நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

தீ³க⁴னிகாயே

ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³க³ட்ட²கதா²

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

கருணாஸீதலஹத³யம், பஞ்ஞாபஜ்ஜோதவிஹதமோஹதமம்;

ஸனராமரலோகக³ரும், வந்தே³ ஸுக³தம் க³திவிமுத்தம்.

பு³த்³தோ⁴பி பு³த்³த⁴பா⁴வம், பா⁴வேத்வா சேவ ஸச்சி²கத்வா ச;

யம் உபக³தோ க³தமலம், வந்தே³ தமனுத்தரம் த⁴ம்மம்.

ஸுக³தஸ்ஸ ஓரஸானம், புத்தானம் மாரஸேனமத²னானம்;

அட்ட²ன்னம்பி ஸமூஹம், ஸிரஸா வந்தே³ அரியஸங்க⁴ம்.

இதி மே பஸன்னமதினோ, ரதனத்தயவந்த³னாமயம் புஞ்ஞம்;

யம் ஸுவிஹதந்தராயோ, ஹுத்வா தஸ்ஸானுபா⁴வேன.

தீ³க⁴ஸ்ஸ தீ³க⁴ஸுத்தங்கிதஸ்ஸ, நிபுணஸ்ஸ ஆக³மவரஸ்ஸ;

பு³த்³தா⁴னுபு³த்³த⁴ஸம்வண்ணிதஸ்ஸ, ஸத்³தா⁴வஹகு³ணஸ்ஸ.

அத்த²ப்பகாஸனத்த²ம், அட்ட²கதா² ஆதி³தோ வஸிஸதேஹி;

பஞ்சஹி யா ஸங்கீ³தா, அனுஸங்கீ³தா ச பச்சா²பி.

ஸீஹளதீ³பம் பன ஆப⁴தாத², வஸினா மஹாமஹிந்தே³ன;

ட²பிதா ஸீஹளபா⁴ஸாய, தீ³பவாஸீனமத்தா²ய.

அபனேத்வான ததோஹம், ஸீஹளபா⁴ஸம் மனோரமம் பா⁴ஸம்;

தந்தினயானுச்ச²விகம், ஆரோபேந்தோ விக³ததோ³ஸம்.

ஸமயம் அவிலோமேந்தோ, தே²ரானம் தே²ரவம்ஸபதீ³பானம்;

ஸுனிபுணவினிச்ச²யானம், மஹாவிஹாரே நிவாஸீனம்.

ஹித்வா புனப்புனாக³தமத்த²ம், அத்த²ம் பகாஸயிஸ்ஸாமி;

ஸுஜனஸ்ஸ ச துட்ட²த்த²ம், சிரட்டி²தத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஸ்ஸ.

ஸீலகதா² து⁴தத⁴ம்மா, கம்மட்டா²னானி சேவ ஸப்³பா³னி;

சரியாவிதா⁴னஸஹிதோ, ஜா²னஸமாபத்திவித்தா²ரோ.

ஸப்³பா³ ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ, பஞ்ஞாஸங்கலனனிச்ச²யோ சேவ;

க²ந்த⁴தா⁴தாயதனிந்த்³ரியானி, அரியானி சேவ சத்தாரி.

ஸச்சானி பச்சயாகாரதே³ஸனா, ஸுபரிஸுத்³த⁴னிபுணனயா;

அவிமுத்ததந்திமக்³கா³, விபஸ்ஸனா பா⁴வனா சேவ.

இதி பன ஸப்³ப³ம் யஸ்மா, விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ மயா ஸுபரிஸுத்³த⁴ம்;

வுத்தம் தஸ்மா பி⁴ய்யோ, ந தம் இத⁴ விசாரயிஸ்ஸாமி.

‘‘மஜ்ஜே² விஸுத்³தி⁴மக்³கோ³, ஏஸ சதுன்னம்பி ஆக³மானஞ்ஹி;

ட²த்வா பகாஸயிஸ்ஸதி, தத்த² யதா² பா⁴ஸிதம் அத்த²ம்’’.

இச்சேவ கதோ தஸ்மா, தம்பி க³ஹேத்வான ஸத்³தி⁴மேதாய;

அட்ட²கதா²ய விஜானத², தீ³கா⁴க³மனிஸ்ஸிதம் அத்த²ந்தி.

நிதா³னகதா²

தத்த² தீ³கா⁴க³மோ நாம ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³கோ³, மஹாவக்³கோ³, பாதி²கவக்³கோ³தி வக்³க³தோ திவக்³கோ³ ஹோதி; ஸுத்ததோ சதுத்திம்ஸஸுத்தஸங்க³ஹோ. தஸ்ஸ வக்³கே³ஸு ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³கோ³ ஆதி³, ஸுத்தேஸு ப்³ரஹ்மஜாலம். ப்³ரஹ்மஜாலஸ்ஸாபி ‘‘ஏவம் மே ஸுத’’ந்திஆதி³கம் ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன பட²மமஹாஸங்கீ³திகாலே வுத்தம் நிதா³னமாதி³.

பட²மமஹாஸங்கீ³திகதா²

பட²மமஹாஸங்கீ³தி நாம சேஸா கிஞ்சாபி வினயபிடகே தந்திமாரூள்ஹா, நிதா³னகோஸல்லத்த²ம் பன இதா⁴பி ஏவம் வேதி³தப்³பா³. த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனஞ்ஹி ஆதி³ம் கத்வா யாவ ஸுப⁴த்³த³பரிப்³பா³ஜகவினயனா கதபு³த்³த⁴கிச்சே, குஸினாராயம் உபவத்தனே மல்லானம் ஸாலவனே யமகஸாலானமந்தரே விஸாக²புண்ணமதி³வஸே பச்சூஸஸமயே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி லோகனாதே², ப⁴க³வதோ தா⁴துபா⁴ஜனதி³வஸே ஸன்னிபதிதானம் ஸத்தன்னம் பி⁴க்கு²ஸதஸஹஸ்ஸானம் ஸங்க⁴த்தே²ரோ ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஸத்தாஹபரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி ஸுப⁴த்³தே³ன வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதேன – ‘‘அலம், ஆவுஸோ, மா ஸோசித்த², மா பரிதே³வித்த², ஸுமுத்தா மயம் தேன மஹாஸமணேன, உபத்³து³தா ச ஹோம – ‘இத³ம் வோ கப்பதி, இத³ம் வோ ந கப்பதீ’தி, இதா³னி பன மயம் யம் இச்சி²ஸ்ஸாம, தம் கரிஸ்ஸாம, யம் ந இச்சி²ஸ்ஸாம ந தம் கரிஸ்ஸாமா’’தி (சூளவ. 437) வுத்தவசனமனுஸ்ஸரந்தோ, ஈதி³ஸஸ்ஸ ச ஸங்க⁴ஸன்னிபாதஸ்ஸ புன து³ல்லப⁴பா⁴வம் மஞ்ஞமானோ, ‘‘டா²னம் கோ² பனேதம் விஜ்ஜதி, யம் பாபபி⁴க்கூ² ‘அதீதஸத்து²கம் பாவசன’ந்தி மஞ்ஞமானா பக்க²ம் லபி⁴த்வா நசிரஸ்ஸேவ ஸத்³த⁴ம்மம் அந்தரதா⁴பேய்யும், யாவ ச த⁴ம்மவினயோ திட்ட²தி, தாவ அனதீதஸத்து²கமேவ பாவசனம் ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா –

‘யோ வோ, ஆனந்த³, மயா த⁴ம்மோ ச வினயோ ச தே³ஸிதோ பஞ்ஞத்தோ, ஸோ வோ மமச்சயேன ஸத்தா²’தி (தீ³. நி. 2.216).

‘யம்னூனாஹம் த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யேய்யம், யத²யித³ம் ஸாஸனம் அத்³த⁴னியம் அஸ்ஸ சிரட்டி²திகம்’.

யஞ்சாஹம் ப⁴க³வதா –

‘தா⁴ரேஸ்ஸஸி பன மே த்வம், கஸ்ஸப, ஸாணானி பம்ஸுகூலானி நிப்³ப³ஸனானீ’தி (ஸம். நி. 2.154) வத்வா சீவரே ஸாதா⁴ரணபரிபோ⁴கே³ன.

‘அஹம், பி⁴க்க²வே, யாவதே³வ ஆகங்கா²மி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹராமி; கஸ்ஸபோபி, பி⁴க்க²வே, யாவதே³வ, ஆகங்க²தி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி ஸவிதக்கம் ஸவிசாரம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’தி (ஸம். நி. 2.152).

