9. போட்ட²பாத³ஸுத்தவண்ணனா

போட்ட²பாத³பரிப்³பா³ஜகவத்து²வண்ணனா

406. ஏவம் மே ஸுத்தம்…பே… ஸாவத்தி²யந்தி போட்ட²பாத³ஸுத்தம். தத்ராயம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா. ஸாவத்தி²யம் விஹரதி ஜேதவனே அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஆராமேதி ஸாவத்தி²ம் உபனிஸ்ஸாய யோ ஜேதஸ்ஸ குமாரஸ்ஸ வனே அனாத²பிண்டி³கேன க³ஹபதினா ஆராமோ காரிதோ, தத்த² விஹரதி. போட்ட²பாதோ³ பரிப்³பா³ஜகோதி நாமேன போட்ட²பாதோ³ நாம ச²ன்னபரிப்³பா³ஜகோ. ஸோ கிர கி³ஹிகாலே ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோ காமேஸுஆதீ³னவம் தி³ஸ்வா சத்தாலீஸகோடிபரிமாணம் போ⁴க³க்க²ந்த⁴ம் பஹாய பப்³ப³ஜித்வா தித்தி²யானம் க³ணாசரியோ ஜாதோ. ஸமயம் பவத³ந்தி ஏத்தா²தி ஸமயப்பவாத³கோ, தஸ்மிம் கிர டா²னே சங்கீதாருக்க²போக்க²ரஸாதிப்பபு⁴தயோ ப்³ராஹ்மணா நிக³ண்ட²அசேலகபரிப்³பா³ஜகாத³யோ ச பப்³ப³ஜிதா ஸன்னிபதித்வா அத்தனோ அத்தனோ ஸமயம் வத³ந்தி கதே²ந்தி தீ³பேந்தி, தஸ்மா ஸோ ஆராமோ ஸமயப்பவாத³கோதி வுச்சதி. ஸ்வேவ ச திந்து³காசீரஸங்கா²தாய திம்ப³ரூருக்க²பந்தியா பரிக்கி²த்தத்தா திந்து³காசீரோ. யஸ்மா பனேத்த² பட²மம் ஏகாவ ஸாலா அஹோஸி, பச்சா² மஹாபுஞ்ஞம் பரிப்³பா³ஜகம் நிஸ்ஸாய ப³ஹூ ஸாலா கதா. தஸ்மா தமேவ ஏகம் ஸாலம் உபாதா³ய லத்³த⁴னாமவஸேன ஏகஸாலகோதி வுச்சதி. மல்லிகாய பன பஸேனதி³ரஞ்ஞோ தே³வியா உய்யானபூ⁴தோ ஸோ புப்ப²ப²லஸம்பன்னோ ஆராமோதி கத்வா மல்லிகாய ஆராமோதி ஸங்க்²யம் க³தோ. தஸ்மிம் ஸமயப்பவாத³கே திந்து³காசீரே ஏகஸாலகே மல்லிகாய ஆராமே.

படிவஸதீதி நிவாஸபா²ஸுதாய வஸதி. அதே²கதி³வஸம் ப⁴க³வா பச்சூஸஸமயே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் பத்த²ரித்வா லோகம் பரிக்³க³ண்ஹந்தோ ஞாணஜாலஸ்ஸ அந்தோக³தம் பரிப்³பா³ஜகம் தி³ஸ்வா – ‘‘அயம் போட்ட²பாதோ³ மய்ஹம் ஞாணஜாலே பஞ்ஞாயதி, கின்னு கோ² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி உபபரிக்க²ந்தோ அத்³த³ஸ – ‘‘அஹம் அஜ்ஜ தத்த² க³மிஸ்ஸாமி, அத² மம் போட்ட²பாதோ³ நிரோத⁴ஞ்ச நிரோத⁴வுட்டா²னஞ்ச புச்சி²ஸ்ஸதி, தஸ்ஸாஹம் ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் ஞாணேன ஸம்ஸந்தி³த்வா தது³ப⁴யம் கதே²ஸ்ஸாமி, அத² ஸோ கதிபாஹச்சயேன சித்தம் ஹத்தி²ஸாரிபுத்தம் க³ஹேத்வா மம ஸந்திகம் ஆக³மிஸ்ஸதி, தேஸமஹம் த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமி, தே³ஸனாவஸானே போட்ட²பாதோ³ மம் ஸரணம் க³மிஸ்ஸதி, சித்தோ ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ மம ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி. ததோ பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா ஸுரத்தது³பட்டம் நிவாஸேத்வா விஜ்ஜுலதாஸதி³ஸம் காயப³ந்த⁴னம் ப³ந்தி⁴த்வா யுக³ந்த⁴ரபப்³ப³தம் பரிக்கி²பித்வா டி²தமஹாமேக⁴ம் விய மேக⁴வண்ணம் பம்ஸுகூலம் ஏகம்ஸவரக³தம் கத்வா பச்சக்³க⁴ம் ஸேலமயபத்தம் வாமஅம்ஸகூடே லக்³கே³த்வா ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸிஸ்ஸாமீதி ஸீஹோ விய ஹிமவந்தபாதா³ விஹாரா நிக்க²மி. இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா’’திஆதி³ வுத்தம்.

407. ஏதத³ஹோஸீதி நக³ரத்³வாரஸமீபம் க³ந்த்வா அத்தனோ ருசிவஸேன ஸூரியம் ஓலோகேத்வா அதிப்பக³பா⁴வமேவ தி³ஸ்வா ஏதம் அஹோஸி. யம்னூனாஹந்தி ஸம்ஸயபரிதீ³பனோ விய நிபாதோ, பு³த்³தா⁴னஞ்ச ஸம்ஸயோ நாம நத்தி² – ‘‘இத³ம் கரிஸ்ஸாம, இத³ம் ந கரிஸ்ஸாம, இமஸ்ஸ த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாம, இமஸ்ஸ ந தே³ஸேஸ்ஸாமா’’தி ஏவம் பரிவிதக்கபுப்³ப³பா⁴கோ³ பனேஸ ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் லப்³ப⁴தி. தேனாஹ – ‘‘யம்னூனாஹ’’ந்தி, யதி³ பனாஹந்தி அத்தோ².

408. உன்னாதி³னியாதி உச்சம் நத³மானாய, ஏவம் நத³மானாய சஸ்ஸா உத்³த⁴ம் க³மனவஸேன உச்சோ, தி³ஸாஸு பத்த²டவஸேன மஹா ஸத்³தோ³தி உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ய, தேஸஞ்ஹி பரிப்³பா³ஜகானம் பாதோவ வுட்டா²ய கத்தப்³ப³ம் நாம சேதியவத்தம் வா போ³தி⁴வத்தம் வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யவத்தம் வா யோனிஸோ மனஸிகாரோ வா நத்தி². தேன தே பாதோவ வுட்டா²ய பா³லாதபே நிஸின்னா – ‘‘இமஸ்ஸ ஹத்தோ² ஸோப⁴னோ, இமஸ்ஸ பாதோ³’’தி ஏவம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஹத்த²பாதா³தீ³னி வா ஆரப்³ப⁴, இத்தி²புரிஸதா³ரகதா³ரிகாதீ³னம் வண்ணே வா, அஞ்ஞம் வா காமஸ்ஸாத³ப⁴வஸ்ஸாதா³தி³வத்து²ம் ஆரப்³ப⁴ கத²ம் ஸமுட்டா²பேத்வா அனுபுப்³பே³ன ராஜகதா²தி³அனேகவித⁴ம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தி. தேன வுத்தம் – ‘‘உன்னாதி³னியா உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தா³ய அனேகவிஹிதம் திரச்சா²னகத²ம் கதே²ந்தியா’’தி.

ததோ போட்ட²பாதோ³ பரிப்³பா³ஜகோ தே பரிப்³பா³ஜகே ஓலோகேத்வா – ‘‘இமே பரிப்³பா³ஜகா அதிவிய அஞ்ஞமஞ்ஞம் அகா³ரவா, மயஞ்ச ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பாதுபா⁴வதோ பட்டா²ய ஸூரியுக்³க³மனே க²ஜ்ஜோபனகூபமா ஜாதா, லாப⁴ஸக்காரோபி நோ பரிஹீனோ. ஸசே பனிமம் டா²னம் ஸமணோ கோ³தமோ வா கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகோ வா கி³ஹீ உபட்டா²கோ வா தஸ்ஸ ஆக³ச்சே²ய்ய, அதிவிய லஜ்ஜனீயம் ப⁴விஸ்ஸதி, பரிஸதோ³ஸோ கோ² பன பரிஸஜேட்ட²கஸ்ஸேவ உபரி ஆரோஹதீ’’தி இதோசிதோ ச விலோகேந்தோ ப⁴க³வந்தம் அத்³த³ஸ. தேன வுத்தம் – ‘‘அத்³த³ஸா கோ² போட்ட²பாதோ³ பரிப்³பா³ஜகோ…பே… துண்ஹீ அஹேஸு’’ந்தி.

