6. மஹாலிஸுத்தவண்ணனா

ப்³ராஹ்மணதூ³தவத்து²வண்ணனா

359. ஏவம் மே ஸுதம் – ஏகம் ஸமயம் ப⁴க³வா வேஸாலியந்தி மஹாலிஸுத்தம். தத்ராயம் அபுப்³ப³பத³வண்ணனா. வேஸாலியந்தி புனப்புனம் விஸாலபா⁴வூபக³மனதோ வேஸாலீதி லத்³த⁴னாமகே நக³ரே. மஹாவனேதி ப³ஹினக³ரே ஹிமவந்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாப³த்³த⁴ம் ஹுத்வா டி²தம் ஸயம் ஜாதவனம் அத்தி², யம் மஹந்தபா⁴வேனேவ மஹாவனந்தி வுச்சதி, தஸ்மிம் மஹாவனே. கூடாகா³ரஸாலாயந்தி தஸ்மிம் வனஸண்டே³ ஸங்கா⁴ராமம் பதிட்ட²பேஸும். தத்த² கண்ணிகம் யோஜேத்வா த²ம்பா⁴னம் உபரி கூடாகா³ரஸாலாஸங்கே²பேன தே³வவிமானஸதி³ஸம் பாஸாத³ம் அகம்ஸு, தம் உபாதா³ய ஸகலோபி ஸங்கா⁴ராமோ ‘‘கூடாகா³ரஸாலா’’தி பஞ்ஞாயித்த². ப⁴க³வா தம் வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய தஸ்மிம் ஸங்கா⁴ராமே விஹரதி. தேன வுத்தம் – ‘‘வேஸாலியம் விஹரதி மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாய’’ந்தி. கோஸலகாதி கோஸலரட்ட²வாஸினோ. மாக³த⁴காதி மக³த⁴ரட்ட²வாஸினோ. கரணீயேனாதி அவஸ்ஸம் கத்தப்³ப³கம்மேன. யஞ்ஹி அகாதும்பி வட்டதி, தம் கிச்சந்தி வுச்சதி, யம் அவஸ்ஸம் காதப்³ப³மேவ, தம் கரணீயம் நாம.

360. படிஸல்லீனோ ப⁴க³வாதி நானாரம்மணசாரதோ படிக்கம்ம ஸல்லீனோ நிலீனோ, ஏகீபா⁴வம் உபக³ம்ம ஏகத்தாரம்மணே ஜா²னரதிம் அனுப⁴வதீதி அத்தோ². தத்தே²வாதி தஸ்மிஞ்ஞேவ விஹாரே. ஏகமந்தந்தி தஸ்மா டா²னா அபக்கம்ம தாஸு தாஸு ருக்க²ச்சா²யாஸு நிஸீதி³ம்ஸு.

ஓட்ட²த்³த⁴லிச்ச²வீவத்து²வண்ணனா

361. ஓட்ட²த்³தோ⁴தி அத்³தோ⁴ட்ட²தாய ஏவம்லத்³த⁴னாமோ. மஹதியா லிச்ச²வீபரிஸாயாதி புரேப⁴த்தம் பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ தா³னம் த³த்வா ப⁴க³வதோ ஸந்திகே உபோஸத²ங்கா³னி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா க³ந்த⁴மாலாதீ³னி கா³ஹாபேத்வா உக்³கோ⁴ஸனாய மஹதிம் லிச்ச²விராஜபரிஸம் ஸன்னிபாதாபேத்வா தாய நீலபீதாதி³வண்ணவத்தா²ப⁴ரணவிலேபனபடிமண்டி³தாய தாவதிம்ஸபரிஸஸப்படிபா⁴கா³ய மஹதியா லிச்ச²விபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் உபஸங்கமி. அகாலோ கோ² மஹாலீதி தஸ்ஸ ஓட்ட²த்³த⁴ஸ்ஸ மஹாலீதி மூலனாமம், தேன மூலனாமமத்தேன நம் தே²ரோ மஹாலீதி ஆலபதி. ஏகமந்தம் நிஸீதீ³தி பதிரூபாஸு ருக்க²ச்சா²யாஸு தாய லிச்ச²விபரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் ரதனத்தயஸ்ஸ வண்ணம் கத²யந்தோ நிஸீதி³.

