1. குஸலத்திகவண்ணனா

1. படிச்சவாரவண்ணனா

1. பச்சயானுலோமம்

(1.) விப⁴ங்க³வாரோ

53. இதா³னி யா ஏதா பண்ணத்திவாரே குஸலத்திகம் நிஸ்ஸாய ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன ஏகூனபஞ்ஞாஸம் ஆதி³ம் கத்வா நயமத்தம் த³ஸ்ஸேந்தேன அபரிமாணா புச்சா² த³ஸ்ஸிதா. தத்த² குஸலாகுஸலாதீ³னம் ஸஹுப்பத்தியா அபா⁴வதோ யா புச்சா² ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச அகுஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஹேதுபச்சயா’’தி ஏவம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந லப⁴ந்தி. தா பஹாய யா விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தி, தாயேவ விஸ்ஸஜ்ஜேதும் அயம் குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஹேதுபச்சயாதிஆதி³னா நயேன படிச்சவாரஸ்ஸ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴.

தத்த² ஸியா – ஸசே இமா ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன ஏகூனபஞ்ஞாஸம் புச்சா² ஸப்³ப³ஸோ விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந லப⁴ந்தி, அத² கஸ்மா த³ஸ்ஸிதா? நனு யா லப⁴ந்தி, தாயேவ த³ஸ்ஸேதப்³பா³தி? ஆம, த³ஸ்ஸேதப்³பா³ ஸியும். ததா² த³ஸ்ஸியமானா பன ஸப்³பே³ஸு திகது³கபட்டா²னாதீ³ஸு ஏகேகஸ்மிம் திகே, து³கே, து³கதிகே, திகது³கே, திகதிகே, து³கது³கே ச ஸங்கே²பம் அகத்வா த³ஸ்ஸேதப்³பா³யேவ ப⁴வேய்யும். கஸ்மா? யஸ்மா யா குஸலத்திகே லப⁴ந்தி, ந தாயேவ வேத³னாத்திகாதீ³ஸு. த⁴ம்மானுலோமபச்சனீயே ச திகபட்டா²னே விதக்கத்திகபீதித்திகானம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸப்³பா³பேதா விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தி, தஸ்மா உக்கட்ட²பரிச்சே²தே³ன ஏகேகஸ்மிம் திகே யத்தகாஹி புச்சா²ஹி ப⁴விதப்³ப³ம் ஸப்³பா³ குஸலத்திகே த³ஸ்ஸிதா. ஏவம் த³ஸ்ஸிதாஸு ஹி யா தத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந லப⁴ந்தி, தா பஹாய யா லப⁴ந்தி, தா வுச்சமானா ஸக்கா ஸுகே²ன விஜானிதுந்தி ஸுகே²ன விஜானனத்த²ம் ஸப்³பா³பி குஸலத்திகே த³ஸ்ஸிதா. யா பனேத்த² விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந லப⁴ந்தி, தா பஹாய யா லப⁴ந்தி, தாயேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதாதி வேதி³தப்³பா³.

தத்த² குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்சாதி சதுபூ⁴மககுஸலத⁴ம்மேஸு வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³பே⁴த³ம் ஏகம் த⁴ம்மம் படிச்ச படிக³ந்த்வா ஸஹுப்பத்திஸங்கா²தேன ஸதி³ஸபா⁴வேன பத்வா, தேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ உப்பத்திபா⁴வம் உபக³ந்த்வாதி அத்தோ². குஸலோ த⁴ம்மோதி சதுபூ⁴மககுஸலத⁴ம்மேஸுயேவ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴தி³பே⁴தோ³ ஏகோ த⁴ம்மோ. உப்பஜ்ஜதீதி உப்பாத³தோ யாவ நிரோத⁴க³மனா உத்³த⁴ம் பஜ்ஜதி, நிப்³ப³த்ததீதிபி அத்தோ². அத்தானம் லப⁴தி, உப்பாதா³த³யோ தயோபி க²ணே பாபுணாதீதி வுத்தம் ஹோதி. ஹேதுபச்சயாதி குஸலஹேதுனா ஹேதுபச்சயபா⁴வம் ஸாதே⁴ந்தேன.

ஏவம் ‘‘உப்பஜ்ஜேய்யா’’தி புச்சா²ய ‘‘உப்பஜ்ஜதீ’’தி விஸ்ஸஜ்ஜனம் வத்வா இதா³னி யம் த⁴ம்மம் படிச்ச யோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, தம் த⁴ம்மம் க²ந்த⁴வஸேன த³ஸ்ஸேதும் குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏகந்தி வேத³னாதீ³ஸு சதூஸு யம்கிஞ்சி ஏகம். தயோ க²ந்தா⁴தி யோ யோ பச்சயபா⁴வேன க³ஹிதோ, தம் தம் ட²பேத்வா அவஸேஸா தயோ க²ந்தா⁴. தயோ க²ந்தே⁴தி வேத³னாதீ³ஸு யோ ஏகோ க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி க³ஹிதோ, தம் ட²பேத்வா ஸேஸே தயோ. த்³வே க²ந்தே⁴தி வேத³னாஸஞ்ஞாது³காதீ³ஸு ச²ஸு து³கேஸு யேகேசி த்³வே க²ந்தே⁴ படிச்ச. த்³வே க²ந்தா⁴தி யே யே பச்சயபா⁴வேன க³ஹிதா, தே தே ட²பேத்வா அவஸேஸா த்³வே க²ந்தா⁴ குஸலஹேதுனா ஹேதுபச்சயபா⁴வம் ஸாதே⁴ந்தேன உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ².

யஸ்மா பன ஏகோ க²ந்தோ⁴ ஏகஸ்ஸேவ த்³வின்னம்யேவ வா, த்³வே வா பன ஏகஸ்ஸேவ பச்சயோ நாம நத்தி², தஸ்மா ‘‘ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச ஏகோ க²ந்தோ⁴, ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச த்³வே க²ந்தா⁴, த்³வே க²ந்தே⁴ படிச்ச ஏகோ க²ந்தோ⁴’’தி ந வுத்தம். குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச அப்³யாகதோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதீதிஆதீ³ஸுபி வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபந்தி இத³ம் படிச்சத்த²ஸ்ஸ ஸஹஜாதத்த²த்தா யம் குஸலேன ஸஹஜாதஞ்சேவ ஹேதுபச்சயஞ்ச லப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். பரதோபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு அயமேவ நயோ.

விபாகாப்³யாகதம் கிரியாப்³யாகதந்தி ஏத்த² ஹேதுபச்சயாபா⁴வதோ அஹேதுகம், ரூபேன ஸத்³தி⁴ம் அனுப்பத்திதோ ஆருப்பவிபாகஞ்ச ந க³ஹேதப்³ப³ம். படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி கடத்தாரூபஸங்கா²தஸ்ஸ அப்³யாகதஸ்ஸ அப்³யாகதம் படிச்ச உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். விபாகாப்³யாகதந்தி தஸ்மிம் க²ணே விஜ்ஜமானாப்³யாகதவஸேன வுத்தம். க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴தி இத³ம் கடத்தாரூபக்³க³ஹணேன வத்து²ம்ஹி க³ஹிதேபி வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴னம் உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

ஏகம் மஹாபூ⁴தந்திஆதி³ ரூபாப்³யாகதம் படிச்ச ரூபாப்³யாகதஸ்ஸ உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஏகம் க²ந்த⁴ந்திஆதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ பனேத்த² அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ரூபாப்³யாகதம்ஹி பூ⁴தே படிச்ச பூ⁴தானம் உப்பத்திம் வத்வா இதா³னி பூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூபானம் உப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதும் மஹாபூ⁴தே படிச்ச சித்தஸமுட்டா²னந்திஆதி³ வுத்தம். ஏவம் ஸந்தே உபாதா³ரூபந்தி ஏத்தகமேவ வத்தப்³ப³ம், இதரத்³வயம் கஸ்மா வுத்தந்தி? மஹாபூ⁴தேபி படிச்ச உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம். யஞ்ஹி ஹேட்டா² ‘‘சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச ரூபம் கடத்தா ச ரூப’’ந்தி த³ஸ்ஸிதம், தம் ந கேவலம் க²ந்தே⁴யேவ ச படிச்ச உப்பஜ்ஜதி, மஹாபூ⁴தேபி பன படிச்ச உப்பஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸனத்த²மித³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² சித்தஸமுட்டா²னம் பவத்தேயேவ, கடத்தாரூபம் படிஸந்தி⁴யம்பி. உபாதா³ரூபந்தி தஸ்ஸேவ உப⁴யஸ்ஸ விஸேஸனம்.

குஸலே க²ந்தே⁴ ச மஹாபூ⁴தே ச படிச்சாதி ஏத்த² சித்தஸமுட்டா²னாவ மஹாபூ⁴தா க³ஹிதா. சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபந்தி ஏத்த² பன பூ⁴தரூபம்பி உபாதா³ரூபம்பி க³ஹிதம். ‘‘ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்ச தயோ மஹாபூ⁴தா’’திஆதி³னா நயேன ஹி பூ⁴தரூபம்பி க²ந்தே⁴ ச மஹாபூ⁴தே ச படிச்ச உப்பஜ்ஜதி. மஹாபூ⁴தே படிச்ச உபாதா³ரூபந்தி வுத்தனயேன உபாதா³ரூபம்பி. அகுஸலஞ்ச அப்³யாகதஞ்சாதி பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் ஹேதுபச்சயே நவ புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜிதா. ஏதாயேவ ஹி ஏத்த² லப்³ப⁴ந்தி, ஸேஸா சத்தாலீஸ மோக⁴புச்சா²தி ந விஸ்ஸஜ்ஜிதா. இமினா உபாயேன ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானம் அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. தத்த² தத்த² பன விசாரேதப்³ப³யுத்தகமேவ விசாரயிஸ்ஸாம.

54. ஆரம்மணபச்சயே தாவ ரூபஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயவஸேன அனுப்பத்திதோ தாஸு நவஸு ரூபமிஸ்ஸகா பஹாய திஸ்ஸோவ புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜிதா. தேனேவ ச காரணேன ‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி வத்வா ‘‘க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்தூ²’’தி ந வுத்தம். ந ஹி தம் ஆரம்மணபச்சயேன உப்பஜ்ஜதி.

55. அதி⁴பதிபச்சயே விபாகாப்³யாகதந்தி லோகுத்தரமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேனேவேத்த² ‘‘படிஸந்தி⁴க்க²ணே’’தி ந க³ஹிதம். ஸேஸம் ஹேதுபச்சயஸதி³ஸமேவ.

56. அனந்தரஸமந்தரேஸுபி ரூபம் ந லப்³ப⁴தீதி ஆரம்மணபச்சயே விய திஸ்ஸோவ புச்சா².

57. ஸஹஜாதபச்சயே படிஸந்தி⁴க்க²ணேதி பஞ்சவோகாரே படிஸந்தி⁴வஸேன வுத்தம். ஹேட்டா² பன பச்சயவிப⁴ங்கே³ ‘‘ஓக்கந்திக்க²ணே’’தி ஆக³தம் தம்பி இமினா ஸத்³தி⁴ம் அத்த²தோ ஏகம், ப்³யஞ்ஜனமத்தமேவ ஹேத்த² நானந்தி. அபிச ‘‘திண்ணம் ஸன்னிபாதா க³ப்³ப⁴ஸ்ஸ அவக்கந்தி ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.408) வசனதோ ஓக்கந்தீதி பஞ்சவோகாரபடிஸந்தி⁴யாவேதம் நாமம். படிஸந்தீ⁴தி ஸப்³ப³ப⁴வஸாதா⁴ரணம். இத⁴ பன ‘‘கடத்தா ச ரூப’’ந்திஆதி³வசனதோ பஞ்சவோகாரபடிஸந்தி⁴யேவ அதி⁴ப்பேதா. ஸா ஹி ரூபஸ்ஸபி அரூபஸ்ஸபி பச்சயபா⁴வஞ்சேவ பச்சயுப்பன்னபா⁴வஞ்ச ஸங்க³ண்ஹாதி, தஸ்மா பரிபுண்ணவிஸ்ஸஜ்ஜனா ஹோதீதி க³ஹிதா. பா³ஹிரம் ஏகம் மஹாபூ⁴தந்தி அனிந்த்³ரியப³த்³தே⁴ஸு பத²வீபாஸாணாதீ³ஸு மஹாபூ⁴தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பச்சயவிப⁴ங்க³வாரஸ்மிஞ்ஹி சத்தாரோ மஹாபூ⁴தாதி அஜ்ஜ²த்திகஞ்ச பா³ஹிரஞ்ச ஏகதோ கத்வா க³ஹிதம். ஸங்கே²பதே³ஸனா ஹி ஸா. அயம் பன வித்தா²ரதே³ஸனா, தஸ்மா ஸப்³ப³ம் விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘பா³ஹிரம் ஏகம் மஹாபூ⁴த’’ந்திஆதி³மாஹ. அஸஞ்ஞஸத்தானம் ஏகம் மஹாபூ⁴தம் படிச்சாதி த்³விஸந்ததிஸமுட்டா²னபூ⁴தவஸேன வுத்தம். மஹாபூ⁴தே படிச்ச கடத்தாரூபந்தி இத³ம் பன கம்மஸமுட்டா²னவஸேனேவ வுத்தம். உபாதா³ரூபந்தி உதுஸமுட்டா²னவஸேனேவ.

58. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே க²ந்தே⁴ படிச்ச வத்து², வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴தி சதுன்னம்பி க²ந்தா⁴னம் ஏகதோ வத்து²னா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம்.

59. நிஸ்ஸயபச்சயே யஸ்மா படிச்சத்தோ² நாம ஸஹஜாதத்தோ², தஸ்மா யா ஹேட்டா² பச்சயவிப⁴ங்க³வாரே சக்கா²யதனாதீ³னம் நிஸ்ஸயபச்சயதா த³ஸ்ஸிதா, ந ஸா க³ஹிதா. சக்கா²யதனாதீ³னி ஹி புரேஜாதானி ஹுத்வா பச்சயா ஹோந்தி, இத⁴ ஸஹஜாதமேவ லப்³ப⁴தி. தேனேவ வுத்தம் – ‘‘நிஸ்ஸயபச்சயோ ஸஹஜாதபச்சயஸதி³ஸோ’’தி.

60. உபனிஸ்ஸயபச்சயே ரூபஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயாபா⁴வா தீணேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப்³ப⁴ந்தி, தேன வுத்தம் ‘‘ஆரம்மணபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி. தத்த² கிஞ்சாபி ந ஸப்³பே³ குஸலாகுஸலாப்³யாகதா ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயம் லப⁴ந்தி, யே பன லப⁴ந்தி, தேஸம் வஸேனேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

61. புரேஜாதபச்சயே வத்து²ம் புரேஜாதபச்சயாதி வத்து²ம் படிச்ச வத்து²னா புரேஜாதபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேன உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². விபாகாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴ந்தி ஏத்த² யம் விபாகாப்³யாகதஸ்ஸ வத்து² ஓக்கந்திக்க²ணே ஸஹஜாதபச்சயோ ஹோதி, தம் புரேஜாதபச்சயபா⁴ஜனியத்தா இத⁴ ந க³ஹேதப்³ப³ம். யேபி குஸலாத³யோ ஆருப்பே புரேஜாதபச்சயம் ந லப⁴ந்தி, தேபி புரேஜாதபச்சயபா⁴ஜனியதோயேவ இத⁴ ந க³ஹேதப்³பா³. ஆரம்மணம் பன நியமதோ புரேஜாதபச்சயபா⁴வம் ந லப⁴தி. ரூபாயதனாதீ³னி ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம்யேவ புரேஜாதபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தி, மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா அதீதானாக³தானிபி ஆரம்மணம் ஹோந்தியேவ. தஸ்மா இத⁴ ந க³ஹிதம். க²ந்த⁴வஸேன ஹி அயம் தே³ஸனா, ந விஞ்ஞாணதா⁴துவஸேன. ‘‘விபாகாப்³யாகதம் ஏகம் க²ந்த⁴’’ந்தி தே³ஸனாய ச ஸப்³பா³பி விஞ்ஞாணதா⁴துயோ க³ஹிதா, ந சக்கு²விஞ்ஞாணதா⁴துஆத³யோ ஏவாதி.