409. தத்த² ஸண்ட²பேஸீதி ஸிக்கா²பேஸி, வஜ்ஜமஸ்ஸா படிச்சா²தே³ஸி. யதா² ஸுஸண்டி²தா ஹோதி, ததா² நம் ட²பேஸி. யதா² நாம பரிஸமஜ்ஜ²ம் பவிஸந்தோ புரிஸோ வஜ்ஜபடிச்சா²த³னத்த²ம் நிவாஸனம் ஸண்ட²பேதி, பாருபனம் ஸண்ட²பேதி, ரஜோகிண்ணட்டா²னம் புஞ்ச²தி; ஏவமஸ்ஸா வஜ்ஜபடிச்சா²த³னத்த²ம் – ‘‘அப்பஸத்³தா³ போ⁴ந்தோ’’தி ஸிக்கா²பேந்தோ யதா² ஸுஸண்டி²தா ஹோதி, ததா² நம் ட²பேஸீதி அத்தோ². அப்பஸத்³த³காமோதி அப்பஸத்³த³ம் இச்ச²தி, ஏகோ நிஸீத³தி, ஏகோ திட்ட²தி, ந க³ணஸங்க³ணிகாய யாபேதி. உபஸங்கமிதப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்யாதி இதா⁴க³ந்தப்³ப³ம் மஞ்ஞேய்ய. கஸ்மா பனேஸ ப⁴க³வதோ உபஸங்கமனம் பச்சாஸீஸதீதி? அத்தனோ வுத்³தி⁴ம் பத்த²யமானோ. பரிப்³பா³ஜகா கிர பு³த்³தே⁴ஸு வா பு³த்³த⁴ஸாவகேஸு வா அத்தனோ ஸந்திகம் ஆக³தேஸு – ‘‘அஜ்ஜ அம்ஹாகம் ஸந்திகம் ஸமணோ கோ³தமோ ஆக³தோ, ஸாரிபுத்தோ ஆக³தோ, ந கோ² பன தே யஸ்ஸ வா தஸ்ஸ வா ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தி, பஸ்ஸத² அம்ஹாகம் உத்தமபா⁴வ’’ந்தி அத்தனோ உபட்டா²கானம் ஸந்திகே அத்தானம் உக்கி²பந்தி, உச்சே டா²னே ட²பேந்தி, ப⁴க³வதோபி உபட்டா²கே க³ண்ஹிதும் வாயமந்தி. தே கிர ப⁴க³வதோ உபட்டா²கே தி³ஸ்வா ஏவம் வத³ந்தி – ‘‘தும்ஹாகம் ஸத்தா² ப⁴வம் கோ³தமோபி கோ³தமஸாவகாபி அம்ஹாகம் ஸந்திகம் ஆக³ச்ச²ந்தி, மயம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமக்³கா³. தும்ஹே பன அம்ஹே அக்கீ²ஹிபி பஸ்ஸிதும் ந இச்ச²த², ஸாமீசிகம்மம் ந கரோத², கிம் வோ அம்ஹேஹி அபரத்³த⁴’’ந்தி. அதே²கச்சே மனுஸ்ஸா – ‘‘பு³த்³தா⁴பி ஏதேஸம் ஸந்திகம் க³ச்ச²ந்தி கிம் அம்ஹாக’’ந்தி ததோ பட்டா²ய தே தி³ஸ்வா நப்பமஜ்ஜந்தி. துண்ஹீ அஹேஸுந்தி போட்ட²பாத³ம் பரிவாரேத்வா நிஸ்ஸத்³தா³ நிஸீதி³ம்ஸு.

410. ஸ்வாக³தம், ப⁴ந்தேதி ஸுட்டு² ஆக³மனம், ப⁴ந்தே, ப⁴க³வதோ; ப⁴க³வதி ஹி நோ ஆக³தே ஆனந்தோ³ ஹோதி, க³தே ஸோகோதி தீ³பேதி. சிரஸ்ஸம் கோ², ப⁴ந்தேதி கஸ்மா ஆஹ? கிம் ப⁴க³வா புப்³பே³பி தத்த² க³தபுப்³போ³தி, ந க³தபுப்³போ³. மனுஸ்ஸானம் பன – ‘‘குஹிம் க³ச்ச²ந்தா, குதோ ஆக³தத்த², கிம் மக்³க³மூள்ஹத்த², சிரஸ்ஸம் ஆக³தத்தா²’’தி ஏவமாத³யோ பியஸமுதா³சாரா ஹோந்தி, தஸ்மா ஏவமாஹ. ஏவஞ்ச பன வத்வா ந மானத²த்³தோ⁴ ஹுத்வா நிஸீதி³, உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வதோ பச்சுக்³க³மனமகாஸி. ப⁴க³வந்தஞ்ஹி உபக³தம் தி³ஸ்வா ஆஸனேன அனிமந்தேந்தோ வா அபசிதிம் அகரோந்தோ வா து³ல்லபோ⁴. கஸ்மா? உச்சாகுலீனதாய. அயம்பி பரிப்³பா³ஜகோ அத்தனோ நிஸின்னாஸனம் பப்போ²டேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஆஸனேன நிமந்தேந்தோ – ‘‘நிஸீத³து, ப⁴ந்தே, ப⁴க³வா இத³மாஸனம் பஞ்ஞத்த’’ந்தி ஆஹ. அந்தராகதா² விப்பகதாதி நிஸின்னானம் வோ ஆதி³தோ பட்டா²ய யாவ மமாக³மனம், ஏதஸ்மிம் அந்தரே கா நாம கதா² விப்பகதா, மமாக³மனபச்சயா கதமா கதா² பரியந்தம் ந க³தா, வத³த², யாவ நம் பரியந்தம் நேத்வா தே³மீதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபவாரணம் பவாரேஸி. அத² பரிப்³பா³ஜகோ – ‘‘நிரத்த²ககதா² ஏஸா நிஸ்ஸாரா வட்டஸன்னிஸ்ஸிதா, ந தும்ஹாகம் புரதோ வத்தப்³ப³தம் அரஹதீ’’தி தீ³பேந்தோ ‘‘திட்ட²தேஸா, ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ.

அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோத⁴கதா²வண்ணனா

411. திட்ட²தேஸா, ப⁴ந்தேதி ஸசே ப⁴க³வா ஸோதுகாமோ ப⁴விஸ்ஸதி, பச்சா²பேஸா கதா² ந து³ல்லபா⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, அம்ஹாகம் பனிமாய கதா²ய அத்தோ² நத்தி². ப⁴க³வதோ பனாக³மனம் லபி⁴த்வா மயம் அஞ்ஞதே³வ ஸுகாரணம் புச்சா²மாதி தீ³பேதி. ததோ தம் புச்ச²ந்தோ – ‘‘புரிமானி, ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² கோதூஹலஸாலாயந்தி கோதூஹலஸாலா நாம பச்சேகஸாலா நத்தி². யத்த² பன நானாதித்தி²யா ஸமணப்³ராஹ்மணா நானாவித⁴ம் கத²ம் பவத்தேந்தி, ஸா ப³ஹூனம் – ‘‘அயம் கிம் வத³தி, அயம் கிம் வத³தீ’’தி கோதூஹலுப்பத்திட்டா²னதோ கோதூஹலஸாலாதி வுச்சதி. அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோதே⁴தி ஏத்த² அபீ⁴தி உபஸக்³க³மத்தம். ஸஞ்ஞானிரோதே⁴தி சித்தனிரோதே⁴, க²ணிகனிரோதே⁴ கதா² உப்பன்னாதி அத்தோ². இத³ம் பன தஸ்ஸா உப்பத்திகாரணம். யதா³ கிர ப⁴க³வா ஜாதகம் வா கதே²தி, ஸிக்கா²பத³ம் வா பஞ்ஞபேதி ததா³ ஸகலஜம்பு³தீ³பே ப⁴க³வதோ கித்திகோ⁴ஸோ பத்த²ரதி, தித்தி²யா தம் ஸுத்வா – ‘‘ப⁴வம் கிர கோ³தமோ புப்³ப³சரியம் கதே²ஸி, மயம் கிம் ந ஸக்கோம தாதி³ஸம் கிஞ்சி கதே²து’’ந்தி ப⁴க³வதோ படிபா⁴க³கிரியம் கரோந்தா ஏகம் ப⁴வந்தரஸமயம் கதே²ந்தி – ‘‘ப⁴வம் கோ³தமோ ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேஸி, மயம் கிம் ந ஸக்கோம பஞ்ஞபேது’’ந்தி அத்தனோ ஸாவகானம் கிஞ்சிதே³வ ஸிக்கா²பத³ம் பஞ்ஞபேந்தி. ததா³ பன ப⁴க³வா அட்ட²வித⁴பரிஸமஜ்ஜே² நிஸீதி³த்வா நிரோத⁴கத²ம் கதே²ஸி. தித்தி²யா தம் ஸுத்வா – ‘‘ப⁴வம் கிர கோ³தமோ நிரோத⁴ம் நாம கதே²ஸி, மயம்பி தம் கதே²ஸ்ஸாமா’’தி ஸன்னிபதித்வா கத²யிம்ஸு. தேன வுத்தம் – ‘‘அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோதே⁴ கதா² உத³பாதீ³’’தி.