362. ஸீஹோ ஸமணுத்³தே³ஸோதி ஆயஸ்மதோ நாகி³தஸ்ஸ பா⁴கி³னேய்யோ ஸத்தவஸ்ஸகாலே பப்³ப³ஜித்வா ஸாஸனே யுத்தபயுத்தோ ‘‘ஸீஹோ’’தி ஏவம்னாமகோ ஸாமணேரோ, ஸோ கிர தம் மஹாபரிஸம் தி³ஸ்வா – ‘‘அயம் பரிஸா மஹதீ, ஸகலம் விஹாரம் பூரேத்வா நிஸின்னா, அத்³தா⁴ ப⁴க³வா அஜ்ஜ இமிஸ்ஸா பரிஸாய மஹந்தேன உஸ்ஸாஹேன த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸதி, யம்னூனாஹம் உபஜ்ஜா²யஸ்ஸாசிக்கி²த்வா ப⁴க³வதோ மஹாபரிஸாய ஸன்னிபதிதபா⁴வம் ஆரோசாபேய்ய’’ந்தி சிந்தேத்வா யேனாயஸ்மா நாகி³தோ தேனுபஸங்கமி. ப⁴ந்தே கஸ்ஸபாதி தே²ரம் கோ³த்தேன ஆலபதி. ஏஸா ஜனதாதி ஏஸோ ஜனஸமூஹோ.

த்வஞ்ஞேவ ப⁴க³வதோ ஆரோசேஹீதி ஸீஹோ கிர ப⁴க³வதோ விஸ்ஸாஸிகோ, அயஞ்ஹி தே²ரோ தூ²லஸரீரோ, தேனஸ்ஸ ஸரீரக³ருதாய உட்டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு ஆலஸியபா⁴வோ ஈஸகம் அப்பஹீனோ விய ஹோதி. அதா²யம் ஸாமணேரோ ப⁴க³வதோ காலேன காலம் வத்தம் கரோதி. தேன நம் தே²ரோ ‘‘த்வம்பி த³ஸப³லஸ்ஸ விஸ்ஸாஸிகோ’’தி வத்வா க³ச்ச² த்வஞ்ஞேவாரோசேஹீதி ஆஹ. விஹாரபச்சா²யாயந்தி விஹாரசா²யாயம், கூடாகா³ரமஹாகே³ஹச்சா²யாய ப²ரிதோகாஸேதி அத்தோ². ஸா கிர கூடாகா³ரஸாலா த³க்கி²ணுத்தரதோ தீ³கா⁴ பாசீனமுகா², தேனஸ்ஸா புரதோ மஹதீ சா²யா பத்த²டா ஹோதி, ஸீஹோ தத்த² ப⁴க³வதோ ஆஸனம் பஞ்ஞபேஸி.

363. அத² கோ² ப⁴க³வா த்³வாரந்தரேஹி சேவ வாதபானந்தரேஹி ச நிக்க²மித்வா விதா⁴வந்தாஹி விப்ப²ரந்தீஹி ச²ப்³ப³ண்ணாஹி பு³த்³த⁴ரஸ்மீஹி ஸம்ஸூசிதனிக்க²மனோ வலாஹகந்தரதோ புண்ணசந்தோ³ விய கூடாகா³ரஸாலதோ நிக்க²மித்வா பஞ்ஞத்தவரபு³த்³தா⁴ஸனே நிஸீதி³. தேன வுத்தம் – ‘‘அத² கோ² ப⁴க³வா விஹாரா நிக்க²ம்ம விஹாரபச்சா²யாய பஞ்ஞத்தே ஆஸனே நிஸீதீ³’’தி.