பச்சா²ஜாதோ குஸலாகுஸலானம் பச்சயோ ந ஹோதி, அப்³யாகதஸ்ஸபி உபத்த²ம்ப⁴கோவ ந ஜனகோ, தஸ்மா ‘‘உப்பஜ்ஜதி பச்சா²ஜாதபச்சயா’’தி ஏவம் வத்தப்³போ³ ஏகத⁴ம்மோபி நத்தீ²தி பச்சா²ஜாதபச்சயவஸேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் ந கதம்.

62. ஆஸேவனபச்சயே காமம் ஸப்³பா³ கிரியா ஆஸேவனபச்சயம் ந லப⁴ந்தி, லப்³ப⁴மானவஸேன பன ‘‘கிரியாப்³யாகத’’ந்தி வுத்தம். தஸ்மா ஜவனகிரியாவேத்த² க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³.

63. கம்மபச்சயே குஸலாகுஸலேஸு ஏகக்க²ணிகோ கம்மபச்சயோ வேதி³தப்³போ³, ததா² கிரியாப்³யாகதே. விபாகாப்³யாகதே பன நானாக்க²ணிகோபி, ததா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே மஹாபூ⁴தானம். சித்தஸமுட்டா²னானம் பன ஏகக்க²ணிகோ. கடத்தாரூபானம் நானாக்க²ணிகோவ ததா² அஸஞ்ஞஸத்தரூபானம். கடத்தாரூபம் பனேத்த² ஜீவிதிந்த்³ரியம். ஸேஸம் ந ஏகந்ததோ கம்மஸமுட்டா²னத்தா உபாதா³ரூபந்தி வுத்தம். ஏவம் ஸந்தேபி இத⁴ கம்மஸமுட்டா²னமேவ அதி⁴ப்பேதம்.

64. விபாகபச்சயே குஸலாகுஸலம் கிரியஞ்ச ந லப்³ப⁴தீதி அப்³யாகதவஸேனேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம். சித்தஸமுட்டா²னந்தி விபாகசித்தஸமுட்டா²னமேவ. கடத்தாரூபந்தி யதா²லாப⁴வஸேன இந்த்³ரியரூபஞ்ச வத்து²ரூபஞ்ச. உபாதா³ரூபந்தி தத³வஸேஸம் தஸ்மிம் ஸமயே விஜ்ஜமானகம் உபாதா³ரூபம்.

65. ஆஹாரபச்சயே ஸப்³பே³ஸம்பி குஸலாதீ³னம் க²ந்தா⁴னம் சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ ச அரூபாஹாரவஸேன உப்பத்தி வேதி³தப்³பா³, ததா² படிஸந்தி⁴க்க²ணே மஹாபூ⁴தானம். சித்தஸமுட்டா²னந்தி ப⁴வங்கா³தி³சித்தஸமுட்டா²னம். ஆஹாரஸமுட்டா²னந்தி கப³ளீகாராஹாரஸமுட்டா²னம். சித்தஸமுட்டா²னந்தி குஸலாகுஸலசித்தஸமுட்டா²னமேவ. பச்சயவிப⁴ங்க³வாரே ஆஹாரபடிபாடியா பட²மம் கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ த³ஸ்ஸிதோ, இத⁴ பன குஸலம் த⁴ம்மந்தி புச்சா²வஸேன பட²மம் அரூபாஹாரா த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³.

66. இந்த்³ரியபச்சயே பச்சயவிப⁴ங்கே³ இந்த்³ரியபடிபாடியா பட²மம் சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னி த³ஸ்ஸிதானி, இத⁴ பன குஸலாதி³புச்சா²வஸேன பட²மம் அரூபிந்த்³ரியானம் பச்சயதா த³ஸ்ஸிதா. தத்த² குஸலாதீ³ஸு யதா²லாப⁴வஸேன அரூபிந்த்³ரியா க³ஹேதப்³பா³. அஸஞ்ஞஸத்தானம் பூ⁴தரூபேஸுபி ஜீவிதிந்த்³ரியந்தி.

67. ஜா²னமக்³க³பச்சயேஸு ஹேதுபச்சயஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம், தேனேவேத்த² ‘‘ஹேதுபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம்.

68. ஸம்பயுத்தபச்சயே விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஆரம்மணபச்சயக³திகம், தேனேவேத்த² ‘‘ஆரம்மணபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம்.

69. விப்பயுத்தபச்சயே வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயாதி வத்து²ம் படிச்ச விப்பயுத்தபச்சயா, வத்து²னா விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேன உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². க²ந்தே⁴ விப்பயுத்தபச்சயாதி க²ந்தே⁴ படிச்ச விப்பயுத்தபச்சயா, க²ந்தே⁴ஹி விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேஹி உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². க²ந்தா⁴ வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயாதி வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴ விப்பயுத்தபச்சயா. வத்து²னா விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேன உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². சித்தஸமுட்டா²னரூபம் க²ந்தே⁴ விப்பயுத்தபச்சயாதி க²ந்தே⁴ படிச்ச விப்பயுத்தபச்சயா சித்தஸமுட்டா²னம் ரூபம் க²ந்தே⁴ஹி விப்பயுத்தபச்சயதம் ஸாதே⁴ந்தேஹி உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². ஸேஸவிஸ்ஸஜ்ஜனேஸுபி வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயாதிஆதீ³ஸுபி வுத்தனயேனேவத்தோ² வேதி³தப்³போ³. விபாகாப்³யாகதே சேத்த² வத்து²க்³க³ஹணேன சக்கா²தீ³னி ஸங்க³ஹிதப்³பா³னி. ஏகம் மஹாபூ⁴தந்திஆதி³ ரூபாப்³யாகதஸ்ஸ பச்சயபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். சித்தஸமுட்டா²னந்தி அப்³யாகதசித்தஸமுட்டா²னம்பி குஸலாகுஸலசித்தஸமுட்டா²னம்பி.

70. அத்தி²பச்சயே ஸப்³ப³ம் ஸஹஜாதபச்சயக³திகம். தேனேவேத்த² ‘‘ஸஹஜாதபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம்.

71-72. நத்தி²விக³தா ஆரம்மணபச்சயக³திகா, அவிக³தம் ஸஹஜாதக³திகம். தேனேவேத்த² ‘‘ஆரம்மணபச்சயஸதி³ஸம், ஸஹஜாதபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம். இமே தேவீஸதி பச்சயாதி ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதானம் வஸேனேதம் வுத்தம். வித்தா²ரேதப்³பா³தி யா புச்சா² விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப⁴ந்தி, தாஸம் வஸேன வித்தா²ரேதப்³பா³. அயம் ஹேதுபச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா ஏகமூலகே பச்சயானுலோமே படிச்சவாரஸ்ஸ குஸலத்திகவிஸ்ஸஜ்ஜனே அத்த²வண்ணனா.

(2.) ஸங்க்²யாவாரோ

73. இதா³னி யே ஏத்த² ஹேதுபச்சயாதீ³ஸு ஏகேகஸ்மிம் பச்சயே விஸ்ஸஜ்ஜனவாரா லத்³தா⁴, தே க³ணனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுயா நவாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஹேதுயா நவாதி ஹேதுபச்சயே நவ புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனவாரா ஹோந்தி. ஸேய்யதி²த³ம் – குஸலேன குஸலம், குஸலேன அப்³யாகதம், குஸலேன குஸலாப்³யாகதம்; அகுஸலேன அகுஸலம், அகுஸலேன அப்³யாகதம், அகுஸலேன அகுஸலாப்³யாகதம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதம், குஸலாப்³யாகதேன அப்³யாகதம், அகுஸலாப்³யாகதேன அப்³யாகதந்தி.

ஆரம்மணே தீணீதி குஸலேன குஸலம், அகுஸலேன அகுஸலம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதம். அதி⁴பதியா நவாதி ஹேதுயா வுத்தஸதி³ஸாவ. த்³வாத³ஸஸு ஹி பச்சயேஸு நவ நவாதி வுத்தம். ஸப்³பே³ஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஹேதுபச்சயஸதி³ஸானேவ. விப⁴ங்கே³ பன அத்தி² விஸேஸோ. த³ஸஸு பச்சயேஸு தீணி தீணீதி வுத்தம். ஸப்³பே³ஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஆரம்மணஸதி³ஸானேவ. விப⁴ங்கே³ பன அத்தி² விஸேஸோ. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயஸ்மிஞ்ஹி அப்³யாகதபத³ஸ்ஸ விஸ்ஸஜ்ஜனே ரூபம்பி லப்³ப⁴தி, ததா² புரேஜாதபச்சயே. ஆஸேவனபச்சயே விபாகானி சேவ வீதி²சித்தானி ச ந லப்³ப⁴ந்தி. விபாகே ஏகந்தி அப்³யாகதமேவ. ஏவமேத்த² ஸங்கே²பதோ நவ தீணி ஏகந்தி, திவிதோ⁴வ வாரபரிச்சே²தோ³. வித்தா²ரதோ த்³வாத³ஸ நவகா, த³ஸ திகா, ஏகம் ஏககந்தி ஸப்³பே³ஸுபி தேவீஸதியா பச்சயேஸு ஏகூனசத்தாலீஸாதி⁴கம் வாரஸதம் ஹோதி, ஏகூனசத்தாலீஸாதி⁴கஞ்ச புச்சா²ஸதம். ஏகூனசத்தாலீஸாதி⁴கம் புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனஸதந்திபி தஸ்ஸேவ நாமம்.

74. ஏவம் ஹேதுபச்சயாதி³கே ஏகமூலகே க³ணனம் த³ஸ்ஸேத்வா இதோ பரேஸு து³மூலகாதீ³ஸு வித்தா²ரதே³ஸனம் ஸங்கி²பித்வா ஏகமூலகே த³ஸ்ஸிதாய தே³ஸனாய லப்³ப⁴மானக³ணனஞ்ஞேவ ஆதா³ய வாரபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேதும் து³மூலகே தாவ ஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே தீணீதிஆதி³மாஹ. தத்ரித³ம் லக்க²ணம் – ப³ஹுக³ணனோபி பச்சயோ அப³ஹுக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் யுத்தோ தேன ஸமானக³ணனோவ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே தீணீ’’தி. ஹேதுஆரம்மணது³கே ஆரம்மணே வுத்தானி தீணேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ². ஸமானக³ணனோ பன ஸமானக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் யுத்தோ அபரிஹீனக³ணனோவ ஹோதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஹேதுபச்சயா அதி⁴பதியா நவா’’தி. ஹேதாதி⁴பதிது³கே நவேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ². விபாகே ஏகந்தி ஹேதுவிபாகது³கே விபாகே வுத்தம் ஏகமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம் லப்³ப⁴தீதி ஏவம் தாவ து³மூலகே வாரபரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³.

75. திமூலகாதீ³ஸுபி இத³மேவ லக்க²ணம். தேனேவாஹ – ஹேதுபச்சயா ஆரம்மணபச்சயா அதி⁴பதியா தீணீதி. ஹேதாரம்மணாதி⁴பதி திகே ஆரம்மணே வுத்தானி தீணேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப்³ப⁴ந்தீதி அத்தோ². ஏவம் ஸப்³ப³த்த² நயோ நேதப்³போ³.

76-79. த்³வாத³ஸமூலகே பன விபாகபச்சயோ ந லப்³ப⁴தி, தஸ்மா ஆஸேவனபச்சயா கம்மே தீணீதி வத்வா விபாகம் அபராமஸித்வா ஆஹாரே தீணீதி வுத்தம். தேரஸமூலகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தே பன ஸங்கி²பித்வா தேவீஸதிமூலகோவேத்த² த³ஸ்ஸிதோ. ஸோ து³விதோ⁴ ஹோதி – ஸாஸேவனோ வா ஸவிபாகோ வா. தத்த² பட²மம் ஸாஸேவனோ த³ஸ்ஸிதோ, ஸோ தீணேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப⁴தி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆஸேவனபச்சயா அவிக³தே தீணீ’’தி. ஸவிபாகோ பன ஆஸேவனம் ந லப⁴தி, தஸ்மா தம் பஹாய விபாகவஸேன க³ணனாய த³ஸ்ஸனத்த²ம் அனந்தராயேவ ‘‘ஹேதுபச்சயா…பே… விபாகபச்சயா ஆஹாரே ஏக’’ந்தி ஏகம் நயம் த³ஸ்ஸேத்வா பச்சா² தேவீஸதிமூலகோவ த³ஸ்ஸிதோ. ஏதேஸு பன த்³வீஸு தேவீஸதிமூலகேஸு கிஞ்சாபி ஏகஸ்மிம் விபாகபச்சயோ நத்தி², ஏகஸ்மிம் ஆஸேவனபச்சயோ, பச்சா²ஜாதபச்சயோ பன உப⁴யத்தா²பி. ருள்ஹீஸத்³தே³ன பனேதே தேவீஸதிமூலகாத்வேவ வேதி³தப்³பா³. தேஸு ஸாஸேவனே ஆஸேவனஸ்ஸ வஸேன ஸப்³ப³த்த² தீணேவ விஸ்ஸஜ்ஜனானி, ஸவிபாகே விபாகபச்சயஸ்ஸ வஸேன ஏகமேவாதி அயம் ஹேதுபச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா ஏகமூலகாதீ³ஸு க³ணனா.

யம் பனேதம் ஹேதுமூலகானந்தரம் ‘‘ஆரம்மணே டி²தேன ஸப்³ப³த்த² தீணேவ பஞ்ஹா’’தி வுத்தம், தம் ஆரம்மணபச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா ஏகமூலகேபி து³மூலகாதீ³ஸுபி ஸப்³ப³த்த² ஆரம்மணபதே³ சேவ ஆரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸபச்சயயோஜனாஸு ச யத்த² நவஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தத்த² தயோவ பஞ்ஹா ஹோந்தீதி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். விபாகபதே³ பன விபாகபதே³ன ஸத்³தி⁴ம் ஸேஸபச்சயயோஜனாஸு ச ஏகோவ பஞ்ஹோ ஹோதீதி. இதி யம் ஹேட்டா² அவோசும்ஹ ‘‘ப³ஹுக³ணனோபி பச்சயோ அப³ஹுக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் யுத்தோ தேன ஸமானக³ணனோ ஹோதீ’’தி, தம் ஸுவுத்தமேவ.

80-85. இதா³னி யே ஆரம்மணாதீ³னம் பச்சயானம் வஸேன ஏகமூலகாத³யோ த³ஸ்ஸேதப்³பா³, தேஸு ஏகமூலகோ தாவ ஹேதுஏகமூலகேனேவ ஸதி³ஸோதி ஏகஸ்மிம்பி பச்சயே ந த³ஸ்ஸிதோ. ஆரம்மணபச்சயவஸேன பன து³மூலகே க³ணனம் த³ஸ்ஸேதும் ஆரம்மணபச்சயா ஹேதுயா தீணி, அதி⁴பதியா தீணி…பே… அவிக³தே தீணீதி வுத்தம். ஏத்த² ச ‘‘ஆரம்மணபச்சயா அதி⁴பதியா தீணி…பே… அவிக³தே தீணீ’’தி வத்தப்³பே³ யே ஹேதுபச்சயாத³யோ பச்சயா ப³ஹுக³ணனா, தேஸம் ஊனதரக³ணனேஹி ச ஸமானக³ணனேஹி ச ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னே யா க³ணனா லப்³ப⁴தி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ஆரம்மணபச்சயஸ்ஸ புரிமபா⁴கே³ டி²தம்பி ஹேதுபச்சயம் பச்சி²மபா⁴கே³வ ட²பேத்வா ‘‘ஆரம்மணபச்சயா ஹேதுயா தீணீ’’தி வுத்தம். தேனேதம் ஆவி கரோதி – ஆரம்மணபச்சயோ யேன யேன ப³ஹுதரக³ணனேன வா ஸமானக³ணனேன வா பச்சயேன ஸத்³தி⁴ம் து³கதிகாதி³பே⁴த³ம் க³ச்ச²தி, ஸப்³ப³த்த² தீணேவ பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னி. விபாகபச்சயேன பன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னே ஏகமேவ லப்³ப⁴தி, தம் விபாகபச்சயாதி³காய க³ணனாய ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி இத⁴ ந த³ஸ்ஸிதம். யா சேஸா து³மூலகே க³ணனா த³ஸ்ஸிதா, திமூலகாதீ³ஸுபி ஏஸாவ க³ணனாதி ஆரம்மணபச்சயவஸேன திமூலகாத³யோ ந வித்தா²ரிதா.

