10. இந்த்³ரியயமகம்

இதா³னி தேஸஞ்ஞேவ மூலயமகே தே³ஸிதானம் குஸலாதி³த⁴ம்மானம் லப்³ப⁴மானவஸேன ஏகதே³ஸம் ஸம்க³ண்ஹித்வா த⁴ம்மயமகானந்தரம் தே³ஸிதஸ்ஸ இந்த்³ரியயமகஸ்ஸ வண்ணனா ஹோதி. தத்த² க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ பாளிவவத்தா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி பண்ணத்திவாராத³யோ தயோ மஹாவாரா அவஸேஸா அந்தரவாரா ச ஸத்³தி⁴ம் காலப்பபே⁴தா³தீ³ஹி க²ந்த⁴யமகாதீ³ஸு ஆக³தஸதி³ஸாவ. இந்த்³ரியானம் பன ப³ஹுதாய தா⁴துயமகதோபி ப³ஹுதரானி யமகானி ஹோந்தி. யதா² பன ஹேட்டா² புக்³க³லவாராதீ³ஸு சக்கா²யதனசக்கு²தா⁴துமூலகே நயே சக்கா²யதனசக்கு²தா⁴தூஹி ஸத்³தி⁴ம் ஜிவ்ஹாயதனகாயாயதனானி ந யோஜிதானி. ஜிவ்ஹாயதனகாயாயதனமூலகானி ச யமகானேவ ந க³ஹிதானி, ததா² இதா⁴பி சக்கு²ந்த்³ரியமூலகே நயே ஜிவ்ஹிந்த்³ரியகாயிந்த்³ரியானி ந யோஜிதானி, ஜிவ்ஹிந்த்³ரியகாயிந்த்³ரியமூலகானி ச யமகானேவ ந க³ஹிதானி. தேஸம் அக்³க³ஹணே காரணம் தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். மனிந்த்³ரியம் பன யதா² சக்கு²ந்த்³ரியாதி³மூலகேஹி ததே²வ இத்தி²ந்த்³ரியாதி³மூலகேஹிபி ஸத்³தி⁴ம் யஸ்மா யோஜனம் க³ச்ச²தி, தஸ்மா நிக்கி²த்தபடிபாடியா அயோஜேத்வா ஸப்³பே³ஹிபி சக்கு²ந்த்³ரியமூலகாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் பரியோஸானே யோஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். சக்கு²ந்த்³ரியேன ஸத்³தி⁴ம் இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியஜீவிதிந்த்³ரியானி யோஜிதானி ஸுகி²ந்த்³ரியது³க்கி²ந்த்³ரியதோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியானி படிஸந்தி⁴யம் நத்தீ²தி ந க³ஹிதானி. ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஉபேக்கி²ந்த்³ரியானி படிஸந்தி⁴யம் உப்பத்திஸப்³பா⁴வதோ க³ஹிதானி. ததா² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னி பஞ்ச. லோகுத்தரானி தீணி படிஸந்தி⁴யம் அபா⁴வேனேவ ந க³ஹிதானி. இதி யானி க³ஹிதானி, தேஸம் வஸேனேத்த² சக்கு²ந்த்³ரியமூலகே நயே யமகக³ணனா வேதி³தப்³பா³. யதா² சேத்த², ஏவம் ஸப்³ப³த்த². யானி பன ந க³ஹிதானி, தேஸம் வஸேன யமகானி ந க³ணேதப்³பா³னி. க³ணேந்தேன வா மோக⁴புச்சா²வஸேன க³ணேதப்³பா³னீதி ஏவம் தாவ ஸப்³ப³வாரேஸு பாளிவவத்தா²னமேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

பவத்திவாரவண்ணனா

1-86. அத்த²வினிச்ச²யே பனேத்த² இத³ம் நயமுக²ம் – ஸசக்கு²கானம் ந இத்தீ²னந்தி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜாதீ³னஞ்சேவ ரூபீனம் புரிஸனபும்ஸகானஞ்ச வஸேன வுத்தம். தேஸஞ்ஹி இத்தி²ந்த்³ரியம் நுப்பஜ்ஜதி. ஸசக்கு²கானம் ந புரிஸானந்தி ரூபீப்³ரஹ்மானஞ்சேவ இத்தி²னபும்ஸகானஞ்ச வஸேன வுத்தம். தேஸஞ்ஹி புரிஸிந்த்³ரியம் நுப்பஜ்ஜதி. அசக்கு²கானம் உபபஜ்ஜந்தானம் தேஸம் ஜீவிதிந்த்³ரியம் உப்பஜ்ஜதீதி ஏகவோகாரசதுவோகாரகாமதா⁴துஸத்தே ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸசக்கு²கானம் வினா ஸோமனஸ்ஸேனாதி உபேக்கா²ஸஹக³தானம் சதுன்னம் மஹாவிபாகபடிஸந்தீ⁴னம் வஸேன வுத்தம். ஸசக்கு²கானம் வினா உபேக்கா²யாதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபடிஸந்தி⁴கானம் வஸேன வுத்தம். உபேக்கா²ய அசக்கு²கானந்தி அஹேதுகபடிஸந்தி⁴வஸேன வுத்தம். அஹேதுகானந்தி அஹேதுகபடிஸந்தி⁴சித்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னம் அபா⁴வதோ வுத்தம். தத்த² ஹி ஏகந்தேனேவ ஸத்³தா⁴ஸதிபஞ்ஞாயோ நத்தி². ஸமாதி⁴வீரியானி பன இந்த்³ரியப்பத்தானி ந ஹோந்தி. ஸஹேதுகானம் அசக்கு²கானந்தி க³ப்³ப⁴ஸேய்யகவஸேன சேவ அரூபீவஸேன ச வுத்தம். அஞ்ஞோ ஹி ஸஹேதுகோ அசக்கு²கோ நாம நத்தி². ஸசக்கு²கானம் அஹேதுகானந்தி அபாயே ஓபபாதிகவஸேன வுத்தம். ஸசக்கு²கானம் ஞாணவிப்பயுத்தானந்தி காமதா⁴துயம் து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴கானம் வஸேன வுத்தம். ஸசக்கு²கானம் ஞாணஸம்பயுத்தானந்தி ரூபீப்³ரஹ்மானோ சேவ காமாவசரதே³வமனுஸ்ஸே ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஞாணஸம்பயுத்தானம் அசக்கு²கானந்தி அரூபினோ ச திஹேதுகக³ப்³ப⁴ஸேய்யகே ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

190. ஜீவிதிந்த்³ரியமூலகே வினா ஸோமனஸ்ஸேன உபபஜ்ஜந்தானந்தி த்³வேபி ஜீவிதிந்த்³ரியானி ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பவத்தே ஸோமனஸ்ஸவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேதி அரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். இமினா நயேன ஸப்³ப³த்தா²பி படிஸந்தி⁴பவத்திவஸேன ஜீவிதிந்த்³ரியயோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியாதி³மூலகேஸுபி படிஸந்தி⁴பவத்திவஸேனேவத்தோ² க³ஹேதப்³போ³. படிலோமனயே பன நிரோத⁴வாரே ச ஏதேஸஞ்சேவ அஞ்ஞேஸஞ்ச த⁴ம்மானம் யதா²லாப⁴வஸேன சுதிபடிஸந்தி⁴பவத்தேஸு தீஸுபி அனுப்பாத³னிரோதா⁴ வேதி³தப்³பா³.

281. அனாக³தவாரே ஏதேனேவ பா⁴வேனாதி ஏதேன புரிஸபா⁴வேனேவ, அந்தரா இத்தி²பா⁴வம் அனாபஜ்ஜித்வா புரிஸபடிஸந்தி⁴க்³க³ஹணேனேவாதி அத்தோ². கதிசி ப⁴வே த³ஸ்ஸேத்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தீதி கதிசி படிஸந்தி⁴யோ க³ஹேத்வா இத்தி²பா⁴வம் அப்பத்வாவ பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தீதி அத்தோ². து³தியபுச்சா²யபி ஏஸேவ நயோ.

361. பச்சுப்பன்னேன அதீதவாரே ஸுத்³தா⁴வாஸானம் உபபத்திசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே மனிந்த்³ரியஞ்ச நுப்பஜ்ஜித்தா²தி சித்தயமகே விய உப்பாத³க்க²ணாதிக்கமவஸேன அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வா தஸ்மிம் ப⁴வே அனுப்பன்னபுப்³ப³வஸேன க³ஹேதப்³போ³தி. இமினா நயமுகே²ன ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி பவத்திவாரே அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

பவத்திவாரவண்ணனா.

பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா

435-482. பரிஞ்ஞாவாரே பன சக்கு²மூலகாதீ³ஸு ஏகமேவ சக்கு²ஸோதயமகம் த³ஸ்ஸிதம். யஸ்மா பன ஸேஸானிபி லோகியஅப்³யாகதானி சேவ லோகியஅப்³யாகதமிஸ்ஸகானி ச பரிஞ்ஞேய்யானேவ, தஸ்மா தானி அனுபதி³ட்டா²னிபி இமினாவ த³ஸ்ஸிதானி ஹோந்தி. யஸ்மா பன அகுஸலம் ஏகந்ததோ பஹாதப்³ப³மேவ, ஏகந்தம் குஸலம் பா⁴வேதப்³ப³மேவ, லோகுத்தராப்³யாகதம் ஸச்சி²காதப்³ப³ம், தஸ்மா ‘‘தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் பஜஹதீ’’தி ‘‘அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் பா⁴வேதீ’’தி ‘‘அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் ஸச்சி²கரோதீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞிந்த்³ரியம் பன பா⁴வேதப்³ப³ம்பி அத்தி² ஸச்சி²காதப்³ப³ம்பி, தம் பா⁴வனாவஸேனேவ க³ஹிதம். தத்த² த்³வே புக்³க³லாதி ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸமங்கீ³ ச, அரஹத்தமக்³க³ஸமங்கீ³ ச. தேஸு ஏகோ ஸமுச்சி²ந்தி³தும் அஸமத்த²த்தா தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம் ந பஜஹதி நாம. ஏகோ பஹீனதோ³ஸத்தா சக்கு²ந்த்³ரியம் ந பரிஜானாதீதி அனுப்பாத³ம் ஆபாதே³தும் அஸமத்த²தாய ந பரிஜானாதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

பரிஞ்ஞாவாரவண்ணனா.

இந்த்³ரியயமகவண்ணனா நிட்டி²தா.

நிக³மனகதா²

ஏத்தாவதா ச –

யஸ்ஸோவாதே³ ட²த்வா, நிட்டி²தகிச்சஸ்ஸ கிச்சஸம்பன்னோ;

யுவதிஜனோபி அதீதோ, ஸுவிஹிதனியமோ யமஸ்ஸாணம்.

தே³வபரிஸாய மஜ்ஜே², தே³வபுரே ஸப்³ப³தே³வதே³வேன;

யமகம் நாம பகாஸிதம், யமாமலலோமேன யம் தேன.

பாளிவவத்தா²னவிதி⁴ம், புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனே ச அத்த²னயம்;

த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³தா⁴, யமகஅட்ட²கதா² மயா தஸ்ஸ.

ஸா ஸுப³ஹுஅந்தராயே, லோகம்ஹி யதா² அனந்தராயேன;

அயமஜ்ஜ பஞ்சமத்தேஹி, தந்தியா பா⁴ணவாரேஹி.

நிட்ட²ம் பத்தா ஏவம், நிட்டா²னம் பாபுணந்து ஸப்³பே³பி;

ஹிதஸுக²னிப்³ப³த்திகரா, மனோரதா² ஸப்³ப³ஸத்தானந்தி.

யமகப்பகரண-அட்ட²கதா² நிட்டி²தா.

நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ

அபி⁴த⁴ம்மபிடகே

பட்டா²னப்பகரண-அட்ட²கதா²

தே³வாதிதே³வோ தே³வானம், தே³வதா³னவபூஜிதோ,

தே³ஸயித்வா பகரணம், யமகம் ஸுத்³த⁴ஸம்யமோ.

அத்த²தோ த⁴ம்மதோ சேவ, க³ம்பீ⁴ரஸ்ஸாத² தஸ்ஸ யம்,

அனந்தரம் மஹாவீரோ, ஸத்தமம் இஸிஸத்தமோ.