364-365. புரிமானி, ப⁴ந்தே, தி³வஸானி புரிமதரானீதி ஏத்த² ஹிய்யோ தி³வஸம் புரிமம் நாம, ததோ பரம் புரிமதரம். ததோ பட்டா²ய பன ஸப்³பா³னி புரிமானி சேவ புரிமதரானி ச ஹோந்தி. யத³க்³கே³தி மூலதி³வஸதோ பட்டா²ய யம் தி³வஸம் அக்³க³ம் பரகோடிம் கத்வா விஹராமீதி அத்தோ², யாவ விஹாஸிந்தி வுத்தம் ஹோதி. இதா³னி தஸ்ஸ பரிமாணம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘நசிரம் தீணி வஸ்ஸானீ’’தி ஆஹ. அத² வா யத³க்³கே³தி யம் தி³வஸம் அக்³க³ம் கத்வா நசிரம் தீணி வஸ்ஸானி விஹராமீதிபி அத்தோ². யம் தி³வஸம் ஆதி³ம் கத்வா நசிரம் விஹாஸிம் தீணியேவ வஸ்ஸானீதி வுத்தம் ஹோதி. அயம் கிர ப⁴க³வதோ பத்தசீவரம் க³ண்ஹந்தோ தீணி ஸம்வச்ச²ரானி ப⁴க³வந்தம் உபட்டா²ஸி, தம் ஸந்தா⁴ய ஏவம் வத³தி. பியரூபானீதி பியஜாதிகானி ஸாதஜாதிகானி. காமூபஸம்ஹிதானீதி காமஸ்ஸாத³யுத்தானி. ரஜனீயானீதி ராக³ஜனகானி. நோ ச கோ² தி³ப்³பா³னி ஸத்³தா³னீதி கஸ்மா ஸுனக்க²த்தோ தானி ந ஸுணாதி? ஸோ கிர ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா தி³ப்³ப³சக்கு²பரிகம்மம் யாசி, தஸ்ஸ ப⁴க³வா ஆசிக்கி², ஸோ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபன்னோ தி³ப்³ப³சக்கு²ம் உப்பாதே³த்வா தே³வதானம் ரூபானி தி³ஸ்வா சிந்தேஸி ‘‘இமஸ்மிம் ஸரீரஸண்டா²னே ஸத்³தே³ன மது⁴ரேன ப⁴விதப்³ப³ம், கத²ம் நு கோ² நம் ஸுணேய்ய’’ந்தி ப⁴க³வந்தம் உபஸங்கமித்வா தி³ப்³ப³ஸோதபரிகம்மம் புச்சி². அயஞ்ச அதீதே ஏகம் ஸீலவந்தம் பி⁴க்கு²ம் கண்ணஸக்க²லியம் பஹரித்வா ப³தி⁴ரமகாஸி. தஸ்மா பரிகம்மம் கரோந்தோபி அப⁴ப்³போ³ தி³ப்³ப³ஸோதாதி⁴க³மாய. தேனஸ்ஸ ந ப⁴க³வா பரிகம்மம் கதே²ஸி. ஸோ ஏத்தாவதா ப⁴க³வதி ஆகா⁴தம் ப³ந்தி⁴த்வா சிந்தேஸி – ‘‘அத்³தா⁴ ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹம்பி க²த்தியோ அயம்பி க²த்தியோ, ஸசஸ்ஸ ஞாணம் வட்³டி⁴ஸ்ஸதி, அயம்பி ஸப்³ப³ஞ்ஞூ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி உஸூயாய மய்ஹம் ந கதே²ஸீ’’தி. ஸோ அனுக்கமேன கி³ஹிபா⁴வம் பத்வா தமத்த²ம் மஹாலிலிச்ச²வினோ கதே²ந்தோ ஏவமாஹ.

366-371. ஏகம்ஸபா⁴விதோதி ஏகம்ஸாய ஏககோட்டா²ஸாய பா⁴விதோ, தி³ப்³பா³னம் வா ரூபானம் த³ஸ்ஸனத்தா²ய தி³ப்³பா³னம் வா ஸத்³தா³னம் ஸவனத்தா²ய பா⁴விதோதி அத்தோ². திரியந்தி அனுதி³ஸாய. உப⁴யம்ஸபா⁴விதோதி உப⁴யம்ஸாய உப⁴யகோட்டா²ஸாய பா⁴விதோதி அத்தோ². அயம் கோ² மஹாலி ஹேதூதி அயம் தி³ப்³பா³னம்யேவ ரூபானம் த³ஸ்ஸனாய ஏகம்ஸபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ ஹேது. இமமத்த²ம் ஸுத்வா ஸோ லிச்ச²வீ சிந்தேஸி – ‘‘இத³ம் தி³ப்³ப³ஸோதேன ஸத்³த³ஸுணனம் இமஸ்மிம் ஸாஸனே உத்தமத்த²பூ⁴தம் மஞ்ஞே இமஸ்ஸ நூன அத்தா²ய ஏதே பி⁴க்கூ² பஞ்ஞாஸம்பி ஸட்டி²பி வஸ்ஸானி அபண்ணகம் ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, யம்னூனாஹம் த³ஸப³லம் ஏதமத்த²ம் புச்சே²ய்ய’’ந்தி.