இதா³னி அதி⁴பதிபச்சயாதி³வஸேன து³மூலகாதீ³ஸு க³ணனம் த³ஸ்ஸேதும் அதி⁴பதிபச்சயா ஹேதுயா நவாதிஆதி³ வுத்தம். தத்தா²பி வுத்தனயேனேவ பச்சயஸன்னிவேஸோ வேதி³தப்³போ³. யதா² ச அதி⁴பதிபச்சயா ஹேதுயா நவ, ஏவம் ஸேஸேஸுபி ஹேதுனா ஸமானக³ணனாஸு நவேவ. இதி யோ யோ பச்சயோ ஆதி³ம்ஹி திட்ட²தி, தேன தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமானக³ணனானம் ஸம்ஸந்த³னே ஆதி³ம்ஹி டி²தஸ்ஸ வஸேன க³ணனா ஹோதி. தேன பன ஸத்³தி⁴ம் ஊனதரக³ணனானம் ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனானம்யேவ வஸேன க³ணனா ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. யதா² ச ஆரம்மணபச்சயவஸேன ஏவம் அதி⁴பதிபச்சயவஸேனாபி ததோ பரேஸம் அனந்தராதீ³னம் வஸேனாபி திமூலகாத³யோ ந வித்தா²ரிதா. தஸ்மா து³மூலகே த³ஸ்ஸிதக³ணனாவஸேனேவ ஸப்³ப³த்த² ஸாதே⁴தப்³பா³. தேனேவ வுத்தம் ‘‘ஏகேகம் பச்சயம் மூலகம் காதுன ஸஜ்ஜா²யமக்³கே³ன க³ணேதப்³பா³’’தி.

பச்சயானுலோமவண்ணனா.

படிச்சவாரோ

பச்சயபச்சனீயவண்ணனா

86-87. பச்சயபச்சனீயம் பன யஸ்மா குஸலபதே³ ந லப்³ப⁴தி குஸலத⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன வினா அனுப்பத்திதோ, தஸ்மா அகுஸலம் த⁴ம்மம் படிச்சாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² நஹேதுபச்சயாதி ஹேதுபச்சயபடிக்கே²போ ஹேதுபச்சயம் வினா அஞ்ஞேன பச்சயேன உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². விசிகிச்சா²ஸஹக³தோ உத்³த⁴ச்சஸஹக³தோ மோஹோதி அயஞ்ஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானஞ்சேவ சித்தஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ ச ஸயம் ஹேதுபச்சயோ ஹோதி, அஞ்ஞஸ்ஸ பன ஸம்பயுத்தஹேதுனோ அபா⁴வா ந ஹேதுபச்சயா உப்பஜ்ஜதீதி ட²பேத்வா ஹேதுபச்சயம் ஸேஸேஹி அத்தனோ அனுரூபபச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி. இமினா நயேன ஸப்³ப³பச்சயபடிக்கே²பேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அஹேதுகம் விபாகாப்³யாகதந்தி இத³ம் ரூபஸமுட்டா²பகவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு ஏஸேவ நயோ.

88. நஅதி⁴பதிபச்சயே காமம் அதி⁴பதிபி அத்தனா ஸத்³தி⁴ம் து³தியஸ்ஸ அதி⁴பதினோ அபா⁴வா நஅதி⁴பதிபச்சயம் லப⁴தி, யதா² பன விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தோ மோஹோ அஹேதுகோ, ந ததா² அதி⁴பதயோ ஏவ நிராதி⁴பதி. ச²ந்தா³தீ³ஸு பன அஞ்ஞதரம் அதி⁴பதிம் அகத்வா குஸலாதீ³னம் உப்பத்திகாலே ஸப்³பே³பி குஸலாத³யோ நிராதி⁴பதினோ. தஸ்மா மோஹம் விய விஸும் அதி⁴பதிமத்தமேவ அனுத்³த⁴ரித்வா ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவஸேன ஏஸா ‘‘ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்ச தயோ க²ந்தா⁴’’திஆதி³கா தே³ஸனா கதாதி வேதி³தப்³பா³.

89. நானந்தரனஸமனந்தரேஸு நாரம்மணே விய ரூபமேவ பச்சயுப்பன்னம். தேன வுத்தம் ‘‘நாரம்மணபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி. ஸஹஜாதபச்சயோ பரிஹீனோ. யதா² சேஸ, ததா² நிஸ்ஸயஅத்தி²அவிக³தபச்சயாபி. கிம் காரணா? ஏதேஹி வினா கஸ்ஸசி அனுப்பத்திதோ. ஸஹஜாதனிஸ்ஸயஅத்தி²அவிக³தபச்சயேபி ஹி பச்சக்கா²ய ஏகோபி ரூபாரூபத⁴ம்மோ நுப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தே பரிஹீனா.

90. நஅஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயவிப⁴ங்கே³ படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகாப்³யாகதே க²ந்தே⁴ படிச்ச கடத்தாரூபந்தி ஹத³யவத்து²வஜ்ஜம் வேதி³தப்³ப³ம்.

91. நஉபனிஸ்ஸயபச்சயவிப⁴ங்கே³ ரூபமேவ பச்சயுப்பன்னம், தஞ்ஹி உபனிஸ்ஸயம் ந லப⁴தி. அரூபம் பன கிஞ்சாபி ஆரம்மணூபனிஸ்ஸயபகதூபனிஸ்ஸயே ந லபே⁴ய்ய, அனந்தரூபனிஸ்ஸயமுத்தகம் பன நத்தி². தேன வுத்தம் ‘‘நாரம்மணபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி.

92. நபுரேஜாதே சித்தஸமுட்டா²னரூபந்தி பஞ்சவோகாரவஸேன வுத்தம்.

93. நபச்சா²ஜாதபச்சயாதி ஏத்த² ஸஹஜாதபுரேஜாதபச்சயா ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. தஸ்மா ஸஹஜாதபச்சயஸதி³ஸா ஏத்த² பாளி, ஸா நஅதி⁴பதிபச்சயே வித்தா²ரிதாதி இத⁴ ஸங்கி²த்தா. நாஸேவனபச்சயே குஸலாகுஸலா பட²மஜவனவஸேன வேதி³தப்³பா³, ததா² கிரியாப்³யாகதம். பாளி பன இதா⁴பி நஅதி⁴பதிபச்சயே வித்தா²ரிதவஸேன வேதி³தப்³பா³. தேனேவாஹ – ‘‘நபச்சா²ஜாதபச்சயம்பி நாஸேவனபச்சயம்பி நாதி⁴பதிபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி.

94-97. நகம்மபச்சயே விபாகசேதனா நானாக்க²ணிககம்மபச்சயம் லப⁴தீதி ந க³ஹிதா. நாஹாரபச்சயே ஏகச்சம் ரூபமேவ பச்சயுப்பன்னம், ததா² நஇந்த்³ரியபச்சயே.

98. நஜா²னபச்சயே பஞ்சவிஞ்ஞாணத⁴ம்மா சேவ ஏகச்சஞ்ச ரூபம் பச்சயுப்பன்னம். பஞ்சவிஞ்ஞாணஸ்மிஞ்ஹி வேத³னா ச சித்தேகக்³க³தா ச து³ப்³ப³லத்தா உபனிஜ்ஜா²னலக்க²ணம் ந பாபுணந்தீதி ஜா²னபச்சயே ந க³ஹிதா.

99-102. நமக்³க³பச்சயே அஹேதுகவிபாககிரியஞ்சேவ ஏகச்சஞ்ச ரூபம் பச்சயுப்பன்னம். நஸம்பயுத்தனோனத்தி²னோவிக³தேஸு ரூபமேவ பச்சயுப்பன்னம். தேன வுத்தம் ‘‘நாரம்மணபச்சயஸதி³ஸ’’ந்தி.

103. நஹேதுயா த்³வேதி ஏகமூலகக³ணனாய யதா²பாளிமேவ நிய்யாதி.

104. து³மூலகே நஹேதுபச்சயா நாரம்மணே ஏகந்தி ஏத்த² கிஞ்சாபி ப³ஹுக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் ஊனதரக³ணனஸ்ஸ ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனவஸேன நஹேதுயா விய த்³வீஹி ப⁴விதப்³ப³ம். நாரம்மணவஸேன பன அரூபத⁴ம்மானம் பரிஹீனத்தா அப்³யாகதம் படிச்ச ரூபாப்³யாகதஸ்ஸ உப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஏக’’ந்தி வுத்தம். ஸப்³பே³ஸு ஏககேஸுபி ஏஸேவ நயோ. த்³வேதி வுத்தட்டா²னே பன நஹேதுயா லத்³த⁴வஸேன வாரத்³வயம் வேதி³தப்³ப³ம்.

105-106. திமூலகாதீ³ஸு பன ஸப்³பே³ஸு நாரம்மணபச்சயஸ்ஸ அபரிஹீனத்தா ஏகமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி அயம் பச்சனீயே நஹேதுபச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா ஏகமூலகாதீ³ஸு க³ணனா.

107-130. நாரம்மணபச்சயாத³யோ பன ஏகமூலகே தாவ புரிமேன ஸதி³ஸத்தா இதா⁴பி ந த³ஸ்ஸிதாயேவ. நாரம்மணபச்சயவஸேன து³மூலகே நாரம்மணபச்சயா, நஹேதுயா ஏகந்தி நஹேதுது³மூலகே வுத்தமேவ. நாதி⁴பதியா பஞ்சாதி நாரம்மணபச்சயே லத்³த⁴வஸேன வேதி³தப்³பா³தி ஏவம் ஸப்³ப³ஸம்ஸந்த³னேஸு ஊனதரக³ணனஸ்ஸேவ பச்சயஸ்ஸ வஸேன க³ணனா வேதி³தப்³பா³. யத்த² யத்த² ச நாரம்மணபச்சயோ பவிஸதி, தத்த² தத்த² ரூபமேவ பச்சயுப்பன்னம். நானந்தரனஸமனந்தரனஅஞ்ஞமஞ்ஞனஉபனிஸ்ஸயனாஹாரனஇந்த்³ரியனஸம்பயுத்தனோனத்தி²னோவிக³தபச்சயானம் பவிட்ட²ட்டா²னேபி ஏஸேவ நயோ. நாஹாரனஇந்த்³ரியனஜா²னனமக்³க³பச்சயா ஸப்³ப³த்த² ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனா. நஸஹஜாதாதி³சதுக்கம் இதா⁴பி பரிஹீனமேவாதி இத³மேத்த² லக்க²ணம். இமினா பன லக்க²ணேன ஸப்³பே³ஸு து³மூலகாதீ³ஸு ‘‘அயம் பச்சயோ மூலம், அயமேத்த² து³மூலகோ, அயம் திமூலகோ, அயம் ஸப்³ப³மூலகோ’’தி ஸல்லக்கே²த்வா ஊனதரக³ணனஸ்ஸ பச்சயஸ்ஸ வஸேன க³ணனா வேதி³தப்³பா³தி.

பச்சயபச்சனீயவண்ணனா.

பச்சயானுலோமபச்சனீயவண்ணனா

131-189. இதா³னி அனுலோமபச்சனீயே க³ணனம் த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுபச்சயா நாரம்மணே பஞ்சாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஹேதாதி⁴பதிமக்³க³பச்சயேஸு அனுலோமதோ டி²தேஸு ஸஹஜாதாத³யோ சத்தாரோ ஸப்³ப³ட்டா²னிகபச்சயா, ஆஹாரிந்த்³ரியஜா²னமக்³க³பச்சயா சத்தாரோதி இமே அட்ட² பச்சனீயதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. ஹேதுபச்சயாதி³வஸேன ஹி உப்பஜ்ஜமானோ த⁴ம்மோ இமே அட்ட² பச்சயே அலப⁴ந்தோ நாம நத்தி². ஆரம்மணஅனந்தரஸமனந்தரஉபனிஸ்ஸயஸம்பயுத்தனத்தி²விக³தபச்சயேஸு பன அனுலோமதோ டி²தேஸு அரூபட்டா²னிகா பச்சனீகதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. ந ஹி ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஹி உப்பஜ்ஜமானா அனந்தரஸமனந்தரபச்சயாத³யோ ந லப⁴ந்தி. ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞனிஸ்ஸயகம்மாஹாரிந்த்³ரியஅத்தி²அவிக³தபச்சயேஸு பன அனுலோமதோ டி²தேஸு சத்தாரோ ஸப்³ப³ட்டா²னிகாயேவ, பச்சனீகதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. ஏதேஸஞ்ஹி பச்சயானம் வஸேன உப்பஜ்ஜமானோ ஸப்³ப³ட்டா²னிகே அலப⁴ந்தோ நாம நத்தி². பச்சா²ஜாதபச்சயஸ்ஸ அனுலோமதோ டா²னம் நாம நத்தி². ஏவம் ஸேஸேஸு அனுலோமதோ டி²தேஸு யே ச லப்³ப⁴ந்தி, யே ச ந லப்³ப⁴ந்தி, தே ஸல்லக்கே²த்வா ஸப்³பே³ஸுபி து³மூலகாதீ³ஸு நயேஸு தேஸம் தேஸம் பச்சயானம் ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனானம்யேவ வஸேன க³ணனா வேதி³தப்³பா³தி.

பச்சயானுலோமபச்சனீயவண்ணனா.

பச்சயபச்சனீயானுலோமவண்ணனா

190. இதா³னி பச்சனீயானுலோமே க³ணனம் த³ஸ்ஸேதும் நஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே த்³வேதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஹேதும்ஹி பச்சனீகதோ டி²தே ட²பேத்வா அதி⁴பதிம் அவஸேஸா அனுலோமதோ லப்³ப⁴ந்தி. பச்சா²ஜாதோ பன அனுலோமதோ ஸப்³ப³த்தே²வ ந லப்³ப⁴தி, யே நவ பச்சயா ‘‘அரூபானஞ்ஞேவா’’தி வுத்தா, தேஸு புரேஜாதஞ்ச ஆஸேவனஞ்ச ட²பேத்வா அவஸேஸேஸு ஸத்தஸு பச்சனீகதோ டி²தேஸு ஸேஸா அரூபட்டா²னிகா அனுலோமதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. யோ ஹி ஆரம்மணாதீ³ஹி நுப்பஜ்ஜதி, ந ஸோ அனந்தராத³யோ லப⁴தி. படிஸந்தி⁴விபாகோ பன புரேஜாததோ, ஸப்³ப³விபாகோ ச ஸத்³தி⁴ம் கிரியமனோதா⁴துயா ஆஸேவனதோ அனுப்பஜ்ஜமானோபி அனந்தராத³யோ லப⁴தி, தஸ்மா ‘‘புரேஜாதஞ்ச ஆஸேவனஞ்ச ட²பேத்வா’’தி வுத்தம்.

புரேஜாதபச்சா²ஜாதஆஸேவனவிபாகவிப்பயுத்தேஸு பச்சனீகதோ டி²தேஸு ஏகம் ட²பேத்வா அவஸேஸா அனுலோமதோ லப்³ப⁴ந்தி. கம்மபச்சயே பச்சனீகதோ டி²தே ட²பேத்வா விபாகபச்சயம் அவஸேஸா அனுலோமதோ லப்³ப⁴ந்தி. ஆஹாரிந்த்³ரியேஸு பச்சனீகதோ டி²தேஸு ட²பேத்வா ஸப்³ப³ட்டா²னிகே சேவ அஞ்ஞமஞ்ஞகம்மாஹாரிந்த்³ரியபச்சயே ச அவஸேஸா அனுலோமதோ ந லப்³ப⁴ந்தி, இதரே யுஜ்ஜமானகவஸேன லப்³ப⁴ந்தி. ஜா²னபச்சயே பச்சனீகதோ டி²தே. ஹேதாதி⁴பதிஆஸேவனமக்³க³பச்சயா அனுலோமதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. மக்³க³பச்சயே பச்சனீகதோ டி²தே ஹேதாதி⁴பதிபச்சயா அனுலோமதோ ந லப்³ப⁴ந்தி. விப்பயுத்தபச்சயே பச்சனீகதோ டி²தே புரேஜாதபச்சயம் ட²பேத்வா அவஸேஸா அனுலோமதோ லப்³ப⁴ந்தி. ஏவம் தேஸு தேஸு பச்சயேஸு பச்சனீகதோ டி²தேஸு யே யே அனுலோமதோ ந லப்³ப⁴ந்தி, தே தே ஞத்வா தேஸம் தேஸம் பச்சயானம் ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனானம் வஸேன க³ணனா வேதி³தப்³பா³.