பட்டா²னம் நாம நாமேன, நாமரூபனிரோத⁴னோ,

தே³ஸேஸி அதிக³ம்பீ⁴ர-நயமண்டி³ததே³ஸனம்.

இதா³னி தஸ்ஸ ஸம்பத்தோ, யஸ்மா ஸம்வண்ணனாக்கமோ,

தஸ்மா நம் வண்ணயிஸ்ஸாமி, தம் ஸுணாத² ஸமாஹிதாதி.

பச்சயுத்³தே³ஸவண்ணனா

ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹி அனுலோமபட்டா²னே த்³வாவீஸதி திகே நிஸ்ஸாய திகபட்டா²னம் நாம நித்³தி³ட்ட²ம், ஸதம் து³கே நிஸ்ஸாய து³கபட்டா²னம் நாம நித்³தி³ட்ட²ம். ததோ பரம் த்³வாவீஸதி திகே க³ஹேத்வா து³கஸதே பக்கி²பித்வா து³கதிகபட்டா²னம் நாம த³ஸ்ஸிதம். ததோ பரம் து³கஸதம் க³ஹேத்வா த்³வாவீஸதியா திகேஸு பக்கி²பித்வா திகது³கபட்டா²னம் நாம த³ஸ்ஸிதம். திகே பன திகேஸுயேவ பக்கி²பித்வா திகதிகபட்டா²னம் நாம த³ஸ்ஸிதம். து³கே ச து³கேஸுயேவ பக்கி²பித்வா து³கது³கபட்டா²னம் நாம த³ஸ்ஸிதம். ஏவம் –

திகஞ்ச பட்டா²னவரம் து³குத்தமம்,

து³கம் திகஞ்சேவ திகம் து³கஞ்ச;

திகம் திகஞ்சேவ து³கம் து³கஞ்ச,

ச² அனுலோமம்ஹி நயா ஸுக³ம்பீ⁴ராதி.

பச்சனீயபட்டா²னேபி த்³வாவீஸதி திகே நிஸ்ஸாய திகபட்டா²னம் நாம. து³கஸதம் நிஸ்ஸாய து³கபட்டா²னம் நாம. த்³வாவீஸதி திகே து³கஸதே பக்கி²பித்வா து³கதிகபட்டா²னம் நாம. து³கஸதம் த்³வாவீஸதியா திகேஸு பக்கி²பித்வா திகது³கபட்டா²னம் நாம. திகே திகேஸுயேவ பக்கி²பித்வா திகதிகபட்டா²னம் நாம. து³கே து³கேஸுயேவ பக்கி²பித்வா து³கது³கபட்டா²னம் நாமாதி ஏவம் பச்சனீயேபி ச²ஹி நயேஹி பட்டா²னம் நித்³தி³ட்ட²ம். தேன வுத்தம் –

‘‘திகஞ்ச பட்டா²னவரம் து³குத்தமம்,

து³கம் திகஞ்சேவ திகம் து³கஞ்ச;

திகம் திகஞ்சேவ து³கம் து³கஞ்ச,

ச² பச்சனீயம்ஹி நயா ஸுக³ம்பீ⁴ரா’’தி.

ததோ பரம் அனுலோமபச்சனீயேபி ஏதேனேவுபாயேன ச² நயா த³ஸ்ஸிதா. தேனாஹ –

‘‘திகஞ்ச பட்டா²னவரம் து³குத்தமம்,

து³கம் திகஞ்சேவ திகம் து³கஞ்ச;

திகம் திகஞ்சேவ து³கம் து³கஞ்ச,

ச² அனுலோமபச்சனீயம்ஹி நயா ஸுக³ம்பீ⁴ரா’’தி.

தத³னந்தரம் பச்சனீயானுலோமம்ஹி ஏதேஹேவ ச²ஹி நயேஹி நித்³தி³ட்ட²ம். தேனாஹ –

‘‘திகஞ்ச பட்டா²னவரம் து³குத்தமம்,

து³கம் திகஞ்சேவ திகம் து³கஞ்ச;

திகம் திகஞ்சேவ து³கம் து³கஞ்ச,

ச² பச்சனீயானுலோமம்ஹி நயா ஸுக³ம்பீ⁴ரா’’தி.

ஏவம் அனுலோமே ச² பட்டா²னானி, பச்சனீயே ச², அனுலோமபச்சனீயே ச², பச்சனீயானுலோமே ச² பட்டா²னானீதி இத³ம் ‘‘சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னஸமோதா⁴னபட்டா²னமஹாபகரணம் நாமா’’தி ஹி வுத்தம்.

தத்த² யேஸம் சதுவீஸதியா ஸமந்தபட்டா²னானம் ஸமோதா⁴னவஸேனேதம் சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னஸமோதா⁴னம் பட்டா²னமஹாபகரணம் நாமாதி வுத்தம், தேஸஞ்சேவ இமஸ்ஸ ச பகரணஸ்ஸ நாமத்தோ² தாவ ஏவம் வேதி³தப்³போ³. கேனட்டே²ன பட்டா²னந்தி? நானப்பகாரபச்சயட்டே²ன. ‘ப-காரோ’ ஹி நானப்பகாரத்த²ம் தீ³பேதி, டா²னஸத்³தோ³ பச்சயத்த²ம். டா²னாட்டா²னகுஸலதாதிஆதீ³ஸு ஹி பச்சயோ டா²னந்தி வுத்தோ. இதி நானப்பகாரானம் பச்சயானம் வஸேன தே³ஸிதத்தா இமேஸு சதுவீஸதியா பட்டா²னேஸு ஏகேகம் பட்டா²னம் நாம. இமேஸம் பன பட்டா²னானம் ஸமூஹதோ ஸப்³ப³ம்பேதம் பகரணம் பட்டா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

அபரோ நயோ – கேனட்டே²ன பட்டா²னந்தி? விப⁴ஜனட்டே²ன. ‘‘பஞ்ஞாபனா பட்ட²பனா விவரணா விப⁴ஜனா உத்தானீகம்ம’’ந்தி (ம. நி. 1.371) ஆக³தட்டா²னஸ்மிஞ்ஹி விப⁴ஜனட்டே²ன பட்டா²னம் பஞ்ஞாயதி. இதி குஸலாதீ³னம் த⁴ம்மானம் ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன விப⁴த்தத்தா இமேஸு சதுவீஸதியா பட்டா²னேஸு ஏகேகம் பட்டா²னம் நாம. இமேஸம் பன பட்டா²னானம் ஸமூஹதோ ஸப்³ப³ம்பேதம் பகரணம் பட்டா²னம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

அபரோ நயோ – கேனட்டே²ன பட்டா²னந்தி? பட்டி²தத்தே²ன. க³மனட்டே²னாதி அத்தோ². ‘‘கோ³ட்டா² பட்டி²தகா³வோ’’தி (ம. நி. 1.156) ஆக³தட்டா²னஸ்மிஞ்ஹி யேன பட்டா²னேன பட்டி²தகா³வோதி வுத்தோ, தம் அத்த²தோ க³மனம் ஹோதி. இதி நாதிவித்தா²ரிதனயேஸு த⁴ம்மஸங்க³ணீஆதீ³ஸு அனிஸ்ஸங்க³க³மனஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ ஹேதுபச்சயாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னேஸு குஸலாதீ³ஸு வித்தா²ரிதனயலாப⁴தோ நிஸ்ஸங்க³வஸேன பவத்தக³மனத்தா இமேஸு சதுவீஸதியா பட்டா²னேஸு ஏகேகம் பட்டா²னம் நாம. இமேஸம் பன பட்டா²னானம் ஸமூஹதோ ஸப்³ப³ம்பேதம் பகரணம் பட்டா²னம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² அனுலோமம்ஹி தாவ பட²மம் திகவஸேன தே³ஸிதத்தா திகபட்டா²னம் நாம. தஸ்ஸ பத³ச்சே²தோ³ – திகானம் பட்டா²னம் ஏத்த² அத்தீ²தி திகபட்டா²னம். திகானம் நானப்பகாரகா பச்சயா ஏதிஸ்ஸா தே³ஸனாய அத்தீ²தி அத்தோ². து³தியவிகப்பேபி திகானம் பட்டா²னந்த்வேவ திகபட்டா²னம். ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன திகானம் விப⁴ஜனாதி அத்தோ². ததியவிகப்பே ஹேதுபச்சயாதி³பே⁴த³பி⁴ன்னதாய லத்³த⁴வித்தா²ரா திகா ஏவ பட்டா²னம் திகபட்டா²னம். ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸங்க³க³மனபூ⁴மீதி அத்தோ². து³கபட்டா²னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் அனுலோமே ச²பட்டா²னானி விதி³த்வா பச்சனீயாதீ³ஸுபி இமினாவுபாயேன வேதி³தப்³பா³னி.

யஸ்மா பனேதானி அனுலோமே, பச்சனீயே, அனுலோமபச்சனீயே, பச்சனீயானுலோமேதி ஸமந்தா ச² ச² ஹுத்வா சதுவீஸதி ஹோந்தி; தஸ்மா ‘‘சதுவீஸதி ஸமந்தபட்டா²னானீ’’தி வுச்சந்தி. இதி இமேஸம் சதுவீஸதியா கு²த்³த³கபட்டா²னஸங்கா²தானம் ஸமந்தபட்டா²னானம் ஸமோதா⁴னவஸேனேதம் சதுவீஸதிஸமந்தபட்டா²னஸமோதா⁴னம் பட்டா²னமஹாபகரணம் நாம.

தம் பனேதம் யே திகாத³யோ நிஸ்ஸாய நித்³தி³ட்ட²த்தா ‘‘திகபட்டா²னம் து³கபட்டா²னம்…பே… து³கது³கபட்டா²ன’’ந்தி வுத்தம், தே அனாமஸித்வா யேஸம் பச்சயானம் வஸேன தே திகாத³யோ விப⁴த்தா தே பச்சயே த³ஸ்ஸேதும் ஆதி³தோ தாவஸ்ஸ மாதிகானிக்கே²பவாரோ நாம வுத்தோ; பச்சயவிப⁴ங்க³வாரோதிபி தஸ்ஸேவ நாமம். ஸோ உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸதோ து³விதோ⁴. தஸ்ஸ ஹேதுபச்சயோ…பே… அவிக³தபச்சயோதி அயம் உத்³தே³ஸோ.

தத்த² ஹேது ச ஸோ பச்சயோ சாதி ஹேதுபச்சயோ. ஹேது ஹுத்வா பச்சயோ, ஹேதுபா⁴வேன பச்சயோதி வுத்தம் ஹோதி. ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² ஹேதூதி வசனாவயவகாரணமூலானமேதம் அதி⁴வசனம். ‘‘படிஞ்ஞா ஹேதூ’’திஆதீ³ஸு ஹி லோகே வசனாவயவோ ஹேதூதி, வுச்சதி. ஸாஸனே பன ‘‘யே த⁴ம்மா ஹேதுப்பப⁴வா’’திஆதீ³ஸு (மஹாவ. 60) காரணம். ‘‘தயோ குஸலா ஹேதூ, தயோ அகுஸலா ஹேதூ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 1059) மூலம் ஹேதூதி வுச்சதி. தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். பச்சயோதி ஏத்த² பன அயம் வசனத்தோ² – படிச்ச ஏதஸ்மா ஏதீதி பச்சயோ, அப்பச்சக்கா²ய நம் வத்ததீதி அத்தோ². யோ ஹி த⁴ம்மோ யம் த⁴ம்மம் அப்பச்சக்கா²ய திட்ட²தி வா உப்பஜ்ஜதி வா, ஸோ தஸ்ஸ பச்சயோதி வுத்தம் ஹோதி.