ஏவமாதி³னா நயேன நவானுபுப்³ப³விஹாரச²ளபி⁴ஞ்ஞாப்பபே⁴தே³ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மே அத்தனா ஸமஸமட்ட²பனேன ச அனுக்³க³ஹிதோ, ததா² ஆகாஸே பாணிம் சாலேத்வா அலக்³க³சித்ததாய சேவ சந்தோ³பமபடிபதா³ய ச பஸம்ஸிதோ, தஸ்ஸ கிமஞ்ஞம் ஆணண்யம் ப⁴விஸ்ஸதி. நனு மம் ப⁴க³வா ராஜா விய ஸககவசஇஸ்ஸரியானுப்பதா³னேன அத்தனோ குலவம்ஸப்பதிட்டா²பகம் புத்தம் ‘ஸத்³த⁴ம்மவம்ஸப்பதிட்டா²பகோ மே அயம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி, மந்த்வா இமினா அஸாதா⁴ரணேன அனுக்³க³ஹேன அனுக்³க³ஹேஸி, இமாய ச உளாராய பஸம்ஸாய பஸம்ஸீதி சிந்தயந்தோ த⁴ம்மவினயஸங்கா³யனத்த²ம் பி⁴க்கூ²னம் உஸ்ஸாஹம் ஜனேஸி. யதா²ஹ –

‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘ஏகமிதா³ஹம், ஆவுஸோ, ஸமயம் பாவாய குஸினாரம் அத்³தா⁴னமக்³க³ப்படிபன்னோ மஹதா பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சமத்தேஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹீ’’தி (சூளவ. 437) ஸப்³ப³ம் ஸுப⁴த்³த³கண்ட³ம் வித்தா²ரதோ வேதி³தப்³ப³ம். அத்த²ம் பனஸ்ஸ மஹாபரினிப்³பா³னாவஸானே ஆக³தட்டா²னேயேவ கத²யிஸ்ஸாம.

ததோ பரம் ஆஹ –

‘‘ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யாம, புரே அத⁴ம்மோ தி³ப்பதி, த⁴ம்மோ படிபா³ஹிய்யதி; புரே அவினயோ தி³ப்பதி, வினயோ படிபா³ஹிய்யதி; புரே அத⁴ம்மவாதி³னோ ப³லவந்தோ ஹோந்தி, த⁴ம்மவாதி³னோ து³ப்³ப³லா ஹோந்தி, புரே அவினயவாதி³னோ ப³லவந்தோ ஹோந்தி, வினயவாதி³னோ து³ப்³ப³லா ஹோந்தீ’’தி (சூளவ. 437).

பி⁴க்கூ² ஆஹம்ஸு – ‘‘தேன ஹி, ப⁴ந்தே, தே²ரோ பி⁴க்கூ² உச்சினதூ’’தி. தே²ரோ பன ஸகலனவங்க³ஸத்து²ஸாஸனபரியத்தித⁴ரே புது²ஜ்ஜனஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மி ஸுக்க²விபஸ்ஸக கீ²ணாஸவபி⁴க்கூ² அனேகஸதே, அனேகஸஹஸ்ஸே ச வஜ்ஜேத்வா திபிடகஸப்³ப³பரியத்திப்பபே⁴த³த⁴ரே படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தே மஹானுபா⁴வே யேபு⁴ய்யேன ப⁴க³வதோ ஏதத³க்³க³ம் ஆரோபிதே தேவிஜ்ஜாதி³பே⁴தே³ கீ²ணாஸவபி⁴க்கூ²யேவ ஏகூனபஞ்சஸதே பரிக்³க³ஹேஸி. யே ஸந்தா⁴ய இத³ம் வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஏகேனூனானி பஞ்ச அரஹந்தஸதானி உச்சினீ’’தி (சூளவ. 437).

கிஸ்ஸ பன தே²ரோ ஏகேனூனமகாஸீதி? ஆயஸ்மதோ ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஓகாஸகரணத்த²ம். தேனஹாயஸ்மதா ஸஹாபி, வினாபி, ந ஸக்கா த⁴ம்மஸங்கீ³திம் காதும். ஸோ ஹாயஸ்மா ஸேக்கோ² ஸகரணீயோ, தஸ்மா ஸஹாபி ந ஸக்கா. யஸ்மா பனஸ்ஸ கிஞ்சி த³ஸப³லதே³ஸிதம் ஸுத்தகே³ய்யாதி³கம் அப்பச்சக்க²ம் நாம நத்தி². யதா²ஹ –

‘‘த்³வாஸீதி பு³த்³த⁴தோ க³ண்ஹிம், த்³வே ஸஹஸ்ஸானி பி⁴க்கு²தோ;

சதுராஸீதி ஸஹஸ்ஸானி, யே மே த⁴ம்மா பவத்தினோ’’தி. (தே²ரகா³. 1027);

தஸ்மா வினாபி ந ஸக்கா.

யதி³ ஏவம் ஸேக்கோ²பி ஸமானோ த⁴ம்மஸங்கீ³தியா ப³ஹுகாரத்தா தே²ரேன உச்சினிதப்³போ³ அஸ்ஸ, அத² கஸ்மா ந உச்சினிதோதி? பரூபவாத³விவஜ்ஜனதோ. தே²ரோ ஹி ஆயஸ்மந்தே ஆனந்தே³ அதிவிய விஸ்ஸத்தோ² அஹோஸி, ததா² ஹி நம் ஸிரஸ்மிம் பலிதேஸு ஜாதேஸுபி ‘ந வாயம் குமாரகோ மத்தமஞ்ஞாஸீ’தி, (ஸம். நி. 2.154) குமாரகவாதே³ன ஓவத³தி. ஸக்யகுலப்பஸுதோ சாயஸ்மா ததா²க³தஸ்ஸ பா⁴தா சூளபிதுபுத்தோ. தத்த² கேசி பி⁴க்கூ² ச²ந்தா³க³மனம் விய மஞ்ஞமானா – ‘‘ப³ஹூ அஸேக்க²படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தே பி⁴க்கூ² ட²பேத்வா ஆனந்த³ம் ஸேக்க²படிஸம்பி⁴தா³ப்பத்தம் தே²ரோ உச்சினீ’’தி உபவதே³ய்யும். தம் பரூபவாத³ம் பரிவஜ்ஜேந்தோ, ‘ஆனந்த³ம் வினா த⁴ம்மஸங்கீ³திம் ந ஸக்கா காதும், பி⁴க்கூ²னம்யேவ நம் அனுமதியா க³ஹேஸ்ஸாமீ’தி ந உச்சினி.

அத² ஸயமேவ பி⁴க்கூ² ஆனந்த³ஸ்ஸத்தா²ய தே²ரம் யாசிம்ஸு. யதா²ஹ –

‘‘பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் மஹாகஸ்ஸபம் ஏதத³வோசும் – ‘அயம், ப⁴ந்தே, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ கிஞ்சாபி ஸேக்கோ² அப⁴ப்³போ³ ச²ந்தா³ தோ³ஸா மோஹா ப⁴யா அக³திம் க³ந்தும், ப³ஹு சானேன ப⁴க³வதோ ஸந்திகே த⁴ம்மோ ச வினயோ ச பரியத்தோ, தேன ஹி, ப⁴ந்தே, தே²ரோ ஆயஸ்மந்தம்பி ஆனந்த³ம் உச்சினதூ’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மந்தம்பி ஆனந்த³ம் உச்சினீ’’தி (சூளவ. 437).

ஏவம் பி⁴க்கூ²னம் அனுமதியா உச்சினிதேன தேனாயஸ்மதா ஸத்³தி⁴ம் பஞ்சதே²ரஸதானி அஹேஸும்.

அத² கோ² தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கத்த² நு கோ² மயம் த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யேய்யாமா’’தி? அத² கோ² தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ராஜக³ஹம் கோ² மஹாகோ³சரம் பஹூதஸேனாஸனம், யம்னூன மயம் ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸந்தா த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யேய்யாம, ந அஞ்ஞே பி⁴க்கூ² ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் உபக³ச்சே²ய்யு’’ந்தி (சூளவ. 437).

கஸ்மா பன நேஸம் ஏதத³ஹோஸி? ‘‘இத³ம் பன அம்ஹாகம் தா²வரகம்மம், கோசி விஸபா⁴க³புக்³க³லோ ஸங்க⁴மஜ்ஜ²ம் பவிஸித்வா உக்கோடேய்யா’’தி. அதா²யஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஞத்திது³தியேன கம்மேன ஸாவேஸி –

‘‘ஸுணாது மே, ஆவுஸோ ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம் ஸங்கோ⁴ இமானி பஞ்ச பி⁴க்கு²ஸதானி ஸம்மன்னேய்ய ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸந்தானி த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிதும், ந அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³’’ந்தி. ஏஸா ஞத்தி.

‘‘ஸுணாது மே, ஆவுஸோ ஸங்கோ⁴, ஸங்கோ⁴ இமானி பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானி ஸம்மன்ன’’தி ‘ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸந்தானி த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிதும், ந அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ந்தி. யஸ்ஸாயஸ்மதோ க²மதி இமேஸம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் ஸம்முதி’ ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸந்தானம் த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிதும், ந அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ந்தி, ஸோ துண்ஹஸ்ஸ; யஸ்ஸ நக்க²மதி, ஸோ பா⁴ஸேய்ய.

‘‘ஸம்மதானி ஸங்கே⁴ன இமானி பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதானி ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸந்தானி த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிதும், ந அஞ்ஞேஹி பி⁴க்கூ²ஹி ராஜக³ஹே வஸ்ஸம் வஸிதப்³ப³ந்தி, க²மதி ஸங்க⁴ஸ்ஸ, தஸ்மா துண்ஹீ, ஏவமேதம் தா⁴ரயாமீ’’தி (சூளவ. 438).