191-195. து³மூலகாதீ³ஸு ச நயேஸு யம் யம் பச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா யே யே து³காத³யோ த³ஸ்ஸிதா, தே தே லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானபச்சயவஸேன யதா² யதா² த³ஸ்ஸிதா, ததா² ததா² ஸாது⁴கம் ஸல்லக்கே²தப்³பா³. தத்த² யம் நஹேதுவஸேன து³மூலகாத³யோ நயே த³ஸ்ஸேந்தேன நஹேதுபச்சயா நாரம்மணபச்சயா…பே… நாஸேவனபச்சயாதி வத்வா ‘‘யாவ ஆஸேவனா ஸப்³ப³ம் ஸதி³ஸ’’ந்தி வுத்தம். தஸ்ஸ, ‘‘நஅஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா ஸஹஜாதே ஏக’’ந்திஆதீ³ஹி ஸதி³ஸதா வேதி³தப்³பா³. யம் பன ‘‘நகம்மே க³ணிதே பஞ்ச க³ண்ஹாதீ’’தி ஸீஹளபா⁴ஸாய லிகி²தம், தஸ்ஸத்தோ² – நஹேதுபச்சயம் ஆதி³ம் கத்வா நகம்மபச்சயாதி ஏவம் நகம்மபச்சயேன க⁴டிதே ஸஹஜாதே ஏகந்தி ஏவம் த³ஸ்ஸிதா பஞ்சேவ பச்சயா அனுலோமதோ லப்³ப⁴ந்தி, ந அஞ்ஞேதி. ஏவம் அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ப்³யஞ்ஜனம் அனாதி³யித்வா அதி⁴ப்பேதத்தோ²யேவ க³ஹேதப்³போ³. ஏவரூபஞ்ஹி ப்³யஞ்ஜனம் அத்தனோ ஸஞ்ஞானிப³ந்த⁴னத்த²ம் போராணேஹி ஸகஸகபா⁴ஸாய லிகி²தம்.

அபிச இமஸ்மிம் பச்சனீயானுலோமே பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மேஸுபி அத்தி² த⁴ம்மோ கம்மபச்சயம் லப⁴தி, ந இந்த்³ரியபச்சயம். ஸோ அஸஞ்ஞேஸு சேவ பஞ்சவோகாரே பவத்தே ச ரூபஜீவிதிந்த்³ரியவஸேன வேதி³தப்³போ³. அத்தி² த⁴ம்மோ மக்³க³பச்சயம் லப⁴தி, நஹேதுபச்சயம். ஸோ விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹஜாதமோஹவஸேன வேதி³தப்³போ³. அத்தி² த⁴ம்மோ ஜா²னபச்சயம் லப⁴தி, நமக்³க³பச்சயம். ஸோ மனோதா⁴துஅஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துவஸேன வேதி³தப்³போ³. யத்த² கடத்தாரூபானி நானாக்க²ணிககம்மவஸேனேவ கம்மபச்சயம் லப⁴ந்தி, தத்த² ரூபத⁴ம்மா ஹேதாதி⁴பதிவிபாகிந்த்³ரியஜா²னமக்³க³பச்சயே ந லப⁴ந்தி, ஸப்³ப³ட்டா²னிகா பச்சனீயா ந ஹோந்தி. அஹேதுகே அதி⁴பதிபச்சயோ நத்தீ²தி இமேஸம்பி பகிண்ணகானம் வஸேனேத்த² க³ணனவாரோ அஸம்மோஹதோ வேதி³தப்³போ³.

தத்ராயம் நயோ – நஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே த்³வேதி ஏத்த² தாவ அஹேதுகமோஹோ சேவ அஹேதுகவிபாககிரியா ச பச்சயுப்பன்னம், தஸ்மா அகுஸலேனாகுஸலம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதம் ஸந்தா⁴யேத்த² த்³வேதி வுத்தம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஆஸேவனே பன விபாகம் ந லப்³ப⁴தி, ததா² கிரியமனோதா⁴து. தஸ்மா கிரியாஹேதுமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துவஸேனேத்த² அப்³யாகதேன அப்³யாகதம் வேதி³தப்³ப³ம். விபாகே ஏகந்தி அப்³யாகதேன அப்³யாகதமேவ. மக்³கே³ ஏகந்தி அகுஸலேன அகுஸலமேவ.

196-197. நாரம்மணமூலகே ஹேதுயா பஞ்சாதி ரூபமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஞ்ஹி குஸலம் அகுஸலம் அப்³யாகதம் குஸலாப்³யாகதம் அகுஸலாப்³யாகதஞ்சாதி பஞ்ச கோட்டா²ஸே படிச்ச உப்பஜ்ஜதி. ஸப்³ப³பஞ்சகேஸு ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞமஞ்ஞே ஏகந்தி பூ⁴தரூபானி சேவ வத்து²ஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தானி ஹி நாரம்மணபச்சயா அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தி. திமூலகேபி ஏஸேவ நயோ.

198-202. நாதி⁴பதிமூலகே ஹேதுயா நவாதி அனுலோமே ஹேதும்ஹி வுத்தானேவ. தீணீதிஆதீ³னிபி ஹேட்டா² அனுலோமே வுத்தஸதி³ஸானேவ. திமூலகே த்³வேதி ஹேட்டா² நஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே வுத்தஸதி³ஸானேவ.

203-233. நபுரேஜாதமூலகே ஹேதுயா ஸத்தாதி ஹேட்டா² ‘‘ஆருப்பே குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் படிச்சா’’திஆதி³னா நயேன புரேஜாதே த³ஸ்ஸிதானேவ. ஸப்³ப³ஸத்தகேஸு ஏஸேவ நயோ. நகம்மமூலகே ஹேதுயா தீணீதிஆதீ³ஸு சேதனாவ பச்சயுப்பன்னா. தஸ்மா குஸலம் அகுஸலம் அப்³யாகதஞ்ச படிச்ச உப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய தீணீதி வுத்தம். இமினா நயேன ‘‘ஏகம் த்³வே தீணி பஞ்ச ஸத்த நவா’’தி ஆக³தட்டா²னேஸு க³ணனா வேதி³தப்³பா³. ‘‘சத்தாரி ச² அட்டா²’’தி இமா பன திஸ்ஸோ க³ணனா நத்தே²வாதி.

பச்சயபச்சனீயானுலோமவண்ணனா.

நிட்டி²தா ச படிச்சவாரஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா.

2. ஸஹஜாதவாரவண்ணனா

234-242. ஸஹஜாதவாரே குஸலம் த⁴ம்மம் ஸஹஜாதோதி குஸலம் த⁴ம்மம் படிச்ச தேன ஸஹஜாதோ ஹுத்வாதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² படிச்சவாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அவஸானே பனஸ்ஸ ‘‘படிச்சத்தம் நாம ஸஹஜாதத்தம், ஸஹஜாதத்தம் நாம படிச்சத்த’’ந்தி இத³ம் உபி⁴ன்னம்பி ஏதேஸம் வாரானம் அத்த²தோ நின்னானாகரணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அத்த²தோ ஹி ஏதே த்³வேபி நின்னானாகரணா. ஏவம் ஸந்தேபி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அத்த²னியமனத்த²ம் வுத்தா. ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே சா’’திஆதீ³ஸு ஹி அஸஹஜாதம்பி படிச்ச உப்பஜ்ஜதீதி வுச்சதி. ஸஹஜாதம்பி ச உபாதா³ரூபம் பூ⁴தரூபஸ்ஸ பச்சயோ ந ஹோதி. இதி படிச்சவாரேன ஸஹஜாதபச்சயபா⁴வம், ஸஹஜாதவாரேன ச படிச்சாதி வுத்தஸ்ஸ ஸஹஜாதபா⁴வம் நியமேதும் உபோ⁴பேதே வுத்தா. அபிச ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனாவிலாஸேன நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³ப்பபே⁴த³ஜானனவஸேன சாபி ஏதே உபோ⁴பி வுத்தாதி.

ஸஹஜாதவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

3. பச்சயவாரவண்ணனா

243. பச்சயவாரே குஸலம் த⁴ம்மம் பச்சயாதி குஸலத⁴ம்மே பதிட்டி²தோ ஹுத்வா குஸலம் த⁴ம்மம் நிஸ்ஸயட்டே²ன பச்சயம் கத்வாதி அத்தோ². குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் பச்சயாதி குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் நிஸ்ஸயபச்சயம் கத்வா தயோ க²ந்தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி ஹேதுபச்சயாதி வுத்தம் ஹோதி. இமினாவுபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. வத்து²ம் பச்சயா விபாகாப்³யாகதா கிரியாப்³யாகதா க²ந்தா⁴தி இத³ம் பஞ்சவோகாரே பவத்திவஸேன வுத்தம். பஞ்சவோகாரே பவத்தியஞ்ஹி க²ந்தா⁴னம் புரேஜாதம் வத்து² நிஸ்ஸயபச்சயோ ஹோதி. படிச்சட்ட²ஸ்ஸ பன ஸஹஜாதட்ட²த்தா படிச்சவாரே ஏஸ நயோ ந லப்³ப⁴தீதி படிஸந்தி⁴யம் ஸஹஜாதமேவ வத்து²ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘வத்து²ம் படிச்ச க²ந்தா⁴’’தி வுத்தம். குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ஞ்ச வத்து²ஞ்ச பச்சயா தயோ க²ந்தா⁴திஆதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் பச்சயா குஸலோ ச அப்³யாகதோ சாதி குஸலாப்³யாகதானம் ஹேதுபச்சயவஸேன ஏகதோ உப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். குஸலுப்பத்திக்க²ணஸ்மிஞ்ஹி வத்து²ம் நிஸ்ஸாய குஸலா க²ந்தா⁴, சித்தஸமுட்டா²னே ச மஹாபூ⁴தே நிஸ்ஸாய சித்தஸமுட்டா²னம் உபாதா³ரூபம் ஹேதுபச்சயவஸேன ஏகதோ உப்பஜ்ஜதி. இதி பச்சயபூ⁴தஸ்ஸ அப்³யாகதஸ்ஸ நானத்தேபி பச்சயுப்பன்னானம் ஹேதுபச்சயவஸேன ஏகதோ உப்பத்திம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஏஸேவ நயோ. ஏவம் இமஸ்மிம் ஹேதுபச்சயே ஸஹஜாதஞ்ச புரேஜாதஞ்ச நிஸ்ஸயட்டே²ன பச்சயம் கத்வா ஸத்தரஸ பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. தத்த² க²ந்தா⁴ சேவ பூ⁴தா ச ஸஹஜாதவஸேன, வத்து² ஸஹஜாதபுரேஜாதவஸேன க³ஹிதம். படிச்சவாரே பன ஸஹஜாதவஸேன பச்சயோ லப்³ப⁴தி, தஸ்மா தத்த² நவேவ பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. யே பனேதே ஏத்த² ஸத்தரஸ பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா, தேஸு ஏகாதி³கே ஏகாவஸானே விஸ்ஸஜ்ஜனே குஸலாதீ³ஸு ஏகபச்சயதோ ஏகோ பச்சயுப்பன்னோ. ஏகாதி³கே து³காவஸானே ஏகபச்சயதோ நானாபச்சயுப்பன்னோ. து³காதி³கே ஏகாவஸானே நானாபச்சயதோ ஏகோ பச்சயுப்பன்னோ. து³காதி³கே து³காவஸானே நானாபச்சயதோ நானாபச்சயுப்பன்னோ.

248-252. ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸுபி இமினாவுபாயேன பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனப்பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. யம் பனேதம் ஆரம்மணபச்சயே வத்து²ம் பச்சயா க²ந்தா⁴தி வுத்தம், தம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே விபாகக்க²ந்தே⁴யேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி அப்³யாகதம் நிஸ்ஸாய ஆரம்மணபச்சயேன உப்பஜ்ஜந்தானம் பபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி. புன வத்து²ம் பச்சயாதி பவத்தே விபாககிரியாப்³யாகதானம் உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் இமஸ்மிம் ஆரம்மணபச்சயே ஸஹஜாதஞ்ச புரேஜாதஞ்ச பச்சயம் கத்வா ஸத்த பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. தத்த² க²ந்தா⁴ ஸஹஜாதவஸேன, வத்து² ஸஹஜாதபுரேஜாதவஸேன, சக்கா²யதனாதீ³னி புரேஜாதவஸேனேவ க³ஹிதானி. படிச்சவாரே பன ஸஹஜாதவஸேனேவ பச்சயோ லப்³ப⁴தி. தஸ்மா தத்த² தயோவ பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா.

253-254. அதி⁴பதிபச்சயே விபாகாப்³யாகதம் லோகுத்தரமேவ வேதி³தப்³ப³ம். அனந்தரஸமனந்தரா ரூபாபா⁴வேன ஆரம்மணஸதி³ஸா. பரதோ ஆஸேவனனத்தி²விக³தேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

255. ஸஹஜாதபச்சயே கடத்தாரூபம் உபாதா³ரூபந்தி உபாதா³ரூபஸங்கா²தம் கடத்தாரூபம். இத³ம் அஸஞ்ஞஸத்தானஞ்ஞேவ ரூபம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். சக்கா²யதனாதீ³னி பஞ்சவோகாரவஸேன வுத்தானி.

256-257. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயே ச யதா² ஆரம்மணபச்சயா ஏவந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனஸமதம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். பச்சயுப்பன்னேஸு பன நானத்தம் அத்தி².

258. உபனிஸ்ஸயபச்சயே ஆரம்மணபச்சயஸதி³ஸந்தி ரூபாபா⁴வதோபி விஸ்ஸஜ்ஜனஸமதாயபி வுத்தம்.

259-260. வத்து²ம் புரேஜாதபச்சயாதிஆதீ³னம் படிச்சவாரே வுத்தனயேனேவத்தோ² க³ஹேதப்³போ³.

261-266. கம்மபச்சயே தீணீதி குஸலம் பச்சயா குஸலோ அப்³யாகதோ குஸலாப்³யாகதோ சாதி ஏவம் தீணி வேதி³தப்³பா³னி. அகுஸலேபி ஏஸேவ நயோ.

267-268. விப்பயுத்தபச்சயே க²ந்தே⁴ விப்பயுத்தபச்சயாதி க²ந்தே⁴ நிஸ்ஸாய விப்பயுத்தபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². க²ந்தா⁴ வத்து²ம் விப்பயுத்தபச்சயாதி க²ந்தா⁴ வத்து²ம் நிஸ்ஸாய விப்பயுத்தபச்சயா உப்பஜ்ஜந்தீதி அத்தோ². ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

269-276. இதா³னி யதா²லத்³தா⁴னி விஸ்ஸஜ்ஜனானி க³ணனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுயா ஸத்தரஸாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஹேதுயா ஸத்தரஸாதி குஸலேன குஸலம், குஸலேன அப்³யாகதம், குஸலேன குஸலாப்³யாகதந்தி ஏவம் குஸலவஸேன ஏகாதி³கானி ஏகாவஸானானி த்³வே, து³காவஸானம் ஏகந்தி தீணி வுத்தானி ஹோந்தி, ததா² அகுஸலவஸேன. அப்³யாகதேன அப்³யாகதம், தேனேவ குஸலம், அகுஸலம், குஸலாப்³யாகதம் அகுஸலாப்³யாகதஞ்ச; குஸலாப்³யாகதேஹி குஸலம், அப்³யாகதம், குஸலாப்³யாகதம்; அகுஸலாப்³யாகதேஹி அகுஸலம், அப்³யாகதம், அகுஸலாப்³யாகதந்தி ஏவம் ஸத்தரஸ வேதி³தப்³பா³னி.