தத்ரேகச்சேதி தேஸு ஏகச்சே. புரிமோ சேத்த² ய்வாயம் பா³ஹிரே தித்தா²யதனே பப்³ப³ஜிதோ சித்தப்பவத்தியம் தோ³ஸம் தி³ஸ்வா அசித்தகபா⁴வோ ஸந்தோதி ஸமாபத்திம் பா⁴வேத்வா இதோ சுதோ பஞ்ச கப்பஸதானி அஸஞ்ஞீப⁴வே ட²த்வா புன இத⁴ உப்பஜ்ஜதி. தஸ்ஸ ஸஞ்ஞுப்பாதே³ ச நிரோதே⁴ ச ஹேதும் அபஸ்ஸந்தோ – அஹேதூ அப்பச்சயாதி ஆஹ.

து³தியோ நம் நிஸேதே⁴த்வா மிக³ஸிங்க³தாபஸஸ்ஸ அஸஞ்ஞகபா⁴வம் க³ஹேத்வா – ‘‘உபேதிபி அபேதிபீ’’தி ஆஹ. மிக³ஸிங்க³தாபஸோ கிர அத்தந்தபோ கோ⁴ரதபோ பரமதி⁴திந்த்³ரியோ அஹோஸி. தஸ்ஸ ஸீலதேஜேன ஸக்கவிமானம் உண்ஹம் அஹோஸி. ஸக்கோ தே³வராஜா ‘‘ஸக்கட்டா²னம் நு கோ² தாபஸோ பத்தே²தீ’’தி அலம்பு³ஸம் நாம தே³வகஞ்ஞம் – ‘தாபஸஸ்ஸ தபம் பி⁴ந்தி³த்வா ஏஹீ’தி பேஸேஸி. ஸா தத்த² க³தா. தாபஸோ பட²மதி³வஸே தம் தி³ஸ்வாவ பலாயித்வா பண்ணஸாலம் பாவிஸி. து³தியதி³வஸே காமச்ச²ந்த³னீவரணேன ப⁴க்³கோ³ தம் ஹத்தே² அக்³க³ஹேஸி, ஸோ தேன தி³ப்³ப³ப²ஸ்ஸேன பு²ட்டோ² விஸஞ்ஞீ ஹுத்வா திண்ணம் ஸம்வச்ச²ரானம் அச்சயேன ஸஞ்ஞம் படிலபி⁴. தம் ஸோ தி³ட்டி²க³திகோ – ‘‘திண்ணம் ஸம்வச்ச²ரானம் அச்சயேன நிரோதா⁴ வுட்டி²தோ’’தி மஞ்ஞமானோ ஏவமாஹ.

ததியோ நம் நிஸேதே⁴த்வா ஆத²ப்³ப³ணபயோக³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘உபகட்³ட⁴ந்திபி அபகட்³ட⁴ந்திபீ’’தி ஆஹ. ஆத²ப்³ப³ணிகா கிர ஆத²ப்³ப³ணம் பயோஜேத்வா ஸத்தம் ஸீஸச்சி²ன்னம் விய ஹத்த²ச்சி²ன்னம் விய மதம் விய ச கத்வா த³ஸ்ஸேந்தி. தஸ்ஸ புன பாகதிகபா⁴வம் தி³ஸ்வா ஸோ தி³ட்டி²க³திகோ – ‘‘நிரோதா⁴ வுட்டி²தோ அய’’ந்தி மஞ்ஞமானோ ஏவமாஹ.

சதுத்தோ² நம் நிஸேதே⁴த்வா யக்க²தா³ஸீனம் மத³னித்³த³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸந்தி ஹி போ⁴ தே³வதா’’திஆதி³மாஹ. யக்க²தா³ஸியோ கிர ஸப்³ப³ரத்திம் தே³வதூபஹாரம் குருமானா நச்சித்வா கா³யித்வா அருணோத³யே ஏகம் ஸுராபாதிம் பிவித்வா பரிவத்தித்வா ஸுபித்வா தி³வா வுட்ட²ஹந்தி. தம் தி³ஸ்வா ஸோ தி³ட்டி²க³திகோ – ‘‘ஸுத்தகாலே நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னா, பபு³த்³த⁴காலே நிரோதா⁴ வுட்டி²தா’’தி மஞ்ஞமானோ ஏவமாஹ.

அயம் பன போட்ட²பாதோ³ பரிப்³பா³ஜகோ பண்டி³தஜாதிகோ. தேனஸ்ஸ தம் கத²ம் ஸுத்வா விப்படிஸாரோ உப்பஜ்ஜி. ‘‘இமேஸம் கதா² ஏளமூக³கதா² விய சத்தாரோ ஹி நிரோதே⁴ ஏதே பஞ்ஞபேந்தி, இமினா ச நிரோதே⁴ன நாம ஏகேன ப⁴விதப்³ப³ம், ந ப³ஹுனா. தேனாபி ஏகேன அஞ்ஞேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ஸோ பன அஞ்ஞேன ஞாதும் ந ஸக்கா அஞ்ஞத்ர ஸப்³ப³ஞ்ஞுனா. ஸசே ப⁴க³வா இத⁴ அப⁴விஸ்ஸ ‘அயம் நிரோதோ⁴ அயம் ந நிரோதோ⁴’தி தீ³பஸஹஸ்ஸம் விய உஜ்ஜாலேத்வா அஜ்ஜமேவ பாகடம் அகரிஸ்ஸா’’தி த³ஸப³லஞ்ஞேவ அனுஸ்ஸரி. தஸ்மா ‘‘தஸ்ஸ மய்ஹம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அஹோ நூனாதி அனுஸ்ஸரணத்தே² நிபாதத்³வயம், தேன தஸ்ஸ ப⁴க³வந்தம் அனுஸ்ஸரந்தஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி ‘‘அஹோ நூன ப⁴க³வா அஹோ நூன ஸுக³தோ’’தி. யோ இமேஸந்தி யோ ஏதேஸம் நிரோத⁴த⁴ம்மானம் ஸுகுஸலோ நிபுணோ சே²கோ, ஸோ ப⁴க³வா அஹோ நூன கதே²ய்ய, ஸுக³தோ அஹோ நூன கதே²ய்யாதி அயமேத்த² அதி⁴ப்பாயோ. பகதஞ்ஞூதி சிண்ணவஸிதாய பகதிம் ஸபா⁴வம் ஜானாதீதி பகதஞ்ஞூ. கத²ம் நு கோ²தி இத³ம் பரிப்³பா³ஜகோ ‘‘மயம் ப⁴க³வா ந ஜானாம, தும்ஹே ஜானாத², கதே²த² நோ’’தி ஆயாசந்தோ வத³தி. அத² ப⁴க³வா கதே²ந்தோ ‘‘தத்ர போட்ட²பாதா³’’திஆதி³மாஹ.

அஹேதுகஸஞ்ஞுப்பாத³னிரோத⁴கதா²வண்ணனா

412. தத்த² தத்ராதி தேஸு ஸமணப்³ராஹ்மணேஸு. ஆதி³தோவ தேஸம் அபரத்³த⁴ந்தி தேஸம் ஆதி³ம்ஹியேவ விரத்³த⁴ம், க⁴ரமஜ்ஜே²யேவ பக்க²லிதாதி தீ³பேதி. ஸஹேதூ ஸப்பச்சயாதி ஏத்த² ஹேதுபி பச்சயோபி காரணஸ்ஸேவ நாமம், ஸகாரணாதி அத்தோ². தம் பன காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஸிக்கா² ஏகா’’தி ஆஹ. தத்த² ஸிக்கா² ஏகா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸிக்கா²ய ஏகச்சா ஸஞ்ஞா ஜாயந்தீதி அத்தோ².

413. கா ச ஸிக்கா²தி ப⁴க³வா அவோசாதி கதமா ச ஸா ஸிக்கா²தி ப⁴க³வா வித்தா²ரேதுகம்யதாபுச்சா²வஸேன அவோச. அத² யஸ்மா அதி⁴ஸீலஸிக்கா² அதி⁴சித்தஸிக்கா² அதி⁴பஞ்ஞாஸிக்கா²தி திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஹோந்தி. தஸ்மா தா த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ஸஞ்ஞாய ஸஹேதுகம் உப்பாத³னிரோத⁴ம் தீ³பேதும் பு³த்³து⁴ப்பாத³தோ பபு⁴தி தந்தித⁴ம்மம் ட²பேந்தோ ‘‘இத⁴ போட்ட²பாத³, ததா²க³தோ லோகே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அதி⁴ஸீலஸிக்கா² அதி⁴சித்தஸிக்கா²தி த்³வே ஏவ ஸிக்கா² ஸரூபேன ஆக³தா, ததியா பன ‘‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி கோ² போட்ட²பாத³ மயா ஏகம்ஸிகோ த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ’’தி ஏத்த² ஸம்மாதி³ட்டி²ஸம்மாஸங்கப்பவஸேன பரியாபன்னத்தா ஆக³தாதி வேதி³தப்³பா³. காமஸஞ்ஞாதி பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³பி அஸமுப்பன்னகாமசாரோபி. தத்த² பஞ்சகாமகு³ணிகராகோ³ அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி, அஸமுப்பன்னகாமசாரோ பன இமஸ்மிம் டா²னே வட்டதி. தஸ்மா தஸ்ஸ யா புரிமா காமஸஞ்ஞாதி தஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸமங்கி³னோ யா புப்³பே³ உப்பன்னபுப்³பா³ய காமஸஞ்ஞாய ஸதி³ஸத்தா புரிமா காமஸஞ்ஞாதி வுச்சேய்ய, ஸா நிருஜ்ஜ²தி, அனுப்பன்னாவ நுப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ².