372. ததோ தமத்த²ம் புச்ச²ந்தோ ‘‘ஏதாஸம் நூன, ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. ஸமாதி⁴பா⁴வனானந்தி ஏத்த² ஸமாதி⁴யேவ ஸமாதி⁴பா⁴வனா, உப⁴யம்ஸபா⁴விதானம் ஸமாதீ⁴னந்தி அத்தோ². அத² யஸ்மா ஸாஸனதோ பா³ஹிரா ஏதா ஸமாதி⁴பா⁴வனா, ந அஜ்ஜ²த்திகா. தஸ்மா தா படிக்கி²பித்வா யத³த்த²ம் பி⁴க்கூ² ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ப⁴க³வா ‘‘ந கோ² மஹாலீ’’திஆதி³மாஹ.

சதுஅரியப²லவண்ணனா

373. திண்ணம் ஸம்யோஜனானந்தி ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னம் திண்ணம் ப³ந்த⁴னானம். தானி ஹி வட்டது³க்க²மயே ரதே² ஸத்தே ஸம்யோஜேந்தி, தஸ்மா ஸம்யோஜனானீதி வுச்சந்தி. ஸோதாபன்னோ ஹோதீதி மக்³க³ஸோதம் ஆபன்னோ ஹோதி. அவினிபாதத⁴ம்மோதி சதூஸு அபாயேஸு அபதனத⁴ம்மோ. நியதோதி த⁴ம்மனியாமேன நியதோ. ஸம்போ³தி⁴பராயணோதி உபரிமக்³க³த்தயஸங்கா²தா ஸம்போ³தி⁴ பரம் அயனம் அஸ்ஸ, அனேன வா பத்தப்³பா³தி ஸம்போ³தி⁴பராயணோ.

தனுத்தாதி பரியுட்டா²னமந்த³தாய ச கதா³சி கரஹசி உப்பத்தியா ச தனுபா⁴வா. ஓரம்பா⁴கி³யானந்தி ஹேட்டா²பா⁴கி³யானம், யே ஹி ப³த்³தோ⁴ உபரி ஸுத்³தா⁴வாஸபூ⁴மியம் நிப்³ப³த்திதும் ந ஸக்கோதி. ஓபபாதிகோதி ஸேஸயோனிபடிக்கே²பவசனமேதம். தத்த² பரினிப்³பா³யீதி தஸ்மிம் உபரிப⁴வேயேவ பரினிப்³பா³னத⁴ம்மோ. அனாவத்தித⁴ம்மோதி ததோ ப்³ரஹ்மலோகா புன படிஸந்தி⁴வஸேன அனாவத்தனத⁴ம்மோ. சேதோவிமுத்திந்தி சித்தவிஸுத்³தி⁴ம், ஸப்³ப³கிலேஸப³ந்த⁴னவிமுத்தஸ்ஸ அரஹத்தப²லசித்தஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ஏத்தா²பி ஸப்³ப³கிலேஸப³ந்த⁴னவிமுத்தா அரஹத்தப²லபஞ்ஞாவ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தி³ட்டே²வ த⁴ம்மேதி இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே. ஸயந்தி ஸாமம். அபி⁴ஞ்ஞாதி அபி⁴ஜானித்வா. ஸச்சி²கத்வாதி பச்சக்க²ம் கத்வா. அத² வா அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அபி⁴ஞ்ஞாய அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன ஸச்சி²கரித்வாதிபி அத்தோ². உபஸம்பஜ்ஜாதி பத்வா படிலபி⁴த்வா. இத³ம் ஸுத்வா லிச்ச²விராஜா சிந்தேஸி – ‘‘அயம் பன த⁴ம்மோ ந ஸகுணேன விய உப்பதித்வா, நாபி கோ³தா⁴ய விய உரேன க³ந்த்வா ஸக்கா படிவிஜ்ஜி²தும், அத்³தா⁴ பன இமம் படிவிஜ்ஜ²ந்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபதா³ய ப⁴விதப்³ப³ம், புச்சா²மி தாவ ந’’ந்தி.

