2. பவத்திவாரவண்ணனா
27-164. பவத்திவாரே பனேத்த² பச்சுப்பன்னகாலே புக்³க³லவாரஸ்ஸ அனுலோமனயே ‘‘யஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி; யஸ்ஸ வா பன ஸமுத³யஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி து³க்க²ஸச்சமூலகேஹி தீஹி, ஸமுத³யஸச்சமூலகேஹி த்³வீஹி, நிரோத⁴ஸச்சமூலகேன ஏகேனாதி லப்³ப⁴மானஞ்ச அலப்³ப⁴மானஞ்ச க³ஹேத்வா பாளிவஸேன ச²ஹி யமகேஹி ப⁴விதப்³ப³ம். தேஸு யஸ்மா நிரோத⁴ஸ்ஸ நேவ உப்பாதோ³, ந நிரோதோ⁴ யுஜ்ஜதி, தஸ்மா து³க்க²ஸச்சமூலகானி ஸமுத³யஸச்சமக்³க³ஸச்சேஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வே, ஸமுத³யஸச்சமூலகம் மக்³க³ஸச்சேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகந்தி தீணி யமகானி ஆக³தானி. தஸ்ஸ படிலோமனயேபி ஓகாஸவாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேத்த² ஸப்³ப³வாரேஸு திண்ணம் திண்ணம் யமகானம் வஸேன யமகக³ணனா வேதி³தப்³பா³. அத்த²வினிச்ச²யே பனேத்த² இத³ம் லக்க²ணம் – இமஸ்ஸ ஹி ஸச்சயமகஸ்ஸ பவத்திவாரே நிரோத⁴ஸச்சம் தாவ ந லப்³ப⁴தேவ. ஸேஸேஸு பன தீஸு ஸமுத³யஸச்சமக்³க³ஸச்சானி ஏகந்தேன பவத்தியம்யேவ லப்³ப⁴ந்தி. து³க்க²ஸச்சம் சுதிபடிஸந்தீ⁴ஸுபி பவத்தேபி லப்³ப⁴தி. பச்சுப்பன்னாத³யோ பன தயோ காலா சுதிபடிஸந்தீ⁴னம்பி பவத்தியாபி வஸேன லப்³ப⁴ந்தி. ஏவமேத்த² யம் யம் லப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.
தத்ரித³ம் நயமுக²ம் – ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி அந்தமஸோ ஸுத்³தா⁴வாஸானம்பி. தேபி ஹி து³க்க²ஸச்சேனேவ உபபஜ்ஜந்தி. தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸாதி இத³ம் து³க்க²ஸச்சஸமுத³யஸச்சேஸு ஏககோட்டா²ஸஸ்ஸ உப்பத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தஸ்மா பஞ்சவோகாரவஸேனேவ க³ஹேதப்³ப³ம். சதுவோகாரே பன தண்ஹாவிப்பயுத்தஸ்ஸ ப²லஸமாபத்திசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே ஏகம்பி ஸச்சம் நுப்பஜ்ஜதி. இத³ம் இத⁴ ந க³ஹேதப்³ப³ம். தேஸம் து³க்க²ஸச்சஞ்சாதி தஸ்மிஞ்ஹி க²ணே தண்ஹம் ட²பேத்வா ஸேஸம் து³க்க²ஸச்சம் நாம ஹோதீதி ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணேபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² பன ரூபமேவ து³க்க²ஸச்சம் நாம. ஸேஸா மக்³க³ஸம்பயுத்தகா த⁴ம்மா ஸச்சவினிமுத்தா. தேனேவ காரணேன ‘‘அரூபே மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் மக்³க³ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதி, நோ ச தேஸம் து³க்க²ஸச்சம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி வுத்தம். ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தானம் பவத்தே தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்தஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணே தேஸம் தத்தா²தி தேஸம் தஸ்மிம் உபபத்திக்க²ணே தண்ஹாவிப்பயுத்தசித்துப்பத்திக்க²ணே சாதி ஏவமேத்த² க²ணவஸேன ஓகாஸோ வேதி³தப்³போ³. அஞ்ஞேஸுபி ஏவரூபேஸு ஏஸேவ நயோ. அனபி⁴ஸமேதாவீனந்தி சதுஸச்சபடிவேத⁴ஸங்கா²தம் அபி⁴ஸமயம் அப்பத்தஸத்தானம். அபி⁴ஸமேதாவீனந்தி அபி⁴ஸமிதஸச்சானந்தி. இமினா நயமுகே²ன ஸப்³ப³த்த² அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.
பவத்திவாரவண்ணனா.