லக்க²ணதோ பன உபகாரகலக்க²ணோ பச்சயோ, யோ ஹி த⁴ம்மோ யஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ டி²தியா வா உப்பத்தியா வா உபகாரகோ ஹோதி, ஸோ தஸ்ஸ பச்சயோதி வுச்சதி. பச்சயோ, ஹேது; காரணம் நிதா³னம் ஸம்ப⁴வோ, பப⁴வோதி அத்த²தோ ஏகம், ப்³யஞ்ஜனதோ நானம். இதி மூலட்டே²ன ஹேது, உபகாரகட்டே²ன பச்சயோதி ஸங்கே²பதோ மூலட்டே²ன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஹேதுபச்சயோ. ஸோ ஹி ஸாலிஆதீ³னம் ஸாலிபீ³ஜாதீ³னி விய, மணிப்பபா⁴தீ³னம் விய ச மணிவண்ணாத³யோ குஸலாதீ³னம் குஸலாதி³பா⁴வஸாத⁴கோதி ஆசரியானம் அதி⁴ப்பாயோ. ஏவம் ஸந்தே பன தம்ஸமுட்டா²னரூபேஸு ஹேதுபச்சயதா ந ஸம்பஜ்ஜதி. ந ஹி ஸோ தேஸம் குஸலாதி³பா⁴வம் ஸாதே⁴தி, ந ச பச்சயோ ந ஹோதீதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி. அஹேதுகசித்தானஞ்ச வினா ஏதேன அப்³யாகதபா⁴வோ ஸித்³தோ⁴.

ஸஹேதுகானம்பி ச யோனிஸோமனஸிகாராதி³படிப³த்³தோ⁴ குஸலாதி³பா⁴வோ ந ஸம்பயுத்தஹேதுபடிப³த்³தோ⁴. யதி³ ச ஸம்பயுத்தஹேதூஸு ஸபா⁴வதோவ குஸலாதி³பா⁴வோ ஸியா, தம்ஸம்பயுத்தேஸு ஹேதுபடிப³த்³தோ⁴ அலோபோ⁴ குஸலோ வா ஸியா அப்³யாகதோ வா. யஸ்மா பன உப⁴யதா²பி ஹோதி, தஸ்மா யதா² ஸம்பயுத்தேஸு, ஏவம் ஹேதூஸுபி குஸலாதி³தா பரியேஸிதப்³பா³. குஸலாதி³பா⁴வஸாத⁴னவஸேன பன ஹேதூனம் மூலட்ட²ம் அக்³க³ஹேத்வா ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னவஸேன க³ய்ஹமானே ந கிஞ்சி விருஜ்ஜ²தி. லத்³த⁴ஹேதுபச்சயா ஹி த⁴ம்மா விருள்ஹமூலா விய பாத³பா தி²ரா ஹோந்தி ஸுப்பதிட்டி²தா, அஹேதுகா பன திலபீ³ஜகாதி³ஸேவாலா விய ந ஸுப்பதிட்டி²தா. இதி மூலட்டே²ன உபகாரகோதி ஸுப்பதிட்டி²தபா⁴வஸாத⁴னேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஹேதுபச்சயோதி வேதி³தப்³போ³.

ததோ பரேஸு ஆரம்மணவஸேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஆரம்மணபச்சயோ. ஸோ ‘‘ரூபாயதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா’’தி ஆரபி⁴த்வாபி ‘‘யம் யம் த⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ யே யே த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா, தே தே த⁴ம்மா தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஓஸாபிதத்தா ந கோசி த⁴ம்மோ ந ஹோதி. யதா² ஹி து³ப்³ப³லோ புரிஸோ த³ண்ட³ம் வா ரஜ்ஜும் வா ஆலம்பி³த்வாவ உட்ட²ஹதி சேவ திட்ட²தி ச, ஏவம் சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா ரூபாதி³ஆரம்மணம் ஆரப்³பே⁴வ உப்பஜ்ஜந்தி சேவ திட்ட²ந்தி ச. தஸ்மா ஸப்³பே³பி சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் ஆரம்மணபூ⁴தா த⁴ம்மா ஆரம்மணபச்சயோதி வேதி³தப்³பா³.

ஜேட்ட²கட்டே²ன உபகாரகோ த⁴ம்மோ அதி⁴பதிபச்சயோ. ஸோ ஸஹஜாதாரம்மணவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ‘‘ச²ந்தா³தி⁴பதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் அதி⁴பதிபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³வசனதோ ச²ந்த³வீரியசித்தவீமம்ஸஸங்கா²தா சத்தாரோ த⁴ம்மா ஸஹஜாதாதி⁴பதிபச்சயோதி வேதி³தப்³பா³, நோ ச கோ² ஏகதோ. யதா³ ஹி ச²ந்த³ம் து⁴ரம் ஜேட்ட²கம் கத்வா சித்தம் பவத்ததி, ததா³ ச²ந்தோ³வ அதி⁴பதி, ந இதரே. ஏஸ நயோ ஸேஸேஸுபி. யம் பன த⁴ம்மம் க³ரும் கத்வா அரூபத⁴ம்மா பவத்தந்தி, ஸோ நேஸம் ஆரம்மணாதி⁴பதி. தேன வுத்தம் – ‘‘யம் யம் த⁴ம்மம் க³ரும் கத்வா யே யே த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா, தே தே த⁴ம்மா தேஸம் தேஸம் த⁴ம்மானம் அதி⁴பதிபச்சயேன பச்சயோ’’தி.

அனந்தரபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ அனந்தரபச்சயோ. ஸமனந்தரபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஸமனந்தரபச்சயோ. இத³ஞ்ச பச்சயத்³வயம் ப³ஹுதா⁴ பபஞ்சயந்தி. அயம் பனேத்த² ஸாரோ – யோ ஹி ஏஸ சக்கு²விஞ்ஞாணானந்தரா மனோதா⁴து, மனோதா⁴துஅனந்தரா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதிஆதி³ சித்தனியமோ, ஸோ யஸ்மா புரிமசித்தவஸேனேவ இஜ்ஜ²தி, ந அஞ்ஞதா². தஸ்மா அத்தனோ அத்தனோ அனந்தரம் அனுரூபஸ்ஸ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ உப்பாத³னஸமத்தோ²வ த⁴ம்மோ அனந்தரபச்சயோ. தேனேவாஹ – ‘‘அனந்தரபச்சயோதி சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து தம்ஸம்பயுத்தகா ச த⁴ம்மா மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³.

யோ அனந்தரபச்சயோ, ஸ்வேவ ஸமனந்தரபச்சயோ. ப்³யஞ்ஜனமத்தமேவ ஹேத்த² நானம், உபசயஸந்ததிஆதீ³ஸு விய, அதி⁴வசனனிருத்திது³காதீ³ஸு விய ச, அத்த²தோ பன நானம் நத்தி². யம்பி ‘‘அத்³தா⁴னந்தரதாய அனந்தரபச்சயோ, காலானந்தரதாய ஸமனந்தரபச்சயோ’’தி ஆசரியானம் மதம், தம் ‘‘நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகுஸலம் ப²லஸமாபத்தியா ஸமனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதீ³ஹி விருஜ்ஜ²தி. யம்பி தத்த² வத³ந்தி – ‘‘த⁴ம்மானம் ஸமுட்டா²பனஸமத்த²தா ந பரிஹாயதி, பா⁴வனாப³லேன பன வாரிதத்தா த⁴ம்மா ஸமனந்தரம் நுப்பஜ்ஜந்தீ’’தி, தம்பி காலானந்தரதாய அபா⁴வமேவ ஸாதே⁴தி. பா⁴வனாப³லேன ஹி தத்த² காலானந்தரதா நத்தீ²தி, மயம்பி ஏததே³வ வதா³ம. யஸ்மா ச காலானந்தரதா நத்தி², தஸ்மா ஸமனந்தரபச்சயதா ந யுஜ்ஜதி. காலானந்தரதாய ஹி தேஸம் ஸமனந்தரபச்சயோ ஹோதீதி லத்³தி⁴. தஸ்மா அபி⁴னிவேஸம் அகத்வா ப்³யஞ்ஜனமத்ததோவேத்த² நானாகரணம் பச்சேதப்³ப³ம், ந அத்த²தோ. கத²ம்? நத்தி² ஏதேஸம் அந்தரந்தி ஹி அனந்தரா. ஸண்டா²னாபா⁴வதோ ஸுட்டு² அனந்தராதி ஸமனந்தரா.

உப்பஜ்ஜமானோ ஸஹ உப்பஜ்ஜமானபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஸஹஜாதபச்சயோ, பகாஸஸ்ஸ பதீ³போ விய. ஸோ அரூபக்க²ந்தா⁴தி³வஸேன ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. யதா²ஹ – சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ. சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம்…பே… ஓக்கந்திக்க²ணே நாமரூபம் அஞ்ஞமஞ்ஞம்…பே… சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னானம் ரூபானம்…பே… மஹாபூ⁴தா உபாதா³ரூபானம்…பே… ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபீனம் த⁴ம்மானம் கிஞ்சிகாலே ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ; கிஞ்சி காலே ந ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி. இத³ம் ஹத³யவத்து²மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

அஞ்ஞமஞ்ஞம் உப்பாத³னுபத்த²ம்ப⁴னபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயோ. அஞ்ஞமஞ்ஞுபத்த²ம்ப⁴கம் தித³ண்ட³ம் விய. ஸோ அரூபக்க²ந்தா⁴தி³வஸேன திவிதோ⁴ ஹோதி. யதா²ஹ – சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன பச்சயோ. சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா…பே… ஓக்கந்திக்க²ணே நாமரூபம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயேன பச்சயோதி.

அதி⁴ட்டா²னாகாரேன நிஸ்ஸயாகாரேன ச உபகாரகோ த⁴ம்மோ நிஸ்ஸயபச்சயோ, தருசித்தகம்மாதீ³னம் பத²வீபடாத³யோ விய. ஸோ ‘‘சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏவம் ஸஹஜாதே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ச²ட்டோ² பனேத்த² கோட்டா²ஸோ ‘‘சக்கா²யதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா, ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயாயதனம் காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் நிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ. யம் ரூபம் நிஸ்ஸாய மனோதா⁴து ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச வத்தந்தி, தம் ரூபம் மனோதா⁴துயா ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ச தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் நிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏவம் விப⁴த்தோ.

உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி இத⁴ பன அயம் தாவ வசனத்தோ² – தத³தீ⁴னவுத்திதாய அத்தனோ ப²லேன நிஸ்ஸிதோ, ந படிக்கி²த்தோதி நிஸ்ஸயோ. யதா² பன பு⁴ஸோ ஆயாஸோ உபாயாஸோ, ஏவம் பு⁴ஸோ நிஸ்ஸயோ உபனிஸ்ஸயோ. ப³லவகாரணஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தஸ்மா ப³லவகாரணபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயோ, அனந்தரூபனிஸ்ஸயோ பகதூபனிஸ்ஸயோதி திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² ‘‘தா³னம் த³த்வா ஸீலம் ஸமாதி³யித்வா உபோஸத²கம்மம் கத்வா தம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²தி, புப்³பே³ ஸுசிண்ணானி க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²தி, ஜா²னா வுட்ட²ஹித்வா ஜா²னம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²தி, ஸேக்கா² கோ³த்ரபு⁴ம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தி, வோதா³னம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தி, ஸேக்கா² மக்³கா³ வுட்ட²ஹித்வா மக்³க³ம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²ந்தீ’’தி ஏவமாதி³னா நயேன ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயோ தாவ ஆரம்மணாதி⁴பதினா ஸத்³தி⁴ம் நானத்தம் அகத்வா விப⁴த்தோ. தத்த² யம் ஆரம்மணம் க³ரும் கத்வா சித்தசேதஸிகா உப்பஜ்ஜந்தி, தம் நியமதோ தேஸம் ஆரம்மணேஸு ப³லவாரம்மணம் ஹோதி. இதி க³ருகாதப்³ப³மத்தட்டே²ன ஆரம்மணாதி⁴பதி, ப³லவகாரணட்டே²ன ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயோதி ஏவமேதேஸம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அனந்தரூபனிஸ்ஸயோபி ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா க²ந்தா⁴ பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் குஸலானம் க²ந்தா⁴னம் உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன அனந்தரபச்சயேன ஸத்³தி⁴ம் நானத்தம் அகத்வாவ விப⁴த்தோ. மாதிகானிக்கே²பே பன நேஸம் ‘‘சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴து தம்ஸம்பயுத்தகா ச த⁴ம்மா மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன அனந்தரஸ்ஸ ச ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன உபனிஸ்ஸயஸ்ஸ ச ஆக³தத்தா நிக்கே²பவிஸேஸோ அத்தி², ஸோபி அத்த²தோ ஏகீபா⁴வமேவ க³ச்ச²தி. ஏவம் ஸந்தேபி அத்தனோ அத்தனோ அனந்தரம் அனுரூபஸ்ஸ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ பவத்தனஸமத்த²தாய அனந்தரதா புரிமசித்தஸ்ஸ ச பச்சி²மசித்துப்பாத³னே ப³லவதாய அனந்தரூபனிஸ்ஸயதா வேதி³தப்³பா³. யதா² ஹி ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு கஞ்சி த⁴ம்மம் வினாபி சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ந ஏவம் அனந்தரசித்தம், வினா சித்தஸ்ஸ உப்பத்தி நாம அத்தி², தஸ்மா ப³லவபச்சயோ ஹோதி. இதி அத்தனோ அத்தனோ அனந்தரம் அனுரூபசித்துப்பாத³வஸேன அனந்தரபச்சயோ, ப³லவகாரணவஸேன அனந்தரூபனிஸ்ஸயோதி ஏவமேதேஸம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