அரியஅட்ட²ங்கி³கமக்³க³வண்ணனா

374-375. ததோ ப⁴க³வந்தம் புச்ச²ந்தோ ‘‘அத்தி² பன ப⁴ந்தே’’திஆதி³மாஹ. அட்ட²ங்கி³கோதி பஞ்சங்கி³கம் துரியம் விய அட்ட²ங்கி³கோ கா³மோ விய ச அட்ட²ங்க³மத்தோயேவ ஹுத்வா அட்ட²ங்கி³கோ, ந அங்க³தோ அஞ்ஞோ மக்³கோ³ நாம அத்தி². தேனேவாஹ – ‘‘ஸேய்யதி²த³ம், ஸம்மாதி³ட்டி²…பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி. தத்த² ஸம்மாத³ஸ்ஸனலக்க²ணா ஸம்மாதி³ட்டி². ஸம்மா அபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ ஸம்மாஸங்கப்போ. ஸம்மா பரிக்³க³ஹணலக்க²ணா ஸம்மாவாசா. ஸம்மா ஸமுட்டா²பனலக்க²ணோ ஸம்மாகம்மந்தோ. ஸம்மா வோதா³பனலக்க²ணோ ஸம்மாஆஜீவோ. ஸம்மா பக்³க³ஹலக்க²ணோ ஸம்மாவாயாமோ. ஸம்மா உபட்டா²னலக்க²ணா ஸம்மாஸதி. ஸம்மா ஸமாதா⁴னலக்க²ணோ ஸம்மாஸமாதி⁴. ஏதேஸு ஏகேகஸ்ஸ தீணி தீணி கிச்சானி ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம், ஸம்மாதி³ட்டி² தாவ அஞ்ஞேஹிபி அத்தனோ பச்சனீககிலேஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதி, நிரோத⁴ம் ஆரம்மணம் கரோதி, ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச பஸ்ஸதி தப்படிச்சா²த³கமோஹவித⁴மனவஸேன அஸம்மோஹதோ. ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி ததே²வ மிச்சா²ஸங்கப்பாதீ³னி பஜஹந்தி, நிரோத⁴ஞ்ச ஆரம்மணம் கரோந்தி, விஸேஸதோ பனேத்த² ஸம்மாஸங்கப்போ ஸஹஜாதத⁴ம்மே அபி⁴னிரோபேதி. ஸம்மாவாசா ஸம்மா பரிக்³க³ண்ஹதி. ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மா ஸமுட்டா²பேதி. ஸம்மாஆஜீவோ ஸம்மா வோதா³பேதி. ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மா பக்³க³ண்ஹதி. ஸம்மாஸதி ஸம்மா உபட்டா²பேதி. ஸம்மாஸமாதி⁴ ஸம்மா பத³ஹதி.

அபி சேஸா ஸம்மாதி³ட்டி² நாம புப்³ப³பா⁴கே³ நானாக்க²ணா நானாரம்மணா ஹோதி, மக்³க³க்க²ணே ஏகக்க²ணா ஏகாரம்மணா. கிச்சதோ பன ‘‘து³க்கே² ஞாண’’ந்திஆதீ³னி சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி புப்³ப³பா⁴கே³ நானாக்க²ணா நானாரம்மணா ஹோந்தி. மக்³க³க்க²ணே ஏகக்க²ணா ஏகாரம்மணா. தேஸு ஸம்மாஸங்கப்போ கிச்சதோ ‘‘நேக்க²ம்மஸங்கப்போ’’திஆதீ³னி தீணி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மா வாசாத³யோ திஸ்ஸோ விரதியோபி ஹோந்தி, சேதனாத³யோபி ஹோந்தி, மக்³க³க்க²ணே பன விரதியேவ. ஸம்மாவாயாமோ ஸம்மாஸதீதி இத³ம்பி த்³வயம் கிச்சதோ ஸம்மப்பதா⁴னஸதிபட்டா²னவஸேன சத்தாரி நாமானி லப⁴தி. ஸம்மாஸமாதி⁴ பன புப்³ப³பா⁴கே³பி மக்³க³க்க²ணேபி ஸம்மாஸமாதி⁴யேவ.

