2. பவத்திவாரவண்ணனா

50-205. இதா³னி யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴திஆதி³னா நயேன பவத்திவாரோ ஆரத்³தோ⁴. கஸ்மா பனேத்த² உத்³தே³ஸவாரோ ந வுத்தோதி? ஹேட்டா² த³ஸ்ஸிதனயத்தா. பண்ணத்திவாரஸ்மிஞ்ஹி உத்³தே³ஸவாரே நயோ த³ஸ்ஸிதோ. தேன பன நயேன ஸக்கா ஸோ இத⁴ அவுத்தோபி ஜானிதுந்தி தம் அவத்வா நித்³தே³ஸவாரோவ ஆரத்³தோ⁴. இமஸ்மிம் பன பவத்திவாரஸங்கா²தே மஹாவாரே உப்பாத³வாரோ, நிரோத⁴வாரோ, உப்பாத³னிரோத⁴வாரோதி தயோ அந்தரவாரா ஹோந்தி. தேஸு பட²மோ த⁴ம்மானம் உப்பாத³லக்க²ணஸ்ஸ தீ³பிதத்தா உப்பாத³வாரோதி வுச்சதி. து³தியோ தேஸஞ்ஞேவ நிரோத⁴லக்க²ணஸ்ஸ தீ³பிதத்தா நிரோத⁴வாரோதி வுச்சதி. ததியோ உபி⁴ன்னம்பி லக்க²ணானம் தீ³பிதத்தா உப்பாத³னிரோத⁴வாரோதி வுச்சதி. உப்பாத³வாரேன சேத்த² த⁴ம்மானம் உப்பஜ்ஜனாகாரோவ தீ³பிதோ. நிரோத⁴வாரேன ‘உப்பன்னம் நாம நிச்சம் நத்தீ²’தி தேஸஞ்ஞேவ அனிச்சதா தீ³பிதா. உப்பாத³னிரோத⁴வாரேன தது³ப⁴யம்.

தத்த² உப்பாத³வாரே தாவ திண்ணம் அத்³தா⁴னம் வஸேன ச² காலபே⁴தா³ ஹோந்தி – பச்சுப்பன்னோ, அதீதோ, அனாக³தோ, பச்சுப்பன்னேனாதீதோ, பச்சுப்பன்னேனானாக³தோ, அதீதேனானாக³தோதி. தேஸு ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’தி பச்சுப்பன்னாபி⁴தா⁴னவஸேன பச்சுப்பன்னோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ பச்சுப்பன்னானம் த⁴ம்மானம் பச்சக்க²தோ க³ஹேதப்³ப³த்தா அதிவிய ஸுவிஞ்ஞேய்யோதி பட²மம் வுத்தோ. யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்தா²தி அதீதாபி⁴தா⁴னவஸேன அதீதோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ பச்சக்க²தோ அனுபூ⁴தபுப்³பா³னம் அதீதத⁴ம்மானம் அனுமானேன அனாக³தேஹி ஸுவிஞ்ஞேய்யதரத்தா து³தியம் வுத்தோ. யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அனாக³தாபி⁴தா⁴னவஸேன அனாக³தோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ பச்சக்க²தோ ச அனுபூ⁴தபுப்³ப³வஸேன ச க³ஹிதத⁴ம்மானுமானேன ‘அனாக³தேபி ஏவரூபா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸந்தீ’தி க³ஹேதப்³ப³தோ ததியம் வுத்தோ.

யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்தா²தி பச்சுப்பன்னேன ஸத்³தி⁴ம் அதீதாபி⁴தா⁴னவஸேன பச்சுப்பன்னேனாதீதோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ மிஸ்ஸகேஸு தீஸு ஸுவிஞ்ஞேய்யதரத்தா சதுத்த²ம் வுத்தோ. யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி பச்சுப்பன்னேன ஸத்³தி⁴ம் அனாக³தாபி⁴தா⁴னவஸேன பச்சுப்பன்னேனானாக³தோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ பச்சக்க²தோ க³ஹேதப்³பா³னம் த⁴ம்மானம் அத்தி²தாய அத்த²தோ ஸுவிஞ்ஞேய்யதரோதி பஞ்சமம் வுத்தோ. யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அதீதேன ஸத்³தி⁴ம் அனாக³தாபி⁴தா⁴னவஸேன அதீதேனானாக³தோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ புரிமேஹி து³விஞ்ஞேய்யோதி ச²ட்ட²ம் வுத்தோ.