அயம் பன கம்மவாசா ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னதோ ஏகவீஸதிமே தி³வஸே கதா. ப⁴க³வா ஹி விஸாக²புண்ணமாயம் பச்சூஸஸமயே பரினிப்³பு³தோ, அத²ஸ்ஸ ஸத்தாஹம் ஸுவண்ணவண்ணம் ஸரீரம் க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜயிம்ஸு. ஏவம் ஸத்தாஹம் ஸாது⁴கீளனதி³வஸா நாம அஹேஸும். ததோ ஸத்தாஹம் சிதகாய அக்³கி³னா ஜா²யி, ஸத்தாஹம் ஸத்திபஞ்ஜரம் கத்வா ஸந்தா⁴கா³ரஸாலாயம் தா⁴துபூஜம் கரிம்ஸூதி, ஏகவீஸதி தி³வஸா க³தா. ஜேட்ட²மூலஸுக்கபக்க²பஞ்சமியம்யேவ தா⁴துயோ பா⁴ஜயிம்ஸு. ஏதஸ்மிம் தா⁴துபா⁴ஜனதி³வஸே ஸன்னிபதிதஸ்ஸ மஹாபி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸுப⁴த்³தே³ன வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதேன கதம் அனாசாரம் ஆரோசேத்வா வுத்தனயேனேவ ச பி⁴க்கூ² உச்சினித்வா அயம் கம்மவாசா கதா.

இமஞ்ச பன கம்மவாசம் கத்வா தே²ரோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ, இதா³னி தும்ஹாகம் சத்தாலீஸ தி³வஸா ஓகாஸோ கதோ, ததோ பரம் ‘அயம் நாம நோ பலிபோ³தோ⁴ அத்தீ²’தி, வத்தும் ந லப்³பா⁴, தஸ்மா ஏத்த²ந்தரே யஸ்ஸ ரோக³பலிபோ³தோ⁴ வா ஆசரியுபஜ்ஜா²யபலிபோ³தோ⁴ வா மாதாபிதுபலிபோ³தோ⁴ வா அத்தி², பத்தம் வா பன பசிதப்³ப³ம், சீவரம் வா காதப்³ப³ம், ஸோ தம் பலிபோ³த⁴ம் சி²ந்தி³த்வா தம் கரணீயம் கரோதூ’’தி.

ஏவஞ்ச பன வத்வா தே²ரோ அத்தனோ பஞ்சஸதாய பரிஸாய பரிவுதோ ராஜக³ஹம் க³தோ. அஞ்ஞேபி மஹாதே²ரா அத்தனோ அத்தனோ பரிவாரே க³ஹேத்வா ஸோகஸல்லஸமப்பிதம் மஹாஜனம் அஸ்ஸாஸேதுகாமா தம் தம் தி³ஸம் பக்கந்தா. புண்ணத்தே²ரோ பன ஸத்தஸதபி⁴க்கு²பரிவாரோ ‘ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னட்டா²னம் ஆக³தாக³தம் மஹாஜனம் அஸ்ஸாஸேஸ்ஸாமீ’தி குஸினாராயம்யேவ அட்டா²ஸி.

ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ யதா² புப்³பே³ அபரினிப்³பு³தஸ்ஸ, ஏவம் பரினிப்³பு³தஸ்ஸாபி ப⁴க³வதோ ஸயமேவ பத்தசீவரமாதா³ய பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேன ஸாவத்தி² தேன சாரிகம் பக்காமி. க³ச்ச²தோ க³ச்ச²தோ பனஸ்ஸ பரிவாரா பி⁴க்கூ² க³ணனபத²ம் வீதிவத்தா. தேனாயஸ்மதா க³தக³தட்டா²னே மஹாபரிதே³வோ அஹோஸி. அனுபுப்³பே³ன பன ஸாவத்தி²மனுப்பத்தே தே²ரே ஸாவத்தி²வாஸினோ மனுஸ்ஸா ‘‘தே²ரோ கிர ஆக³தோ’’தி ஸுத்வா க³ந்த⁴மாலாதி³ஹத்தா² பச்சுக்³க³ந்த்வா – ‘‘ப⁴ந்தே, ஆனந்த³, புப்³பே³ ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஆக³ச்ச²த², அஜ்ஜ குஹிம் ப⁴க³வந்தம் ட²பேத்வா ஆக³தத்தா²’’திஆதீ³னி வத³மானா பரோதி³ம்ஸு. பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ பரினிப்³பா³னதி³வஸே விய மஹாபரிதே³வோ அஹோஸி.

தத்ர ஸுத³ம் ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அனிச்சதாதி³படிஸம்யுத்தாய த⁴ம்மியாகதா²ய தம் மஹாஜனம் ஸஞ்ஞாபேத்வா ஜேதவனம் பவிஸித்வா த³ஸப³லேன வஸிதக³ந்த⁴குடிம் வந்தி³த்வா த்³வாரம் விவரித்வா மஞ்சபீட²ம் நீஹரித்வா பப்போ²டேத்வா க³ந்த⁴குடிம் ஸம்மஜ்ஜித்வா மிலாதமாலாகசவரம் ச²ட்³டே³த்வா மஞ்சபீட²ம் அதிஹரித்வா புன யதா²டா²னே ட²பேத்வா ப⁴க³வதோ டி²தகாலே கரணீயம் வத்தம் ஸப்³ப³மகாஸி. குருமானோ ச ந்ஹானகோட்ட²கஸம்மஜ்ஜனஉத³குபட்டா²பனாதி³காலேஸு க³ந்த⁴குடிம் வந்தி³த்வா – ‘‘நனு ப⁴க³வா, அயம் தும்ஹாகம் ந்ஹானகாலோ, அயம் த⁴ம்மதே³ஸனாகாலோ, அயம் பி⁴க்கூ²னம் ஓவாத³தா³னகாலோ, அயம் ஸீஹஸேய்யகப்பனகாலோ, அயம் முக²தோ⁴வனகாலோ’’திஆதி³னா நயேன பரிதே³வமானோவ அகாஸி, யதா² தம் ப⁴க³வதோ கு³ணக³ணாமதரஸஞ்ஞுதாய பதிட்டி²தபேமோ சேவ அகீ²ணாஸவோ ச அனேகேஸு ச ஜாதிஸதஸஹஸ்ஸேஸு அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸூபகாரஸஞ்ஜனிதசித்தமத்³த³வோ. தமேனம் அஞ்ஞதரா தே³வதா – ‘‘ப⁴ந்தே, ஆனந்த³, தும்ஹே ஏவம் பரிதே³வமானா கத²ம் அஞ்ஞே அஸ்ஸாஸேஸ்ஸதா²’’தி ஸம்வேஜேஸி. ஸோ தஸ்ஸா வசனேன ஸம்விக்³க³ஹத³யோ ஸந்த²ம்பி⁴த்வா ததா²க³தஸ்ஸ பரினிப்³பா³னதோ பபு⁴தி டா²னனிஸஜ்ஜப³ஹுலத்தா உஸ்ஸன்னதா⁴துகம் காயம் ஸமஸ்ஸாஸேதும் து³தியதி³வஸே கீ²ரவிரேசனம் பிவித்வா விஹாரேயேவ நிஸீதி³. யம் ஸந்தா⁴ய ஸுபே⁴ன மாணவேன பஹிதம் மாணவகம் ஏதத³வோச –

‘‘அகாலோ, கோ² மாணவக, அத்தி² மே அஜ்ஜ பே⁴ஸஜ்ஜமத்தா பீதா, அப்பேவ நாம ஸ்வேபி உபஸங்கமேய்யாமா’’தி (தீ³. நி. 1.447).

து³தியதி³வஸே சேதகத்தே²ரேன பச்சா²ஸமணேன க³ந்த்வா ஸுபே⁴ன மாணவேன புட்டோ² இமஸ்மிம் தீ³க⁴னிகாயே ஸுப⁴ஸுத்தம் நாம த³ஸமம் ஸுத்தம் அபா⁴ஸி.

அத² ஆனந்த³த்தே²ரோ ஜேதவனமஹாவிஹாரே க²ண்ட³பு²ல்லப்படிஸங்க²ரணம் காராபேத்வா உபகட்டா²ய வஸ்ஸூபனாயிகாய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஓஹாய ராஜக³ஹம் க³தோ ததா² அஞ்ஞேபி த⁴ம்மஸங்கா³ஹகா பி⁴க்கூ²தி. ஏவஞ்ஹி க³தே, தே ஸந்தா⁴ய ச இத³ம் வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² தே²ரா பி⁴க்கூ² ராஜக³ஹம் அக³மம்ஸு, த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிது’’ந்தி (சூளவ. 438). தே ஆஸள்ஹீபுண்ணமாயம் உபோஸத²ம் கத்வா பாடிபத³தி³வஸே ஸன்னிபதித்வா வஸ்ஸம் உபக³ச்சி²ம்ஸு.

தேன கோ² பன ஸமயேன ராஜக³ஹம் பரிவாரேத்வா அட்டா²ரஸ மஹாவிஹாரா ஹோந்தி, தே ஸப்³பே³பி ச²ட்³டி³தபதிதஉக்லாபா அஹேஸும். ப⁴க³வதோ ஹி பரினிப்³பா³னே ஸப்³பே³பி பி⁴க்கூ² அத்தனோ அத்தனோ பத்தசீவரமாதா³ய விஹாரே ச பரிவேணே ச ச²ட்³டே³த்வா அக³மம்ஸு. தத்த² கதிகவத்தம் குருமானா தே²ரா ப⁴க³வதோ வசனபூஜனத்த²ம் தித்தி²யவாத³பரிமோசனத்த²ஞ்ச – ‘பட²மம் மாஸம் க²ண்ட³பு²ல்லப்படிஸங்க²ரணம் கரோமா’தி சிந்தேஸும். தித்தி²யா ஹி ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘‘ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸாவகா ஸத்த²ரி டி²தேயேவ விஹாரே படிஜக்³கி³ம்ஸு, பரினிப்³பு³தே ச²ட்³டே³ஸும், குலானம் மஹாத⁴னபரிச்சாகோ³ வினஸ்ஸதீ’’தி. தேஸஞ்ச வாத³பரிமோசனத்த²ம் சிந்தேஸுந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் சிந்தயித்வா ச பன கதிகவத்தம் கரிம்ஸு. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘அத² கோ² தே²ரானம் பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ப⁴க³வதா, கோ² ஆவுஸோ, க²ண்ட³பு²ல்லப்படிஸங்க²ரணம் வண்ணிதம், ஹந்த³ மயம், ஆவுஸோ, பட²மம் மாஸம் க²ண்ட³பு²ல்லப்படிஸங்க²ரணம் கரோம, மஜ்ஜி²மம் மாஸம் ஸன்னிபதித்வா த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யிஸ்ஸாமா’’தி (சூளவ. 438).