ஆரம்மணே ஸத்தாதி குஸலேன குஸலம்; அகுஸலேன அகுஸலம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதம், குஸலம், அகுஸலம்; குஸலாப்³யாகதேன குஸலம்; அகுஸலாப்³யாகதேன அகுஸலந்தி ஏவம் ஸத்த.

விபாகே ஏகந்தி அப்³யாகதேன அப்³யாகதமேவ. ஏவமேத்த² ஸத்தரஸ, ஸத்த, ஏகந்தி தயோ வாரபரிச்சே²தா³ ஹோந்தி. தேஸு த்³வாத³ஸ ஸத்தரஸகா, த³ஸ ஸத்தகா, ஏகம் ஏககந்தி தே ஸப்³பே³ ஸாது⁴கம் ஸல்லக்கே²த்வா பரதோ து³கதிகாதி³வஸேன பச்சயஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனஸ்ஸ வஸேன க³ணனா வேதி³தப்³பா³. ஸக்கா ஹி இமாய க³ணனாய து³கமூலாதீ³ஸு வாரபரிச்சே²தே³ ஜானிதுந்தி புன ‘‘குஸலம் த⁴ம்மம் பச்சயா குஸலோ த⁴ம்மோ’’தி அனாமஸித்வா க³ணனவஸேனேவ வாரபரிச்சே²த³ம் த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுபச்சயா ஆரம்மணே ஸத்தாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

தத்த² குஸலம் த⁴ம்மம் பச்சயா குஸலோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி ஹேதுபச்சயா ஆரம்மணபச்சயா. குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் பச்சயா தயோ க²ந்தா⁴தி இமினா நயேன ஆரம்மணே லத்³த⁴விஸ்ஸஜ்ஜனானி வித்தா²ரேதப்³பா³னி. அயம் தாவ அனுலோமே நயோ.

277-285. பச்சனீயே பன குஸலம் ந லப்³ப⁴தீதி அகுஸலம் த⁴ம்மம் பச்சயாதி அகுஸலமேவ ஆதி³ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஆரத்³த⁴ம். தம் யதா²பாளிமேவ நிய்யாதி. யஞ்ஹேத்த² வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் படிச்சவாரஸ்ஸ பச்சனீயே வுத்தமேவ.

286-287. யம் பனேதம் பச்சனீயே லத்³த⁴விஸ்ஸஜ்ஜனபரிச்சே²த³ம் க³ணனதோ த³ஸ்ஸேதும் நஹேதுயா சத்தாரீதிஆதி³ வுத்தம், தத்த² சத்தாரி, ஸத்தரஸ, ஸத்த, பஞ்ச, தீணி, ஏகந்தி ச² பரிச்சே²தா³. தேஸம் வஸேன து³கதிகாதீ³ஸு பச்சயஸம்ஸந்த³னே க³ணனா வேதி³தப்³பா³. யோ ஹி பச்சயோ ஸத்தரஸ விஸ்ஸஜ்ஜனானி லப⁴தி, தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி³ஸஸம்ஸந்த³னே ஸத்தரஸ, ஊனதரஸம்ஸந்த³னே ஸேஸா ச²பி பரிச்சே²தா³ லப்³ப⁴ந்தி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி அதி⁴கபரிச்சே²த³ம் ட²பேத்வா ஸமஸமா ஊனதரா ச லப்³ப⁴ந்தீதி.

ஏத்த² ச அதி⁴கதரா ந லப்³ப⁴ந்தீதி அயமேத்த² நியமோ. ஸமஸமா பன ஊனதரா ச அத்தா² விரோதே⁴ ஸதி லப்³ப⁴ந்தி. தேனேத்த² ‘‘நஹேதுபச்சயா நாரம்மணே ஏக’’ந்திஆதி³ வுத்தம். ஏத்த² ஹி நஹேதுயா சதுன்னம், நாரம்மணே பஞ்சன்னம் ஆக³தத்தா நஹேதுவஸேன சத்தாரீதி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, நாரம்மணேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதத்தா பன ஆரம்மணத⁴ம்மோ விருஜ்ஜ²தீதி அகுஸலம் த⁴ம்மம் பச்சயா அகுஸலோ த⁴ம்மோ, அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் பச்சயா அகுஸலோ, அகுஸலஞ்ச அப்³யாகதஞ்ச த⁴ம்மம் பச்சயா அகுஸலோதி தீணி விஸ்ஸஜ்ஜனானி பரிஹீனானி. அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் பச்சயா அப்³யாகதோதி ரூபவஸேன ஏகமேவ வுத்தம். ஏவம் ஸப்³ப³த்த² விருத்³தா⁴விருத்³த⁴ம் ஞத்வா லப்³ப⁴மானபரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³. அபிசேத்த² இத³ம் நயமத்தத³ஸ்ஸனம். நாதி⁴பதியா சத்தாரீதி நஹேதுயா லத்³தா⁴னேவ. ஸேஸசதுக்கேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

நானந்தரே ஏகந்தி அஹேதுகசித்தஸமுட்டா²னஸ்ஸ சேவ ஸேஸரூபஸ்ஸ ச வஸேன அப்³யாகதேன அப்³யாகதம். ஏவம் ஸப்³பே³ஸு ஏககேஸு யுஜ்ஜமானகரூபம் ஜானிதப்³ப³ம். நபுரேஜாதே த்³வேதி இதா⁴பி நஹேதுவஸேன சத்தாரீதி வத்தப்³ப³ம் ஸியா, நபுரேஜாதேன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டிதத்தா பன அப்³யாகதம் த⁴ம்மம் பச்சயா அகுஸலோ, அகுஸலஞ்ச அப்³யாகதஞ்ச த⁴ம்மம் பச்சயா அகுஸலோதி வத்து²புரேஜாதவஸேன த்³வே விஸ்ஸஜ்ஜனானி பரிஹீனானி. ஆருப்பே பன அஹேதுகமோஹஸ்ஸ அஹேதுககிரியஸ்ஸ ச வஸேன த்³வே வுத்தானி. நவிப்பயுத்தே த்³வேதி ஆருப்பே அஹேதுகாகுஸலகிரியவஸேன த்³வே. நோனத்தி² நோவிக³தேஸு ஏகந்தி ஸப்³ப³ஸ்ஸ ரூபஸ்ஸ வஸேன அப்³யாகதேன அப்³யாகதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். திகாதீ³ஸு அபுப்³ப³ம் நத்தி².

288. நாரம்மணமூலகே பன நஅதி⁴பதியா பஞ்சாதி நாரம்மணே லத்³தா⁴னேவ. நகம்மே ஏகந்தி ஏத்த² சித்தஸமுட்டா²னஞ்ச கடத்தாரூபஞ்ச அக்³க³ஹேத்வா ஸேஸரூபவஸேன அப்³யாகதேன அப்³யாகதம் வேதி³தப்³ப³ம்.

289-296. நாதி⁴பதிமூலகே நபுரேஜாதே ஸத்தாதி நபுரேஜாதே லத்³தா⁴னேவ. நபச்சா²ஜாதே ஸத்தரஸாதி இமானிபி தத்த² லத்³தா⁴னி ஸத்தரஸேவ. நானந்தரனஸமனந்தரனஅஞ்ஞமஞ்ஞனஉபனிஸ்ஸயனஸம்பயுத்தனோனத்தி²னோவிக³தமூலகானி நாரம்மணமூலகஸதி³ஸானேவ. இமினாவ நயமத்தத³ஸ்ஸனேன ஸப்³ப³த்த² ஆக³தானாக³தம் லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானஞ்ச வேதி³தப்³ப³ந்தி.

பச்சனீயவண்ணனா நிட்டி²தா.

297-328. இமினாயேவ பன லக்க²ணேன அனுலோமம் புரதோ கத்வா அனுலோமபச்சனீயே பச்சனீயம் புரதோ கத்வா பச்சனீயானுலோமே ச க³ணனபரிச்சே²தோ³ ஆக³தானாக³தம் லப்³ப⁴மானாலப்³ப⁴மானஞ்ச வேதி³தப்³ப³ந்தி.

பச்சயவாரவண்ணனா நிட்டி²தா.

4. நிஸ்ஸயவாரவண்ணனா

329-337. நிஸ்ஸயவாரே குஸலம் த⁴ம்மம் நிஸ்ஸாயாதி குஸலம் த⁴ம்மம் பதிட்ட²ட்டே²ன நிஸ்ஸயம் கத்வாதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² பச்சயவாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அவஸானே பனஸ்ஸ ‘‘பச்சயத்தம் நாம நிஸ்ஸயத்தம், நிஸ்ஸயத்தம் நாம பச்சயத்த’’ந்தி இத³ம் உபி⁴ன்னம்பி ஏதேஸம் வாரானம் அத்த²தோ நின்னானாகரணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அத்த²தோ ஹி ஏதேபி படிச்சஸஹஜாதா விய நின்னானாகரணா. ஏவம் ஸந்தேபி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அத்த²னியமனத்த²ம் வுத்தா. அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ராதிஆதீ³ஸு ஹி அனிஸ்ஸாய வத்தமானம் நானாக்க²ணிகம்பி ‘‘பச்சயா உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். அஞ்ஞமஞ்ஞம் அல்லீயித்வா டி²தகட்டா²தீ³ஸு ச ஏகம் ஏகஸ்ஸ நிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதி, ததா² உபாதா³ரூபம் மஹாபூ⁴தஸ்ஸ நிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதியேவ. இதி பச்சயவாரேன நிஸ்ஸயபச்சயபா⁴வம் நிஸ்ஸயவாரேன ச பச்சயாதி வுத்தஸ்ஸ ஸஹஜாதபுரேஜாதபா⁴வம் நியமேதும் உபோ⁴பேதே வுத்தா. அபிச ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனாவிலாஸேன நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ஜானனவஸேன சாபி ஏதே உபோ⁴பி வுத்தாதி.

நிஸ்ஸயவாரவண்ணனா.

5. ஸம்ஸட்ட²வாரவண்ணனா

338-346. ஸம்ஸட்ட²வாரே குஸலம் த⁴ம்மம் ஸம்ஸட்டோ²தி குஸலம் த⁴ம்மம் ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணேன ஸம்பயோக³ட்டே²ன பச்சயம் கத்வாதி அத்தோ². குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் ஸம்ஸட்டோ²தி குஸலம் ஏகம் க²ந்த⁴ம் ஸம்பயுத்தபச்சயம் கத்வா தயோ க²ந்தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தி ஹேதுபச்சயாதி வுத்தம் ஹோதி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஹேதுபச்சயே அரூபத⁴ம்மஸ்ஸேவ ஸம்பயோக³ட்டே²ன பச்சயம் கத்வா தயோ பஞ்ஹா விஸ்ஸஜ்ஜிதா. யதா² ச ஹேதுபச்சயே, ததா² ஆரம்மணபச்சயாதீ³ஸுபி, கேவலம் விபாகபச்சயே ஏகமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம்.

347-350. இதா³னி யதா²லத்³தா⁴னி விஸ்ஸஜ்ஜனானி க³ணனவஸேன த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுயா தீணீதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஸப்³ப³திகேஸு குஸலேன குஸலம், அகுஸலேன அகுஸலம், அப்³யாகதேன அப்³யாகதந்தி அயமேவ நியமோ. ஏககே பன அப்³யாகதேன அப்³யாகதமேவ லப்³ப⁴தீதி ஏவமேத்த² பா³வீஸதியா பச்சயேஸு தீணி, விபாகே ஏகந்தி த்³வே பரிச்சே²தா³. பச்சா²ஜாதே அனுலோமம் நத்தி². தஸ்மா தீணி ஏகந்தி இமேஸஞ்ஞேவ வஸேன து³கதிகாதீ³ஸு பச்சயஸம்ஸந்த³னே யத்த² விபாகபச்சயோ பவிஸதி; தத்த² ஏகம், ஸேஸேஸு தீணீதி ஏவம் க³ணனா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸமேத்த² அனுலோமே உத்தானத்த²மேவ.

351-354. பச்சனீயே பன குஸலம் ந லப்³ப⁴தீதி அகுஸலமேவ ஆதி³ம் கத்வா விஸ்ஸஜ்ஜனம் கதம், தம் உத்தானத்த²மேவ.

359. யம் பனேத்த² பச்சனீயே விஸ்ஸஜ்ஜனபரிச்சே²த³ம் க³ணனதோ த³ஸ்ஸேதும் நஹேதுயா த்³வேதிஆதி³ வுத்தம், தத்த² த்³வே தீணி ஏகந்தி தயோ பரிச்சே²தா³. தேஸம் வஸேன து³கதிகாதீ³ஸு பச்சயஸம்ஸந்த³னே க³ணனா வேதி³தப்³பா³. இதா⁴பி அதி⁴கதரக³ணனானம் ஊனதரக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னே ஊனதரக³ணனமேவ லப்³ப⁴தி, ஸமக³ணனேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமக³ணனம். யஸ்மா சேத்த² அரூபத⁴ம்மாயேவ பச்சயுப்பன்னா, தஸ்மா நஹேதுனாதி⁴பதினபுரேஜாதனபச்சா²ஜாதனாஸேவனனகம்மனவிபாகனஜா²னனமக்³க³னவிப்பயுத்தவஸேன த³ஸேவ பச்சயா பச்சனீகதோ த³ஸ்ஸிதா, ஸேஸா சுத்³த³ஸ ந லப்³ப⁴ந்தி. யேபி லப்³ப⁴ந்தி, தேஸுபி விபாகே பச்சயுப்பன்னே நகம்மனவிபாகா ந லப்³ப⁴ந்தி.

360-368. நஹேதுபச்சயா நாதி⁴பதியா த்³வேதி நஹேதுயா லத்³த⁴ம் த்³வயமேவ. ஸேஸத்³வயேஸுபி ஏஸேவ நயோ. நகம்மே ஏகந்தி அஹேதுககிரியசேதனம் பச்சயுப்பன்னம் கத்வா அப்³யாகதேன அப்³யாகதம். நவிபாகே த்³வேதி அஹேதுகமோஹகிரியவஸேன த்³வே. நஜா²னே ஏகந்தி அஹேதுகபஞ்சவிஞ்ஞாணவஸேன அப்³யாகதவிஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். நமக்³கே³ ஏகந்தி அஹேதுகவிபாககிரியவஸேன அப்³யாகதவிஸ்ஸஜ்ஜனம். இமினாவுபாயேன ஸப்³ப³ஸம்ஸந்த³னேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

369-383. அனுலோமபச்சனீயே ஹேட்டா² வுத்தா நஹேதுஆத³யோ த³ஸேவ பச்சனீயதோ லப்³ப⁴ந்தி, ந ஸேஸா. யேபி லப்³ப⁴ந்தி, தேஸு ஹேதும்ஹி அனுலோமதோ டி²தே ஜா²னமக்³கா³ பச்சனீயதோ ந லப்³ப⁴ந்தீதி ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

384-391. பச்சனீயானுலோமே நஹேதுபச்சயுப்பன்னேஸு அஹேதுகமோஹோவ ஜா²னமக்³க³பச்சயம் லப⁴தி, ஸேஸா ந லப⁴ந்தி. நஜா²னபச்சயே அட்டா²ஹேதுகசித்தானிபி. நகம்மபச்சயா நஹேதுபச்சயா நாதி⁴பதிபச்சயா நபுரேஜாதபச்சயா ஆரம்மணே ஏகந்தி ஆருப்பே அஹேதுககிரியசேதனாவஸேன அப்³யாகதேன அப்³யாகதம். இமினா உபாயேன யம் லப்³ப⁴தி, யஞ்ச ந லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ வஸேன ஸப்³ப³த்த² க³ணனா வேதி³தப்³பா³தி.

ஸம்ஸட்ட²வாரவண்ணனா.