பகதூபனிஸ்ஸயோ பன பகதோ உபனிஸ்ஸயோ பகதூபனிஸ்ஸயோ. பகதோ நாம அத்தனோ ஸந்தானே நிப்பா²தி³தோ வா ஸத்³தா⁴ஸீலாதி³; உபஸேவிதோ வா உதுபோ⁴ஜனாதி³. பகதியாயேவ வா உபனிஸ்ஸயோ பகதூபனிஸ்ஸயோ, ஆரம்மணானந்தரேஹி அஸம்மிஸ்ஸோதி அத்தோ². தஸ்ஸ ‘‘பகதூபனிஸ்ஸயோ – ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாய தா³னம் தே³தி, ஸீலம் ஸமாதி³யதி, உபோஸத²கம்மம் கரோதி, ஜா²னம் உப்பாதே³தி, விபஸ்ஸனம் உப்பாதே³தி, மக்³க³ம் உப்பாதே³தி, அபி⁴ஞ்ஞம் உப்பாதே³தி, ஸமாபத்திம் உப்பாதே³தி, ஸீலம்… ஸுதம்… சாக³ம்… பஞ்ஞம் உபனிஸ்ஸாய தா³னம் தே³தி…பே… ஸமாபத்திம் உப்பாதே³தி. ஸத்³தா⁴… ஸீலம்… ஸுதம்… சாகோ³… பஞ்ஞா ஸத்³தா⁴ய… ஸீலஸ்ஸ… ஸுதஸ்ஸ… சாக³ஸ்ஸ… பஞ்ஞாய உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன அனேகப்பகாரகோ பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. இதி இமே ஸத்³தா⁴த³யோ பகதா சேவ ப³லவகாரணட்டே²ன உபனிஸ்ஸயா சாதி பகதூபனிஸ்ஸயோதி.

பட²மதரம் உப்பஜ்ஜித்வா வத்தமானபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ புரேஜாதபச்சயோ. ஸோ பஞ்சத்³வாரே வத்தா²ரம்மணஹத³யவத்து²வஸேன ஏகாத³ஸவிதோ⁴ ஹோதி. யதா²ஹ – சக்கா²யதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ. ஸோத… கா⁴ன… ஜிவ்ஹா… காயாயதனம், ரூபாயதனம், ஸத்³த³… க³ந்த⁴… ரஸ… போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம், காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ. ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ. யம் ரூபம் நிஸ்ஸாய மனோதா⁴து ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச வத்தந்தி, தம் ரூபம் மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் கிஞ்சி காலே புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோ, கிஞ்சி காலே ந புரேஜாதபச்சயேன பச்சயோதி.

புரேஜாதானம் ரூபத⁴ம்மானம் உபத்த²ம்ப⁴கட்டே²ன உபகாரகோ அரூபத⁴ம்மோ பச்சா²ஜாதபச்சயோ, கி³ஜ்ஜ²போதகஸரீரானம் ஆஹாராஸாசேதனா விய. தேன வுத்தம் – ‘‘பச்சா²ஜாதா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா புரேஜாதஸ்ஸ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ பச்சா²ஜாதபச்சயேன பச்சயோ’’தி.

ஆஸேவனட்டே²ன அனந்தரானம் பகு³ணப³லவபா⁴வாய உபகாரகோ த⁴ம்மோ ஆஸேவனபச்சயோ, க³ந்தா²தீ³ஸு புரிமாபுரிமாபி⁴யோகோ³ விய. ஸோ குஸலாகுஸலகிரியஜவனவஸேன திவிதோ⁴ ஹோதி. யதா²ஹ – புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோ. புரிமா புரிமா அகுஸலா…பே… கிரியாப்³யாகதா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் கிரியாப்³யாகதானம் த⁴ம்மானம் ஆஸேவனபச்சயேன பச்சயோதி.

சித்தபயோக³ஸங்கா²தேன கிரியாபா⁴வேன உபகாரகோ த⁴ம்மோ கம்மபச்சயோ. ஸோ நானாக்க²ணிகாய சேவ குஸலாகுஸலசேதனாய ஸஹஜாதாய ச ஸப்³பா³யபி சேதனாய வஸேன து³விதோ⁴ ஹோதி. யதா²ஹ – குஸலாகுஸலம் கம்மம் விபாகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் கம்மபச்சயேன பச்சயோ. சேதனா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம் ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் கம்மபச்சயேன பச்சயோதி.

நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வேன நிருஸ்ஸாஹஸந்தபா⁴வாய உபகாரகோ விபாகத⁴ம்மோ விபாகபச்சயோ. ஸோ பவத்தே சித்தஸமுட்டா²னானம், படிஸந்தி⁴யம் கடத்தா ச ரூபானம், ஸப்³ப³த்த² ச ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் விபாகபச்சயோ ஹோதி. யதா²ஹ – விபாகாப்³யாகதோ ஏகோ க²ந்தோ⁴ திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், சித்தஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம், விபாகபச்சயேன பச்சயோ…பே… படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதோ ஏகோ க²ந்தோ⁴…பே… த்³வே க²ந்தா⁴ த்³வின்னம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் விபாகபச்சயேன பச்சயோ. க²ந்தா⁴ வத்து²ஸ்ஸ விபாகபச்சயேன பச்சயோதி.

ரூபாரூபானம் உபத்த²ம்ப⁴கட்டே²ன உபகாரகா சத்தாரோ ஆஹாரா ஆஹாரபச்சயோ. யதா²ஹ – கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ. அரூபினோ ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோதி. பஞ்ஹாவாரே பன ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதா ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ’’திபி வுத்தம்.

அதி⁴பதியட்டே²ன உபகாரகா இத்தி²ந்த்³ரியபுரிஸிந்த்³ரியவஜ்ஜா வீஸதிந்த்³ரியா இந்த்³ரியபச்சயோ. தத்த² சக்கு²ந்த்³ரியாத³யோ பஞ்ச அரூபத⁴ம்மானம்யேவ, ஸேஸா ரூபாரூபானம் பச்சயா ஹோந்தி. யதா²ஹ – சக்கு²ந்த்³ரியம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா, ஸோத… கா⁴ன… ஜிவ்ஹா… காயிந்த்³ரியம் காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் இந்த்³ரியபச்சயேன பச்சயோ. ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் கடத்தாரூபானம் இந்த்³ரியபச்சயேன பச்சயோ. அரூபினோ இந்த்³ரியா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் இந்த்³ரியபச்சயேன பச்சயோதி. பஞ்ஹாவாரே பன ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதா இந்த்³ரியா ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் இந்த்³ரியபச்சயேன பச்சயோ’’திபி வுத்தம்.

உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன உபகாரகானி ட²பேத்வா த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணேஸு காயிகஸுக²து³க்க²வேத³னாத்³வயம் ஸப்³பா³னிபி குஸலாதி³பே⁴தா³னி ஸத்த ஜா²னங்கா³னி ஜா²னபச்சயோ. யதா²ஹ – ஜா²னங்கா³னி ஜா²னஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஜா²னபச்சயேன பச்சயோதி. பஞ்ஹாவாரே பன படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதானி ஜா²னங்கா³னி ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் ஜா²னபச்சயேன பச்சயோ’’திபி வுத்தம்.

யதோ ததோ வா நிய்யானட்டே²ன உபகாரகானி குஸலாதி³பே⁴தா³னி த்³வாத³ஸ மக்³க³ங்கா³னி மக்³க³பச்சயோ. யதா²ஹ – ‘‘மக்³க³ங்கா³னி மக்³க³ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் மக்³க³பச்சயேன பச்சயோ’’தி. பஞ்ஹாவாரே பன ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதானி மக்³க³ங்கா³னி ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் மக்³க³பச்சயேன பச்சயோ’’தி வுத்தம். ந ஏதே பன த்³வேபி ஜா²னமக்³க³பச்சயா யதா²ஸங்க்²யம் த்³விபஞ்சவிஞ்ஞாணாஹேதுகசித்தேஸு லப்³ப⁴ந்தீதி வேதி³தப்³பா³.

ஏகவத்து²கஏகாரம்மணஏகுப்பாதே³கனிரோத⁴ஸங்கா²தேன ஸம்பயுத்தபா⁴வேன உபகாரகா அரூபத⁴ம்மா ஸம்பயுத்தபச்சயோ. யதா²ஹ – ‘‘சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸம்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ’’தி.

ஏகவத்து²காதி³பா⁴வானுபக³மேன உபகாரகா ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபீனம், அரூபினோ த⁴ம்மா ரூபீனம் விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ. ஸோ ஸஹஜாதபச்சா²ஜாதபுரேஜாதவஸேன திவிதோ⁴ ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ஸஹஜாதா குஸலா க²ந்தா⁴ சித்தஸமுட்டா²னானம் ரூபானம் விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ. பச்சா²ஜாதா குஸலா க²ந்தா⁴ புரேஜாதஸ்ஸ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோதி. அப்³யாகதபத³ஸ்ஸ பன ஸஹஜாதவிப⁴ங்கே³ ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதா க²ந்தா⁴ கடத்தாரூபானம் விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ. க²ந்தா⁴ வத்து²ஸ்ஸ, வத்து² க²ந்தா⁴னம் விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ’’தி வுத்தம். புரேஜாதம் பன சக்கு²ந்த்³ரியாதி³வத்து²வஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யதா²ஹ – புரேஜாதம் சக்கா²யதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… காயாயதனம் காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோ. வத்து² விபாகாப்³யாகதானம் கிரியாப்³யாகதானம் க²ந்தா⁴னம் வத்து² குஸலானம் க²ந்தா⁴னம், வத்து² அகுஸலானம் க²ந்தா⁴னம் விப்பயுத்தபச்சயேன பச்சயோதி.

பச்சுப்பன்னலக்க²ணேன அத்தி²பா⁴வேன தாதி³ஸஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ உபத்த²ம்ப⁴கட்டே²ன உபகாரகோ த⁴ம்மோ அத்தி²பச்சயோ. தஸ்ஸ அரூபக்க²ந்த⁴மஹாபூ⁴தனாமரூபசித்தசேதஸிகமஹாபூ⁴தாயதனவத்து²வஸேன ஸத்ததா⁴ மாதிகா நிக்கி²த்தா. யதா²ஹ – சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ; சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா அஞ்ஞமஞ்ஞம், ஓக்கந்திக்க²ணே நாமரூபம் அஞ்ஞமஞ்ஞம், சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னானம் ரூபானம் மஹாபூ⁴தா உபாதா³ரூபானம், சக்கா²யதனம் சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா…பே… காயாயதனம்…பே… ரூபாயதனம்…பே… போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் காயவிஞ்ஞாணதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ. ரூபாயதனம்…பே… போ²ட்ட²ப்³பா³யதனம் மனோதா⁴துயா தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ. யம் ரூபம் நிஸ்ஸாய மனோதா⁴து ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ச வத்தந்தி, தம் ரூபம் மனோதா⁴துயா ச மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ச தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச த⁴ம்மானம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோதி. பஞ்ஹாவாரே பன ஸஹஜாதம், புரேஜாதம், பச்சா²ஜாதம், ஆஹாரம், இந்த்³ரியந்திபி நிக்கி²பித்வா ஸஹஜாதே தாவ ‘‘ஏகோ க²ந்தோ⁴ திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் சித்தஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா நயேன நித்³தே³ஸோ கதோ. புரேஜாதே புரேஜாதானம் சக்கா²தீ³னம் வஸேன நித்³தே³ஸோ கதோ. பச்சா²ஜாதே புரேஜாதஸ்ஸ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ பச்சா²ஜாதானம் சித்தசேதஸிகானம் பச்சயவஸேன நித்³தே³ஸோ கதோ. ஆஹாரிந்த்³ரியேஸு பன ‘‘கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ. ரூபஜீவிதிந்த்³ரியம் கடத்தாரூபானம் அத்தி²பச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏவம் நித்³தே³ஸோ கதோதி.

