஸ ததே³வ அதா³ஸி. ஸத்³தா⁴த⁴னந்திஆதீ³ஸு ஸம்பத்திபடிலாப⁴ட்டே²ன ஸத்³தா⁴தீ³னம் த⁴னபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³.

இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் புரிஸவிஸேஸம் ஞத்வா கதம் ஸமஸங்க³ஹகம்மம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம தத³ஸ்ஸ கம்மம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி இமானி த்³வே லக்க²ணானி நிப்³ப³த்தந்தி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். த⁴னஸம்பத்தி ஆனிஸம்ஸோ.

223. துலியாதி துலயித்வா. படிவிசயாதி படிவிசினித்வா. மஹாஜனஸங்கா³ஹகந்தி மஹாஜனஸங்க³ஹணம். ஸமேக்க²மானோதி ஸமம் பேக்க²மானோ. அதினிபுணா மனுஜாதி அதினிபுணா ஸுகு²மபஞ்ஞா லக்க²ணபாட²கமனுஸ்ஸா. ப³ஹுவிவிதா⁴ கி³ஹீனம் அரஹானீதி ப³ஹூ விவிதா⁴னி கி³ஹீனம் அனுச்ச²விகானி படிலப⁴தி. த³ஹரோ ஸுஸு குமாரோ ‘‘அயம் த³ஹரோ குமாரோ படிலபி⁴ஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகம்ஸு மஹீபதிஸ்ஸாதி ரஞ்ஞோ.

ஸீஹபுப்³ப³த்³த⁴காயாதி³லக்க²ணவண்ணனா

224. யோக³க்கே²மகாமோதி யோக³தோ கே²மகாமோ. பஞ்ஞாயாதி கம்மஸ்ஸகதபஞ்ஞாய. இத⁴ கம்மம் நாம மஹாஜனஸ்ஸ அத்த²காமதா. கம்மஸரிக்க²கம் நாம தம் மஹாஜனஸ்ஸ அத்த²காமதாய வட்³டி⁴மேவ பச்சாஸீஸிதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி இமானி ஸமந்தபரிபூரானி அபரிஹீனானி தீணி லக்க²ணானி நிப்³ப³த்தந்தி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்தயம். த⁴னாதீ³ஹி சேவ ஸத்³தா⁴தீ³ஹி ச அபரிஹானி ஆனிஸம்ஸோ.

225. ஸத்³தா⁴யாதி ஓகப்பனஸத்³தா⁴ய பஸாத³ஸத்³தா⁴ய. ஸீலேனாதி பஞ்சஸீலேன த³ஸஸீலேன. ஸுதேனாதி பரியத்திஸவனேன. பு³த்³தி⁴யாதி ஏதேஸம் பு³த்³தி⁴யா, ‘‘கிந்தி ஏதேஹி வட்³டே⁴ய்யு’’ந்தி ஏவம் சிந்தேஸீதி அத்தோ². த⁴ம்மேனாதி லோகியத⁴ம்மேன. ப³ஹூஹி ஸாதூ⁴ஹீதி அஞ்ஞேஹிபி ப³ஹூஹி உத்தமகு³ணேஹி. அஸஹானத⁴ம்மதந்தி அபரிஹீனத⁴ம்மம்.

ரஸக்³க³ஸக்³கி³தாலக்க²ணவண்ணனா

226. ஸமாபி⁴வாஹினியோதி யதா² திலப²லமத்தம்பி ஜிவ்ஹக்³கே³ ட²பிதம் ஸப்³ப³த்த² ப²ரதி, ஏவம் ஸமா ஹுத்வா வஹந்தி. இத⁴ கம்மம் நாம அவிஹேட²னகம்மம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம பாணிஆதீ³ஹி பஹாரம் லத்³த⁴ஸ்ஸ தத்த² தத்த² லோஹிதம் ஸண்டா²தி, க³ண்டி² க³ண்டி² ஹுத்வா அந்தோவ புப்³ப³ம் க³ண்ஹாதி, அந்தோவ பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவம் ஸோ ப³ஹுரோகோ³ ஹோதி. ததா²க³தேன பன தீ³க⁴ரத்தம் இமம் ஆரோக்³யகரணகம்மம் கதம். தத³ஸ்ஸ ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஆரோக்³யகரம் ரஸக்³க³ஸக்³கி³லக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். அப்பாபா³த⁴தா ஆனிஸம்ஸோ.

227. மரணவதே⁴னாதி ‘‘ஏதம் மாரேத² ஏதம் கா⁴தேதா²’’தி ஏவம் ஆணத்தேன மரணவதே⁴ன. உப்³பா³த⁴னாயாதி ப³ந்த⁴னாகா³ரப்பவேஸனேன.