6. ஸம்பயுத்தவாரவண்ணனா

392-400. ஸம்பயுத்தவாரே குஸலம் த⁴ம்மம் ஸம்பயுத்தோதி குஸலம் த⁴ம்மம் ஸம்பயுத்தபச்சயம் கத்வாதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² ஸம்ஸட்ட²வாரே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அவஸானே பனஸ்ஸ ‘‘ஸம்ஸட்ட²த்தம் நாம ஸம்பயுத்தத்தம், ஸம்பயுத்தத்தம் நாம ஸம்ஸட்ட²த்த’’ந்தி இத³ம் உபி⁴ன்னம்பி ஏதேஸம் வாரானம் அத்த²தோ நின்னானாகரணபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். அத்த²தோ ஹி ஏதேபி படிச்சஸஹஜாதா விய பச்சயனிஸ்ஸயா விய ச நின்னானாகரணா. ஏவம் ஸந்தேபி அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அத்த²னியமனத்த²ம் வுத்தா. ‘‘ஸம்ஸட்டா² யோஜிதா ஹயா’’திஆதீ³ஸு (ஜா. 2.22.70) ஹி அஸம்பயுத்தம்பி ஸம்ஸட்ட²ந்தி வுச்சதி. ‘‘யா ஸா வீமம்ஸா கோஸஜ்ஜஸஹக³தா கோஸஜ்ஜஸம்பயுத்தா’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 5.832) அஸம்ஸட்ட²ம் வோகிண்ணம்பி ஸம்பயுத்தந்தி. இதி ஸம்ஸட்ட²வாரேன ஏகுப்பாத³லக்க²ணஸ்ஸ ஸம்பயுத்தஸ்ஸ ஸம்ஸட்ட²பா⁴வம் ஸம்பயுத்தவாரேன ச ஸம்ஸட்ட²ஸ்ஸ ஏகுப்பாதா³தி³லக்க²ணஸ்ஸ ஸம்பயுத்தபா⁴வம் நியமேதும் உபோ⁴பேதே வுத்தா. அபிச ததா² பு³ஜ்ஜ²னகானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனாவிலாஸேன நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³பபே⁴த³ஜானனவஸேன சாபி ஏதே உபோ⁴பி வுத்தாதி.

ஸம்பயுத்தவாரவண்ணனா.

ஏதேஸு பன ச²ஸு வாரேஸு அத்தி² கோசி பச்சயோ ஏகந்தம் அனுலோமதோ ந திட்ட²தி, பச்சனீகதோவ திட்ட²தி; அத்தி² ஏகந்தம் பச்சனீகதோ ந திட்ட²தி, அனுலோமதோவ திட்ட²தி; அத்தி² அனேகந்தம் அனுலோமதோ சேவ திட்ட²தி, பச்சனீகதோ சாதி இத³ம் பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² பட²மோ பஞ்ஹோ பச்சா²ஜாதஸ்ஸ, து³தியோ மஹாசதுக்கஸ்ஸ, ததியோ யுஜ்ஜமானகானம் ஸேஸானம் வஸேன வேதி³தப்³போ³தி.

7. பஞ்ஹாவாரவிப⁴ங்க³வண்ணனா

401-403. பஞ்ஹாவாரே ‘‘ஸியா குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ’’திஆதி³னா குஸலத்திகே உத்³த⁴ரிதப்³ப³புச்சா²னம் லப்³ப⁴மானவஸேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் த³ஸ்ஸேதும் குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோதிஆதி³ வுத்தம். குஸலோ ச நாமேஸ ஸயம் உப்பஜ்ஜந்தோ ட²பேத்வா பச்சா²ஜாதஞ்ச விபாகஞ்ச ஸேஸேஹி த்³வாவீஸதியா பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி. குஸலஸ்ஸ பச்சயோ ஹோந்தோ ட²பேத்வா புரேஜாதபச்சா²ஜாதவிபாகவிப்பயுத்தே ஸேஸேஹி வீஸதியா பச்சயேஹி பச்சயோ ஹோதி. தஸ்மா யேஹி பச்சயேஹி குஸலோ குஸலஸ்ஸ பச்சயோ ஹோதி, தே பச்சயே படிபாடியா த³ஸ்ஸேதும் ஹேதுபச்சயேனாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

தத்த² யா ஏஸா பச்சயவிப⁴ங்க³வாரே விய ‘‘ஹேதுஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மான’’ந்தி அகத்வா ‘‘ஹேதூ ஸம்பயுத்தகானம் க²ந்தா⁴ன’’ந்தி தே³ஸனா கதா, தஸ்ஸா ஏவ கரணே இத³ம் பயோஜனம் – தத்த² ஹி ஸுஞ்ஞட்ட²ம் தீ³பேதும் த⁴ம்மானந்தி வுத்தம். இத⁴ பச்சயதோ உப்பஜ்ஜமானா த⁴ம்மா ராஸிதோ உப்பஜ்ஜந்தி, ந ஏகேகதோதி ராஸட்ட²ம் தீ³பேதும் க²ந்தா⁴னந்தி வுத்தம். படிச்சவாராதீ³ஸு வா க²ந்த⁴வஸேன பச்சயுப்பன்னதே³ஸனா ஆருள்ஹாதி தேனேவானுக்கமேன இதா⁴பி ஆருள்ஹாதி. கஸ்மா பனேதேஸு ஏவம் ஆருள்ஹாதி? அஸங்கரதோ விபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம். ‘‘ஏகம் த⁴ம்மம் படிச்ச ஸேஸா த⁴ம்மா’’தி ஹி ஆதி³னா நயேன வுச்சமானே அஸுகத⁴ம்மம் நாம நிஸ்ஸாய அஸுகத⁴ம்மாதி ந ஸக்கா அஸங்கரதோ பச்சயே பச்சயுப்பன்னே ச ஜானிதும், ஏவம் ஸந்தே உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸா நிப்³பி³ஸேஸா ஸியும். தஸ்மா அஸங்கரதோ விபா⁴க³த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏவம் ஆருள்ஹாதி வேதி³தப்³பா³. சித்தஸமுட்டா²னானந்தி இத³ம் யஸ்ஸ அப்³யாகதஸ்ஸ குஸலோ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ ஹோதி, தமேவ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். பச்சயவிப⁴ங்கே³ பன குஸலாதி³வஸேன விபா⁴க³ம் அகத்வா ஸாமஞ்ஞதோ ஸப்³பே³ஸம் ஹேதூனம் வஸேன உப்பன்னரூபத³ஸ்ஸனத்த²ம் சித்தஸமுட்டா²னானந்தி அவத்வா தம்ஸமுட்டா²னானந்தி வுத்தம். தஸ்மா தத்த² அப்³யாகதஹேதுஸமுட்டா²னரூபம், ஓக்கந்திக்க²ணே கடத்தாரூபம்பி ஸங்க³ஹம் க³தம். இமினா உபாயேன ஸேஸேஸுபி ஏவரூபேஸு விஸ்ஸஜ்ஜனேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

404. தா³னம் த³த்வாதி தே³ய்யத⁴ம்மம் சஜித்வா. யாய வா சேதனாய ஸோ தி³ய்யதி, ஸா சேதனா தா³னம். த³த்வாதி தம் சேதனம் பரியோதா³பேத்வா விஸுத்³த⁴ம் கத்வா. ஸீலம் ஸமாதி³யித்வாதி பஞ்சங்கா³தி³வஸேன நிச்சஸீலம் க³ண்ஹித்வா. இமினா ஸமாதா³னவிரதியேவ த³ஸ்ஸிதா. ஸம்பத்தவிரதிஸமுச்சே²த³விரதியோ பன லோகே ஸீலந்தி அபாகடத்தா ந வுத்தா. கிஞ்சாபி ந வுத்தா, ஆரம்மணபச்சயா பன ஹோந்தியேவ. தத்த² ஸமுச்சே²த³விரதி ஸேக்கா²னம்யேவ குஸலஸ்ஸ ஆரம்மணம் ஹோதி, ந இதரேஸம். உபோஸத²கம்மம் கத்வாதி ‘‘பாணம் ந ஹனே, ந சாதி³ன்னமாதி³யே’’தி (அ. நி. 3.71) ஏவம் வுத்தம் உபோஸத²தி³வஸேஸு அட்ட²ங்க³உபோஸத²கிரியம் கத்வா. தம் பச்சவேக்க²தீதி தம் குஸலம் ஸேக்கோ²பி புது²ஜ்ஜனோபி பச்சவேக்க²தி, அரஹாபி பச்சவேக்க²தேவ. அரஹதோபி ஹி புப்³பே³ கதம் குஸலம் குஸலமேவ, யேன பன சித்தேன பச்சவேக்க²தி, தம் கிரியசித்தம் நாம ஹோதி. தஸ்மா ‘‘ஏதம் குஸலோ த⁴ம்மோ குஸலஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸா’’தி இமஸ்மிம் அதி⁴காரே ந லப்³ப⁴தி. புப்³பே³ ஸுசிண்ணானீதி ‘‘த³த்வா ஸமாதி³யித்வா கத்வா’’தி ஹி ஆஸன்னே கதானி வுத்தானி, இமானி ந ஆஸன்னே கதானீதி வேதி³தப்³பா³னி. தா³னாதீ³ஹி வா ஸேஸானி காமாவசரகுஸலானி த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தம். ஜா²னா வுட்ட²ஹித்வாதி ஜா²னா வுட்ட²ஹித்வா. அயமேவ வா பாளி. ஸேக்கா² கோ³த்ரபு⁴ந்தி ஸோதாபன்னம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸோ ஹி கோ³த்ரபு⁴ம் பச்சவேக்க²தி. வோதா³னந்தி இத³ம் பன ஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேஸஞ்ஹி தம் சித்தம் வோதா³னம் நாம ஹோதி. ஸேக்கா²தி ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மினோ. மக்³கா³ வுட்ட²ஹித்வாதி மக்³க³ப²லப⁴வங்கா³திக்கமவஸேன அத்தனா படிலத்³தா⁴ மக்³கா³ வுட்ட²ஹித்வா, ஸுத்³த⁴மக்³க³தோயேவ பன வுட்டா²ய பச்சவேக்க²ணம் நாம நத்தி².

குஸலம் அனிச்சதோதி ஏத்த² விபஸ்ஸனூபக³ம் தேபூ⁴மககுஸலமேவ வேதி³தப்³ப³ம், விபஸ்ஸனாகுஸலம் பன காமாவசரமேவ. சேதோபரியஞாணேனாதி ரூபாவசரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதி. ஆகாஸானஞ்சாயதனந்திஆதீ³ஹி அரூபாவசரகுஸலாரம்மணவஸேன உப்பஜ்ஜமானம் அரூபாவசரகுஸலமேவ. குஸலா க²ந்தா⁴ இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸாதிஆதீ³ஹி புக்³க³லம் அனாமஸித்வா த⁴ம்மவஸேன த³ஸ்ஸேதி. தேனேவேத்த² ஹேட்டா² க³ஹிதம்பி சேதோபரியஞாணம் புன வுத்தம்.

405. அஸ்ஸாதே³தீதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தலோப⁴ஸம்பயுத்தசித்தேஹி அனுப⁴வதி சேவ ரஜ்ஜதி ச. அபி⁴னந்த³தீதி ஸப்பீதிகதண்ஹாவஸேன நந்த³தி ஹட்ட²பஹட்டோ² ஹோதி, தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னாய வா அபி⁴னந்த³தி. ராகோ³ உப்பஜ்ஜதீதி அஸ்ஸாதே³ந்தஸ்ஸ ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி நாம. இத³ம் அட்ட²பி லோப⁴ஸஹக³தானி க³ஹேத்வா வுத்தம். தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதீதி அபி⁴னந்த³ந்தஸ்ஸ அத்தா அத்தனியந்திஆதி³வஸேன சதூஹிபி சித்தேஹி ஸம்பயுத்தா தி³ட்டி² உப்பஜ்ஜதி. அஸன்னிட்டா²னக³தஸ்ஸ பனேத்த² விசிகிச்சா² உப்பஜ்ஜதி. விக்கே²பக³தஸ்ஸ உத்³த⁴ச்சம், அகதம் வத மே கல்யாணந்தி விப்படிஸாரினோ தோ³மனஸ்ஸம். தம் ஆரப்³பா⁴தி தானி ஸுசிண்ணானி ஆரம்மணம் கத்வாதி அத்தோ². ப³ஹுவசனஸ்ஸ ஹேஸ ஏகவசனாதே³ஸோ, ஜாதிவஸேன வா ஏகவசனமேவேதம்.

406. அரஹா மக்³கா³ வுட்ட²ஹித்வாதி மக்³க³வீதி²யம் ப²லானந்தரஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ அதிக்கமவஸேன வுட்ட²ஹித்வா. பச்சவேக்க²ணசித்தானி பனஸ்ஸ கிரியாப்³யாகதானி. ஏவம் கிரியாப்³யாகதஸ்ஸ ஆரம்மணபச்சயம் த³ஸ்ஸேத்வா புன விபாகாப்³யாகதஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதும் ஸேக்கா² வாதிஆதி³மாஹ. குஸலே நிருத்³தே⁴தி விபஸ்ஸனாஜவனவீதி²யா பச்சி²ன்னாய. விபாகோதி காமாவசரவிபாகோ. ததா³ரம்மணதாதி ததா³ரம்மணதாய, தம் குஸலஸ்ஸ ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணபூ⁴தம் விபஸ்ஸிதகுஸலம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². ந கேவலஞ்ச ததா³ரம்மணவஸேனேவ, படிஸந்தி⁴ப⁴வங்க³சுதிவஸேனாபி. விபாகோ ஹி கம்மம் ஆரம்மணம் கத்வா க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ குஸலாரம்மணோ ஹோதியேவ, ஸோ பன து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யத்தா இத⁴ ந த³ஸ்ஸிதோ.

குஸலம் அஸ்ஸாதே³தீதிஆதி³ அகுஸலஜவனாவஸானே குஸலாரம்மணவிபாகம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். விஞ்ஞாணஞ்சாயதனவிபாகஸ்ஸாதி இத³ம் து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யம்பி ஸமானம் மஹக்³க³தவிபாகஸ்ஸ ததா³ரம்மணபா⁴வேன அனுப்பத்திதோ லப்³ப⁴மானகவஸேன வுத்தம். கிரியஸ்ஸாதி அரஹத்தம் பத்வா அஸமாபன்னபுப்³பே³ ஆகாஸானஞ்சாயதனே படிலோமதோ வா ஏகந்தரிகவஸேன வா ஸமாபன்னகிரியாய. சேதோபரியஞாணஸ்ஸாதிஆதீ³னி பரதோ ஆவஜ்ஜனாய யோஜேதப்³பா³னி. யா ஏதேஸம் ஆவஜ்ஜனா, தஸ்ஸா குஸலா க²ந்தா⁴ ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ².

407-409. ராக³ந்தி அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா ராக³ம். அத்தனோ ராக³வஸேன பனேத்த² வண்ணனா பாகடா ஹோதி. அஸ்ஸாதே³தீதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. விசிகிச்சா²தீ³ஸு பன தீஸு அஸ்ஸாதே³தப்³ப³தாய அபா⁴வேன ‘‘அஸ்ஸாதே³தீ’’தி ந வுத்தம். தி³ட்டி² பனேத்த² உப்பஜ்ஜதி, ஸா அஸ்ஸாதே³தீதி பத³ஸ்ஸ பரிஹீனத்தா ஆக³தபடிபாடியா பட²மம் ந வுத்தா. விசிகிச்சா²தீ³ஸுயேவ தம் தம் ஸபா⁴க³ம் பட²மம் வத்வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனந்தரா வுத்தா. இமேஸு ச பன ராகா³தீ³ஸு ‘‘கிம் மே பாபத⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி அக்க²ந்திவஸேன வா, ‘‘கதம் பாபம் கதம் லுத்³த⁴’’ந்தி விப்படிஸாராதி³வஸேன வா தோ³மனஸ்ஸுப்பத்தி வேதி³தப்³பா³.

410. சக்கு²ம் அனிச்சதோதி விபஸ்ஸனானுக்கமேன ஓளாரிகாயதனானி வத்து²ரூபஞ்சாதி ஏகாத³ஸ ரூபானி பாகடத்தா க³ஹிதானி. புன ரூபாயதனாதீ³னி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் ஆரம்மணத்தா க³ஹிதானி. யஸ்மா பனேஸா விஞ்ஞாணகாயவஸேன தே³ஸனா, ந தா⁴துவஸேன, தஸ்மா மனோதா⁴து ந க³ஹிதா. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² க³ஹிதாக³ஹிதம் வேதி³தப்³ப³ம்.