இதி இமேஸு அட்ட²ஸு த⁴ம்மேஸு ப⁴க³வதா நிப்³பா³னாதி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ ப³ஹுகாரத்தா பட²மம் ஸம்மாதி³ட்டி² தே³ஸிதா. அயஞ்ஹி ‘‘பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாஸத்த²’’ந்தி (த⁴. ஸ. 20) ச வுத்தா. தஸ்மா ஏதாய புப்³ப³பா⁴கே³ விபஸ்ஸனாஞாணஸங்கா²தாய ஸம்மாதி³ட்டி²யா அவிஜ்ஜந்த⁴காரம் வித⁴மித்வா கிலேஸசோரே கா⁴தேந்தோ கே²மேன யோகா³வசரோ நிப்³பா³னம் பாபுணாதி. தேன வுத்தம் – ‘‘நிப்³பா³னாதி⁴க³மாய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ ப³ஹுகாரத்தா பட²மம் ஸம்மாதி³ட்டி² தே³ஸிதா’’தி.

ஸம்மாஸங்கப்போ பன தஸ்ஸா ப³ஹுகாரோ, தஸ்மா தத³னந்தரம் வுத்தோ. யதா² ஹி ஹேரஞ்ஞிகோ ஹத்தே²ன பரிவட்டேத்வா பரிவட்டேத்வா சக்கு²னா கஹாபணம் ஓலோகேந்தோ – ‘‘அயம் சே²கோ, அயம் கூடோ’’தி ஜானாதி. ஏவம் யோகா³வசரோபி புப்³ப³பா⁴கே³ விதக்கேன விதக்கேத்வா விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய ஓலோகயமானோ – ‘‘இமே த⁴ம்மா காமாவசரா, இமே த⁴ம்மா ரூபாவசராத³யோ’’தி பஜானாதி. யதா² வா பன புரிஸேன கோடியம் க³ஹேத்வா பரிவட்டேத்வா பரிவட்டேத்வா தி³ன்னம் மஹாருக்க²ம் தச்ச²கோ வாஸியா தச்சே²த்வா கம்மே உபனேதி, ஏவம் விதக்கேன விதக்கேத்வா விதக்கேத்வா தி³ன்னே த⁴ம்மே யோகா³வசரோ பஞ்ஞாய – ‘‘இமே காமாவசரா, இமே ரூபாவசரா’’திஆதி³னா நயேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா கம்மே உபனேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ஸம்மாஸங்கப்போ பன தஸ்ஸா ப³ஹுகாரோ, தஸ்மா தத³னந்தரம் வுத்தோ’’தி. ஸ்வாயம் யதா² ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஏவம் ஸம்மாவாசாயபி உபகாரகோ. யதா²ஹ – ‘‘புப்³பே³ கோ², விஸாக², விதக்கேத்வா விசாரேத்வா பச்சா² வாசம் பி⁴ந்த³தீ’’தி, (ம. நி. 1.463) தஸ்மா தத³னந்தரம் ஸம்மாவாசா வுத்தா.