தே து³தியதி³வஸே க³ந்த்வா ராஜத்³வாரே அட்ட²ம்ஸு. ராஜா ஆக³ந்த்வா வந்தி³த்வா – ‘‘கிம் ப⁴ந்தே, ஆக³தத்தா²’’தி அத்தனா கத்தப்³ப³கிச்சம் புச்சி². தே²ரா அட்டா²ரஸ மஹாவிஹாரபடிஸங்க²ரணத்தா²ய ஹத்த²கம்மம் படிவேதே³ஸும். ராஜா ஹத்த²கம்மகாரகே மனுஸ்ஸே அதா³ஸி. தே²ரா பட²மம் மாஸம் ஸப்³ப³விஹாரே படிஸங்க²ராபேத்வா ரஞ்ஞோ ஆரோசேஸும் – ‘‘நிட்டி²தம், மஹாராஜ, விஹாரபடிஸங்க²ரணம், இதா³னி த⁴ம்மவினயஸங்க³ஹம் கரோமா’’தி. ‘‘ஸாது⁴ ப⁴ந்தே விஸட்டா² கரோத², மய்ஹம் ஆணாசக்கம், தும்ஹாகஞ்ச த⁴ம்மசக்கம் ஹோது, ஆணாபேத², ப⁴ந்தே, கிம் கரோமீ’’தி. ‘‘ஸங்க³ஹம் கரோந்தானம் பி⁴க்கூ²னம் ஸன்னிஸஜ்ஜட்டா²னம் மஹாராஜா’’தி. ‘‘கத்த² கரோமி, ப⁴ந்தே’’தி? ‘‘வேபா⁴ரபப்³ப³தபஸ்ஸே ஸத்தபண்ணி கு³ஹாத்³வாரே காதும் யுத்தம் மஹாராஜா’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி கோ² ராஜா அஜாதஸத்து விஸ்ஸகம்முனா நிம்மிதஸதி³ஸம் ஸுவிப⁴த்தபி⁴த்தித²ம்ப⁴ஸோபானம், நானாவித⁴மாலாகம்மலதாகம்மவிசித்தம், அபி⁴ப⁴வந்தமிவ ராஜப⁴வனவிபூ⁴திம், அவஹஸந்தமிவ தே³வவிமானஸிரிம், ஸிரியா நிகேதனமிவ ஏகனிபாததித்த²மிவ ச தே³வமனுஸ்ஸனயனவிஹம்கா³னம், லோகராமணேய்யகமிவ ஸம்பிண்டி³தம் த³ட்ட²ப்³ப³ஸாரமண்ட³ம் மண்ட³பம் காராபேத்வா விவித⁴குஸுமதா³மோலம்ப³கவினிக்³க³லந்தசாருவிதானம் நானாரதனவிசித்தமணிகோட்டிமதலமிவ ச, நம் நானாபுப்பூ²பஹாரவிசித்தஸுபரினிட்டி²தபூ⁴மிகம்மம் ப்³ரஹ்மவிமானஸதி³ஸம் அலங்கரித்வா, தஸ்மிம் மஹாமண்ட³பே பஞ்சஸதானம் பி⁴க்கூ²னம் அனக்³கா⁴னி பஞ்ச கப்பியபச்சத்த²ரணஸதானி பஞ்ஞபேத்வா, த³க்கி²ணபா⁴க³ம் நிஸ்ஸாய உத்தராபி⁴முக²ம் தே²ராஸனம், மண்ட³பமஜ்ஜே² புரத்தா²பி⁴முக²ம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஆஸனாரஹம் த⁴ம்மாஸனம் பஞ்ஞபேத்வா, த³ந்தக²சிதம் பீ³ஜனிஞ்சேத்த² ட²பேத்வா, பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஆரோசாபேஸி – ‘‘நிட்டி²தம், ப⁴ந்தே, மம கிச்ச’’ந்தி.

தஸ்மிஞ்ச பன தி³வஸே ஏகச்சே பி⁴க்கூ² ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஸந்தா⁴ய ஏவமாஹம்ஸு – ‘‘இமஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ ஏகோ பி⁴க்கு² விஸ்ஸக³ந்த⁴ம் வாயந்தோ விசரதீ’’தி. தே²ரோ தம் ஸுத்வா இமஸ்மிம் பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ அஞ்ஞோ விஸ்ஸக³ந்த⁴ம் வாயந்தோ விசரணகபி⁴க்கு² நாம நத்தி². அத்³தா⁴ ஏதே மம் ஸந்தா⁴ய வத³ந்தீதி ஸம்வேக³ம் ஆபஜ்ஜி. ஏகச்சே நம் ஆஹம்ஸுயேவ – ‘‘ஸ்வே ஆவுஸோ, ஆனந்த³, ஸன்னிபாதோ, த்வஞ்ச ஸேக்கோ² ஸகரணீயோ, தேன தே ந யுத்தம் ஸன்னிபாதம் க³ந்தும், அப்பமத்தோ ஹோஹீ’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ – ‘ஸ்வே ஸன்னிபாதோ, ந கோ² மேதம் பதிரூபம் ய்வாஹம் ஸேக்கோ² ஸமானோ ஸன்னிபாதம் க³ச்சே²ய்ய’ந்தி, ப³ஹுதே³வ ரத்திம் காயக³தாய ஸதியா வீதினாமேத்வா ரத்தியா பச்சூஸஸமயே சங்கமா ஓரோஹித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா ‘‘நிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீ’’தி காயம் ஆவஜ்ஜேஸி, த்³வே பாதா³ பூ⁴மிதோ முத்தா, அபத்தஞ்ச ஸீஸம் பி³ம்போ³ஹனம், ஏதஸ்மிம் அந்தரே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சி. அயஞ்ஹி ஆயஸ்மா சங்கமேன ப³ஹி வீதினாமேத்வா விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் அஸக்கோந்தோ சிந்தேஸி – ‘‘நனு மம் ப⁴க³வா ஏதத³வோச – ‘கதபுஞ்ஞோஸி த்வம், ஆனந்த³, பதா⁴னமனுயுஞ்ஜ, கி²ப்பம் ஹோஹிஸி அனாஸவோ’தி (தீ³. நி. 2.207). பு³த்³தா⁴னஞ்ச கதா²தோ³ஸோ நாம நத்தி², மம பன அச்சாரத்³த⁴ம் வீரியம், தேன மே சித்தம் உத்³த⁴ச்சாய ஸம்வத்ததி. ஹந்தா³ஹம் வீரியஸமதம் யோஜேமீ’’தி, சங்கமா ஓரோஹித்வா பாத³தோ⁴வனட்டா²னே ட²த்வா பாதே³ தோ⁴வித்வா விஹாரம் பவிஸித்வா மஞ்சகே நிஸீதி³த்வா, ‘‘தோ²கம் விஸ்ஸமிஸ்ஸாமீ’’தி காயம் மஞ்சகே அபனாமேஸி. த்³வே பாதா³ பூ⁴மிதோ முத்தா, ஸீஸம் பி³ம்போ³ஹனமப்பத்தம், ஏதஸ்மிம் அந்தரே அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்தம், சதுஇரியாபத²விரஹிதம் தே²ரஸ்ஸ அரஹத்தம். தேன ‘‘இமஸ்மிம் ஸாஸனே அனிபன்னோ அனிஸின்னோ அட்டி²தோ அசங்கமந்தோ கோ பி⁴க்கு² அரஹத்தம் பத்தோ’’தி வுத்தே ‘‘ஆனந்த³த்தே²ரோ’’தி வத்தும் வட்டதி.

அத² தே²ரா பி⁴க்கூ² து³தியதி³வஸே பஞ்சமியம் காளபக்க²ஸ்ஸ கதப⁴த்தகிச்சா பத்தசீவரம் படிஸாமேத்வா த⁴ம்மஸபா⁴யம் ஸன்னிபதிம்ஸு. அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ அரஹா ஸமானோ ஸன்னிபாதம் அக³மாஸி. கத²ம் அக³மாஸி? ‘‘இதா³னிம்ஹி ஸன்னிபாதமஜ்ஜ²ம் பவிஸனாரஹோ’’தி ஹட்ட²துட்ட²சித்தோ ஏகம்ஸம் சீவரம் கத்வா ப³ந்த⁴னா முத்ததாலபக்கம் விய, பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தஜாதிமணி விய, விக³தவலாஹகே நபே⁴ ஸமுக்³க³தபுண்ணசந்தோ³ விய, பா³லாதபஸம்ப²ஸ்ஸவிகஸிதரேணுபிஞ்ஜரக³ப்³ப⁴ம் பது³மம் விய ச, பரிஸுத்³தே⁴ன பரியோதா³தேன ஸப்பபே⁴ன ஸஸ்ஸிரீகேன ச முக²வரேன அத்தனோ அரஹத்தப்பத்திம் ஆரோசயமானோ விய அக³மாஸி. அத² நம் தி³ஸ்வா ஆயஸ்மதோ மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘ஸோப⁴தி வத போ⁴ அரஹத்தப்பத்தோ ஆனந்தோ³, ஸசே ஸத்தா² த⁴ரேய்ய, அத்³தா⁴ அஜ்ஜானந்த³ஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³தே³ய்ய, ஹந்த³, தா³னிஸ்ஸாஹம் ஸத்தா²ரா தா³தப்³ப³ம் ஸாது⁴காரம் த³தா³மீ’’தி, திக்க²த்தும் ஸாது⁴காரமதா³ஸி.

மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பன வத³ந்தி – ‘‘ஆனந்த³த்தே²ரோ அத்தனோ அரஹத்தப்பத்திம் ஞாபேதுகாமோ பி⁴க்கூ²ஹி ஸத்³தி⁴ம் நாக³தோ, பி⁴க்கூ² யதா²வுட்³ட⁴ம் அத்தனோ அத்தனோ பத்தாஸனே நிஸீத³ந்தா ஆனந்த³த்தே²ரஸ்ஸ ஆஸனம் ட²பேத்வா நிஸின்னா. தத்த² கேசி ஏவமாஹம்ஸு – ‘ஏதம் ஆஸனம் கஸ்ஸா’தி? ‘ஆனந்த³ஸ்ஸா’தி. ‘ஆனந்தோ³ பன குஹிம் க³தோ’தி? தஸ்மிம் ஸமயே தே²ரோ சிந்தேஸி – ‘இதா³னி மய்ஹம் க³மனகாலோ’தி. ததோ அத்தனோ ஆனுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ பத²வியம் நிமுஜ்ஜித்வா அத்தனோ ஆஸனேயேவ அத்தானம் த³ஸ்ஸேஸீ’’தி, ஆகாஸேன க³ந்த்வா நிஸீதீ³திபி ஏகே. யதா² வா ததா² வா ஹோது. ஸப்³ப³தா²பி தம் தி³ஸ்வா ஆயஸ்மதோ மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸாது⁴காரதா³னம் யுத்தமேவ.

ஏவம் ஆக³தே பன தஸ்மிம் ஆயஸ்மந்தே மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி – ‘‘ஆவுஸோ, கிம் பட²மம் ஸங்கா³யாம, த⁴ம்மம் வா வினயம் வா’’தி? பி⁴க்கூ² ஆஹம்ஸு – ‘‘ப⁴ந்தே, மஹாகஸ்ஸப, வினயோ நாம பு³த்³த⁴ஸாஸனஸ்ஸ ஆயு. வினயே டி²தே ஸாஸனம் டி²தம் நாம ஹோதி. தஸ்மா பட²மம் வினயம் ஸங்கா³யாமா’’தி. ‘‘கம் து⁴ரம் கத்வா’’தி? ‘‘ஆயஸ்மந்தம் உபாலி’’ந்தி. ‘‘கிம் ஆனந்தோ³ நப்பஹோதீ’’தி? ‘‘நோ நப்பஹோதி’’. அபி ச கோ² பன ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ த⁴ரமானோயேவ வினயபரியத்திம் நிஸ்ஸாய ஆயஸ்மந்தம் உபாலிம் ஏதத³க்³கே³ ட²பேஸி – ‘‘ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, மம ஸாவகானம் பி⁴க்கூ²னம் வினயத⁴ரானம் யதி³த³ம் உபாலீ’’தி (அ. நி. 1.228). ‘தஸ்மா உபாலித்தே²ரம் புச்சி²த்வா வினயம் ஸங்கா³யாமா’தி.

ததோ தே²ரோ வினயம் புச்ச²னத்தா²ய அத்தனாவ அத்தானம் ஸம்மன்னி. உபாலித்தே²ரோபி விஸ்ஸஜ்ஜனத்தா²ய ஸம்மன்னி. தத்ராயம் பாளி – அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஸங்க⁴ம் ஞாபேஸி –

‘‘ஸுணாது மே, ஆவுஸோ, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம்,

அஹம் உபாலிம் வினயம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி.

ஆயஸ்மாபி உபாலி ஸங்க⁴ம் ஞாபேஸி –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம்,

அஹம் ஆயஸ்மதா மஹாகஸ்ஸபேன வினயம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி. (சூளவ. 439);

ஏவம் அத்தானம் ஸம்மன்னித்வா ஆயஸ்மா உபாலி உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் சீவரம் கத்வா தே²ரே பி⁴க்கூ² வந்தி³த்வா த⁴ம்மாஸனே நிஸீதி³ த³ந்தக²சிதம் பீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா, ததோ மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரோ தே²ராஸனே நிஸீதி³த்வா ஆயஸ்மந்தம் உபாலிம் வினயம் புச்சி². ‘‘பட²மம் ஆவுஸோ, உபாலி, பாராஜிகம் கத்த² பஞ்ஞத்த’’ந்தி? ‘‘வேஸாலியம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘கம் ஆரப்³பா⁴’’தி? ‘‘ஸுதி³ன்னம் கலந்த³புத்தம் ஆரப்³பா⁴’’தி. ‘‘கிஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி? ‘‘மேது²னத⁴ம்மே’’தி.

‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மந்தம் உபாலிம் பட²மஸ்ஸ பாராஜிகஸ்ஸ வத்து²ம்பி புச்சி², நிதா³னம்பி புச்சி², புக்³க³லம்பி புச்சி², பஞ்ஞத்திம்பி புச்சி², அனுபஞ்ஞத்திம்பி புச்சி², ஆபத்திம்பி புச்சி², அனாபத்திம்பி புச்சி²’’ (சூளவ. 439). புட்டோ² புட்டோ² ஆயஸ்மா உபாலி விஸ்ஸஜ்ஜேஸி.

கிம் பனேத்த² பட²மபாராஜிகே கிஞ்சி அபனேதப்³ப³ம் வா பக்கி²பிதப்³ப³ம் வா அத்தி² நத்தீ²தி? அபனேதப்³ப³ம் நத்தி². பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஹி ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதே அபனேதப்³ப³ம் நாம நத்தி². ந ஹி ததா²க³தா ஏகப்³யஞ்ஜனம்பி நிரத்த²கம் வத³ந்தி. ஸாவகானம் பன தே³வதானம் வா பா⁴ஸிதே அபனேதப்³ப³ம்பி ஹோதி, தம் த⁴ம்மஸங்கா³ஹகத்தே²ரா அபனயிம்ஸு. பக்கி²பிதப்³ப³ம் பன ஸப்³ப³த்தா²பி அத்தி², தஸ்மா யம் யத்த² பக்கி²பிதும் யுத்தம், தம் பக்கி²பிம்ஸுயேவ. கிம் பன தந்தி? ‘தேன ஸமயேனா’தி வா, ‘தேன கோ² பன ஸமயேனா’தி வா, ‘அத² கோ²தி வா’, ‘ஏவம் வுத்தேதி’ வா, ‘ஏதத³வோசா’தி வா, ஏவமாதி³கம் ஸம்ப³ந்த⁴வசனமத்தம். ஏவம் பக்கி²பிதப்³ப³யுத்தம் பக்கி²பித்வா பன – ‘‘இத³ம் பட²மபாராஜிக’’ந்தி ட²பேஸும். பட²மபாராஜிகே ஸங்க³ஹமாரூள்ஹே பஞ்ச அரஹந்தஸதானி ஸங்க³ஹம் ஆரோபிதனயேனேவ க³ணஸஜ்ஜா²யமகம்ஸு – ‘‘தேன ஸமயேன பு³த்³தோ⁴ ப⁴க³வா வேரஞ்ஜாயம் விஹரதீ’’தி. தேஸம் ஸஜ்ஜா²யாரத்³த⁴காலேயேவ ஸாது⁴காரம் த³த³மானா விய மஹாபத²வீ உத³கபரியந்தம் கத்வா அகம்பித்த².

ஏதேனேவ நயேன ஸேஸானி தீணி பாராஜிகானி ஸங்க³ஹம் ஆரோபேத்வா ‘‘இத³ம் பாராஜிககண்ட³’’ந்தி ட²பேஸும். தேரஸ ஸங்கா⁴தி³ஸேஸானி ‘‘தேரஸக’’ந்தி ட²பேஸும். த்³வே ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘அனியதானீ’’தி ட²பேஸும். திம்ஸ ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘நிஸ்ஸக்³கி³யானி பாசித்தியானீ’’தி ட²பேஸும். த்³வேனவுதி ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பாசித்தியானீ’’தி ட²பேஸும். சத்தாரி ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பாடிதே³ஸனீயானீ’’தி ட²பேஸும். பஞ்சஸத்ததி ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘ஸேகி²யானீ’’தி ட²பேஸும். ஸத்த த⁴ம்மே ‘‘அதி⁴கரணஸமதா²’’தி ட²பேஸும். ஏவம் ஸத்தவீஸாதி⁴கானி த்³வே ஸிக்கா²பத³ஸதானி ‘‘மஹாவிப⁴ங்கோ³’’தி கித்தேத்வா ட²பேஸும். மஹாவிப⁴ங்கா³வஸானேபி புரிமனயேனேவ மஹாபத²வீ அகம்பித்த².