விவேகஜபீதிஸுக²ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞீயேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஹோதீதி தஸ்மிம் பட²மஜ்ஜா²னஸமயே விவேகஜபீதிஸுக²ஸங்கா²தா ஸுகு²மஸஞ்ஞா ஸச்சா ஹோதி, பூ⁴தா ஹோதீதி அத்தோ². அத² வா காமச்ச²ந்தா³தி³ஓளாரிகங்க³ப்பஹானவஸேன ஸுகு²மா ச ஸா பூ⁴ததாய ஸச்சா ச ஸஞ்ஞாதி ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞா, விவேகஜேஹி பீதிஸுகே²ஹி ஸம்பயுத்தா ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞாதி விவேகஜபீதிஸுக²ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞா ஸா அஸ்ஸ அத்தீ²தி விவேகஜபீதிஸுக²ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². ஏவம்பி ஸிக்கா²தி ஏத்த² யஸ்மா பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ அதி⁴ட்ட²ஹந்தோ, வுட்ட²ஹந்தோ ச ஸிக்க²தி, தஸ்மா தம் ஏவம் ஸிக்கி²தப்³ப³தோ ஸிக்கா²தி வுச்சதி. தேனபி ஸிக்கா²ஸங்கா²தேன பட²மஜ்ஜா²னேன ஏவம் ஏகா விவேகஜபீதிஸுக²ஸுகு²மஸச்சஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் ஏகா காமஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²தீதி அத்தோ². அயம் ஸிக்கா²தி ப⁴க³வா அவோசாதி அயம் பட²மஜ்ஜா²னஸங்கா²தா ஏகா ஸிக்கா²தி, ப⁴க³வா ஆஹ. ஏதேனுபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

யஸ்மா பன அட்ட²மஸமாபத்தியா அங்க³தோ ஸம்மஸனம் பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஹோதி, ஸாவகேஸு ஸாரிபுத்தஸதி³ஸானம்பி நத்தி², கலாபதோ ஸம்மஸனம்யேவ பன ஸாவகானம் ஹோதி, இத³ஞ்ச ‘‘ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஞா’’தி, ஏவம் அங்க³தோ ஸம்மஸனம் உத்³த⁴டம். தஸ்மா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனபரமம்யேவ ஸஞ்ஞம் த³ஸ்ஸேத்வா புன ததே³வ ஸஞ்ஞக்³க³ந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘‘யதோ கோ² போட்ட²பாத³…பே… ஸஞ்ஞக்³க³ம் பு²ஸதீ’’தி ஆஹ.

414. தத்த² யதோ கோ² போட்ட²பாத³ பி⁴க்கூ²தி யோ நாம போட்ட²பாத³ பி⁴க்கு². இத⁴ ஸகஸஞ்ஞீ ஹோதீதி இத⁴ ஸாஸனே ஸகஸஞ்ஞீ ஹோதி, அயமேவ வா பாடோ², அத்தனோ பட²மஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞவா ஹோதீதி அத்தோ². ஸோ ததோ அமுத்ர ததோ அமுத்ராதி ஸோ பி⁴க்கு² ததோ பட²மஜ்ஜா²னதோ அமுத்ர து³தியஜ்ஜா²னே, ததோபி அமுத்ர ததியஜ்ஜா²னேதி ஏவம் தாய தாய ஜா²னஸஞ்ஞாய ஸகஸஞ்ஞீ ஸகஸஞ்ஞீ ஹுத்வா அனுபுப்³பே³ன ஸஞ்ஞக்³க³ம் பு²ஸதி. ஸஞ்ஞக்³க³ந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் வுச்சதி. கஸ்மா? லோகியானம் கிச்சகாரகஸமாபத்தீனம் அக்³க³த்தா. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியஞ்ஹி ட²த்வா நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்பி நிரோத⁴ம்பி ஸமாபஜ்ஜந்தி. இதி ஸா லோகியானம் கிச்சகாரகஸமாபத்தீனம் அக்³க³த்தா ஸஞ்ஞக்³க³ந்தி வுச்சதி, தம் பு²ஸதி பாபுணாதீதி அத்தோ².

இதா³னி அபி⁴ஸஞ்ஞானிரோத⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தஸ்ஸ ஸஞ்ஞக்³கே³ டி²தஸ்ஸா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² சேதேய்யம், அபி⁴ஸங்க²ரேய்யந்தி பத³த்³வயே ச ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ சேதேதி நாம, புனப்புனம் கப்பேதீதி அத்தோ². உபரிஸமாபத்திஅத்தா²ய நிகந்திம் குருமானோ அபி⁴ஸங்க²ரோதி நாம. இமா ச மே ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜே²ய்யுந்தி இமா ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜே²ய்யும். அஞ்ஞா ச ஓளாரிகாதி அஞ்ஞா ச ஓளாரிகா ப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜேய்யும். ஸோ ந சேவ சேதேதி ந அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஏத்த² காமம் சேஸ சேதேந்தோவ ந சேதேதி, அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோவ நாபி⁴ஸங்க²ரோதி. இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ வுட்டா²ய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ‘‘ஏகம் த்³வே சித்தவாரே ட²ஸ்ஸாமீ’’தி ஆபோ⁴க³ஸமன்னாஹாரோ நத்தி². உபரினிரோத⁴ஸமாபத்தத்தா²ய ஏவ பன ஆபோ⁴க³ஸமன்னாஹாரோ அத்தி², ஸ்வாயமத்தோ² புத்தக⁴ராசிக்க²ணேன தீ³பேதப்³போ³.

பிதுக⁴ரமஜ்ஜே²ன கிர க³ந்த்வா பச்சா²பா⁴கே³ புத்தஸ்ஸ க⁴ரம் ஹோதி, ததோ பணீதம் போ⁴ஜனம் ஆதா³ய ஆஸனஸாலம் ஆக³தம் த³ஹரம் தே²ரோ – ‘‘மனாபோ பிண்ட³பாதோ குதோ ஆப⁴தோ’’தி புச்சி². ஸோ ‘‘அஸுகஸ்ஸ க⁴ரதோ’’தி லத்³த⁴க⁴ரமேவ ஆசிக்கி². யேன பனஸ்ஸ பிதுக⁴ரமஜ்ஜே²ன க³தோபி ஆக³தோபி தத்த² ஆபோ⁴கோ³பி நத்தி². தத்த² ஆஸனஸாலா விய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி த³ட்ட²ப்³பா³, பிதுகே³ஹம் விய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்தி, புத்தகே³ஹம் விய நிரோத⁴ஸமாபத்தி, ஆஸனஸாலாய ட²த்வா பிதுக⁴ரம் அமனஸிகரித்வா புத்தக⁴ராசிக்க²ணம் விய ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ வுட்டா²ய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ‘‘ஏகம் த்³வே சித்தவாரே ட²ஸ்ஸாமீ’’தி பிதுக⁴ரம் அமனஸிகரித்வாவ உபரினிரோத⁴ஸமாபத்தத்தா²ய மனஸிகாரோ, ஏவமேஸ சேதேந்தோவ ந சேதேதி, அபி⁴ஸங்க²ரோந்தோவ நாபி⁴ஸங்க²ரோதி. தா சேவ ஸஞ்ஞாதி தா ஜா²னஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²ந்தி. அஞ்ஞா சாதி அஞ்ஞா ச ஓளாரிகா ப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா நுப்பஜ்ஜந்தி. ஸோ நிரோத⁴ம் பு²ஸதீதி ஸோ ஏவம் படிபன்னோ பி⁴க்கு² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் பு²ஸதி விந்த³தி படிலப⁴தி.

அனுபுப்³பா³பி⁴ஸஞ்ஞானிரோத⁴ஸம்பஜானஸமாபத்திந்தி ஏத்த² அபீ⁴தி உபஸக்³க³மத்தம், ஸம்பஜானபத³ம் நிரோத⁴பதே³ன அந்தரிகம் கத்வா வுத்தம். அனுபடிபாடியா ஸம்பஜானஸஞ்ஞானிரோத⁴ஸமாபத்தீதி அயம் பனேத்த²த்தோ². தத்ராபி ஸம்பஜானஸஞ்ஞானிரோத⁴ஸமாபத்தீதி ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ அந்தே ஸஞ்ஞா நிரோத⁴ஸமாபத்தி ஸம்பஜானந்தஸ்ஸ வா பண்டி³தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஸஞ்ஞானிரோத⁴ஸமாபத்தீதி அயம் விஸேஸத்தோ².