ஏவமேதேஸு ச²ஸு காலபே⁴தே³ஸு ய்வாயம் பட²மோ பச்சுப்பன்னோ, தத்த² புக்³க³லதோ, ஓகாஸதோ, புக்³க³லோகாஸதோதி தயோ வாரா ஹோந்தி. தேஸு யஸ்ஸாதி புக்³க³லவஸேன க²ந்தா⁴னம் உப்பத்திதீ³பனோ புக்³க³லவாரோ. யத்தா²தி ஓகாஸவஸேன க²ந்தா⁴னம் உப்பத்திதீ³பனோ ஓகாஸவாரோ. யஸ்ஸ யத்தா²தி புக்³க³லோகாஸவஸேன க²ந்தா⁴னம் உப்பத்திதீ³பனோ புக்³க³லோகாஸவாரோ. இமே பன தயோபி வாரா பட²மம் அனுலோமனயேன நித்³தி³ஸித்வா பச்சா² படிலோமனயேன நித்³தி³ட்டா². தேஸு ‘உப்பஜ்ஜதி’ ‘உப்பஜ்ஜித்த²,’ ‘உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி வசனதோ உப்பத்திதீ³பனோ அனுலோமனயோ. ‘நுப்பஜ்ஜதி’, ‘நுப்பஜ்ஜித்த²,’ ‘நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி வசனதோ அனுப்பத்திதீ³பனோ படிலோமனயோ.

தத்த² பச்சுப்பன்னகாலே தாவ புக்³க³லவாரஸ்ஸ அனுலோமனயே ‘‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. யஸ்ஸ வா பன வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, உப்பஜ்ஜதி. யஸ்ஸ வா பன விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’தி ஏவம் ரூபக்க²ந்த⁴மூலகானி சத்தாரி யமகானி; ‘‘யஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’’திஆதி³னா நயேன வேத³னாக்க²ந்த⁴மூலகானி தீணி; ஸஞ்ஞாக்க²ந்த⁴மூலகானி த்³வே; ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴மூலகம் ஏகந்தி அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன த³ஸ யமகானி ஹோந்தி.

தத்த² ரூபக்க²ந்த⁴மூலகேஸு சதூஸு ஆதி³தோ ஏகமேவ விஸ்ஸஜ்ஜிதம். ஸேஸானி தேன ஸதி³ஸவிஸ்ஸஜ்ஜனானீதி தந்தியா லஹுபா⁴வத்த²ம் ஸங்கி²த்தானி. வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³மூலகேஸுபி ‘ஆமந்தா’தி ஏகஸதி³ஸமேவ விஸ்ஸஜ்ஜனம். தஸ்மா தானிபி தந்தியா லஹுபா⁴வத்த²ம் ஸங்கி²த்தானேவாதி ஏவமேதானி பச்சுப்பன்னகாலே புக்³க³லவாரே அனுலோமனயே ஏகயமகவிஸ்ஸஜ்ஜனேனேவ த³ஸ யமகானி விஸ்ஸஜ்ஜிதானி நாம ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. யதா² ச புக்³க³லவாரே த³ஸ, ஏவம் ஓகாஸவாரே த³ஸ, புக்³க³லோகாஸவாரே த³ஸாதி பச்சுப்பன்னகாலே தீஸு வாரேஸு அனுலோமனயே திம்ஸ யமகானி ஹோந்தி. யதா² ச அனுலோமனயே, ஏவம் படிலோமனயேபீதி ஸப்³பா³னிபி பச்சுப்பன்னகாலே ஸட்டி² யமகானி ஹோந்தி. தேஸு வீஸபுச்சா²ஸதம், சத்தாரீஸானி ச த்³வே அத்த²ஸதானி ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. ஏவம் ஸேஸேஸுபி பஞ்சஸு காலபே⁴தே³ஸு புக்³க³லாதி³பே⁴த³தோ அனுலோமபடிலோமனயவஸேன ச² ச² வாரா. ஏகேகஸ்மிம் வாரே த³ஸ த³ஸ கத்வா ஸட்டி² ஸட்டி² யமகானீதி தீணி யமகஸதானி. தானி புரிமேஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸட்டா²தி⁴கானி தீணி யமகஸதானி, வீஸாதி⁴கானி ஸத்தபுச்சா²ஸதானி, சத்தாரீஸானி ச சுத்³த³ஸ அத்த²ஸதானி ஹோந்தி. இத³ம் தாவ உப்பாத³வாரே பாளிவவத்தா²னம். யதா² ச உப்பாத³வாரே, ததா² நிரோத⁴வாரேபி, உப்பாத³னிரோத⁴வாரேபீதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி பவத்திமஹாவாரே அஸீதி யமகஸஹஸ்ஸம், ஸட்டி²ஸதாதி⁴கானி த்³வே புச்சா²ஸஹஸ்ஸானி, வீஸம் திஸதாதி⁴கானி ச சத்தாரி அத்த²ஸஹஸ்ஸானி வேதி³தப்³பா³னி.