அத்தனோ அனந்தரம் உப்பஜ்ஜமானானம் அரூபத⁴ம்மானம் பவத்திஓகாஸஸ்ஸ தா³னேன உபகாரகா ஸமனந்தரனிருத்³தா⁴ அரூபத⁴ம்மா நத்தி²பச்சயோ. யதா²ஹ – ஸமனந்தரனிருத்³தா⁴ சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா படுப்பன்னானம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் நத்தி²பச்சயேன பச்சயோதி.

தே ஏவ விக³தபா⁴வேன உபகாரகத்தா விக³தபச்சயோ. யதா²ஹ – ஸமனந்தரவிக³தா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா படுப்பன்னானம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் விக³தபச்சயேன பச்சயோதி.

அத்தி²பச்சயத⁴ம்மா ஏவ அவிக³தபா⁴வேன உபகாரகத்தா அவிக³தபச்சயோதி வேதி³தப்³பா³. தே³ஸனாவிலாஸேன பன ததா² வினேதப்³ப³வேனேய்யவஸேன வா அயம் து³கோ வுத்தோ; ஸஹேதுகது³கம் வத்வாபி ஹேதுஸம்பயுத்தது³கோ வியாதி.

இமேஸு பன சதுவீஸதியா பச்சயேஸு அஸம்மோஹத்த²ம் –

த⁴ம்மதோ காலதோ சேவ, நானப்பகாரபே⁴த³தோ;

பச்சயுப்பன்னதோ சேவ, விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

தத்த² த⁴ம்மதோதி – இமேஸு ஹி பச்சயேஸு ஹேதுபச்சயோ தாவ நாமரூபத⁴ம்மேஸு நாமத⁴ம்மேகதே³ஸோ. ஆரம்மணபச்சயோ ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ஞத்தியா ச அபா⁴வேன ஸப்³பே³பி நாமரூபத⁴ம்மா. அதி⁴பதிபச்சயே ஸஹஜாதாதி⁴பதி நாமத⁴ம்மேகதே³ஸோ, ததா² கம்மஜா²னமக்³க³பச்சயா. ஆரம்மணாதி⁴பதி ஸப்³பே³பி க³ருகாதப்³பா³ ஆரம்மணத⁴ம்மா. அனந்தரஸமனந்தரபச்சா²ஜாதஆஸேவனவிபாகஸம்பயுத்தனத்தி²விக³தபச்சயா நாமத⁴ம்மாவ. நிப்³பா³னஸ்ஸ அஸங்க³ஹிதத்தா நாமத⁴ம்மேகதே³ஸோதிபி வத்தும் வட்டதி. புரேஜாதபச்சயோ ரூபேகதே³ஸோ. ஸேஸா யதா²லாப⁴வஸேன நாமரூபத⁴ம்மாதி ஏவம் தாவேத்த² த⁴ம்மதோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

காலதோதி –

பச்சுப்பன்னாவ ஹோந்தேத்த², பச்சயா த³ஸ பஞ்ச ச;

அதீதா ஏவ பஞ்சேகோ, தே காலே த்³வேபி நிஸ்ஸிதோ;

தயோ திகாலிகா சேவ, விமுத்தா சாபி காலதோதி.

ஏதேஸு ஹி ஹேதுபச்சயோ ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயபுரேஜாதபச்சா²ஜாதவிபாகஆஹாரஇந்த்³ரியஜா²னமக்³க³ஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தஅத்தி²அவிக³தபச்சயோதி இமே பன்னரஸ பச்சயா பச்சுப்பன்னத⁴ம்மாவ ஹோந்தி. அனந்தரபச்சயோ ஸமனந்தரஆஸேவனனத்தி²விக³தபச்சயோதி இமே பஞ்ச அதீதாயேவ ஹோந்தி. ஏகோ பன கம்மபச்சயோ, ஸோ பச்சுப்பன்னாதீதே த்³வேபி காலே நிஸ்ஸிதோ ஹோதி. ஸேஸா ஆரம்மணபச்சயோ அதி⁴பதிபச்சயோ உபனிஸ்ஸயபச்சயோதி இமே தயோ பச்சயா தேகாலிகாபி ஹோந்தி, பஞ்ஞத்தியா ஸத்³தி⁴ம் நிப்³பா³னஸ்ஸ ஸங்க³ஹிதத்தா காலவிமுத்தாபீதி. ஏவமேத்த² காலதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

நானப்பகாரபே⁴த³தோ பச்சயுப்பன்னதோதி இமேஸம் பன த்³வின்னம் பதா³னம் அத்தோ² நித்³தே³ஸவாரே ஆவிப⁴விஸ்ஸதீதி.

பச்சயுத்³தே³ஸவண்ணனா.

பச்சயனித்³தே³ஸோ

1. ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

1. இதா³னி ஸப்³பே³பி தே பச்சயே உத்³தி³ட்ட²படிபாடியா நித்³தி³ஸித்வா த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுபச்சயோதி ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஹேதுபச்சயோதி சதுவீஸதியா பச்சயேஸு நிக்கி²த்தபடிபாடியா ஸப்³ப³பட²மம் பா⁴ஜேதப்³ப³ஸ்ஸ பது³த்³தா⁴ரோ. ஸேஸபச்சயேஸுபி இமினாவ நயேன பட²மம் பா⁴ஜேதப்³ப³பத³ம் உத்³த⁴ரித்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பனேத்த² ஸம்ப³ந்தோ⁴ – யோ பச்சயுத்³தே³ஸே ஹேதுபச்சயோதி உத்³தி³ட்டோ², ஸோ நித்³தே³ஸதோ ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஏவம் வேதி³தப்³போ³. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³பச்சயேஸு பா⁴ஜேதப்³ப³ஸ்ஸ பத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³.

இதா³னி ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஏத்த² ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி அவத்வா ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி கஸ்மா வுத்தந்தி? பச்சயஸ்ஸ சேவ பச்சயுப்பன்னானஞ்ச வவத்தா²பனதோ. ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி ஹி வுத்தே ஹேதுனா ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி அத்தோ² ப⁴வேய்ய. ஏவம் ஸந்தே அஸுகோ நாம த⁴ம்மோ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி பச்சயவவத்தா²னம் ந பஞ்ஞாயேய்ய. அதா²பி ஹேதுனா ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதுஸம்பயுத்தகானந்தி அத்த²ம் அக்³க³ஹேத்வாவ யேஸம் கேஸஞ்சி ஸம்பயுத்தகானம் ஹேதூ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி அத்தோ² ப⁴வேய்ய, ஏவம் ஸந்தே ஹேதுனா விப்பயுத்தா சக்கு²விஞ்ஞாணாத³யோபி ஸம்பயுத்தகாயேவ, ஹேதுனா ஸம்பயுத்தா குஸலாத³யோபி. தத்த² அயம் ஹேது அஸுகஸ்ஸ நாம ஸம்பயுத்தகத⁴ம்மஸ்ஸ பச்சயோதி பச்சயுப்பன்னவவத்தா²னம் ந பஞ்ஞாயேய்ய. தஸ்மா பச்சயஞ்சேவ பச்சயுப்பன்னஞ்ச வவத்தா²பேந்தோ ‘‘ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி ஆஹ. தஸ்ஸத்தோ² – ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் குஸலாதி³த⁴ம்மானம் யோ ஹேது ஸம்பயுத்தகோ, ஸோ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி. தத்ராபி ‘‘பச்சயோ’’தி அவத்வா ‘‘ஹேதுபச்சயேனா’’தி வசனம் ஹேதுனோ அஞ்ஞதா² பச்சயபா⁴வபடிஸேத⁴னத்த²ம். அயஞ்ஹி ஹேது ஹேதுபச்சயேனாபி பச்சயோ ஹோதி, ஸஹஜாதாதி³பச்சயேனாபி. தத்ராஸ்ஸ ய்வாயம் ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன அஞ்ஞதா²பி பச்சயபா⁴வோ, தஸ்ஸ படிஸேத⁴னத்த²ம் ஹேதுபச்சயேனாதி வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேபி ‘‘தம்ஸம்பயுத்தகான’’ந்தி அவத்வா கஸ்மா ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி வுத்தந்தி? நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ அபாகடத்தா. தம்ஸம்பயுத்தகானந்தி ஹி வுத்தே யேன தே தம்ஸம்பயுத்தகா நாம ஹோந்தி, அயம் நாம ஸோதி நித்³தி³ஸிதப்³போ³ அபாகடோ. தஸ்ஸ அபாகடத்தா யேன ஸம்பயுத்தா தே தம்ஸம்பயுத்தகாதி வுச்சந்தி, தம் ஸரூபதோவ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி வுத்தம்.

தம்ஸமுட்டா²னானந்தி ஏத்த² பன நித்³தி³ஸிதப்³ப³ஸ்ஸ பாகடத்தா தம்-க³ஹணம் கதம். அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ² – தே ஹேதூ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தகா ச த⁴ம்மா ஸமுட்டா²னம் ஏதேஸந்தி தம்ஸமுட்டா²னானி. தேஸம் தம்ஸமுட்டா²னானம், ஹேதுதோ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி ச நிப்³ப³த்தானந்தி அத்தோ². இமினா சித்தஸமுட்டா²னரூபம் க³ண்ஹாதி. கிம் பன தம் சித்ததோ அஞ்ஞேனபி ஸமுட்டா²தீதி? ஆம, ஸமுட்டா²தி. ஸப்³பே³பி ஹி சித்தசேதஸிகா ஏகதோ ஹுத்வா ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி. லோகியத⁴ம்மதே³ஸனாயம் பன சித்தஸ்ஸ அதி⁴கபா⁴வதோ ததா²வித⁴ம் ரூபம் சித்தஸமுட்டா²னந்தி வுச்சதி. தேனேவாஹ சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா சித்தஸமுட்டா²னானம் ரூபானம் ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி.

யதி³ ஏவம் இதா⁴பி ‘‘தம்ஸமுட்டா²னான’’ந்தி அவத்வா சித்தஸமுட்டா²னானந்தி கஸ்மா ந வுத்தந்தி? அசித்தஸமுட்டா²னானம்பி ஸங்க³ண்ஹனதோ. பஞ்ஹாவாரஸ்மிஞ்ஹி ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதா ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴னம் கடத்தா ச ரூபானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி ஆக³தம்’’. தஸ்ஸ ஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் இத⁴ சித்தஸமுட்டா²னானந்தி அவத்வா தம்ஸமுட்டா²னானந்தி வுத்தம். தஸ்ஸத்தோ² – சித்தஜரூபம் அஜனயமானாபி தே ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா ஸஹஜாதாதி³பச்சயவஸேன ஸமுட்டா²னம் ஏதேஸந்தி தம்ஸமுட்டா²னானி. தேஸம் தம்ஸமுட்டா²னானம் பவத்தே சித்தஜானம் படிஸந்தி⁴யஞ்ச கடத்தாரூபானம்பி ஹேதூ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி. இமினா உபாயேன அஞ்ஞேஸுபி தம்ஸமுட்டா²னானந்தி ஆக³தட்டா²னேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

கஸ்மா பனாயம் ஹேது படிஸந்தி⁴யமேவ கடத்தாரூபானம் ஹேதுபச்சயோ ஹோதி, ந பவத்தேதி? படிஸந்தி⁴யம் கம்மஜரூபானம் சித்தபடிப³த்³த⁴வுத்திதாய. படிஸந்தி⁴யஞ்ஹி கம்மஜரூபானம் சித்தபடிப³த்³தா⁴ பவத்தி, சித்தவஸேன உப்பஜ்ஜந்தி சேவ திட்ட²ந்தி ச. தஸ்மிஞ்ஹி க²ணே சித்தம் சித்தஜரூபம் ஜனேதும் ந ஸக்கோதி, தானிபி வினா சித்தேன உப்பஜ்ஜிதும் வா டா²தும் வா ந ஸக்கோந்தி. தேனேவாஹ – ‘‘விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபம், தஸ்மிம் பதிட்டி²தே விஞ்ஞாணே நாமரூபஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 2.39). பவத்தியம் பன தேஸம் சித்தே விஜ்ஜமானேபி கம்மபடிப³த்³தா⁴வ பவத்தி, ந சித்தபடிப³த்³தா⁴. அவிஜ்ஜமானே சாபி சித்தே நிரோத⁴ஸமாபன்னானம் உப்பஜ்ஜந்தியேவ.