இதா³னி இத⁴ ட²த்வா நிரோத⁴ஸமாபத்திகதா² கதே²தப்³பா³. ஸா பனேஸா ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ பஞ்ஞாபா⁴வனானிஸம்ஸாதி⁴காரே கதி²தா, தஸ்மா தத்த² கதி²ததோவ க³ஹேதப்³பா³.

ஏவம் ப⁴க³வா போட்ட²பாத³ஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ நிரோத⁴கத²ம் கதே²த்வா – அத² நம் தாதி³ஸாய கதா²ய அஞ்ஞத்த² அபா⁴வம் படிஜானாபேதும் ‘‘தம் கிம் மஞ்ஞஸீ’’திஆதி³மாஹ. பரிப்³பா³ஜகோபி ‘‘ப⁴க³வா அஜ்ஜ தும்ஹாகம் கத²ம் ட²பேத்வா ந மயா ஏவரூபா கதா² ஸுதபுப்³பா³’’தி படிஜானந்தோ, ‘‘நோ ஹேதம் ப⁴ந்தே’’தி வத்வா புன ஸக்கச்சம் ப⁴க³வதோ கதா²ய உக்³க³ஹிதபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஏவம் கோ² அஹம் ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘ஸுஉக்³க³ஹிதம் தயா’’தி அனுஜானந்தோ ‘‘ஏவம் போட்ட²பாதா³’’தி ஆஹ.

415. அத² பரிப்³பா³ஜகோ ‘‘ப⁴க³வதா ‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸஞ்ஞக்³க³’ந்தி வுத்தம். ஏததே³வ நு கோ² ஸஞ்ஞக்³க³ம், உதா³ஹு அவஸேஸஸமாபத்தீஸுபி ஸஞ்ஞக்³க³ம் அத்தீ²’’தி சிந்தேத்வா தமத்த²ம் புச்ச²ந்தோ ‘‘ஏகஞ்ஞேவ நு கோ²’’திஆதி³மாஹ. ப⁴க³வாபிஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. தத்த² புதூ²பீதி ப³ஹூனிபி. யதா² யதா² கோ², போட்ட²பாத³, நிரோத⁴ம் பு²ஸதீதி பத²வீகஸிணாதீ³ஸு யேன யேன கஸிணேன, பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னம் வா யேன யேன ஜா²னேன. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே ஹி பத²வீகஸிணேன கரணபூ⁴தேன பத²வீகஸிணஸமாபத்திம் ஏகவாரம் ஸமாபஜ்ஜந்தோ புரிமஸஞ்ஞானிரோத⁴ம் பு²ஸதி ஏகம் ஸஞ்ஞக்³க³ம், அத² த்³வே வாரே, தயோ வாரே, வாரஸதம், வாரஸஹஸ்ஸம், வாரஸதஸஹஸ்ஸம் வா ஸமாபஜ்ஜந்தோ புரிமஸஞ்ஞானிரோத⁴ம் பு²ஸதி, ஸதஸஹஸ்ஸம், ஸஞ்ஞக்³கா³னி. ஏஸ நயோ ஸேஸகஸிணேஸு. ஜா²னேஸுபி ஸசே பட²மஜ்ஜா²னேன கரணபூ⁴தேன ஏகவாரம் புரிமஸஞ்ஞானிரோத⁴ம் பு²ஸதி ஏகம் ஸஞ்ஞக்³க³ம். அத² த்³வே வாரே, தயோ வாரே, வாரஸதம், வாரஸஹஸ்ஸம், வாரஸதஸஹஸ்ஸம் வா புரிமஸஞ்ஞானிரோத⁴ம் பு²ஸதி, ஸதஸஹஸ்ஸம் ஸஞ்ஞக்³கா³னி. ஏஸ நயோ ஸேஸஜ்ஜா²னஸமாபத்தீஸுபி. இதி ஏகவாரம் ஸமாபஜ்ஜனவஸேன வா ஸப்³ப³ம்பி ஸஞ்ஜானனலக்க²ணேன ஸங்க³ஹேத்வா வா ஏகம் ஸஞ்ஞக்³க³ம் ஹோதி, அபராபரம் ஸமாபஜ்ஜனவஸேன ப³ஹூனி.

416. ஸஞ்ஞா நு கோ², ப⁴ந்தேதி ப⁴ந்தே நிரோத⁴ஸமாபஜ்ஜனகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ‘‘ஸஞ்ஞா நு கோ² பட²மம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி புச்ச²தி. தஸ்ஸ ப⁴க³வா ‘‘ஸஞ்ஞா கோ², போட்ட²பாதா³’’தி ப்³யாகாஸி. தத்த² ஸஞ்ஞாதி ஜா²னஸஞ்ஞா. ஞாணந்தி விபஸ்ஸனாஞாணம். அபரோ நயோ, ஸஞ்ஞாதி விபஸ்ஸனா ஸஞ்ஞா. ஞாணந்தி மக்³க³ஞாணம். அபரோ நயோ, ஸஞ்ஞாதி மக்³க³ஸஞ்ஞா. ஞாணந்தி ப²லஞாணம். திபிடகமஹாஸிவத்தே²ரோ பனாஹ –

கிம் இமே பி⁴க்கூ² ப⁴ணந்தி, போட்ட²பாதோ³ ஹேட்டா² ப⁴க³வந்தம் நிரோத⁴ம் புச்சி². இதா³னி நிரோதா⁴ வுட்டா²னம் புச்ச²ந்தோ ‘‘ப⁴க³வா நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ கிம் பட²மம் அரஹத்தப²லஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, உதா³ஹு பச்சவேக்க²ணஞாண’’ந்தி வத³தி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா யஸ்மா ப²லஸஞ்ஞா பட²மம் உப்பஜ்ஜதி, பச்சா² பச்சவேக்க²ணஞாணம். தஸ்மா ‘‘ஸஞ்ஞா கோ² போட்ட²பாதா³’’தி ஆஹ. தத்த² ஸஞ்ஞுப்பாதா³தி அரஹத்தப²லஸஞ்ஞாய உப்பாதா³, பச்சா² ‘‘இத³ம் அரஹத்தப²ல’’ந்தி ஏவம் பச்சவேக்க²ணஞாணுப்பாதோ³ ஹோதி. இத³ப்பச்சயா கிர மேதி ப²லஸமாதி⁴ஸஞ்ஞாபச்சயா கிர மய்ஹம் பச்சவேக்க²ணஞாணம் உப்பன்னந்தி.

ஸஞ்ஞாஅத்தகதா²வண்ணனா

417. இதா³னி பரிப்³பா³ஜகோ யதா² நாம கா³மஸூகரோ க³ந்தோ⁴த³கேன ந்ஹாபேத்வா க³ந்தே⁴ஹி அனுலிம்பித்வா மாலாதா³மம் பிளந்தி⁴த்வா ஸிரிஸயனே ஆரோபிதோபி ஸுக²ம் ந விந்த³தி, வேகே³ன கூ³த²ட்டா²னமேவ க³ந்த்வா ஸுக²ம் விந்த³தி. ஏவமேவ ப⁴க³வதா ஸண்ஹஸுகு²மதிலக்க²ணப்³பா⁴ஹதாய தே³ஸனாய ந்ஹாபிதவிலித்தமண்டி³தோபி நிரோத⁴கதா²ஸிரிஸயனம் ஆரோபிதோபி தத்த² ஸுக²ம் ந விந்த³ந்தோ கூ³த²ட்டா²னஸதி³ஸம் அத்தனோ லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா தமேவ புச்ச²ந்தோ ‘‘ஸஞ்ஞா நு கோ², ப⁴ந்தே, புரிஸஸ்ஸ அத்தா’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸானுமதிம் க³ஹேத்வா ப்³யாகாதுகாமோ ப⁴க³வா – ‘‘கம் பன த்வ’’ந்திஆதி³மாஹ. ததோ ஸோ ‘‘அரூபீ அத்தா’’தி ஏவம் லத்³தி⁴கோ ஸமானோபி ‘‘ப⁴க³வா தே³ஸனாய ஸுகுஸலோ, ஸோ மே ஆதி³தோவ லத்³தி⁴ம் மா வித்³த⁴ம்ஸேதூ’’தி சிந்தேத்வா அத்தனோ லத்³தி⁴ம் பரிஹரந்தோ ‘‘ஓளாரிகம் கோ²’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா தத்த² தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘ஓளாரிகோ ச ஹி தே’’திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏவம் ஸந்தந்தி ஏவம் ஸந்தே. பு⁴ம்மத்தே² ஹி ஏதம் உபயோக³வசனம். ஏவம் ஸந்தம் அத்தானம் பச்சாக³ச்ச²தோ தவாதி அயம் வா ஏத்த² அத்தோ². சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் ஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴த்தா கிஞ்சாபி யா ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, ஸாவ நிருஜ்ஜ²தி. அபராபரம் உபாதா³ய பன ‘‘அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி, அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி வுத்தம்.