அபி⁴னீலனேத்தாதி³லக்க²ணவண்ணனா

228. ந ச விஸடந்தி கக்கடகோ விய அக்கீ²னி நீஹரித்வா ந கோத⁴வஸேன பேக்கி²தா அஹோஸி. ந ச விஸாசீதி வங்கக்கி²கோடியா பேக்கி²தாபி நாஹோஸி. ந ச பன விசேய்ய பேக்கி²தாதி விசேய்ய பேக்கி²தா நாம யோ குஜ்ஜி²த்வா யதா³ நம் பரோ ஓலோகேதி, ததா³ நிம்மீலேதி ந ஓலோகேதி, புன க³ச்ச²ந்தம் குஜ்ஜி²த்வா ஓலோகேதி, ஏவரூபோ நாஹோஸி. ‘‘வினேய்யபேக்கி²தா’’திபி பாடோ², அயமேவத்தோ². உஜும் ததா² பஸடமுஜுமனோதி உஜுமனோ ஹுத்வா உஜு பேக்கி²தா ஹோதி, யதா² ச உஜும், ததா² பஸடம் விபுலம் வித்த²தம் பேக்கி²தா ஹோதி. பியத³ஸ்ஸனோதி பியாயமானேஹி பஸ்ஸிதப்³போ³.

இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் மஹாஜனஸ்ஸ பியசக்கு²னா ஓலோகனகம்மம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம குஜ்ஜி²த்வா ஓலோகேந்தோ காணோ விய காகக்கி² விய ஹோதி, வங்கக்கி² பன ஆவிலக்கி² ச ஹோதியேவ. பஸன்னசித்தஸ்ஸ பன ஓலோகயதோ அக்கீ²னம் பஞ்சவண்ணோ பஸாதோ³ பஞ்ஞாயதி. ததா²க³தோ ச ததா² ஓலோகேஸி. அத²ஸ்ஸ தம் தீ³க⁴ரத்தம் பியசக்கு²னா ஓலோகிதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி இமானி நேத்தஸம்பத்திகரானி த்³வே மஹாபுரிஸலக்க²ணானி நிப்³ப³த்தந்தி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். பியத³ஸ்ஸனதா ஆனிஸம்ஸோ. அபி⁴யோகி³னோதி லக்க²ணஸத்தே² யுத்தா.

உண்ஹீஸஸீஸலக்க²ணவண்ணனா

230. ப³ஹுஜனபுப்³ப³ங்க³மோ அஹோஸீதி ப³ஹுஜனஸ்ஸ புப்³ப³ங்க³மோ அஹோஸி க³ணஜேட்ட²கோ. தஸ்ஸ தி³ட்டா²னுக³திம் அஞ்ஞே ஆபஜ்ஜிம்ஸு. இத⁴ கம்மம் நாம புப்³ப³ங்க³மதா. கம்மஸரிக்க²கம் நாம யோ புப்³ப³ங்க³மோ ஹுத்வா தா³னாதீ³னி குஸலகம்மானி கரோதி, ஸோ அமங்குபூ⁴தோ ஸீஸம் உக்கி²பித்வா பீதிபாமோஜ்ஜேன பரிபுண்ணஸீஸோ விசரதி, மஹாபுரிஸோ ச ஹோதி. ததா²க³தோ ச ததா² அகாஸி. அத²ஸ்ஸ ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன இத³ம் புப்³ப³ங்க³மகம்மம் ஜானாதூதி உண்ஹீஸஸீஸலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். மஹாஜனானுவத்தனதா ஆனிஸம்ஸோ.

231. ப³ஹுஜனம் ஹேஸ்ஸதீதி ப³ஹுஜனஸ்ஸ ப⁴விஸ்ஸதி. படிபோ⁴கி³யாதி வேய்யாவச்சகரா, ஏதஸ்ஸ ப³ஹூ வேய்யாவச்சகரா ப⁴விஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². அபி⁴ஹரந்தி ததா³தி த³ஹரகாலேயேவ ததா³ ஏவம் ப்³யாகரோந்தி. படிஹாரகந்தி வேய்யாவச்சகரபா⁴வம். விஸவீதி சிண்ணவஸீ.

ஏகேகலோமதாதி³லக்க²ணவண்ணனா

232. உபவத்ததீதி அஜ்ஜா²ஸயம் அனுவத்ததி, இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் ஸச்சகத²னம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் அத்³வேஜ்ஜ²கதா²ய பரிஸுத்³த⁴கதா²ய கதி²தபா⁴வமஸ்ஸ ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஏகேகலோமலக்க²ணஞ்ச உண்ணாலக்க²ணஞ்ச நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். மஹாஜனஸ்ஸ அஜ்ஜா²ஸயானுகூலேன அனுவத்தனதா ஆனிஸம்ஸோ. ஏகேகலோமூபசிதங்க³வாதி ஏகேகேஹி லோமேஹி உபசிதஸரீரோ.