கஸ்மா பன படிஸந்தி⁴க்க²ணே சித்தம் சித்தஜரூபம் ஜனேதும் ந ஸக்கோதீதி? கம்மவேக³க்கி²த்ததாய சேவ அப்பதிட்டி²தவத்து²தாய ச து³ப்³ப³லத்தா. தஞ்ஹி ததா³ கம்மவேக³க்கி²த்தம் அபுரேஜாதவத்து²கத்தா ச அப்பதிட்டி²தவத்து²கந்தி து³ப்³ப³லம் ஹோதி. தஸ்மா பபாதே பதிதமத்தோ புரிஸோ கிஞ்சி ஸிப்பம் காதும் விய ரூபம் ஜனேதும் ந ஸக்கோதி; கம்மஜரூபமேவ பனஸ்ஸ சித்தஸமுட்டா²னரூபட்டா²னே திட்ட²தி. தஞ்ச கம்மஜரூபஸ்ஸேவ பீ³ஜட்டா²னே திட்ட²தி. கம்மம் பனஸ்ஸ கே²த்தஸதி³ஸம், கிலேஸா ஆபஸதி³ஸா. தஸ்மா ஸந்தேபி கே²த்தே ஆபே ச பட²முப்பத்தியம் பீ³ஜானுபா⁴வேன ருக்கு²ப்பத்தி விய படிஸந்தி⁴க்க²ணே சித்தானுபா⁴வேன ரூபகாயஸ்ஸ உப்பத்தி. பீ³ஜே பன விக³தேபி பத²வீஆபானுபா⁴வேன ருக்க²ஸ்ஸ உபரூபரி பவத்தி விய; வினா சித்தேன கம்மதோவ கடத்தாரூபானம் பவத்தி ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘கம்மம் கே²த்தம் விஞ்ஞாணம் பீ³ஜம் தண்ஹா ஸ்னேஹோ’’தி (அ. நி. 3.77).

அயஞ்ச பனத்தோ² ஓகாஸவஸேனேவ க³ஹேதப்³போ³. தயோ ஹி ஓகாஸா – நாமோகாஸோ, ரூபோகாஸோ, நாமரூபோகாஸோதி. தத்த² அரூபப⁴வோ நாமோகாஸோ நாம. தத்ர ஹி ஹத³யவத்து²மத்தம்பி ரூபபச்சயம் வினா அரூபத⁴ம்மாவ உப்பஜ்ஜந்தி. அஸஞ்ஞப⁴வோ ரூபோகாஸோ நாம. தத்ர ஹி படிஸந்தி⁴சித்தமத்தம்பி அரூபபச்சயம் வினா ரூபத⁴ம்மாவ உப்பஜ்ஜந்தி. பஞ்சவோகாரப⁴வோ நாமரூபோகாஸோ நாம. தத்ர ஹி வத்து²ரூபமத்தம்பி வினா படிஸந்தி⁴யம் அரூபத⁴ம்மா, படிஸந்தி⁴சித்தஞ்ச வினா கம்மஜாபி ரூபத⁴ம்மா நுப்பஜ்ஜந்தி. யுக³னத்³தா⁴வ ரூபாரூபானம் உப்பத்தி. யதா² ஹி ஸஸ்ஸாமிகே ஸராஜகே கே³ஹே ஸத்³வாரபாலகே ராஜாணத்திம் வினா பட²மப்பவேஸோ நாம நத்தி², அபரபா⁴கே³ பன வினாபி ஆணத்திம் புரிமாணத்திஆனுபா⁴வேனேவ ஹோதி, ஏவமேவ பஞ்சவோகாரே படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணராஜஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³பச்சயதம் வினா ரூபஸ்ஸ படிஸந்தி⁴வஸேன பட²முப்பத்தி நாம நத்தி². அபரபா⁴கே³ பன வினாபி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸஹஜாதாதி³பச்சயானுபா⁴வம் புரிமானுபா⁴வவஸேன லத்³த⁴ப்பவேஸஸ்ஸ கம்மதோ பவத்தி ஹோதி. அஸஞ்ஞப⁴வோ பன யஸ்மா அரூபோகாஸோ ந ஹோதி, தஸ்மா தத்த² வினாவ அரூபபச்சயா அஸஞ்ஞோகாஸத்தா ரூபம் பவத்ததி, அஸ்ஸாமிகே ஸுஞ்ஞகே³ஹே அத்தனோ கே³ஹே ச புரிஸஸ்ஸ பவேஸோ விய. அரூபப⁴வோபி யஸ்மா ரூபோகாஸோ ந ஹோதி, தஸ்மா தத்த² வினாவ ரூபபச்சயா அஞ்ஞோகாஸத்தா அரூபத⁴ம்மா பவத்தந்தி. பஞ்சவோகாரப⁴வோ பன ரூபாரூபோகாஸோதி நத்தே²த்த² அரூபபச்சயம் வினா படிஸந்தி⁴க்க²ணே ரூபானம் உப்பத்தீதி. இதி அயம் ஹேது படிஸந்தி⁴யமேவ கடத்தாரூபானம் பச்சயோ ஹோதி, ந பவத்தேதி.

நனு ‘‘ஹேதூ ஸஹஜாதானம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதி வுத்தே ஸப்³போ³பி அயமத்தோ² க³ஹிதோ ஹோதி, அத² கஸ்மா ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபான’’ந்தி இத³ம் க³ஹிதந்தி? பவத்தியம் கடத்தாரூபாதீ³னம் பச்சயபா⁴வபடிபா³ஹனதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி யானி பவத்தியம் ஹேதுனா ஸஹ ஏகக்க²ணே கடத்தாரூபானி சேவ உதுஆஹாரஸமுட்டா²னானி ச ஜாயந்தி, தேஸம்பி ஹேதூ ஹேதுபச்சயோதி ஆபஜ்ஜேய்ய, ந ச ஸோ தேஸம் பச்சயோ. தஸ்மா தேஸம் பச்சயபா⁴வஸ்ஸ படிபா³ஹனத்த²மேதம் க³ஹிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி ‘‘நானப்பகாரபே⁴த³தோ பச்சயுப்பன்னதோ’’தி இமேஸம் பதா³னம் வஸேனேத்த² விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ. தேஸு நானப்பகாரபே⁴த³தோதி அயஞ்ஹி ஹேது நாம ஜாதிதோ குஸலாகுஸலவிபாககிரியபே⁴த³தோ சதுப்³பி³தோ⁴. தத்த² குஸலஹேது பூ⁴மந்தரதோ காமாவசராதி³பே⁴தே³ன சதுப்³பி³தோ⁴, அகுஸலஹேது காமாவசரோவ விபாகஹேது காமாவசராதி³பே⁴தே³ன சதுப்³பி³தோ⁴, கிரியஹேது காமாவசரோ ரூபாவசரோ அரூபாவசரோதி திவிதோ⁴. தத்த² காமாவசரகுஸலஹேது நாமதோ அலோபா⁴தி³வஸேன திவிதோ⁴. ரூபாவசராதி³குஸலஹேதூஸுபி ஏஸேவ நயோ. அகுஸலஹேது லோபா⁴தி³வஸேன திவிதோ⁴. விபாககிரியஹேதூ பன அலோபா⁴தி³வஸேன தயோ தயோ ஹோந்தி. தம்தம்சித்தஸம்பயோக³வஸேன பன தேஸம் தேஸம் ஹேதூனம் நானப்பகாரபே⁴தோ³யேவாதி ஏவம் தாவேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

பச்சயுப்பன்னதோதி இமினா பச்சயேன இமே த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, இமேஸம் நாம த⁴ம்மானம் அயம் பச்சயோதி ஏவம்பி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி அத்தோ². தத்த² இமஸ்மிம் தாவ ஹேதுபச்சயே காமாவசரகுஸலஹேது காமப⁴வரூபப⁴வேஸு அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச ஹேதுபச்சயோ ஹோதி, அரூபப⁴வே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம்யேவ. ரூபாவசரகுஸலஹேது காமப⁴வரூபப⁴வேஸுயேவ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச ஹேதுபச்சயோ. அரூபாவசரகுஸலஹேது காமாவசரகுஸலஹேதுஸதி³ஸோவ. ததா² அபரியாபன்னகுஸலஹேது, ததா² அகுஸலஹேது. காமாவசரவிபாகஹேது பன காமப⁴வஸ்மிம்யேவ அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம், படிஸந்தி⁴யம் கடத்தாரூபானம், பவத்தே சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச ஹேதுபச்சயோ. ரூபாவசரவிபாகஹேது ரூபப⁴வே வுத்தப்பகாரானஞ்ஞேவ ஹேதுபச்சயோ. அரூபாவசரவிபாகஹேது அரூபப⁴வே ஸம்பயுத்தகானஞ்ஞேவ ஹேதுபச்சயோ. அபரியாபன்னவிபாகஹேது காமப⁴வரூபப⁴வேஸு ஸம்பயுத்தகானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச அரூபப⁴வே அரூபத⁴ம்மானஞ்ஞேவ ஹேதுபச்சயோ. கிரியஹேதூஸு பன தேபூ⁴மகேஸுபி குஸலஹேதுஸதி³ஸோவ பச்சயோதி. ஏவமேத்த² பச்சயுப்பன்னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி.

ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

2. ஆரம்மணபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

2. ஆரம்மணபச்சயனித்³தே³ஸே ரூபாயதனந்தி ரூபஸங்கா²தம் ஆயதனம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயாதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸங்கா²தாய தா⁴துயா. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தம்ஸம்பயுத்தகானந்தி தாய சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸம்பயுத்தகானம் திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், ஸப்³பே³ஸம்பி சக்கு²பஸாத³வத்து²கானம் சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம் ரூபாயதனம் ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோதி அத்தோ². இதோ பரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. மனோதா⁴துயாதி ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மாய திவிதா⁴யபி மனோதா⁴துயா ரூபாயதனாதீ³னி பஞ்ச ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, நோ ச கோ² ஏகக்க²ணே. ஸப்³பே³ த⁴ம்மாதி ஏதானி ச ரூபாயதனாதீ³னி பஞ்ச அவஸேஸா ச ஸப்³பே³பி ஞேய்யத⁴ம்மா இமா ச² தா⁴துயோ ட²பேத்வா ஸேஸாய ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோதி அத்தோ². யம் யம் த⁴ம்மம் ஆரப்³பா⁴தி இமினா யே ஏதே ஏதாஸம் ஸத்தன்னம் விஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ஆரம்மணத⁴ம்மா வுத்தா, தே தாஸம் தா⁴தூனம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜனக்க²ணேயேவ ஆரம்மணபச்சயோ ஹோந்தீதி தீ³பேதி. ஏவம் ஹோந்தாபி ச ந ஏகதோ ஹோந்தி, யம் யம் ஆரப்³ப⁴ யே யே உப்பஜ்ஜந்தி, தேஸம் தேஸம் தே தே விஸும் விஸும் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோந்தீதிபி தீ³பேதி. உப்பஜ்ஜந்தீதி இத³ம் யதா² நஜ்ஜோ ஸந்த³ந்தி, பப்³ப³தா திட்ட²ந்தீதி ஸப்³ப³காலஸங்க³ஹவஸேன, ஏவம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேன யேபி ஆரப்³ப⁴ யே உப்பஜ்ஜிம்ஸு, யேபி உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, தே ஸப்³பே³ ஆரம்மணபச்சயேனேவ உப்பஜ்ஜிம்ஸு ச உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தி சாதி ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மாதி இத³ம் ‘‘யே யே த⁴ம்மா’’தி வுத்தானம் ஸரூபதோ நித³ஸ்ஸனம். தே தே த⁴ம்மாதி தே தே ஆரம்மணத⁴ம்மா. தேஸம் தேஸந்தி தேஸம் தேஸம் சித்தசேதஸிகத⁴ம்மானம். அயம் தாவேத்த² பாளிவண்ணனா.