418-420. இதா³னி அஞ்ஞம் லத்³தி⁴ம் த³ஸ்ஸேந்தோ – ‘‘மனோமயம் கோ² அஹம், ப⁴ந்தே’’திஆதி³ம் வத்வா தத்ராபி தோ³ஸே தி³ன்னே யதா² நாம உம்மத்தகோ யாவஸ்ஸ ஸஞ்ஞா நப்பதிட்டா²தி, தாவ அஞ்ஞம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, ஸஞ்ஞாபதிட்டா²னகாலே பன வத்தப்³ப³மேவ வத³தி, ஏவமேவ அஞ்ஞம் க³ஹேத்வா அஞ்ஞம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா இதா³னி அத்தனோ லத்³தி⁴ம்யேவ வத³ந்தோ ‘‘அரூபீ கோ²’’திஆதி³மாஹ. தத்ராபி யஸ்மா ஸோ ஸஞ்ஞாய உப்பாத³னிரோத⁴ம் இச்ச²தி, அத்தானம் பன ஸஸ்ஸதம் மஞ்ஞதி. தஸ்மா ததே²வஸ்ஸ தோ³ஸம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘ஏவம் ஸந்தம்பீ’’திஆதி³மாஹ. ததோ பரிப்³பா³ஜகோ மிச்சா²த³ஸ்ஸனேன அபி⁴பூ⁴தத்தா ப⁴க³வதா வுச்சமானம்பி தம் நானத்தம் அஜானந்தோ ‘‘ஸக்கா பனேதம், ப⁴ந்தே, மயா’’திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா யஸ்மா ஸோ ஸஞ்ஞாய உப்பாத³னிரோத⁴ம் பஸ்ஸந்தோபி ஸஞ்ஞாமயம் அத்தானம் நிச்சமேவ மஞ்ஞதி. தஸ்மா ‘‘து³ஜ்ஜானம் கோ²’’திஆதி³மாஹ.

தத்தா²யம் ஸங்கே²பத்தோ² – தவ அஞ்ஞா தி³ட்டி², அஞ்ஞா க²ந்தி, அஞ்ஞா ருசி, அஞ்ஞதா²யேவ தே த³ஸ்ஸனம் பவத்தம், அஞ்ஞதே³வ ச தே க²மதி சேவ ருச்சதி ச, அஞ்ஞத்ர ச தே ஆயோகோ³, அஞ்ஞிஸ்ஸாயேவ படிபத்தியா யுத்தபயுத்ததா, அஞ்ஞத்த² ச தே ஆசரியகம், அஞ்ஞஸ்மிம் தித்தா²யதனே ஆசரியபா⁴வோ. தேன தயா ஏவம் அஞ்ஞதி³ட்டி²கேன அஞ்ஞக²ந்திகேன அஞ்ஞருசிகேன அஞ்ஞத்ராயோகே³ன அஞ்ஞத்ராசரியகேன து³ஜ்ஜானம் ஏதந்தி. அத² பரிப்³பா³ஜகோ – ‘‘ஸஞ்ஞா வா புரிஸஸ்ஸ அத்தா ஹோது, அஞ்ஞா வா ஸஞ்ஞா, தம் ஸஸ்ஸதாதி³ பா⁴வமஸ்ஸ புச்சி²ஸ்ஸ’’ந்தி புன ‘‘கிம் பன ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ.

தத்த² லோகோதி அத்தானம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ந ஹேதம் போட்ட²பாத³ அத்த²ஸஞ்ஹிதந்தி போட்ட²பாத³ ஏதம் தி³ட்டி²க³தம் ந இத⁴லோகபரலோகஅத்த²னிஸ்ஸிதம், ந அத்தத்த²பரத்த²னிஸ்ஸிதம். ந த⁴ம்மஸம்ஹிதந்தி ந நவலோகுத்தரத⁴ம்மனிஸ்ஸிதம். நாதி³ப்³ரஹ்மசரியகந்தி ஸிக்க²த்தயஸங்கா²தஸ்ஸ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியகஸ்ஸ ந ஆதி³மத்தம், அதி⁴ஸீலஸிக்கா²மத்தம்பி ந ஹோதி. ந நிப்³பி³தா³யாதி ஸம்ஸாரவட்டே நிப்³பி³ந்த³னத்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ந விராகா³யாதி வட்டவிராக³த்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ந நிரோதா⁴யாதி வட்டஸ்ஸ நிரோத⁴கரணத்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ந உபஸமாயாதி வட்டஸ்ஸ வூபஸமனத்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ந அபி⁴ஞ்ஞாயாதி வட்டாபி⁴ஜானனாய பச்சக்க²கிரியாய ந ஸம்வத்ததி. ந ஸம்போ³தா⁴யாதி வட்டஸம்பு³ஜ்ஜ²னத்தா²ய ந ஸம்வத்ததி. ந நிப்³பா³னாயாதி அமதமஹானிப்³பா³னஸ்ஸ பச்சக்க²கிரியாய ந ஸம்வத்ததி.

இத³ம் து³க்க²ந்திஆதீ³ஸு தண்ஹம் ட²பேத்வா தேபூ⁴மகா பஞ்சக்க²ந்தா⁴ து³க்க²ந்தி, தஸ்ஸேவ து³க்க²ஸ்ஸ பபா⁴வனதோ ஸப்பச்சயா தண்ஹா து³க்க²ஸமுத³யோதி. உபி⁴ன்னம் அப்பவத்தி து³க்க²னிரோதோ⁴தி, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³தி மயா ப்³யாகதந்தி அத்தோ². ஏவஞ்ச பன வத்வா ப⁴க³வா ‘‘இமஸ்ஸ பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ மக்³க³பாதுபா⁴வோ வா ப²லஸச்சி²கிரியா வா நத்தி², மய்ஹஞ்ச பி⁴க்கா²சாரவேலா’’தி சிந்தேத்வா துண்ஹீ அஹோஸி. பரிப்³பா³ஜகோபி தம் ஆகாரம் ஞத்வா ப⁴க³வதோ க³மனகாலம் ஆரோசேந்தோ விய ‘‘ஏவமேத’’ந்திஆதி³மாஹ.

421. வாசாஸன்னிதோத³கேனாதி வசனபதோதே³ன. ஸஞ்ஜ²ப்³ப⁴ரிமகம்ஸூதி ஸஞ்ஜ²ப்³ப⁴ரிதம் நிரந்தரம் பு²ட்ட²ம் அகம்ஸு, உபரி விஜ்ஜி²ம்ஸூதி வுத்தம் ஹோதி. பூ⁴தந்தி ஸபா⁴வதோ விஜ்ஜமானம். தச்ச²ம், தத²ந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். த⁴ம்மட்டி²ததந்தி நவலோகுத்தரத⁴ம்மேஸு டி²தஸபா⁴வம். த⁴ம்மனியாமதந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மனியாமதம். பு³த்³தா⁴னஞ்ஹி சதுஸச்சவினிமுத்தா கதா² நாம நத்தி². தஸ்மா ஸா ஏதி³ஸா ஹோதி.