411. ப²லம் பச்சவேக்க²ந்தி நிப்³பா³னம் பச்சவேக்க²ந்தீதி பச்சவேக்க²ணகுஸலஸ்ஸ ஆரம்மணத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

413-416. ஆரம்மணாதி⁴பதினித்³தே³ஸே ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் வஸேன சதுபூ⁴மககுஸலம் த³ஸ்ஸிதம், ததா² ஸஹஜாதாதி⁴பதினித்³தே³ஸே. அரஹதோ உத்தமத⁴ம்மம் அதி⁴க³தத்தா லோகியகுஸலேஸு க³ருகாரோ நத்தீ²தி அக்³க³மக்³கோ³வ த³ஸ்ஸிதோ.

417. அனந்தரபச்சயே புரிமா புரிமாதி ஏகபூ⁴மகாபி நானாபூ⁴மகாபி குஸலா ஏகதோ கத்வா வுத்தா. அனுலோமம் கோ³த்ரபு⁴ஸ்ஸ, அனுலோமம் வோதா³னஸ்ஸாதி நானாரம்மணவஸேன. கோ³த்ரபு⁴ மக்³க³ஸ்ஸ, வோதா³னம் மக்³க³ஸ்ஸாதி நானாபூ⁴மிவஸேன. குஸலம் வுட்டா²னஸ்ஸாதி ஏத்த² பன குஸலந்தி தேபூ⁴மககுஸலம். வுட்டா²னந்தி தேபூ⁴மகவிபாகம். தேஹி குஸலஜவனவீதி²தோ வுட்ட²ஹந்தி, தஸ்மா வுட்டா²னந்தி வுச்சதி. தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – ததா³ரம்மணம் ப⁴வங்க³ஞ்ச. தத்த² காமாவசரகுஸலஸ்ஸ உப⁴யம்பி வுட்டா²னம் ஹோதி, மஹக்³க³தஸ்ஸ ப⁴வங்க³மேவ. மக்³கோ³ ப²லஸ்ஸாதி இத³ம் யஸ்மா லோகுத்தரவிபாகம் ஜவனவீதி²பரியாபன்னத்தா வுட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, தஸ்மா விஸும் வுத்தம். அனுலோமம் ஸேக்கா²யாதி அஸேக்கா²ய குஸலம் அனந்தரம் ந ஹோதி, தஸ்மா விபா⁴க³ம் கரோதி. ப²லஸமாபத்தியாதி ஸோதாபத்திப²லஸகதா³கா³மிப²லஅனாகா³மிப²லஸமாபத்தியாபி. ப²லஸமாபத்தியாதி அனாகா³மிப²லஸமாபத்தியா. அகுஸலே து³வித⁴ம்பி வுட்டா²னம் லப்³ப⁴தி. விபாகாப்³யாகதா கிரியாப்³யாகதாதி ஏத்த² விபாகாப்³யாகதா விபாகாப்³யாகதானம்யேவ, கிரியாப்³யாகதா கிரியாப்³யாகதானம்யேவ வேதி³தப்³பா³. ப⁴வங்க³ம் ஆவஜ்ஜனாயாதிஆதி³ வோமிஸ்ஸகவஸேன வுத்தம். தத்த² கிரியாதி காமாவசரகிரியா. ஸா து³வித⁴ஸ்ஸாபி வுட்டா²னஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ ஹோதி, மஹக்³க³தா ப⁴வங்க³ஸ்ஸேவ. இதி யே ஹேட்டா² பச்சயவிப⁴ங்க³னித்³தே³ஸே ‘‘புரிமா புரிமா குஸலா த⁴ம்மா பச்சி²மானம் பச்சி²மானம் குஸலானம் த⁴ம்மானம் அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’’தி ஆரபி⁴த்வா குஸலம் குஸலஸ்ஸ, குஸலம் அப்³யாகதஸ்ஸ, அகுஸலம் அகுஸலஸ்ஸ, அகுஸலம் அப்³யாகதஸ்ஸ, அப்³யாகதம் அப்³யாகதஸ்ஸ, அப்³யாகதம் குஸலஸ்ஸ, அப்³யாகதம் அகுஸலஸ்ஸாதி ஸத்த வாரா த³ஸ்ஸிதா; தேஸம் வஸேன இத⁴ ஸங்கே²பதோ அனந்தரபச்சயோ விப⁴த்தோ.

வித்தா²ரதோ பனேத்த² –

த³ஸதா⁴ ஸத்தரஸதா⁴, ஸமஸட்டி²விதே⁴ன ச;

ப³ஹுதா⁴பி ச நித்³தே³ஸம், ஸாது⁴கம் உபலக்க²யே.

அயஞ்ஹி அனந்தரபச்சயோ ந கேவலம் ஸத்ததா⁴வ நித்³தே³ஸம் லப⁴தி, குஸலம் பன குஸலஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ; அகுஸலம் அகுஸலஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ; விபாகம் விபாகஸ்ஸ கிரியஸ்ஸ; கிரியம் குஸலஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ விபாகஸ்ஸ கிரியஸ்ஸாதி ஏவம் த³ஸதா⁴பி நித்³தே³ஸம் லப⁴தி. ந கேவலம் த³ஸதா⁴யேவ, குஸலம் பன குஸலஸ்ஸ குஸலவிபாகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ; அகுஸலம் அகுஸலஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ குஸலவிபாகஸ்ஸ; குஸலவிபாகம் குஸலவிபாகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ கிரியஸ்ஸ; அகுஸலவிபாகம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸ குஸலவிபாகஸ்ஸ கிரியஸ்ஸ; கிரியம் கிரியஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸ குஸலவிபாகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸாதி ஏவம் ஸத்தரஸதா⁴ நித்³தே³ஸம் லப⁴தி.

ந கேவலஞ்ச ஸத்தரஸதா⁴வ ஸமஸட்டி²விதே⁴னாபி நித்³தே³ஸம் லப⁴தேவ. கத²ம்? காமாவசரகுஸலஞ்ஹி பூ⁴மிபே⁴தே³ன சதுப்³பி³த⁴ஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ அனந்தரபச்சயோ ஹோதி, ரூபாவசராரூபாவசரம் ஸகஸகபூ⁴மிகஸ்ஸேவாதி குஸலம் குஸலஸ்ஸ ச²ப்³பி³தே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. காமாவசரகுஸலம் பன காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ; ரூபாவசரகுஸலம் ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸ; அரூபாவசரகுஸலம் காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசரஅரூபாவசரலோகுத்தரவிபாகஸ்ஸ; லோகுத்தரகுஸலம் லோகுத்தரவிபாகஸ்ஸாதி குஸலம் விபாகஸ்ஸ த்³வாத³ஸவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. அகுஸலம் அகுஸலஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ தேபூ⁴மககுஸலவிபாகஸ்ஸாதி பஞ்சவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ.

காமாவசரகுஸலவிபாகம் காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸ அகுஸலவிபாகஸ்ஸ ரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸாதி காமாவசரகுஸலவிபாகம் விபாகஸ்ஸ சதுப்³பி³தே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. ரூபாவசரவிபாகம் தேபூ⁴மககுஸலவிபாகஸ்ஸாதி திவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. அரூபாவசரவிபாகம் அரூபாவசரவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸாதி து³விதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. லோகுத்தரவிபாகம் சதுபூ⁴மககுஸலவிபாகஸ்ஸாதி சதுப்³பி³தே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. ஏவம் குஸலவிபாகம் விபாகஸ்ஸ தேரஸதா⁴பி அனந்தரபச்சயோ. அகுஸலவிபாகம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸ காமாவசரகுஸலவிபாகஸ்ஸாதி து³விதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி விபாகம் விபாகஸ்ஸ பஞ்சத³ஸவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. காமாவசரகுஸலவிபாகம் பன காமாவசரகிரியஸ்ஸ, ததா² அகுஸலவிபாகம், ததா² ரூபாவசரவிபாகம், ததா² அரூபாவசரவிபாகஞ்சாதி விபாகம் கிரியஸ்ஸ ச சதுப்³பி³தே⁴ன அனந்தரபச்சயோ.

காமாவசரகிரியம் தேபூ⁴மககிரியஸ்ஸ, ரூபாவசராரூபாவசரகிரியம் ரூபாவசராரூபாவசரானஞ்ஞேவாதி கிரியம் கிரியஸ்ஸ பஞ்சவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. காமாவசரகிரியம் அகுஸலவிபாகஸ்ஸ சேவ சதுபூ⁴மககுஸலவிபாகஸ்ஸ ச, ரூபாவசரகிரியம் காமாவசரகுஸலவிபாகரூபாவசரவிபாகானம் அரூபாவசரகிரியம் சதுபூ⁴மககுஸலவிபாகஸ்ஸாபீதி கிரியம் விபாகஸ்ஸ ஏகாத³ஸவிதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ. காமாவசரகிரியம் பன காமாவசரகுஸலஸ்ஸ அகுஸலஸ்ஸாதி குஸலாகுஸலானம் து³விதே⁴ன அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ஏவம் ஸமஸட்டி²விதே⁴னாபி நித்³தே³ஸம் லப⁴தி.

ந கேவலஞ்ச ஸமஸட்டி²விதே⁴னேவ, ப³ஹுவிதே⁴னாபி லப⁴தேவ. கத²ம்? காமாவசரபட²மமஹாகுஸலசித்தம் தாவ அத்தனோ, சதுன்னஞ்ச ரூபாவசரகுஸலானம் பாத³கயோகே³ன ஸோளஸன்னம் ஸோமனஸ்ஸலோகுத்தரானந்தி ஏகவீஸதியா ச குஸலானம், ஜவனபரியோஸானே ததா³ரம்மணப⁴வங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜமானானம் ஏகாத³ஸன்னம் காமாவசரவிபாகானம், ப⁴வங்க³வஸேனேவ பவத்தானம் ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகானம், ப²லஸமாபத்திவஸேன பவத்தானம் த்³வாத³ஸன்னம் லோகுத்தரவிபாகானந்தி ஏவம் ஏகவீஸதியா குஸலானம்; த்³வத்திம்ஸாய விபாகானந்தி தேபஞ்ஞாஸாய சித்தானம் அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ததா² து³தியகுஸலசித்தம். ததியசதுத்தா²னி பன ட²பேத்வா உபரிபூ⁴மககுஸலானி ச லோகுத்தரவிபாகானி ச ஸேஸஏகவீஸதிசித்தானம். பஞ்சமச²ட்டா²னி அத்தனோ ச, நவன்னஞ்ச உபரிபூ⁴மகஉபேக்கா²குஸலானம், தேவீஸதியா ச விபாகானந்தி தேத்திம்ஸாய. ஸத்தமஅட்ட²மானி ஏகவீஸதியாவ.

பஞ்ச ரூபாவசரகுஸலானி அத்தனோ அத்தனோ பச்சி²மானம் ரூபாவசரகுஸலானம், சதுன்னம்பி ஞாணஸம்பயுத்தமஹாவிபாகானம், பஞ்சன்னம் ரூபாவசரவிபாகானஞ்சாதி த³ஸன்னம். ஏதேனேவ ச நயேன அரூபாவசரகுஸலேஸு பட²மம் அத்தனோ விபாகேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாத³ஸன்னம், து³தியம் த்³வாத³ஸன்னம், ததியம் தேரஸன்னம், சதுத்த²ம் சுத்³த³ஸன்னம் ப²லஸமாபத்தியா சாதி பன்னரஸன்னம் லோகுத்தரகுஸலம் அத்தனோ அத்தனோ விபாகஸ்ஸேவ. அட்ட²ஸு லோப⁴ஸஹக³தேஸு ஏகேகம் அகுஸலம் ஏகாத³ஸன்னம் காமாவசரவிபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் நவன்னம், மஹக்³க³தவிபாகானம் அத்தனோ அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி ஏகவீஸதியா. த்³வே தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தானி உபேக்கா²ஸஹக³தானம் ச²ன்னம் காமாவசரவிபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி ஸத்தன்னம். விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தத்³வயம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாஹேதுகவிபாகேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகாத³ஸன்னம் காமாவசரவிபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் நவன்னம் ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகானம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி ஏகவீஸதியா.

குஸலவிபாகபஞ்சவிஞ்ஞாணா குஸலவிபாகமனோதா⁴துயா, மனோதா⁴து த்³வின்னம் விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம். தாஸு த்³வீஸு ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா த³ஸன்னம் விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ப⁴வங்க³பூ⁴தானம் ததா³ரம்மணகாலே அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ வோட்ட²ப்³ப³னகிரியஸ்ஸ சாதி த்³வாத³ஸன்னம். உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து பன ஆவஜ்ஜனமனோதா⁴துயா த்³விட்டா²னிகாய ஆவஜ்ஜனமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா த³ஸன்னஞ்ச விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனந்தி த்³வாத³ஸன்னமேவ. திஹேதுகமஹாவிபாகா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாஹேதுகவஜ்ஜானம் த³ஸன்னம்பி காமாவசரவிபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூனம் ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகானம் ஆவஜ்ஜனத்³வயஸ்ஸ சாதி ஏகவீஸதியா, து³ஹேதுகவிபாகா ட²பேத்வா மஹக்³க³தவிபாகே ஸேஸானம் த்³வாத³ஸன்னம். பஞ்ச ரூபாவசரவிபாகா தேபூ⁴மககுஸலவிபாகஸஹேதுகபடிஸந்தி⁴சித்தானம் ஸத்தரஸன்னம் ஆவஜ்ஜனத்³வயஸ்ஸ சாதி ஏகூனவீஸதியா. அரூபாவசரவிபாகேஸு பட²மம் காமாவசரகுஸலவிபாகதிஹேதுகபடிஸந்தி⁴சித்தானம், சதுன்னம் அரூபாவசரவிபாகசித்தானம் சதுன்னம் மனோத்³வாராவஜ்ஜனஸ்ஸ சாதி நவன்னம். து³தியம் ஹேட்டி²மவிபாகம் வஜ்ஜேத்வா அட்ட²ன்னம், ததியம் த்³வே ஹேட்டி²மானி வஜ்ஜேத்வா ஸத்தன்னம், சதுத்த²ம் தீணி ஹேட்டி²மானி வஜ்ஜேத்வா ச²ன்னம் சத்தாரி லோகுத்தரவிபாகானி திஹேதுகவிபாகானம் தேரஸன்னம் அத்தனோ அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி சுத்³த³ஸன்னம்.

அகுஸலவிபாகபஞ்சவிஞ்ஞாணா அகுஸலவிபாகமனோதா⁴துயா, மனோதா⁴து அகுஸலவிபாகாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா. ஸா ததா³ரம்மணகாலே அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சுதிகாலே படிஸந்தி⁴வஸேன ப⁴வங்க³வஸேன ச பவத்தானம் இதரேஸம்பி நவன்னம் காமாவசரவிபாகானம் உபேக்கா²ஸஹக³தானம் த்³வின்னம் பரித்தகிரியானஞ்சாதி த்³வாத³ஸன்னம். கிரியமனோதா⁴து த³ஸன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஹஸிதுப்பாத³கிரியா பஞ்சவோகாரே ப⁴வங்க³வஸேன பவத்தானம் நவன்னம் திஹேதுகவிபாகானம், ததா³ரம்மணவஸேன பவத்தானம் பஞ்சன்னம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தவிபாகானம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன தேரஸன்னம். வோட்ட²ப்³ப³னகிரியா ட²பேத்வா கிரியமனோதா⁴தும் த³ஸன்னம் காமாவசரகிரியானம், காமாவசரகுஸலாகுஸலானம் பஞ்சவோகாரே ப⁴வங்க³வஸேன பவத்தானம் பன்னரஸன்னம் விபாகசித்தானஞ்சாதி பஞ்சசத்தாலீஸாய.