இத³ம் பன ஆரம்மணம் நாம ரூபாரம்மணம் ஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³ப³த⁴ம்மாரம்மணந்தி கோட்டா²ஸதோ ச²ப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தத்த² ட²பேத்வா பஞ்ஞத்திம் அவஸேஸம் பூ⁴மிதோ காமாவசரம்…பே… அபரியாபன்னந்தி சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தத்த² காமாவசரம் குஸலாகுஸலவிபாககிரியரூபபே⁴த³தோ பஞ்சவித⁴ம்; ரூபாவசரம் குஸலவிபாககிரியதோ திவித⁴ம், ததா² அரூபாவசரம், அபரியாபன்னம் குஸலவிபாகனிப்³பா³னவஸேன திவித⁴ம் ஹோதி. ஸப்³ப³மேவ வா ஏதம் குஸலாகுஸலவிபாககிரியரூபனிப்³பா³னபஞ்ஞத்திபே⁴த³தோ ஸத்தவித⁴ம் ஹோதி. தத்த² குஸலம் பூ⁴மிபே⁴த³தோ சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி, அகுஸலம் காமாவசரமேவ, விபாகம் சதுபூ⁴மகம், கிரியம் திபூ⁴மகம், ரூபம் ஏகபூ⁴மகம் காமாவசரமேவ, நிப்³பா³னம்பி ஏகபூ⁴மகம் அபரியாபன்னமேவ, பஞ்ஞத்தி பூ⁴மிவினிமுத்தாதி ஏவமேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஏவம் பி⁴ன்னே பனேதஸ்மிம் ஆரம்மணே காமாவசரகுஸலாரம்மணம் காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரகிரியஸ்ஸ, ரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகுஸலாரம்மணம் தேஸு ச²ஸு ராஸீஸு காமாவசரவிபாகவஜ்ஜானம் பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரகுஸலாரம்மணம் காமாவசரகுஸலஸ்ஸ, ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, அரூபாவரசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரகிரியஸ்ஸ, ரூபாவசரகிரியஸ்ஸ, அரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் அட்ட²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அபரியாபன்னகுஸலாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரதோ குஸலகிரியானமேவ ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அகுஸலாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி.

காமாவசரவிபாகாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரவிபாகாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரவிபாகாரம்மணம்பி இமேஸம்யேவ பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அபரியாபன்னவிபாகாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலகிரியானஞ்ஞேவ ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி.

காமாவசரகிரியாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகிரியாரம்மணம் இமேஸு ச²ஸு ராஸீஸு காமாவசரவிபாகவஜ்ஜானம் பஞ்சன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரகிரியாரம்மணம் தேஸம் பஞ்சன்னம் அரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. சதுஸமுட்டா²னம் ரூபக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தம் ரூபாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ காமாவசரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. நிப்³பா³னாரம்மணம் காமாவசரரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, அபரியாபன்னதோ குஸலவிபாகஸ்ஸ, காமாவசரரூபாவசரகிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் ச²ன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகுஸலகிரியானம் கேசி நிச்ச²ந்தி, தம் யுத்திதோ உபதா⁴ரேதப்³ப³ம். நானப்பகாரகம் பன பஞ்ஞத்திஆரம்மணம் தேபூ⁴மககுஸலஸ்ஸ, அகுஸலஸ்ஸ, ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ, அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ, தேபூ⁴மககிரியஸ்ஸ சாதி இமேஸம் நவன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணபச்சயோ ஹோதி. தத்த² யம் யம் ஆரம்மணம் யேஸம் யேஸம் பச்சயோ, தே தே தம்தம்பச்சயுப்பன்னா நாம ஹோந்தீதி ஏவமேத்த² பச்சயுப்பன்னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி.

ஆரம்மணபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

3. அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

3. அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸே ச²ந்தா³தி⁴பதீதி ச²ந்த³ஸங்கா²தோ அதி⁴பதி. ச²ந்த³ம் து⁴ரம் கத்வா ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் கத்வா சித்துப்பத்திகாலே உப்பன்னஸ்ஸ கத்துகம்யதாச²ந்த³ஸ்ஸேதம் நாமம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. கஸ்மா பன யதா² ஹேதுபச்சயனித்³தே³ஸே ஹேதூ ஹேதுஸம்பயுத்தகான’’ந்தி வுத்தம், ஏவமித⁴ ‘‘அதி⁴பதீ அதி⁴பதிஸம்பயுத்தகானந்தி அவத்வா ‘‘ச²ந்தா³தி⁴பதி ச²ந்த³ஸம்பயுத்தகான’’ந்திஆதி³னா நயேன தே³ஸனா கதாதி? ஏகக்க²ணே அபா⁴வதோ. புரிமனயஸ்மிஞ்ஹி த்³வே தயோ ஹேதூ ஏகக்க²ணேபி ஹேதுபச்சயோ ஹோந்தி மூலட்டே²ன. உபகாரகபா⁴வஸ்ஸ அவிஜஹனதோ. அதி⁴பதி பன ஜேட்ட²கட்டே²ன உபகாரகோ, ந ச ஏகக்க²ணே ப³ஹூ ஜேட்ட²கா நாம ஹோந்தி. தஸ்மா ஏகதோ உப்பன்னானம்பி நேஸம் ஏகக்க²ணே அதி⁴பதிபச்சயபா⁴வோ நத்தி². தஸ்ஸ அதி⁴பதிபச்சயபா⁴வஸ்ஸ ஏகக்க²ணே அபா⁴வதோ இத⁴ ஏவம் தே³ஸனா கதாதி.

ஏவம் ஸஹஜாதாதி⁴பதிம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஆரம்மணாதி⁴பதிம் த³ஸ்ஸேதும் யம் யம் த⁴ம்மம் க³ரும் கத்வாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யம் யம் த⁴ம்மந்தி யம் யம் ஆரம்மணத⁴ம்மம். க³ரும் கத்வாதி க³ருகாரசித்தீகாரவஸேன வா அஸ்ஸாத³வஸேன வா க³ரும் பா⁴ரியம் லத்³த⁴ப்³ப³ம் அவிஜஹிதப்³ப³ம் அனவஞ்ஞாதம் கத்வா. தே தே த⁴ம்மாதி தே தே க³ருகாதப்³ப³த⁴ம்மா. தேஸம் தேஸந்தி தேஸம் தேஸம் க³ருகாரகத⁴ம்மானம். அதி⁴பதிபச்சயேனாதி ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயேன பச்சயோ ஹோதீதி அயம் தாவேத்த² பாளிவண்ணனா.

அயம் பன அதி⁴பதி நாம ஸஹஜாதாரம்மணவஸேன து³விதோ⁴. தத்த² ஸஹஜாதோ ச²ந்தா³தி³வஸேன சதுப்³பி³தோ⁴. தேஸு ஏகேகோ காமாவசராதி³வஸேன பூ⁴மிதோ சதுப்³பி³தோ⁴. தத்த² காமாவசரோ குஸலாகுஸலகிரியவஸேன திவிதோ⁴. அகுஸலம் பத்வா பனேத்த² வீமம்ஸாதி⁴பதி ந லப்³ப⁴தி. ரூபாரூபாவசரோ குஸலகிரியவஸேன து³விதோ⁴, அபரியாபன்னோ குஸலவிபாகவஸேன து³விதோ⁴. ஆரம்மணாதி⁴பதி பன ஜாதிபே⁴த³தோ குஸலாகுஸலவிபாககிரியரூபனிப்³பா³னானம் வஸேன ச²ப்³பி³தோ⁴தி ஏவமேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஏவம் பி⁴ன்னே பனேத்த² ஸஹஜாதாதி⁴பதிம்ஹி தாவ காமாவசரகுஸலகிரியஸங்கா²தோ அதி⁴பதி து³ஹேதுகதிஹேதுகேஸு சித்துப்பாதே³ஸு ச²ந்தா³தீ³னம் அஞ்ஞதரம் ஜேட்ட²கம் கத்வா உப்பத்திகாலே அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ ச அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகுஸலகிரியஸங்கா²தேபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன ஏகந்தேனேவ லப்³ப⁴தி. ந ஹி தே த⁴ம்மா ஸஹஜாதாதி⁴பதிம் வினா உப்பஜ்ஜந்தி. அரூபாவசரகுஸலகிரியஸங்கா²தோ பன பஞ்சவோகாரே ரூபாவசரஅதி⁴பதிஸதி³ஸோவ சதுவோகாரே பன ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்ஞேவ அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. ததா² தத்து²ப்பன்னோ ஸப்³போ³பி காமாவசராதி⁴பதி. அபரியாபன்னோ குஸலதோபி விபாகதோபி பஞ்சவோகாரே ஏகந்தேனேவ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி, சதுவோகாரே அரூபத⁴ம்மானஞ்ஞேவ. அகுஸலோ காமப⁴வே மிச்ச²த்தனியதசித்தேஸு ஏகந்தேனேவ ஸம்பயுத்தகானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. அனியதோ காமப⁴வரூபப⁴வேஸு அத்தனோ அதி⁴பதிகாலே தேஸஞ்ஞேவ. அரூபப⁴வே அரூபத⁴ம்மானஞ்ஞேவ அதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. அயம் தாவ ஸஹஜாதாதி⁴பதிம்ஹி நயோ.

ஆரம்மணாதி⁴பதிம்ஹி பன காமாவசரகுஸலோ ஆரம்மணாதி⁴பதி காமாவசரகுஸலஸ்ஸ லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸாதி இமேஸம் த்³வின்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசராரூபாவசரேபி குஸலாரம்மணாதி⁴பதிம்ஹி ஏஸேவ நயோ. அபரியாபன்னகுஸலோ பன ஆரம்மணாதி⁴பதி காமாவசரதோ ஞாணஸம்பயுத்தகுஸலஸ்ஸ சேவ ஞாணஸம்பயுத்தகிரியஸ்ஸ ச ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. அகுஸலோ பன ஆரம்மணாதி⁴பதி நாம லோப⁴ஸஹக³தசித்துப்பாதோ³ வுச்சதி. ஸோ லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. காமாவசரோ பன விபாகாரம்மணாதி⁴பதி லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. ததா² ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகாரம்மணாதி⁴பதி. லோகுத்தரோ பன விபாகாரம்மணாதி⁴பதி காமாவசரதோ ஞாணஸம்பயுத்தகுஸலகிரியானஞ்ஞேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. காமாவசராதி³பே⁴த³தோ பன திவிதோ⁴பி கிரியாரம்மணாதி⁴பதி லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. சதுஸமுட்டா²னிகரூபஸங்கா²தோ ரூபக்க²ந்தோ⁴ ஆரம்மணாதி⁴பதி லோப⁴ஸஹக³தாகுஸலஸ்ஸேவ ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதி. நிப்³பா³னம் காமாவசரதோ ஞாணஸம்பயுத்தகுஸலஸ்ஸ ஞாணஸம்பயுத்தகிரியஸ்ஸ லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸ லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ சாதி இமேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் ஆரம்மணாதி⁴பதிபச்சயோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² பச்சயுப்பன்னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி.