சித்தஹத்தி²ஸாரிபுத்தபோட்ட²பாத³வத்து²வண்ணனா

422. சித்தோ ச ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோதி ஸோ கிர ஸாவத்தி²யம் ஹத்தி²ஆசரியஸ்ஸ புத்தோ ப⁴க³வதோ ஸந்திகே பப்³ப³ஜித்வா தீணி பிடகானி உக்³க³ஹேத்வா ஸுகு²மேஸு அத்த²ந்தரேஸு குஸலோ அஹோஸி, புப்³பே³ கதபாபகம்மவஸேன பன ஸத்தவாரே விப்³ப⁴மித்வா கி³ஹி ஜாதோ. கஸ்ஸபஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ கிர ஸாஸனே த்³வே ஸஹாயகா அஹேஸும், அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸமக்³கா³ ஏகதோவ ஸஜ்ஜா²யந்தி. தேஸு ஏகோ அனபி⁴ரதோ கி³ஹிபா⁴வே சித்தம் உப்பாதே³த்வா இதரஸ்ஸ ஆரோசேஸி. ஸோ கி³ஹிபா⁴வே ஆதீ³னவம் பப்³ப³ஜ்ஜாய ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா தம் ஓவதி³. ஸோ தம் ஸுத்வா அபி⁴ரமித்வா புனேகதி³வஸம் தாதி³ஸே சித்தே உப்பன்னே தம் ஏதத³வோச ‘‘மய்ஹம் ஆவுஸோ ஏவரூபம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதி – ‘இமாஹம் பத்தசீவரம் துய்ஹம் த³ஸ்ஸாமீ’தி’’. ஸோ பத்தசீவரலோபே⁴ன தஸ்ஸ கி³ஹிபா⁴வே ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா பப்³ப³ஜ்ஜாய ஆதீ³னவம் கதே²ஸி. அத²ஸ்ஸ தம் ஸுத்வாவ கி³ஹிபா⁴வதோ சித்தம் விரஜ்ஜித்வா பப்³ப³ஜ்ஜாயமேவ அபி⁴ரமி. ஏவமேஸ ததா³ ஸீலவந்தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ கி³ஹிபா⁴வே ஆனிஸம்ஸகதா²ய கதி²தத்தா இதா³னி ச² வாரே விப்³ப⁴மித்வா ஸத்தமே வாரே பப்³ப³ஜிதோ. மஹாமோக்³க³ல்லானஸ்ஸ, மஹாகோட்டி²கத்தே²ரஸ்ஸ ச அபி⁴த⁴ம்மகத²ம் கதே²ந்தானம் அந்தரந்தரா கத²ம் ஓபாதேதி. அத² நம் மஹாகோட்டி²கத்தே²ரோ அபஸாதே³தி. ஸோ மஹாஸாவகஸ்ஸ கதி²தே பதிட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ விப்³ப⁴மித்வா கி³ஹி ஜாதோ. போட்ட²பாத³ஸ்ஸ பனாயம் கி³ஹிஸஹாயகோ ஹோதி. தஸ்மா விப்³ப⁴மித்வா த்³வீஹதீஹச்சயேன போட்ட²பாத³ஸ்ஸ ஸந்திகம் க³தோ. அத² நம் ஸோ தி³ஸ்வா ‘‘ஸம்ம கிம் தயா கதம், ஏவரூபஸ்ஸ நாம ஸத்து² ஸாஸனா அபஸக்கந்தோஸி, ஏஹி பப்³ப³ஜிதும் இதா³னி தே வட்டதீ’’தி தம் க³ஹேத்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகம் அக³மாஸி. தேன வுத்தம் ‘‘சித்தோ ச ஹத்தி²ஸாரிபுத்தோ போட்ட²பாதோ³ ச பரிப்³பா³ஜகோ’’தி.

423. அந்தா⁴தி பஞ்ஞாசக்கு²னோ நத்தி²தாய அந்தா⁴, தஸ்ஸேவ அபா⁴வேன அசக்கு²கா. த்வம்யேவ நேஸம் ஏகோ சக்கு²மாதி ஸுபா⁴ஸிதது³ப்³பா⁴ஸிதஜானனபா⁴வமத்தேன பஞ்ஞாசக்கு²னா சக்கு²மா. ஏகம்ஸிகாதி ஏககோட்டா²ஸா. பஞ்ஞத்தாதி ட²பிதா. அனேகம்ஸிகாதி ந ஏககோட்டா²ஸா ஏகேனேவ கோட்டா²ஸேன ஸஸ்ஸதாதி வா அஸஸ்ஸதாதி வா ந வுத்தாதி அத்தோ².

ஏகம்ஸிகத⁴ம்மவண்ணனா

424-425. ஸந்தி போட்ட²பாதா³தி இத³ம் ப⁴க³வா கஸ்மா ஆரபி⁴? பா³ஹிரகேஹி பஞ்ஞாபிதனிட்டா²ய அனிய்யானிகபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸப்³பே³ ஹி தித்தி²யா யதா² ப⁴க³வா அமதம் நிப்³பா³னம், ஏவம் அத்தனோ அத்தனோ ஸமயே லோகது²பிகாதி³வஸேன நிட்ட²ம் பஞ்ஞபேந்தி, ஸா ச ந நிய்யானிகா. யதா² பஞ்ஞத்தா ஹுத்வா ந நிய்யாதி ந க³ச்ச²தி, அஞ்ஞத³த்து² பண்டி³தேஹி படிக்கி²த்தா நிவத்ததி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ப⁴க³வா ஏவமாஹ. தத்த² ஏகந்தஸுக²ம் லோகம் ஜானம் பஸ்ஸந்தி புரத்தி²மாய தி³ஸாய ஏகந்தஸுகோ² லோகோ பச்சி²மாதீ³னம் வா அஞ்ஞதராயாதி ஏவம் ஜானந்தா ஏவம் பஸ்ஸந்தா விஹரத². தி³ட்ட²புப்³பா³னி கோ² தஸ்மிம் லோகே மனுஸ்ஸானம் ஸரீரஸண்டா²னாதீ³னீதி. அப்பாடிஹீரகதந்தி அப்பாடிஹீரகதம் படிஹரணவிரஹிதம், அனிய்யானிகந்தி வுத்தம் ஹோதி.

426-427. ஜனபத³கல்யாணீதி ஜனபதே³ அஞ்ஞாஹி இத்தீ²ஹி வண்ணஸண்டா²னவிலாஸாகப்பாதீ³ஹி அஸதி³ஸா.

தயோஅத்தபடிலாப⁴வண்ணனா

428. ஏவம் ப⁴க³வா பரேஸம் நிட்டா²ய அனிய்யானிகத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா அத்தனோ நிட்டா²ய நிய்யானிகபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் ‘‘தயோ கோ² மே போட்ட²பாதா³’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அத்தபடிலாபோ⁴தி அத்தபா⁴வபடிலாபோ⁴, ஏத்த² ச ப⁴க³வா தீஹி அத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ஹி தயோ ப⁴வே த³ஸ்ஸேஸி. ஓளாரிகத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ன அவீசிதோ பட்டா²ய பரனிம்மிதவஸவத்திபரியோஸானம் காமப⁴வம் த³ஸ்ஸேஸி. மனோமயஅத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ன பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிதோ பட்டா²ய அகனிட்ட²ப்³ரஹ்மலோகபரியோஸானம் ரூபப⁴வம் த³ஸ்ஸேஸி. அரூபஅத்தபா⁴வபடிலாபே⁴ன ஆகாஸானஞ்சாயதனப்³ரஹ்மலோகதோ பட்டா²ய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனப்³ரஹ்மலோகபரியோஸானம் அரூபப⁴வம் த³ஸ்ஸேஸி. ஸம்கிலேஸிகா த⁴ம்மா நாம த்³வாத³ஸ அகுஸலசித்துப்பாதா³. வோதா³னியா த⁴ம்மா நாம ஸமத²விபஸ்ஸனா.

429. பஞ்ஞாபாரிபூரிம் வேபுல்லத்தந்தி மக்³க³பஞ்ஞாப²லபஞ்ஞானம் பாரிபூரிஞ்சேவ விபுலபா⁴வஞ்ச. பாமுஜ்ஜந்தி தருணபீதி. பீதீதி ப³லவதுட்டி². கிம் வுத்தம் ஹோதி? யம் அவோசும்ஹ ‘‘ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா உபஸம்பஜ்ஜ விஹிரதீ’’தி, தத்த² தஸ்ஸ ஏவம் விஹரதோ தம் பாமோஜ்ஜஞ்சேவ ப⁴விஸ்ஸதி, பீதி ச நாமகாயபஸ்ஸத்³தி⁴ ச ஸதி ச ஸூபட்டி²தா உத்தமஞாணஞ்ச ஸுகோ² ச விஹாரோ. ஸப்³ப³விஹாரேஸு ச அயமேவ விஹாரோ ‘‘ஸுகோ²’’தி வத்தும் யுத்தோ ‘‘உபஸந்தோ பரமமது⁴ரோ’’தி. தத்த² பட²மஜ்ஜா²னே பாமோஜ்ஜாத³யோ ச²பி த⁴ம்மா லப்³ப⁴ந்தி, து³தியஜ்ஜா²னே து³ப்³ப³லபீதிஸங்கா²தம் பாமோஜ்ஜம் நிவத்ததி, ஸேஸா பஞ்ச லப்³ப⁴ந்தி. ததியே பீதி நிவத்ததி, ஸேஸா சத்தாரோ லப்³ப⁴ந்தி. ததா² சதுத்தே². இமேஸு சதூஸு ஜா²னேஸு ஸம்பஸாத³னஸுத்தே ஸுத்³த⁴விபஸ்ஸனா பாத³கஜ்ஜா²னமேவ கதி²தம். பாஸாதி³கஸுத்தே சதூஹி மக்³கே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் விபஸ்ஸனா கதி²தா. த³ஸுத்தரஸுத்தே சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தி கதி²தா. இமஸ்மிம் போட்ட²பாத³ஸுத்தே பாமோஜ்ஜம் பீதிவேவசனமேவ கத்வா து³தியஜ்ஜா²னிகப²லஸமாபத்தினாம கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