சத்தாலீஸாதி³லக்க²ணவண்ணனா

234. அபே⁴ஜ்ஜபரிஸோதி அபி⁴ந்தி³தப்³ப³பரிஸோ. இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் அபிஸுணவாசாய கத²னம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம பிஸுணவாசஸ்ஸ கிர ஸமக்³க³பா⁴வம் பி⁴ந்த³னதோ த³ந்தா அபரிபுண்ணா சேவ ஹோந்தி விரளா ச. ததா²க³தஸ்ஸ பன தீ³க⁴ரத்தம் அபிஸுணவாசதம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி இத³ம் லக்க²ணத்³வயம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். அபே⁴ஜ்ஜபரிஸதா ஆனிஸம்ஸோ. சதுரோ த³ஸாதி சத்தாரோ த³ஸ சத்தாலீஸம்.

பஹூதஜிவ்ஹாதி³லக்க²ணவண்ணனா

236. ஆதே³ய்யவாசோ ஹோதீதி க³ஹேதப்³ப³வசனோ ஹோதி. இத⁴ கம்மம் நாம தீ³க⁴ரத்தம் அப²ருஸவாதி³தா. கம்மஸரிக்க²கம் நாம யே ப²ருஸவாசா ஹோந்தி, தே இமினா காரணேன நேஸம் ஜிவ்ஹம் பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா ப²ருஸவாசாய கதி²தபா⁴வம் ஜனோ ஜானாதூதி ப³த்³த⁴ஜிவ்ஹா வா ஹோந்தி, கூ³ள்ஹஜிவ்ஹா வா த்³விஜிவ்ஹா வா மம்மனா வா. யே பன ஜிவ்ஹம் பரிவத்தேத்வா பரிவத்தேத்வா ப²ருஸவாசம் ந வத³ந்தி, தே ப³த்³த⁴ஜிவ்ஹா கூ³ள்ஹஜிவ்ஹா த்³விஜிவ்ஹா ந ஹோந்தி. முது³ நேஸம் ஜிவ்ஹா ஹோதி ரத்தகம்ப³லவண்ணா. தஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஜிவ்ஹம் பரிவத்தேத்வா ப²ருஸாய வாசாய அகதி²தபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி பஹூதஜிவ்ஹாலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. ப²ருஸவாசம் கதே²ந்தானஞ்ச ஸத்³தோ³ பி⁴ஜ்ஜதி. தே ஸத்³த³பே⁴த³ம் கத்வா ப²ருஸவாசாய கதி²தபா⁴வம் ஜனோ ஜானாதூதி சி²ன்னஸ்ஸரா வா ஹோந்தி பி⁴ன்னஸ்ஸரா வா காகஸ்ஸரா வா. யே பன ஸரபே⁴த³கரம் ப²ருஸவாசம் ந கதே²ந்தி, தேஸம் ஸத்³தோ³ மது⁴ரோ ச ஹோதி பேமனீயோ. தஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ தீ³க⁴ரத்தம் ஸரபே⁴த³கராய ப²ருஸவாசாய அகதி²தபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ப்³ரஹ்மஸ்ஸரலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். ஆதே³ய்யவசனதா ஆனிஸம்ஸோ.

237. உப்³பா³தி⁴கந்தி அக்கோஸயுத்தத்தா ஆபா³த⁴கரிம் ப³ஹுஜனப்பமத்³த³னந்தி ப³ஹுஜனானம் பமத்³த³னிம் அபா³ள்ஹம் கி³ரம் ஸோ ந ப⁴ணி ப²ருஸந்தி ஏத்த² அகாரோ பரதோ ப⁴ணிஸத்³தே³ன யோஜேதப்³போ³. பா³ள்ஹந்தி ப³லவம் அதிப²ருஸம். பா³ள்ஹம் கி³ரம் ஸோ ந அப⁴ணீதி அயமேத்த² அத்தோ². ஸுஸம்ஹிதந்தி ஸுட்டு² பேமஸஞ்ஹிதம். ஸகி²லந்தி முது³கம். வாசாதி வாசாயோ. கண்ணஸுகா²தி கண்ணஸுகா²யோ. ‘‘கண்ணஸுக²’’ந்திபி பாடோ², யதா² கண்ணானம் ஸுக²ம் ஹோதி, ஏவம் ஏரயதீதி அத்தோ². வேத³யதா²தி வேத³யித்த². ப்³ரஹ்மஸ்ஸரத்தந்தி ப்³ரஹ்மஸ்ஸரதம். ப³ஹுனோ ப³ஹுந்தி ப³ஹுஜனஸ்ஸ ப³ஹும். ‘‘ப³ஹூனம் ப³ஹுந்தி’’பி பாடோ², ப³ஹுஜனானம் ப³ஹுந்தி அத்தோ².