ததோ பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கே³ அட்ட² ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பாராஜிககண்ட³ம் நாம இத³’’ந்தி ட²பேஸும். ஸத்தரஸ ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘ஸத்தரஸக’’ந்தி ட²பேஸும். திம்ஸ ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘நிஸ்ஸக்³கி³யானி பாசித்தியானீ’’தி ட²பேஸும். ச²ஸட்டி²ஸதஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பாசித்தியானீ’’தி ட²பேஸும். அட்ட² ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பாடிதே³ஸனீயானீ’’தி ட²பேஸும். பஞ்சஸத்ததி ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘ஸேகி²யானீ’’தி ட²பேஸும். ஸத்த த⁴ம்மே ‘‘அதி⁴கரணஸமதா²’’தி ட²பேஸும். ஏவம் தீணி ஸிக்கா²பத³ஸதானி சத்தாரி ச ஸிக்கா²பதா³னி ‘‘பி⁴க்கு²னீவிப⁴ங்கோ³’’தி கித்தேத்வா – ‘‘அயம் உப⁴தோ விப⁴ங்கோ³ நாம சதுஸட்டி²பா⁴ணவாரோ’’தி ட²பேஸும். உப⁴தோவிப⁴ங்கா³வஸானேபி வுத்தனயேனேவ மஹாபத²விகம்போ அஹோஸி.

ஏதேனேவுபாயேன அஸீதிபா⁴ணவாரபரிமாணம் க²ந்த⁴கம், பஞ்சவீஸதிபா⁴ணவாரபரிமாணம் பரிவாரஞ்ச ஸங்க³ஹம் ஆரோபேத்வா ‘‘இத³ம் வினயபிடகம் நாமா’’தி ட²பேஸும். வினயபிடகாவஸானேபி வுத்தனயேனேவ மஹாபத²விகம்போ அஹோஸி. தம் ஆயஸ்மந்தம் உபாலிம் படிச்சா²பேஸும் – ‘‘ஆவுஸோ, இமம் துய்ஹம் நிஸ்ஸிதகே வாசேஹீ’’தி. வினயபிடகஸங்க³ஹாவஸானே உபாலித்தே²ரோ த³ந்தக²சிதம் பீ³ஜனிம் நிக்கி²பித்வா த⁴ம்மாஸனா ஓரோஹித்வா தே²ரே பி⁴க்கூ² வந்தி³த்வா அத்தனோ பத்தாஸனே நிஸீதி³.

வினயம் ஸங்கா³யித்வா த⁴ம்மம் ஸங்கா³யிதுகாமோ ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ பி⁴க்கூ² புச்சி² – ‘‘த⁴ம்மம் ஸங்கா³யந்தே ஹி கம் புக்³க³லம் து⁴ரம் கத்வா த⁴ம்மோ ஸங்கா³யிதப்³போ³’’தி? பி⁴க்கூ² – ‘‘ஆனந்த³த்தே²ரம் து⁴ரம் கத்வா’’தி ஆஹம்ஸு.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஸங்க⁴ம் ஞாபேஸி –

‘‘ஸுணாது மே, ஆவுஸோ, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம்,

அஹம் ஆனந்த³ம் த⁴ம்மம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி;

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸங்க⁴ம் ஞாபேஸி –

‘‘ஸுணாது மே, ப⁴ந்தே, ஸங்கோ⁴, யதி³ ஸங்க⁴ஸ்ஸ பத்தகல்லம்,

அஹம் ஆயஸ்மதா மஹாகஸ்ஸபேன த⁴ம்மம் புட்டோ² விஸ்ஸஜ்ஜேய்ய’’ந்தி;

அத² கோ² ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் சீவரம் கத்வா தே²ரே பி⁴க்கூ² வந்தி³த்வா த⁴ம்மாஸனே நிஸீதி³ த³ந்தக²சிதம் பீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ பி⁴க்கூ² புச்சி² – ‘‘கதரம், ஆவுஸோ, பிடகம் பட²மம் ஸங்கா³யாமா’’தி? ‘‘ஸுத்தந்தபிடகம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஸுத்தந்தபிடகே சதஸ்ஸோ ஸங்கீ³தியோ, தாஸு பட²மம் கதரம் ஸங்கீ³தி’’ந்தி? ‘‘தீ³க⁴ஸங்கீ³திம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘தீ³க⁴ஸங்கீ³தியம் சதுதிம்ஸ ஸுத்தானி, தயோ வக்³கா³, தேஸு பட²மம் கதரம் வக்³க³’’ந்தி? ‘‘ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³க³ம், ப⁴ந்தே’’தி. ‘‘ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³கே³ தேரஸ ஸுத்தந்தா, தேஸு பட²மம் கதரம் ஸுத்த’’ந்தி? ‘‘ப்³ரஹ்மஜாலஸுத்தம் நாம ப⁴ந்தே, திவித⁴ஸீலாலங்கதம், நானாவித⁴மிச்சா²ஜீவகுஹ லபனாதி³வித்³த⁴ம்ஸனம், த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²ஜாலவினிவேட²னம், த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴துகம்பனம், தம் பட²மம் ஸங்கா³யாமா’’தி.

அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ஏதத³வோச, ‘‘ப்³ரஹ்மஜாலம், ஆவுஸோ ஆனந்த³, கத்த² பா⁴ஸித’’ந்தி? ‘‘அந்தரா ச, ப⁴ந்தே, ராஜக³ஹம் அந்தரா ச நாளந்த³ம் ராஜாகா³ரகே அம்ப³லட்டி²காய’’ந்தி. ‘‘கம் ஆரப்³பா⁴’’தி? ‘‘ஸுப்பியஞ்ச பரிப்³பா³ஜகம், ப்³ரஹ்மத³த்தஞ்ச மாணவ’’ந்தி. ‘‘கிஸ்மிம் வத்து²ஸ்மி’’ந்தி? ‘‘வண்ணாவண்ணே’’தி. அத² கோ² ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் ப்³ரஹ்மஜாலஸ்ஸ நிதா³னம்பி புச்சி², புக்³க³லம்பி புச்சி², வத்து²ம்பி புச்சி² (சூளவ. 440). ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ விஸ்ஸஜ்ஜேஸி. விஸ்ஸஜ்ஜனாவஸானே பஞ்ச அரஹந்தஸதானி க³ணஸஜ்ஜா²யமகம்ஸு. வுத்தனயேனேவ ச பத²விகம்போ அஹோஸி.

ஏவம் ப்³ரஹ்மஜாலம் ஸங்கா³யித்வா ததோ பரம் ‘‘ஸாமஞ்ஞப²லம், பனாவுஸோ ஆனந்த³, கத்த² பா⁴ஸித’’ந்திஆதி³னா நயேன புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானுக்கமேன ஸத்³தி⁴ம் ப்³ரஹ்மஜாலேன ஸப்³பே³பி தேரஸ ஸுத்தந்தே ஸங்கா³யித்வா – ‘‘அயம் ஸீலக்க²ந்த⁴வக்³கோ³ நாமா’’தி கித்தேத்வா ட²பேஸும்.

தத³னந்தரம் மஹாவக்³க³ம், தத³னந்தரம் பாதி²கவக்³க³ந்தி, ஏவம் திவக்³க³ஸங்க³ஹம் சதுதிம்ஸஸுத்தபடிமண்டி³தம் சதுஸட்டி²பா⁴ணவாரபரிமாணம் தந்திம் ஸங்கா³யித்வா ‘‘அயம் தீ³க⁴னிகாயோ நாமா’’தி வத்வா ஆயஸ்மந்தம் ஆனந்த³ம் படிச்சா²பேஸும் – ‘‘ஆவுஸோ, இமம் துய்ஹம் நிஸ்ஸிதகே வாசேஹீ’’தி.

ததோ அனந்தரம் அஸீதிபா⁴ணவாரபரிமாணம் மஜ்ஜி²மனிகாயம் ஸங்கா³யித்வா த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ நிஸ்ஸிதகே படிச்சா²பேஸும் – ‘‘இமம் தும்ஹே பரிஹரதா²’’தி.

ததோ அனந்தரம் ஸதபா⁴ணவாரபரிமாணம் ஸம்யுத்தனிகாயம் ஸங்கா³யித்வா மஹாகஸ்ஸபத்தே²ரம் படிச்சா²பேஸும் – ‘‘ப⁴ந்தே, இமம் தும்ஹாகம் நிஸ்ஸிதகே வாசேதா²’’தி.

ததோ அனந்தரம் வீஸதிபா⁴ணவாரஸதபரிமாணம் அங்கு³த்தரனிகாயம் ஸங்கா³யித்வா அனுருத்³த⁴த்தே²ரம் படிச்சா²பேஸும் – ‘‘இமம் தும்ஹாகம் நிஸ்ஸிதகே வாசேதா²’’தி.

ததோ அனந்தரம் த⁴ம்மஸங்க³ஹவிப⁴ங்க³தா⁴துகதா²புக்³க³லபஞ்ஞத்திகதா²வத்து²யமகபட்டா²னம் அபி⁴த⁴ம்மோதி வுச்சதி. ஏவம் ஸம்வண்ணிதம் ஸுகு²மஞாணகோ³சரம் தந்திம் ஸங்கா³யித்வா – ‘‘இத³ம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் நாமா’’தி வத்வா பஞ்ச அரஹந்தஸதானி ஸஜ்ஜா²யமகம்ஸு. வுத்தனயேனேவ பத²விகம்போ அஹோஸீதி.