432-437. அயம் வா ஸோதி ஏத்த² வா ஸத்³தோ³ விபா⁴வனத்தோ² ஹோதி. அயம் ஸோதி ஏவம் விபா⁴வேத்வா பகாஸேத்வா ப்³யாகரேய்யாம. யதா²பரே ‘‘ஏகந்தஸுக²ம் அத்தானம் ஸஞ்ஜானாதா²’’தி புட்டா² ‘‘நோ’’தி வத³ந்தி, ந ஏவம் வதா³மாதி அத்தோ². ஸப்பாடிஹீரகதந்தி ஸப்பாடிஹரணம், நிய்யானிகந்தி அத்தோ². மோகோ⁴ ஹோதீதி துச்சோ² ஹோதி, நத்தி² ஸோ தஸ்மிம் ஸமயேதி அதி⁴ப்பாயோ. ஸச்சோ ஹோதீதி பூ⁴தோ ஹோதி, ஸ்வேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸச்சோ ஹோதீதி அத்தோ². ஏத்த² பனாயம் சித்தோ அத்தனோ அஸப்³ப³ஞ்ஞுதாய தயோ அத்தபடிலாபே⁴ கதே²த்வா அத்தபடிலாபோ⁴ நாம பஞ்ஞத்திமத்தம் ஏதந்தி உத்³த⁴ரிதும் நாஸக்கி², அத்தபடிலாபோ⁴ த்வேவ நிய்யாதேஸி. அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா ரூபாத³யோ சேத்த² த⁴ம்மா, அத்தபடிலாபோ⁴தி பன நாமமத்தமேதம், தேஸு தேஸு ரூபாதீ³ஸு ஸதி ஏவரூபா வோஹாரா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸேதுகாமோ தஸ்ஸேவ கத²ம் க³ஹேத்வா நாமபஞ்ஞத்திவஸேன நிய்யாதனத்த²ம் ‘‘யஸ்மிம் சித்த ஸமயே’’திஆதி³மாஹ.

438. ஏவஞ்ச பன வத்வா படிபுச்சி²த்வா வினயனத்த²ம் புன ‘‘ஸசே தம், சித்த, ஏவம் புச்சே²ய்யு’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² யோ மே அஹோஸி அதீதோ அத்தபடிலாபோ⁴, ஸ்வேவ மே அத்தபடிலாபோ⁴, தஸ்மிம் ஸமயே ஸச்சோ அஹோஸி, மோகோ⁴ அனாக³தோ மோகோ⁴ பச்சுப்பன்னோதி ஏத்த² தாவ இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதி – யஸ்மா யே தே அதீதா த⁴ம்மா, தே ஏதரஹி நத்தி², அஹேஸுந்தி பன ஸங்க்²யம் க³தா, தஸ்மா ஸோபி மே அத்தபடிலாபோ⁴ தஸ்மிம்யேவ ஸமயே ஸச்சோ அஹோஸி. அனாக³தபச்சுப்பன்னானம் பன த⁴ம்மானம் ததா³ அபா⁴வா தஸ்மிம் ஸமயே ‘‘மோகோ⁴ அனாக³தோ, மோகோ⁴ பச்சுப்பன்னோ’’தி, ஏவம் அத்த²தோ நாமமத்தமேவ அத்தபடிலாப⁴ம் படிஜானாதி. அனாக³தபச்சுப்பன்னேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

439-443. அத² ப⁴க³வா தஸ்ஸ ப்³யாகரணேன ஸத்³தி⁴ம் அத்தனோ ப்³யாகரணம் ஸம்ஸந்தி³தும் ‘‘ஏவமேவ கோ² சித்தா’’திஆதீ³னி வத்வா புன ஓபம்மதோ தமத்த²ம் ஸாதே⁴ந்தோ ‘‘ஸேய்யதா²பி சித்த க³வா கீ²ர’’ந்திஆதி³மாஹ. தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ², யதா² க³வா கீ²ரம், கீ²ராதீ³ஹி ச த³தி⁴ஆதீ³னி ப⁴வந்தி, தத்த² யஸ்மிம் ஸமயே கீ²ரம் ஹோதி, ந தஸ்மிம் ஸமயே த³தீ⁴தி வா நவனீதாதீ³ஸு வா அஞ்ஞதரந்தி ஸங்க்²யம் நிருத்திம் நாமம் வோஹாரம் க³ச்ச²தி. கஸ்மா? யே த⁴ம்மே உபாதா³ய த³தீ⁴திஆதி³ வோஹாரா ஹோந்தி, தேஸம் அபா⁴வா. அத² கோ² கீ²ரம் த்வேவ தஸ்மிம் ஸமயே ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. கஸ்மா? யே த⁴ம்மே உபாதா³ய கீ²ரந்தி ஸங்க்²யா நிருத்தி நாமம் வோஹாரோ ஹோதி, தேஸம் பா⁴வாதி. ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த². இமா கோ² சித்தாதி ஓளாரிகோ அத்தபடிலாபோ⁴ இதி ச மனோமயோ அத்தபடிலாபோ⁴ இதி ச அரூபோ அத்தபடிலாபோ⁴ இதி ச இமா கோ² சித்த லோகஸமஞ்ஞா லோகே ஸமஞ்ஞாமத்தகானி ஸமனுஜானனமத்தகானி ஏதானி. ததா² லோகனிருத்திமத்தகானி வசனபத²மத்தகானி வோஹாரமத்தகானி நாமபண்ணத்திமத்தகானி ஏதானீதி. ஏவம் ப⁴க³வா ஹேட்டா² தயோ அத்தபடிலாபே⁴ கதே²த்வா இதா³னி ஸப்³ப³மேதம் வோஹாரமத்தகந்தி வத³தி. கஸ்மா? யஸ்மா பரமத்த²தோ ஸத்தோ நாம நத்தி², ஸுஞ்ஞோ துச்சோ² ஏஸ லோகோ.

பு³த்³தா⁴னம் பன த்³வே கதா² ஸம்முதிகதா² ச பரமத்த²கதா² ச. தத்த² ‘‘ஸத்தோ போஸோ தே³வோ ப்³ரஹ்மா’’திஆதி³கா ‘‘ஸம்முதிகதா²’’ நாம. ‘‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா க²ந்தா⁴ தா⁴துயோ ஆயதனானி ஸதிபட்டா²னா ஸம்மப்பதா⁴னா’’திஆதி³கா பரமத்த²கதா² நாம. தத்த² யோ ஸம்முதிதே³ஸனாய ‘‘ஸத்தோ’’தி வா ‘‘போஸோ’’தி வா ‘‘தே³வோ’’தி வா ‘‘ப்³ரஹ்மா’’தி வா வுத்தே விஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் நிய்யாதும் அரஹத்தஜயக்³கா³ஹம் க³ஹேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ ப⁴க³வா ஆதி³தோவ ‘‘ஸத்தோ’’தி வா ‘‘போஸோ’’தி வா ‘‘தே³வோ’’தி வா ‘‘ப்³ரஹ்மா’’தி வா கதே²தி, யோ பரமத்த²தே³ஸனாய ‘‘அனிச்ச’’ந்தி வா ‘‘து³க்க²’’ந்தி வாதிஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஸுத்வா விஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் நிய்யாதும் அரஹத்தஜயக்³கா³ஹம் க³ஹேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ ‘‘அனிச்ச’’ந்தி வா ‘‘து³க்க²’’ந்தி வாதிஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரமேவ கதே²தி. ததா² ஸம்முதிகதா²ய பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸாபி ந பட²மம் பரமத்த²கத²ம் கதே²தி. ஸம்முதிகதா²ய பன போ³தே⁴த்வா பச்சா² பரமத்த²கத²ம் கதே²தி. பரமத்த²கதா²ய பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸாபி ந பட²மம் ஸம்முதிகத²ம் கதே²தி. பரமத்த²கதா²ய பன போ³தே⁴த்வா பச்சா² ஸம்முதிகத²ம் கதே²தி. பகதியா பன பட²மமேவ பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ தே³ஸனா லூகா²காரா ஹோதி, தஸ்மா பு³த்³தா⁴ பட²மம் ஸம்முதிகத²ம் கதே²த்வா பச்சா² பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தி. ஸம்முதிகத²ம் கதே²ந்தாபி ஸச்சமேவ ஸபா⁴வமேவ அமுஸாவ கதே²ந்தி. பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தாபி ஸச்சமேவ ஸபா⁴வமேவ அமுஸாவ கதே²ந்தி.

து³வே ஸச்சானி அக்கா²ஸி, ஸம்பு³த்³தோ⁴ வத³தம் வரோ;

ஸம்முதிம் பரமத்த²ஞ்ச, ததியம் நூபலப்³ப⁴தி.

ஸங்கேதவசனம் ஸச்சம், லோகஸம்முதிகாரணம்;

பரமத்த²வசனம் ஸச்சம், த⁴ம்மானம் பூ⁴தலக்க²ணந்தி.

யாஹி ததா²க³தோ வோஹரதி அபராமஸந்தி யாஹி லோகஸமஞ்ஞாஹி லோகனிருத்தீஹி ததா²க³தோ தண்ஹாமானதி³ட்டி²பராமாஸானம் அபா⁴வா அபராமஸந்தோ வோஹரதீதி தே³ஸனம் வினிவட்டேத்வா அரஹத்தனிகூடேன நிட்டா²பேஸி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

இதி ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம்

போட்ட²பாத³ஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.