யஸ்மா பன – ‘‘இத³ஞ்சித³ஞ்ச கரிஸ்ஸாமா’’தி பட²மம் வாசாய ஸம்வித³ஹித்வா லோகே கம்மந்தே பயோஜேந்தி; தஸ்மா வாசா காயகம்மஸ்ஸ உபகாரிகாதி ஸம்மாவாசாய அனந்தரம் ஸம்மாகம்மந்தோ வுத்தோ. சதுப்³பி³த⁴ம் பன வசீது³ச்சரிதம், திவித⁴ஞ்ச காயது³ச்சரிதம் பஹாய உப⁴யம் ஸுசரிதம் பூரேந்தஸ்ஸேவ யஸ்மா ஆஜீவட்ட²மகம் ஸீலம் பூரேதி, ந இதரஸ்ஸ, தஸ்மா தது³ப⁴யானந்தரம் ஸம்மாஆஜீவோ வுத்தோ. ஏவம் விஸுத்³தா⁴ஜீவேன பன ‘‘பரிஸுத்³தோ⁴ மே ஆஜீவோ’’தி ஏத்தாவதா ச பரிதோஸம் கத்வா ஸுத்தபமத்தேன விஹரிதும் ந யுத்தம், அத² கோ² ‘‘ஸப்³பி³ரியாபதே²ஸு இத³ம் வீரியம் ஸமாரபி⁴தப்³ப³’’ந்தி த³ஸ்ஸேதும் தத³னந்தரம் ஸம்மாவாயாமோ வுத்தோ. ததோ ‘‘ஆரத்³த⁴வீரியேனபி காயாதீ³ஸு சதூஸு வத்தூ²ஸு ஸதி ஸூபட்டி²தா காதப்³பா³’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் தத³னந்தரம் ஸம்மாஸதி தே³ஸிதா. யஸ்மா பனேவம் ஸூபட்டி²தா ஸதி ஸமாதி⁴ஸ்ஸுபகாரானுபகாரானம் த⁴ம்மானம் க³தியோ ஸமன்னேஸித்வா பஹோதி ஏகத்தாரம்மணே சித்தம் ஸமாதா⁴தும், தஸ்மா ஸம்மாஸதியா அனந்தரம் ஸம்மாஸமாதி⁴ தே³ஸிதோதி வேதி³தப்³போ³. ஏதேஸம் த⁴ம்மானம் ஸச்சி²கிரியாயாதி ஏதேஸம் ஸோதாபத்திப²லாதீ³னம் பச்சக்க²கிரியத்தா²ய.

த்³வே பப்³ப³ஜிதவத்து²வண்ணனா

376-377. ஏகமிதா³ஹந்தி இத³ம் கஸ்மா ஆரத்³த⁴ம்? அயம் கிர ராஜா – ‘‘ரூபம் அத்தா’’தி ஏவம்லத்³தி⁴கோ, தேனஸ்ஸ தே³ஸனாய சித்தம் நாதி⁴முச்சதி. அத² ப⁴க³வதா தஸ்ஸ லத்³தி⁴யா ஆவிகரணத்த²ம் ஏகம் காரணம் ஆஹரிதும் இத³மாரத்³த⁴ம். தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – ‘‘அஹம் ஏகம் ஸமயம் கோ⁴ஸிதாராமே விஹராமி, தத்ர வஸந்தம் மம் தே த்³வே பப்³ப³ஜிதா ஏவம் புச்சி²ம்ஸு. அதா²ஹம் தேஸம் பு³த்³து⁴ப்பாத³ம் த³ஸ்ஸேத்வா தந்தித⁴ம்மம் நாம கதே²ந்தோ இத³மவோசம் – ‘‘ஆவுஸோ, ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னோ நாம குலபுத்தோ ஏவரூபஸ்ஸ ஸத்து² ஸாஸனே பப்³ப³ஜிதோ, ஏவம் திவித⁴ம் ஸீலம் பூரேத்வா பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி பத்வா டி²தோ ‘தம் ஜீவ’ந்திஆதீ³னி வதே³ய்ய, யுத்தம் நு கோ² ஏதமஸ்ஸா’’தி? ததோ தேஹி ‘‘யுத்த’’ந்தி வுத்தே ‘‘அஹம் கோ² பனேதம், ஆவுஸோ, ஏவம் ஜானாமி, ஏவம் பஸ்ஸாமி, அத² ச பனாஹம் ந வதா³மீ’’தி தம் வாத³ம் படிக்கி²பித்வா உத்தரி கீ²ணாஸவம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘இமஸ்ஸ ஏவம் வத்தும் ந யுத்த’’ந்தி அவோசம். தே மம வசனம் ஸுத்வா அத்தமனா அஹேஸுந்தி. ஏவம் வுத்தே ஸோபி அத்தமனோ அஹோஸி. தேனாஹ – ‘‘இத³மவோச ப⁴க³வா. அத்தமனோ ஓட்ட²த்³தோ⁴ லிச்ச²வீ ப⁴க³வதோ பா⁴ஸிதம் அபி⁴னந்தீ³’’தி.

இதி ஸுமங்க³லவிலாஸினியா தீ³க⁴னிகாயட்ட²கதா²யம்

மஹாலிஸுத்தவண்ணனா நிட்டி²தா.