காமாவசரதிஹேதுகஸோமனஸ்ஸஸஹக³தகிரியத்³வயம் ப⁴வங்க³வஸேன பவத்தானம் தேரஸன்னம் திஹேதுகவிபாகானம் ததா³ரம்மணவஸேன பஞ்சன்னம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தவிபாகானம் பரிகம்மவஸேன பவத்தமானானம் சதுன்னம் ரூபாவசரகிரியானம் அரஹத்தப²லஸமாபத்தியா அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன த்³வாவீஸதியா து³ஹேதுகஸோமனஸ்ஸஸஹக³தகிரியத்³வயம் யதா²வுத்தானம் தேரஸன்னம் ப⁴வங்க³சித்தானம் பஞ்சன்னம் ததா³ரம்மணானம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன ஸத்தரஸன்னம். காமாவசரதிஹேதுகஉபேக்கா²ஸஹக³தகிரியத்³வயம் தேஸம்யேவ தேரஸன்னம் ப⁴வங்கா³னம், ததா³ரம்மணவஸேன பவத்தானம் ச²ன்னம் உபேக்கா²ஸஹக³தவிபாகானம், பரிகம்மவஸேன பவத்தானம் ஏகிஸ்ஸா ரூபாவசரகிரியாய சதுன்னம் அரூபாவசரகிரியானம் அரஹத்தப²லஸமாபத்தியா அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன சதுவீஸதியா. து³ஹேதுகஉபேக்கா²ஸஹக³தகிரியத்³வயம் தேஸம்யேவ தேரஸன்னம் ப⁴வங்கா³னம் ச²ன்னம் ததா³ரம்மணானம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன அட்டா²ரஸன்னம். ரூபாவசரகிரியேஸு ஏகேகம் நவன்னம் பஞ்சவோகாரே திஹேதுகப⁴வங்கா³னம் அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி த³ஸன்னம். அரூபாவசரகிரியேஸு பட²மம் பஞ்சவோகாரே நவன்னம் ப⁴வங்கா³னம், சதுவோகாரே ஏகஸ்ஸ அத்தனோ பச்சி²மஸ்ஸ சாதி ஏகாத³ஸன்னம். து³தியம் சதுவோகாரே த்³வே ப⁴வங்கா³னி லப⁴தி. ததியம் தீணி, சதுத்த²ம் சத்தாரி ப²லஸமாபத்திஞ்சாதி தேஸு ஏகேகம் யதா²படிபாடியா ஏகாத³ஸன்னம் த்³வாத³ஸன்னம் தேரஸன்னம் பஞ்சத³ஸன்னஞ்ச அனந்தரபச்சயோ ஹோதி. ஏவம் ப³ஹுவிதே⁴னாபி நித்³தே³ஸம் லப⁴தி. தேன வுத்தம் –

‘‘த³ஸதா⁴ ஸத்தரஸதா⁴, ஸமஸட்டி²விதே⁴ன ச;

ப³ஹுதா⁴பி ச நித்³தே³ஸம், ஸாது⁴கம் உபலக்க²யே’’தி.

ஸமனந்தரபச்சயாத³யோ உத்தானத்தா²யேவ.

423. உபனிஸ்ஸயே ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாயாதி கம்மகம்மப²லஇத⁴லோகபரலோகாதீ³ஸு ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸயம் கத்வா. யதா² ஹி புரிஸோ ஹேட்டா²பத²வியம் உத³கம் அத்தீ²தி ஸத்³த³ஹித்வா பத²விம் க²னதி, ஏவம் ஸத்³தோ⁴ குலபுத்தோ தா³னாதீ³னம் ப²லஞ்ச ஆனிஸம்ஸஞ்ச ஸத்³த³ஹித்வா தா³னாதீ³னி பவத்தேதி. தஸ்மா ‘‘ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாயா’’தி வுத்தம்.

ஸீலம் உபனிஸ்ஸாயாதிஆதீ³ஸுபி இமே ஸீலாத³யோ த⁴ம்மே உபனிஸ்ஸயம் கத்வாதி அத்தோ². ஸீலவா ஹி ஸீலானுபா⁴வேஸு ஸீலானிஸம்ஸேஸு ச குஸலோ ஸீலம் உபனிஸ்ஸாய ஸீலவந்தானம் தா³னம் தே³தி, உபரூபரி ஸீலம் ஸமாதி³யதி ஸுபரிஸுத்³த⁴ம் அக²ண்ட³ம், சாதுத்³த³ஸீஆதீ³ஸு பக்க²தி³வஸேஸு உபோஸத²கம்மம் கரோதி, ஸீலஸம்பத³ம் நிஸ்ஸாய ஜா²னாதீ³னி உப்பாதே³தி. ப³ஹுஸ்ஸுதோபி தா³னாதி³புஞ்ஞகிரியாயத்தா ஸப்³ப³ஸம்பத்தியோ தா³னாதீ³னஞ்ச ஸங்கிலேஸவோதா³னாதி³பே⁴த³ம் ஸுதமயாய பஞ்ஞாய படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தோ ஸுதம் உபனிஸ்ஸாய தா³னாதீ³னி பவத்தேதி. சாக³வாபி சாகா³தி⁴முத்தோ அத்தனோ சாக³ஸம்பத³ம் உபனிஸ்ஸாய தா³னம் தே³தி, ஸீலவந்தோ ஹுத்வா தி³ன்னம் மஹப்ப²லந்தி ஸீலம் ஸமாதி³யதி, உபோஸத²கம்மம் கரோதி, தாய படிபத்தியா பரிஸுத்³த⁴சித்தோ ஜா²னாதீ³னி உப்பாதே³தி. பஞ்ஞவாபி இத⁴லோகபரலோகஹிதஞ்சேவ லோகஸமதிக்கமனுபாயஞ்ச உபபரிக்க²ந்தோ ‘‘ஸக்கா இமாய படிபத்தியா இத⁴லோகஹிதம்பி பரலோகஹிதம்பி லோகஸமதிக்கமனூபாயஞ்ச ஸம்பாதே³து’’ந்தி பஞ்ஞம் உபனிஸ்ஸாய தா³னாதீ³னி பவத்தேதி. யஸ்மா பன ந கேவலம் ஸத்³தா⁴த³யோ தா³னாதீ³னம்யேவ உபனிஸ்ஸயா, அத்தனோ அபரபா⁴கே³ உப்பஜ்ஜமானானம் ஸத்³தா⁴தீ³னம்பி உபனிஸ்ஸயா ஏவ, தஸ்மா ஸத்³தா⁴ ஸீலம் ஸுதம் சாகோ³ பஞ்ஞா ஸத்³தா⁴ய ஸீலஸ்ஸ ஸுதஸ்ஸ சாக³ஸ்ஸ பஞ்ஞாயாதி வுத்தம்.

பரிகம்மந்தி அனந்தரம் அக்³க³ஹேத்வா புப்³ப³பா⁴கே³ பரிகம்மம் க³ஹேதப்³ப³ம். யதா²கம்மூபக³ஞாணஸ்ஸ அனாக³தம்ஸஞாணஸ்ஸாதி இமேஸம் த்³வின்னம் தி³ப்³ப³சக்கு²பரிகம்மமேவ, பரிகம்மம் விஸும் நத்தி². தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸேவ பரிப⁴ண்ட³ஞாணானி ஏதானி, தஸ்மிம் இஜ்ஜ²மானே இஜ்ஜ²ந்தி ஏவம் ஸந்தேபி தத³தி⁴முத்ததாய ஸஹிதம் தி³ப்³ப³சக்கு²பரிகம்மம் தேஸம் பரிகம்மந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ந ஹி ஏதானி ஸப்³பே³ஸம் தி³ப்³ப³சக்கு²கானம் ஸமக³திகானி ஹோந்தி. தஸ்மா ப⁴விதப்³ப³மேத்த² பரிகம்மவிஸேஸேனாதி. தி³ப்³ப³சக்கு² தி³ப்³பா³ய ஸோததா⁴துயாதி தூ³ரே ரூபானி தி³ஸ்வா தேஸம் ஸத்³த³ம் ஸோதுகாமஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கு² ஸோததா⁴துவிஸுத்³தி⁴யா உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. தேஸம் பன ஸத்³த³ம் ஸுத்வா தத்த² க³ந்துகாமதாதி³வஸேன தி³ப்³ப³ஸோததா⁴து இத்³தி⁴வித⁴ஞாணஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² தஸ்ஸ தஸ்ஸ உபகாரகபா⁴வவஸேன உபனிஸ்ஸயபச்சயதா வேதி³தப்³பா³.

மக்³க³ம் உபனிஸ்ஸாய அனுப்பன்னம் ஸமாபத்திந்தி தேன தேன மக்³கே³ன ஸிதி²லீகதபாரிபந்த²கத்தா பஹீனபாரிபந்த²கத்தா ச தம் தம் ஸமாபத்திம் உப்பாதே³ந்தீதி தேஸம் மக்³கோ³ ஸமாபத்தியா உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. விபஸ்ஸந்தீதி உபரூபரிமக்³க³த்தா²ய விபஸ்ஸந்தி. அத்த²படிஸம்பி⁴தா³யாதிஆதி³ படிஸம்பி⁴தா³னம் மக்³க³படிலாபே⁴னேவ இஜ்ஜ²னதோ வுத்தம். ஏவம்இத்³தா⁴னஞ்ச பனேதாஸம் பச்சா² தேஸு தேஸு ஆரம்மணேஸு பவத்தியா மக்³கோ³வ உபனிஸ்ஸயோ நாம ஹோதி.

ஸத்³த⁴ம் உபனிஸ்ஸாய மானம் ஜப்பேதீதி அஹமஸ்மி ஸத்³தோ⁴ பஸன்னோதி மானம் பவத்தேதி. தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதீதி தஸ்மிம் தஸ்மிம் வசனே ஸத்³தா⁴வஸேனேவ க³ந்த்வா பஞ்ஞாய அத்த²ம் அனுபபரிக்க²ந்தோ ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ’’திஆதி³வஸேன தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. ஸீலம் ஸுதம் சாக³ம் பஞ்ஞந்தி அஹமஸ்மி ஸீலவா ஸுதவா சாகீ³ பஞ்ஞாஸம்பன்னோதி மானம் ஜப்பேதி. ஸீலஸுதசாக³பஞ்ஞாஸு பன மானமஞ்ஞனம் விய தி³ட்டி²மஞ்ஞனம் உப்பாதே³ந்தோ தி³ட்டி²ம் க³ண்ஹாதி. ராக³ஸ்ஸாதிஆதீ³ஸு ஸத்³தா⁴தி³ஸம்பத³ம் உபனிஸ்ஸாய அத்துக்கம்ஸனகாலே தேஸு ஏகேகோ த⁴ம்மோ ராக³ஸ்ஸ, பரவம்ப⁴னகாலே தோ³ஸஸ்ஸ, உப⁴யேன ஸம்பயுத்தஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ, வுத்தப்பகாரானம் மானதி³ட்டீ²னம், ஸத்³தா⁴தி³ஸம்பத³ம் உபனிஸ்ஸாய ப⁴வபோ⁴க³ஸம்பத்திபத்த²னாய உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. ஏவமேத்த² லோகியகுஸலஞ்ஞேவ த³ஸ்ஸிதம். லோகுத்தரம் பன ஸந்தம் பணீதம் உத்தமம் அகுஸலவித்³த⁴ம்ஸனம். தஸ்மா சந்தோ³ விய அந்த⁴காரதமானம் ந அகுஸலஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதீதி ந க³ஹிதம்.

ஆதாபேதீதிஆதி³ காயிகது³க்க²வஸேன அப்³யாகதத⁴ம்மத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸத்³தோ⁴ ஹி ஸத்³த⁴ம் நிஸ்ஸாய அதிஸீதம் அதிஉண்ஹந்தி அனோஸக்கித்வா நானப்பகாரானி நவகம்மவேய்யாவச்சாதீ³னி கரோந்தோ அத்தானம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி, போ⁴க³ம் உப்பாதே³த்வா புஞ்ஞானி கரிஸ்ஸாமீதி பரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தி. ஸீலவாபி ஸீலானுரக்க²ணத்த²ம் அப்³போ⁴காஸிகத்தாதி³வஸேன அத்தானம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி, பிண்ட³சாரிகத்தாதி³வஸேன பரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தி. ஸுதவாபி பா³ஹுஸ்ஸச்சானுரூபம் படிபத்திம் படிபஜ்ஜிஸ்ஸாமீதி வுத்தனயேனேவ படிபஜ்ஜந்தோ அத்தானம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி, பரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தி. சாக³வாபி சாகா³தி⁴முத்ததாய அத்தனோ யாபனமத்தேபி பச்சயே அனவஸேஸேத்வா பரிச்சஜந்தோ, அங்கா³தி³பரிச்சாக³ம் வா பன கரோந்தோ அத்தானம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி, பரிச்சஜிதப்³ப³ஸ்ஸ வத்து²னோ உப்பாத³னத்த²ம் பரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தி. பஞ்ஞவாபி உபரூபரி பஞ்ஞம் வட்³டே⁴ஸ்ஸாமீதி ஸப்பஞ்ஞதம் நிஸ்ஸாய ஸீதுண்ஹாதீ³னி அக³ணேத்வா ஸஜ்ஜா²யமனஸிகாரேஸு யோக³ம் கரோந்தோ அத்தானம் ஆதாபேதி பரிதாபேதி, மிச்சா²ஜீவே ஆதீ³னவம் ஸம்மாஜீவே ச ஆனிஸம்ஸம் தி³ஸ்வா மிச்சா²ஜீவம் பஹாய பரிஸுத்³தே⁴ன ஆஜீவேன ஜீவிதவுத்திம் பரியேஸந்தோ பரியேட்டி²மூலகம் து³க்க²ம் பச்சனுபோ⁴தி.

காயிகஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸாதி ஸத்³தா⁴தி³ஸம்பத்திம் உபனிஸ்ஸாய உப்பன்னானி ஸுகோ²பகரணானி பரிபு⁴ஞ்ஜனகாலே ஸத்³தா⁴தி³ஸமுட்டா²னபணீதரூபபு²டகாயஸ்ஸ ச தேஸம் வஸேன அவிப்படிஸாரமூலகபாமோஜ்ஜபீதிஸமுட்டா²னரூபபு²டகாயஸ்ஸ ச ஸுகு²ப்பத்திகாலே தேஸம் கடத்தா உப்பன்னவிபாகஸுக²காலே ச காயிகஸ்ஸ ஸுக²ஸ்ஸ, வுத்தனயேனேவ து³க்கு²ப்பத்திகாலே ஸத்³தா⁴தி³கு³ணஸம்பத்திம் அஸஹமானேஹி பயுத்தவத⁴ப³ந்த⁴னாதி³காலே ச காயிகஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ, ஸத்³தா⁴த³யோ உபனிஸ்ஸாய பவத்திதப²லஸமாபத்திகாலே பன ப²லஸமாபத்தியா ஏதேஸு ஏகேகோ உபனிஸ்ஸயபச்சயேன பச்சயோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. குஸலம் கம்மந்தி குஸலசேதனா அத்தனோ விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ, ஸா பன ப³லவசேதனாவ லப்³ப⁴தி, ந து³ப்³ப³லா. தத்ரித³ம் வத்து² – ஏகா கிர இத்தீ² உப்³ப³ந்தி⁴துகாமா ருக்கே² ரஜ்ஜும் லக்³கே³த்வா ஸம்விதா⁴தப்³ப³ம் ஸம்வித³ஹதி. அதே²கோ சோரோ ரத்திபா⁴கே³ தம் கே³ஹம் உபஸங்கமித்வா ‘‘இமாய ரஜ்ஜுயா கிஞ்சிதே³வ ப³ந்தி⁴த்வா ஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸத்தே²ன சி²ந்தி³தும் உபக³தோ. அத² ஸா ரஜ்ஜு ஆஸீவிஸோ ஹுத்வா ஸுஸூதி அகாஸி. சோரோ பீ⁴தோ அபஸக்கி. இத்தீ² அத்தனோ நிவேஸனா நிக்க²மித்வா ரஜ்ஜுபாஸே கீ³வம் படிமுஞ்சித்வா உப்³ப³ந்தா⁴ காலமகாஸி. ஏவம் ப³லவசேதனா அந்தராயே நிவாரேத்வா அத்தனோ விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி. ந பனேதம் ஏகந்ததோ க³ஹேதப்³ப³ம். கதோகாஸஞ்ஹி கம்மம் ஏவ விபாகஸ்ஸ அந்தராயம் படிபா³ஹித்வா விபச்சதி, விபாகஜனகம் பன கம்மம் விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ ந ஹோதீதி ந வத்தப்³ப³ம். கம்மந்தி ஏத்த² சதுபூ⁴மகம்பி வேதி³தப்³ப³ம். யம் பன பரதோ ‘‘மக்³கோ³ ப²லஸமாபத்தியா’’தி வுத்தம், தம் அசேதனாவஸேன. தேனேதம் தீ³பேதி – யோ கோசி விபாகஜனகோ த⁴ம்மோ, ஸோ அத்தனோ விபாகஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயபச்சயோ ஹோதீதி.