அதி⁴பதிபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

4. அனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

4. அனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸே மனோதா⁴துயாதி விபாகமனோதா⁴துயா. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயாதி ஸந்தீரணகிச்சாய அஹேதுகவிபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா. ததோ பரம் பன வோட்ட²ப்³ப³னஜவனததா³ரம்மணப⁴வங்க³கிச்சா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ வத்தப்³பா³ ஸியும், தா அவுத்தாபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³பா³தி நயம் த³ஸ்ஸேத்வா தே³ஸனா ஸங்கி²த்தா. ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா’’திஆதி³கே ச ச²ட்ட²னயே தா ஸங்க³ஹிதாதிபி இத⁴ ந வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. தத்த² புரிமா புரிமாதி ச²ஸு த்³வாரேஸுபி அனந்தராதீதா குஸலஜவனத⁴ம்மா த³ட்ட²ப்³பா³. பச்சி²மானம் பச்சி²மானந்தி அனந்தரஉப்பஜ்ஜமானானஞ்ஞேவ. குஸலானந்தி ஸதி³ஸகுஸலானம். அப்³யாகதானந்தி இத³ம் பன குஸலானந்தரம் ததா³ரம்மணப⁴வங்க³ப²லஸமாபத்திவஸேன வுத்தம். அகுஸலமூலகே அப்³யாகதானந்தி ததா³ரம்மணப⁴வங்க³ஸங்கா²தானஞ்ஞேவ. அப்³யாகதமூலகே அப்³யாகதானந்தி ஆவஜ்ஜனஜவனவஸேன வா ப⁴வங்க³வஸேன வா பவத்தானம் கிரியவிபாகாப்³யாகதானம் கிரியமனோதா⁴துதோ பட்டா²ய பன யாவ வோட்ட²ப்³ப³னகிச்சா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து, தாவ பவத்தேஸு வீதி²சித்தேஸுபி அயம் நயோ லப்³ப⁴தேவ. குஸலானந்தி பஞ்சத்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னானந்தரானம் மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனாந்தரானம் பட²மஜவனகுஸலானம். அகுஸலானந்தி பதே³பி ஏஸேவ நயோ. யேஸம் யேஸந்தி இத³ம் ஸப்³பே³ஸம்பி அனந்தரபச்சயத⁴ம்மானம். ஸங்கே²பலக்க²ணந்தி அயம் தாவேத்த² பாளிவண்ணனா.

அயம் பன அனந்தரபச்சயோ நாம ட²பேத்வா நிப்³பா³னம் சதுபூ⁴மகோ அரூபத⁴ம்மராஸியேவாதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ ஜாதிவஸேன குஸலாகுஸலவிபாககிரியதோ சதுதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. தத்த² குஸலோ காமாவசராதி³பே⁴த³தோ சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி, அகுஸலோ காமாவசரோவ விபாகோ சதுபூ⁴மகோ, கிரியானந்தரபச்சயோ பன தே பூ⁴மகோதி ஏவமேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஏவம் பி⁴ன்னே பனேத்த² காமாவசரகுஸலோ அத்தனா ஸதி³ஸஸ்ஸேவ காமாவசரகுஸலஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ஞாணஸம்பயுத்தகாமாவசரகுஸலோ பன ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ அரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ லோகுத்தரகுஸலஸ்ஸாதி இமேஸம் திண்ணம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. காமாவசரகுஸலோ ச காமாவசரவிபாகஸ்ஸ, ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ, ஞாணஸம்பயுத்தோ லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸாபீதி இமேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகுஸலோ ரூபாவசரகுஸலஸ்ஸ, ஞாணஸம்பயுத்தகாமாவசரவிபாகஸ்ஸ, ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸாதி இமேஸம் திண்ணம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரகுஸலோ தேஸம் த்³வின்னம் விபாகானம் அத்தனோ குஸலஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ சாதி அவிஸேஸேன சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. விஸேஸேன பனேத்த² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகுஸலோ அனாகா³மிப²லஸங்கா²தஸ்ஸ லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸபி அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. லோகுத்தரகுஸலோ லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸேவ அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. அகுஸலோ அவிஸேஸேன அகுஸலஸ்ஸ சேவ குஸலாகுஸலவிபாகஸ்ஸ ச. விஸேஸேன பனேத்த² ஸுக²மஜ்ஜ²த்தவேத³னாஸம்பயுத்தோ அகுஸலோ ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகஸ்ஸாபீதி இமேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி.

காமாவசரவிபாகஸ்ஸ ஞாணஸம்பயுத்தோ வா ஞாணவிப்பயுத்தோ வா விபாகோ காமாவசரகிரியாவஜ்ஜனஸ்ஸ, ஞாணஸம்பயுத்தவிபாகோ பனேத்த² படிஸந்தி⁴வஸேன உப்பஜ்ஜமானஸ்ஸ ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகஸ்ஸாபீதி இமேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரவிபாகோ ஸஹேதுககாமாவசரவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகிரியாவஜ்ஜனஸ்ஸாதி இமேஸம் சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரவிபாகோ திஹேதுககாமாவசரவிபாகஸ்ஸ அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகிரியாவஜ்ஜனஸ்ஸாதி திண்ணம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. லோகுத்தரவிபாகோ திஹேதுககாமாவசரவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசராரூபாவசரலோகுத்தரவிபாகஸ்ஸாதி சதுன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி.

காமாவசரகிரியம் காமாவசரகுஸலாகுஸலஸ்ஸ சதுபூ⁴மகவிபாகஸ்ஸ தேபூ⁴மககிரியஸ்ஸாதி நவன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ரூபாவசரகிரியம் திஹேதுககாமாவசரவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசரகிரியஸ்ஸாதி திண்ணம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரகிரியம் திஹேதுககாமாவசரவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசராரூபாவசரலோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ அரூபாவசரகிரியஸ்ஸாதி பஞ்சன்னம் ராஸீனம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதீதி. ஏவமேத்த² பச்சயுப்பன்னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி.

அனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

5. ஸமனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

5. ஸமனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸோபி இமினா ஸமானக³திகோவ. இமே பன த்³வே பச்சயா மஹாவித்தா²ரா, தஸ்மா ஸப்³ப³சித்துப்பத்திவஸேன தேஸம் உபபரிக்கி²த்வா வித்தா²ரோ க³ஹேதப்³போ³தி.

ஸமனந்தரபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

6. ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

6. ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸே அஞ்ஞமஞ்ஞந்தி அஞ்ஞோ அஞ்ஞஸ்ஸ. இமினா ஏதேஸம் த⁴ம்மானம் ஏகக்க²ணே பச்சயபா⁴வஞ்சேவ பச்சயுப்பன்னபா⁴வஞ்ச தீ³பேதி. ஓக்கந்திக்க²ணேதி பஞ்சவோகாரப⁴வே படிஸந்தி⁴க்க²ணே. தஸ்மிஞ்ஹி க²ணே நாமரூபம் ஓக்கந்தம் விய பக்க²ந்த³ந்தம் விய பரலோகதோ இமம் லோகம் ஆக³ந்த்வா பவிஸந்தம் விய உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ஸோ க²ணோ ‘‘ஓக்கந்திக்க²ணோ’’தி வுச்சதி. ஏத்த² ச ரூபந்தி ஹத³யவத்து²மத்தமேவ அதி⁴ப்பேதம். தஞ்ஹி நாமஸ்ஸ, நாமஞ்ச தஸ்ஸ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயட்ட²ம் ப²ரதி. சித்தசேதஸிகாதி பவத்தியம் சத்தாரோ க²ந்தா⁴. ஸஹஜாதபச்சயேனாதி ஏத்த² சித்தஸமுட்டா²னரூபா சித்தசேதஸிகானம் பச்சயட்ட²ம் ந ப²ரந்தி, தஸ்மா ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞ’’ந்தி ந வுத்தம். ததா² உபாதா³ரூபா பூ⁴தானம். ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி ஹத³யவத்து² சதுன்னம் க²ந்தா⁴னம். கிஞ்சி காலேதி கிஸ்மிஞ்சி காலே. ஸஹஜாதபச்சயேனாதி படிஸந்தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ந ஸஹஜாதபச்சயேனாதி பவத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

அயம் பன ‘சத்தாரோ க²ந்தா⁴ அரூபினோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ’தி ஏவம் ச²ஹி கோட்டா²ஸேஹி டி²தோ. தத்த² தயோ கோட்டா²ஸா அஞ்ஞமஞ்ஞவஸேன வுத்தா, தயோ ந அஞ்ஞமஞ்ஞவஸேன. தத்த² பட²மகோட்டா²ஸே அரூபமேவ பச்சயோ சேவ பச்சயுப்பன்னஞ்ச, து³தியே ரூபமேவ, ததியே நாமரூபம், சதுத்தே² பச்சயோ அரூபம், பச்சயுப்பன்னம் ரூபம்; பஞ்சமே பச்சயோபி பச்சயுப்பன்னம்பி ரூபமேவ; ச²ட்டே² பச்சயோ ரூபம், பச்சயுப்பன்னம் அரூபந்தி அயம் தாவேத்த² பாளிவண்ணனா.

அயம் பன ஸஹஜாதபச்சயோ ஜாதிவஸேன குஸலோ அகுஸலோ விபாகோ கிரியம் ரூபந்தி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. தத்த² குஸலோ பூ⁴மிதோ சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி, அகுஸலோ ஏகவிதோ⁴வ விபாகோ சதுப்³பி³தோ⁴, கிரியஸங்கா²தோ திவிதோ⁴, ரூபம் ஏகவித⁴ம் காமாவசரமேவாதி ஏவம் தாவேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.

ஏவம் பி⁴ன்னே பனேத்த² சதுபூ⁴மகம்பி குஸலம் பஞ்சவோகாரப⁴வே அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ ச ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, ததா² அகுஸலம். யம் பனேத்த² அரூபே உப்பஜ்ஜதி, தம் அரூபத⁴ம்மானம்யேவ ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி.

காமாவசரரூபாவசரவிபாகம் சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ சேவ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்ச ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி. யம் பனேத்த² ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேதி, தம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்ஞேவ. யம் படிஸந்தி⁴யம் உப்பஜ்ஜதி, தம் கடத்தாரூபானஞ்சாபி ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி. அரூபாவசரவிபாகம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்ஞேவ. லோகுத்தரவிபாகம் பஞ்சவோகாரே ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச, சதுவோகாரே அரூபானஞ்ஞேவ. காமாவசரஅரூபாவசரகிரியா பஞ்சவோகாரே ஸம்பயுத்தகானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, சதுவோகாரே அரூபானஞ்ஞேவ. ரூபாவசரகிரியா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபானஞ்ச ஏகந்தேன ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி.

சதுஸமுட்டா²னிகஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ கம்மஸமுட்டா²னரூபே ஏகம் மஹாபூ⁴தம் திண்ணம், தீணி ஏகஸ்ஸ, த்³வே த்³வின்னம் மஹாபூ⁴தானம், மஹாபூ⁴தா உபாதா³ரூபஸ்ஸ ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ. காமாவசரரூபாவசரபடிஸந்தி⁴க்க²ணே வத்து²ரூபம் விபாகக்க²ந்தா⁴னம் ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோ. உதுசித்தாஹாரஸமுட்டா²னேஸு பன மஹாபூ⁴தானி அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்சேவ உபாதா³ரூபஸ்ஸ ச ஸஹஜாதபச்சயேன பச்சயோதி ஏவமேத்த² பச்சயுப்பன்னதோபி விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோதி.

ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா.

7. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயனித்³தே³ஸவண்ணனா

7. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயனித்³தே³ஸே ஸஹஜாதபச்சயனித்³தே³ஸஸ்ஸ புரிமானம் திண்ணம் கோட்டா²ஸானம் வஸேன பாளி ஆக³தா. தஸ்ஸா தத்த² வுத்தஸதி³ஸாவ வண்ணனாதி புன ந க³ஹிதா. அயம்பி ச அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயோ ஜாதிவஸேன குஸலோ அகுஸலோ விபாகோ கிரியம் ரூபந்தி பஞ்சதா⁴ பி⁴ன்னோ. தத்த² குஸலோ பூ⁴மிதோ சதுப்³பி³தோ⁴. ஸப்³ப³ம் புரிமஸதி³ஸமேவாதி ஏவமேத்த² நானப்பகாரபே⁴த³தோ விஞ்ஞாதப்³போ³ வினிச்ச²யோ.