ததோ பரம் ஜாதகம், நித்³தே³ஸோ, படிஸம்பி⁴தா³மக்³கோ³, அபதா³னம், ஸுத்தனிபாதோ, கு²த்³த³கபாடோ², த⁴ம்மபத³ம், உதா³னம், இதிவுத்தகம், விமானவத்து², பேதவத்து², தே²ரகா³தா², தே²ரீகா³தா²தி இமம் தந்திம் ஸங்கா³யித்வா ‘‘கு²த்³த³கக³ந்தோ² நாமாய’’ந்தி ச வத்வா ‘‘அபி⁴த⁴ம்மபிடகஸ்மிம்யேவ ஸங்க³ஹம் ஆரோபயிம்ஸூ’’தி தீ³க⁴பா⁴ணகா வத³ந்தி. மஜ்ஜி²மபா⁴ணகா பன ‘‘சரியாபிடகபு³த்³த⁴வம்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸப்³ப³ம்பேதம் கு²த்³த³கக³ந்த²ம் நாம ஸுத்தந்தபிடகே பரியாபன்ன’’ந்தி வத³ந்தி.

ஏவமேதம் ஸப்³ப³ம்பி பு³த்³த⁴வசனம் ரஸவஸேன ஏகவித⁴ம், த⁴ம்மவினயவஸேன து³வித⁴ம், பட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மவஸேன திவித⁴ம். ததா² பிடகவஸேன. நிகாயவஸேன பஞ்சவித⁴ம், அங்க³வஸேன நவவித⁴ம், த⁴ம்மக்க²ந்த⁴வஸேன சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸவித⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

கத²ம் ரஸவஸேன ஏகவித⁴ம்? யஞ்ஹி ப⁴க³வதா அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ம் அபி⁴ஸம்பு³ஜ்ஜி²த்வா யாவ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யதி, ஏத்த²ந்தரே பஞ்சசத்தாலீஸவஸ்ஸானி தே³வமனுஸ்ஸனாக³யக்கா²த³யோ அனுஸாஸந்தேன வா பச்சவேக்க²ந்தேன வா வுத்தம், ஸப்³ப³ம் தம் ஏகரஸம் விமுத்திரஸமேவ ஹோதி. ஏவம் ரஸவஸேன ஏகவித⁴ம்.

கத²ம் த⁴ம்மவினயவஸேன து³வித⁴ம்? ஸப்³ப³மேவ சேதம் த⁴ம்மோ சேவ வினயோ சாதி ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. தத்த² வினயபிடகம் வினயோ, அவஸேஸம் பு³த்³த⁴வசனம் த⁴ம்மோ. தேனேவாஹ ‘‘யன்னூன மயம் த⁴ம்மஞ்ச வினயஞ்ச ஸங்கா³யேய்யாமா’’தி (சூளவ. 437). ‘‘அஹம் உபாலிம் வினயம் புச்சே²ய்யம், ஆனந்த³ம் த⁴ம்மம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி ச. ஏவம் த⁴ம்மவினயவஸேன து³வித⁴ம்.

கத²ம் பட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மவஸேன திவித⁴ம்? ஸப்³ப³மேவ ஹித³ம் பட²மபு³த்³த⁴வசனம், மஜ்ஜி²மபு³த்³த⁴வசனம், பச்சி²மபு³த்³த⁴வசனந்தி திப்பபே⁴த³ம் ஹோதி. தத்த² –

‘‘அனேகஜாதிஸம்ஸாரம், ஸந்தா⁴விஸ்ஸம் அனிப்³பி³ஸம்;

க³ஹகாரம் க³வேஸந்தோ, து³க்கா² ஜாதி புனப்புனம்.

க³ஹகாரக தி³ட்டோ²ஸி, புன கே³ஹம் ந காஹஸி;

ஸப்³பா³ தே பா²ஸுகா ப⁴க்³கா³, க³ஹகூடம் விஸங்க²தம்;

விஸங்கா²ரக³தம் சித்தம், தண்ஹானம் க²யமஜ்ஜ²கா³’’தி. (த⁴. ப. 153-54);

இத³ம் பட²மபு³த்³த⁴வசனம். கேசி ‘‘யதா³ ஹவே பாதுப⁴வந்தி த⁴ம்மா’’தி (மஹாவ. 1) க²ந்த⁴கே உதா³னகா³த²ம் வத³ந்தி. ஏஸா பன பாடிபத³தி³வஸே ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴வப்பத்தஸ்ஸ ஸோமனஸ்ஸமயஞாணேன பச்சயாகாரம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னா உதா³னகா³தா²தி வேதி³தப்³பா³.

யம் பன பரினிப்³பா³னகாலே அபா⁴ஸி – ‘‘ஹந்த³ தா³னி, பி⁴க்க²வே, ஆமந்தயாமி வோ, வயத⁴ம்மா ஸங்கா²ரா, அப்பமாதே³ன ஸம்பாதே³தா²’’தி (தீ³. நி. 2.218) இத³ம் பச்சி²மபு³த்³த⁴வசனம். உபி⁴ன்னமந்தரே யம் வுத்தம், ஏதம் மஜ்ஜி²மபு³த்³த⁴வசனம் நாம. ஏவம் பட²மமஜ்ஜி²மபச்சி²மபு³த்³த⁴வசனவஸேன திவித⁴ம்.

கத²ம் பிடகவஸேன திவித⁴ம்? ஸப்³ப³ம்பி சேதம் வினயபிடகம் ஸுத்தந்தபிடகம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகந்தி திப்பபே⁴த³மேவ ஹோதி. தத்த² பட²மஸங்கீ³தியம் ஸங்கீ³தஞ்ச அஸங்கீ³தஞ்ச ஸப்³ப³ம்பி ஸமோதா⁴னேத்வா உப⁴யானி பாதிமோக்கா²னி, த்³வே விப⁴ங்கா³, த்³வாவீஸதி க²ந்த⁴கா, ஸோளஸபரிவாராதி – இத³ம் வினயபிடகம் நாம. ப்³ரஹ்மஜாலாதி³சதுத்திம்ஸஸுத்தஸங்க³ஹோ தீ³க⁴னிகாயோ, மூலபரியாயஸுத்தாதி³தி³யட்³ட⁴ஸதத்³வேஸுத்தஸங்க³ஹோ மஜ்ஜி²மனிகாயோ, ஓக⁴தரணஸுத்தாதி³ஸத்தஸுத்தஸஹஸ்ஸஸத்தஸதத்³வாஸட்டி²ஸுத்தஸங்க³ஹோ ஸம்யுத்தனிகாயோ, சித்தபரியாதா³னஸுத்தாதி³னவஸுத்தஸஹஸ்ஸபஞ்சஸதஸத்தபஞ்ஞாஸஸுத்தஸங்க³ஹோ அங்கு³த்தரனிகாயோ, கு²த்³த³கபாட²-த⁴ம்மபத³-உதா³ன-இதிவுத்தக-ஸுத்தனிபாத-விமானவத்து²-பேதவத்து²-தே²ரகா³தா²-தே²ரீகா³தா²-ஜாதக-நித்³தே³ஸ-படிஸம்பி⁴தா³மக்³க³-அபதா³ன-பு³த்³த⁴வம்ஸ-சரியாபிடகவஸேன பன்னரஸப்பபே⁴தோ³ கு²த்³த³கனிகாயோதி இத³ம் ஸுத்தந்தபிடகம் நாம. த⁴ம்மஸங்க³ஹோ, விப⁴ங்கோ³, தா⁴துகதா², புக்³க³லபஞ்ஞத்தி, கதா²வத்து², யமகம், பட்டா²னந்தி – இத³ம் அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் நாம. தத்த² –

‘‘விவித⁴விஸேஸனயத்தா, வினயனதோ சேவ காயவாசானம்;

வினயத்த²விதூ³ஹி அயம், வினயோ வினயோதி அக்கா²தோ’’.

விவிதா⁴ ஹி ஏத்த² பஞ்சவித⁴பாதிமோக்கு²த்³தே³ஸபாராஜிகாதி³ ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்த⁴மாதிகா விப⁴ங்கா³தி³ப்பபே⁴தா³ நயா. விஸேஸபூ⁴தா ச த³ள்ஹீகம்மஸிதி²லகரணப்பயோஜனா அனுபஞ்ஞத்தினயா. காயிகவாசஸிகஅஜ்ஜா²சாரனிஸேத⁴னதோ சேஸ காயம் வாசஞ்ச வினேதி, தஸ்மா விவித⁴னயத்தா விஸேஸனயத்தா காயவாசானம் வினயனதோ சேவ வினயோதி அக்கா²தோ. தேனேதமேதஸ்ஸ வசனத்த²கோஸல்லத்த²ம் வுத்தம் –

‘‘விவித⁴விஸேஸனயத்தா, வினயனதோ சேவ காயவாசானம்;

வினயத்த²விதூ³ஹி அயம், வினயோ வினயோதி அக்கா²தோ’’தி.

இதரம் பன –

‘‘அத்தா²னம் ஸூசனதோ ஸுவுத்ததோ, ஸவனதோத² ஸூத³னதோ;

ஸுத்தாணா ஸுத்தஸபா⁴க³தோ ச, ஸுத்தந்தி அக்கா²தம்.