ஸீஹஹனுலக்க²ணவண்ணனா

238. அப்பத⁴ம்ஸிகோ ஹோதீதி கு³ணதோ வா டா²னதோ வா பத⁴ம்ஸேதும் சாவேதும் அஸக்குணேய்யோ. இத⁴ கம்மம் நாம பலாபகதா²ய அகத²னம். கம்மஸரிக்க²கம் நாம யே தம் கதே²ந்தி, தே இமினா காரணேன நேஸம் ஹனுகம் சாலேத்வா சாலேத்வா பலாபகதா²ய கதி²தபா⁴வம் ஜனோ ஜானாதூதி அந்தோபவிட்ட²ஹனுகா வா வங்கஹனுகா வா பப்³பா⁴ரஹனுகா வா ஹோந்தி. ததா²க³தோ பன ததா² ந கதே²ஸி. தேனஸ்ஸ ஹனுகம் சாலேத்வா சாலேத்வா தீ³க⁴ரத்தம் பலாபகதா²ய அகதி²தபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஸீஹஹனுலக்க²ணம் நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணம். அப்பத⁴ம்ஸிகதா ஆனிஸம்ஸோ.

239. அவிகிண்ணவசனப்³யப்பதோ² சாதி அவிகிண்ணவசனானம் விய புரிமபோ³தி⁴ஸத்தானம் வசனபதோ² அஸ்ஸாதி அவிகிண்ணவசனப்³யப்பதோ². த்³விது³க³மவரதரஹனுத்தமலத்தா²தி த்³வீஹி த்³வீஹி க³ச்ச²தீதி த்³விது³க³மோ, த்³வீஹி த்³வீஹீதி சதூஹி, சதுப்பதா³னம் வரதரஸ்ஸ ஸீஹஸ்ஸேவ ஹனுபா⁴வம் அலத்தா²தி அத்தோ². மனுஜாதி⁴பதீதி மனுஜானம் அதி⁴பதி. தத²த்தோதி தத²ஸபா⁴வோ.

ஸமத³ந்தாதி³லக்க²ணவண்ணனா

240. ஸுசிபரிவாரோதி பரிஸுத்³த⁴பரிவாரோ. இத⁴ கம்மம் நாம ஸம்மாஜீவதா. கம்மஸரிக்க²கம் நாம யோ விஸமேன ஸம்கிலிட்டா²ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பேதி, தஸ்ஸ த³ந்தாபி விஸமா ஹோந்தி தா³டா²பி கிலிட்டா². ததா²க³தஸ்ஸ பன ஸமேன ஸுத்³தா⁴ஜீவேன ஜீவிதம் கப்பிதபா⁴வம் ஸதே³வகோ லோகோ இமினா காரணேன ஜானாதூதி ஸமத³ந்தலக்க²ணஞ்ச ஸுஸுக்கதா³டா²லக்க²ணஞ்ச நிப்³ப³த்ததி. லக்க²ணம் நாம இத³மேவ லக்க²ணத்³வயம். ஸுசிபரிவாரதா ஆனிஸம்ஸோ.

241. அவஸ்ஸஜீதி பஹாஸி திதி³வபுரவரஸமோதி திதி³வபுரவரேன ஸக்கேன ஸமோ. லபனஜந்தி முக²ஜம், த³ந்தந்தி அத்தோ². தி³ஜஸமஸுக்கஸுசிஸோப⁴னத³ந்தோதி த்³வே வாரே ஜாதத்தா தி³ஜனாமகா ஸுக்கா ஸுசி ஸோப⁴னா ச த³ந்தா அஸ்ஸாதி தி³ஜஸமஸுக்கஸுசிஸோப⁴னத³ந்தோ. ந ச ஜனபத³துத³னந்தி யோ தஸ்ஸ சக்கவாளபரிச்சி²ன்னோ ஜனபதோ³, தஸ்ஸ அஞ்ஞேன துத³னம் பீளா வா ஆபா³தோ⁴ வா நத்தி². ஹிதமபி ச ப³ஹுஜன ஸுக²ஞ்ச சரந்தீதி ப³ஹுஜனா ஸமானஸுக²து³க்கா² ஹுத்வா தஸ்மிம் ஜனபதே³ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹிதஞ்சேவ ஸுக²ஞ்ச சரந்தி. விபாபோதி விக³தபாபோ. விக³தத³ரத²கிலமதோ²தி விக³தகாயிகத³ரத²கிலமதோ². மலகி²லகலிகிலேஸே பனுதே³ஹீதி ராகா³தி³மலானஞ்சேவ ராகா³தி³கி²லானஞ்ச தோ³ஸகலீனஞ்ச ஸப்³ப³கிலேஸானஞ்ச அபனுதே³ஹி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²ய

லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.