தஞ்ஹி அத்தத்த²பரத்தா²தி³பே⁴தே³ அத்தே² ஸூசேதி. ஸுவுத்தா சேத்த² அத்தா², வேனேய்யஜ்ஜா²ஸயானுலோமேன வுத்தத்தா. ஸவதி சேதம் அத்தே² ஸஸ்ஸமிவ ப²லம், பஸவதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸூத³தி சேதம் தே⁴னு விய கீ²ரம், பக்³க⁴ராபேதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுட்டு² ச நே தாயதி, ரக்க²தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸுத்தஸபா⁴க³ஞ்சேதம், யதா² ஹி தச்ச²கானம் ஸுத்தம் பமாணம் ஹோதி, ஏவமேதம்பி விஞ்ஞூனம். யதா² ச ஸுத்தேன ஸங்க³ஹிதானி புப்பா²னி ந விகிரீயந்தி, ந வித்³த⁴ம்ஸீயந்தி, ஏவமேவ தேன ஸங்க³ஹிதா அத்தா². தேனேதமேதஸ்ஸ வசனத்த²கோஸல்லத்த²ம் வுத்தம் –

‘‘அத்தா²னம் ஸூசனதோ, ஸுவுத்ததோ ஸவனதோத² ஸூத³னதோ;

ஸுத்தாணா ஸுத்தஸபா⁴க³தோ ச, ஸுத்தந்தி அக்கா²த’’ந்தி.

இதரோ பன –

‘‘யம் ஏத்த² வுட்³டி⁴மந்தோ, ஸலக்க²ணா பூஜிதா பரிச்சி²ன்னா;

வுத்தாதி⁴கா ச த⁴ம்மா, அபி⁴த⁴ம்மோ தேன அக்கா²தோ’’.

அயஞ்ஹி அபி⁴ஸத்³தோ³ வுட்³டி⁴லக்க²ணபூஜிதபரிச்சி²ன்னாதி⁴கேஸு தி³ஸ்ஸதி. ததா² ஹேஸ ‘‘பா³ள்ஹா மே து³க்கா² வேத³னா அபி⁴க்கமந்தி, நோ படிக்கமந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.389) வுட்³டி⁴யம் ஆக³தோ. ‘‘யா தா ரத்தியோ அபி⁴ஞ்ஞாதா அபி⁴லக்கி²தா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.49) ஸலக்க²ணே. ‘‘ராஜாபி⁴ராஜா மனுஜிந்தோ³’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.399) பூஜிதே. ‘‘படிப³லோ வினேதும் அபி⁴த⁴ம்மே அபி⁴வினயே’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 85) பரிச்சி²ன்னே. அஞ்ஞமஞ்ஞஸங்கரவிரஹிதே த⁴ம்மே ச வினயே சாதி வுத்தம் ஹோதி. ‘‘அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேனா’’திஆதீ³ஸு (வி. வ. 819) அதி⁴கே.

ஏத்த² ச ‘‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி’’ (த⁴. ஸ. 251), ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’திஆதி³னா (விப⁴. 642) நயேன வுட்³டி⁴மந்தோபி த⁴ம்மா வுத்தா. ‘‘ரூபாரம்மணம் வா ஸத்³தா³ரம்மணம் வா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) நயேன ஆரம்மணாதீ³ஹி லக்க²ணீயத்தா ஸலக்க²ணாபி. ‘‘ஸேக்கா² த⁴ம்மா, அஸேக்கா² த⁴ம்மா, லோகுத்தரா த⁴ம்மா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 11, து³கமாதிகா 12) நயேன பூஜிதாபி, பூஜாரஹாதி அதி⁴ப்பாயோ. ‘‘ப²ஸ்ஸோ ஹோதி, வேத³னா ஹோதீ’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 1) நயேன ஸபா⁴வபரிச்சி²ன்னத்தா பரிச்சி²ன்னாபி. ‘‘மஹக்³க³தா த⁴ம்மா, அப்பமாணா த⁴ம்மா (த⁴. ஸ. திகமாதிகா 11), அனுத்தரா த⁴ம்மா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 11) நயேன அதி⁴காபி த⁴ம்மா வுத்தா. தேனேதமேதஸ்ஸ வசனத்த²கோஸல்லத்த²ம் வுத்தம் –

‘‘யம் ஏத்த² வுட்³டி⁴மந்தோ, ஸலக்க²ணா பூஜிதா பரிச்சி²ன்னா;

வுத்தாதி⁴கா ச த⁴ம்மா, அபி⁴த⁴ம்மோ தேன அக்கா²தோ’’தி.

யம் பனேத்த² அவிஸிட்ட²ம், தம் –

‘‘பிடகம் பிடகத்த²விதூ³, பரியத்திப்³பா⁴ஜனத்த²தோ ஆஹு;

தேன ஸமோதா⁴னேத்வா, தயோபி வினயாத³யோ ஞேய்யா’’.

பரியத்திபி ஹி ‘‘மா பிடகஸம்பதா³னேனா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.66) பிடகந்தி வுச்சதி. ‘‘அத² புரிஸோ ஆக³ச்சே²ய்ய குதா³லபிடகமாதா³யா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 3.70) யம் கிஞ்சி பா⁴ஜனம்பி. தஸ்மா ‘பிடகம் பிடகத்த²விதூ³ பரியத்திபா⁴ஜனத்த²தோ ஆஹு.

இதா³னி ‘தேன ஸமோதா⁴னேத்வா தயோபி வினயாத³யோ ஞேய்யா’தி, தேன ஏவம் து³வித⁴த்தே²ன பிடகஸத்³தே³ன ஸஹ ஸமாஸம் கத்வா வினயோ ச ஸோ பிடகஞ்ச பரியத்திபா⁴வதோ, தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பா⁴ஜனதோ சாதி வினயபிடகம், யதா²வுத்தேனேவ நயேன ஸுத்தந்தஞ்ச தம் பிடகஞ்சாதி ஸுத்தந்தபிடகம், அபி⁴த⁴ம்மோ ச ஸோ பிடகஞ்சாதி அபி⁴த⁴ம்மபிடகந்தி. ஏவமேதே தயோபி வினயாத³யோ ஞேய்யா.

ஏவம் ஞத்வா ச புனபி தேஸுயேவ பிடகேஸு நானப்பகாரகோஸல்லத்த²ம் –

‘‘தே³ஸனாஸாஸனகதா²பே⁴த³ம் தேஸு யதா²ரஹம்;

ஸிக்கா²ப்பஹானக³ம்பீ⁴ரபா⁴வஞ்ச பரிதீ³பயே.

பரியத்திபே⁴த³ம் ஸம்பத்திம், விபத்திஞ்சாபி யம் யஹிம்;

பாபுணாதி யதா² பி⁴க்கு², தம்பி ஸப்³ப³ம் விபா⁴வயே’’.

தத்ராயம் பரிதீ³பனா விபா⁴வனா ச. ஏதானி ஹி தீணி பிடகானி யதா²க்கமம் ஆணாவோஹாரபரமத்த²தே³ஸனா, யதா²பராத⁴யதா²னுலோமயதா²த⁴ம்மஸாஸனானி, ஸம்வராஸம்வரதி³ட்டி²வினிவேட²னனாமரூபபரிச்சே²த³கதா²தி ச வுச்சந்தி. ஏத்த² ஹி வினயபிடகம் ஆணாரஹேன ப⁴க³வதா ஆணாபா³ஹுல்லதோ தே³ஸிதத்தா ஆணாதே³ஸனா, ஸுத்தந்தபிடகம் வோஹாரகுஸலேன ப⁴க³வதா வோஹாரபா³ஹுல்லதோ தே³ஸிதத்தா வோஹாரதே³ஸனா, அபி⁴த⁴ம்மபிடகம் பரமத்த²குஸலேன ப⁴க³வதா பரமத்த²பா³ஹுல்லதோ தே³ஸிதத்தா பரமத்த²தே³ஸனாதி வுச்சதி.

ததா² பட²மம் – ‘யே தே பசுராபராதா⁴ ஸத்தா, தே யதா²பராத⁴ம் ஏத்த² ஸாஸிதா’தி யதா²பராத⁴ஸாஸனம், து³தியம் – ‘அனேகஜ்ஜா²ஸயானுஸயசரியாதி⁴முத்திகா ஸத்தா யதா²னுலோமம் ஏத்த² ஸாஸிதா’தி யதா²னுலோமஸாஸனம், ததியம் – ‘த⁴ம்மபுஞ்ஜமத்தே ‘‘அஹம் மமா’’தி ஸஞ்ஞினோ ஸத்தா யதா²த⁴ம்மம் ஏத்த² ஸாஸிதா’தி யதா²த⁴ம்மஸாஸனந்தி வுச்சதி.

ததா² பட²மம் – அஜ்ஜா²சாரபடிபக்க²பூ⁴தோ ஸம்வராஸம்வரோ ஏத்த² கதி²தோதி ஸம்வராஸம்வரகதா². ஸம்வராஸம்வரோதி கு²த்³த³கோ சேவ மஹந்தோ ச ஸம்வரோ, கம்மாகம்மம் விய, ப²லாப²லம் விய ச, து³தியம் – ‘‘த்³வாஸட்டி²தி³ட்டி²படிபக்க²பூ⁴தா தி³ட்டி²வினிவேட²னா ஏத்த² கதி²தா’’தி தி³ட்டி²வினிவேட²னகதா², ததியம் – ‘‘ராகா³தி³படிபக்க²பூ⁴தோ நாமரூபபரிச்சே²தோ³ ஏத்த² கதி²தோ’’தி நாமரூபபரிச்சே²த³கதா²தி வுச்சதி.