பாளி பன உப்பாத³வாரே நிரோத⁴வாரே ச தீஸு அஸம்மிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு தஸ்மிம் தஸ்மிம் வாரே ஏகேகமேவ யமகம் விஸ்ஸஜ்ஜேத்வா ஸங்கி²த்தா. தீஸு மிஸ்ஸககாலபே⁴தே³ஸு ‘யஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்தா²’திஆதி³னா நயேன வேத³னாக்க²ந்தா⁴தி³மூலகேஸுபி ஏகம் யமகம் விஸ்ஸஜ்ஜிதம். உப்பாத³னிரோத⁴வாரே பன ச²ஸுபி காலபே⁴தே³ஸு தம் விஸ்ஸஜ்ஜிதமேவ. ஸேஸானி தேன ஸமானவிஸ்ஸஜ்ஜனத்தா ஸங்கி²த்தானீதி. இத³ம் ஸகலேபி பவத்திமஹாவாரே பாளிவவத்தா²னம்.

அத்த²வினிச்ச²யத்த²ம் பனஸ்ஸ இத³ம் லக்க²ணம் வேதி³தப்³ப³ம் – இமஸ்மிஞ்ஹி பவத்திமஹாவாரே சதுன்னம் பஞ்ஹானம் பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி ஸத்தவீஸதியா டா²னேஸு பக்கி²பித்வா அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. தத்த² புரேபஞ்ஹோ, பச்சா²பஞ்ஹோ, பரிபுண்ணபஞ்ஹோ, மோக⁴பஞ்ஹோதி இமே சத்தாரோ பஞ்ஹா நாம. ஏகேகஸ்மிஞ்ஹி யமகே த்³வே த்³வே புச்சா². ஏகேகபுச்சா²யபி த்³வே த்³வே பதா³னி. தத்த² யாய புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே ஏகேனேவ பதே³ன க³ஹிதக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா நிரோதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, அயம் புரேபஞ்ஹோ நாம. யாய பன புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே த்³வீஹிபி பதே³ஹி க³ஹிதக்க²ந்தா⁴னம் உப்பாதோ³ வா நிரோதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, அயம் பச்சா²பஞ்ஹோ நாம. யாய பன புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே ஏகேனபி பதே³ன க³ஹிதக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ த்³வீஹிபி பதே³ஹி க³ஹிதக்க²ந்தா⁴னம் உப்பாதோ³ வா, நிரோதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, அயம் பரிபுண்ணபஞ்ஹோ நாம. யாய பன புச்சா²ய விஸ்ஸஜ்ஜனே படிக்கே²போ வா, படிஸேதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, அயம் மோக⁴பஞ்ஹோ நாம. யஸ்மா பனேஸ அத³ஸ்ஸியமானோ ந ஸக்கா ஜானிதும், தஸ்மா நம் த³ஸ்ஸயிஸ்ஸாம.

‘யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி, தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதீ’தி புச்சா²ய தாவ உப்பஜ்ஜதீதி இமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ஏகேனேவ பதே³ன க³ஹிதஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ லப்³ப⁴தி, இதி அயஞ்சேவ அஞ்ஞோ ச ஏவரூபோ பஞ்ஹோ புரேபஞ்ஹோதி வேதி³தப்³போ³. ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்தா²’தி புச்சா²ய பன ‘ஆமந்தா’தி இமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே த்³வீஹி பதே³ஹி க³ஹிதானம் ரூபவேத³னாக்க²ந்தா⁴னம் யஸ்ஸ கஸ்ஸசி ஸத்தஸ்ஸ அதீதே உப்பாதோ³ லப்³ப⁴தி. இதி அயஞ்சேவ அஞ்ஞோ ச ஏவரூபோ பஞ்ஹோ பச்சா²பஞ்ஹோதி வேதி³தப்³போ³.

‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’தி இமாய பன பட²மபுச்சா²ய ‘அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தான’ந்திஆதி³கே இமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ‘அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தானம் தேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச தேஸம் வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’தி இமஸ்மிம் கோட்டா²ஸே ஏகேனேவ பதே³ன க³ஹிதஸ்ஸ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸபி உப்பாதோ³ லப்³ப⁴தி. ‘பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானம் தேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச உப்பஜ்ஜதி வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ச உப்பஜ்ஜதீ’தி இமஸ்மிம் கோட்டா²ஸே த்³வீஹிபி பதே³ஹி ஸங்க³ஹிதானம் ரூபவேத³னாக்க²ந்தா⁴னம்பி உப்பாதோ³ லப்³ப⁴தி. இதி அயஞ்சேவ அஞ்ஞோ ச ஏவரூபோ பஞ்ஹோ பரிபுண்ணபஞ்ஹோதி வேதி³தப்³போ³. புரேபச்சா²பஞ்ஹோதிபி ஏதஸ்ஸேவ நாமம். ஏதஸ்ஸ ஹி விஸ்ஸஜ்ஜனே புரிமகோட்டா²ஸே ஏகேன பதே³ன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸேவ உப்பாதோ³ த³ஸ்ஸிதோ. து³தியகோட்டா²ஸே த்³வீஹி பதே³ஹி ஸங்க³ஹிதானம் ரூபவேத³னாக்க²ந்தா⁴னம். இமினாயேவ ச லக்க²ணேன யத்த² ஏகேன பதே³ன ஸங்க³ஹிதஸ்ஸ க²ந்த⁴ஸ்ஸ உப்பாதோ³ வா நிரோதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, ஸோ புரேபஞ்ஹோதி வுத்தோ. யத்த² த்³வீஹிபி பதே³ஹி ஸங்க³ஹிதானம் க²ந்தா⁴னம் உப்பாதோ³ வா நிரோதோ⁴ வா லப்³ப⁴தி, ஸோ பச்சா²பஞ்ஹோதி வுத்தோ.

‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்தா²’தி இமாய பன புச்சா²ய ‘நத்தீ²’தி இமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே படிக்கே²போ லப்³ப⁴தி. ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நிருஜ்ஜ²தீ’தி புச்சா²ய ‘நோ’தி இமஸ்மிம் விஸ்ஸஜ்ஜனே படிஸேதோ⁴ லப்³ப⁴தி. தஸ்மா அயஞ்சேவ து³விதோ⁴ அஞ்ஞோ ச ஏவரூபோ பஞ்ஹோ மோக⁴பஞ்ஹோதி வேதி³தப்³போ³. துச்ச²பஞ்ஹோதிபி வுச்சதி. ஏவம் தாவ சத்தாரோ பஞ்ஹா வேதி³தப்³பா³.

பாளிக³தியா விஸ்ஸஜ்ஜனம், படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம், ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம், படிக்கே²பேன விஸ்ஸஜ்ஜனம், படிஸேதே⁴ன விஸ்ஸஜ்ஜனந்தி இமானி பன பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி நாம. தத்த² யம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் பாளிபத³மேவ ஹுத்வா அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, இத³ம் பாளிக³தியா விஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம. தம் புரேபஞ்ஹே லப்³ப⁴தி. ‘யத்த² ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதி தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதீ’தி ஹி பஞ்ஹே ‘உப்பஜ்ஜதீ’தி இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் பாளிபத³மேவ ஹுத்வா அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜயமானம் க³தம், தஸ்மா ஏவரூபேஸு டா²னேஸு பாளிக³தியா விஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். யம் பன விஸ்ஸஜ்ஜனம் படிவசனபா⁴வேன அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, இத³ம் படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம. தம் பச்சா²பஞ்ஹே லப்³ப⁴தி. ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜித்தா²’தி ஹி பஞ்ஹே ‘ஆமந்தா’தி இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் படிவசனவஸேனேவ அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜயமானம் க³தம், தஸ்மா ஏவரூபேஸு டா²னேஸு படிவசனவிஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். யம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸரூபேன த³ஸ்ஸேத்வா அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி; இத³ம் ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம. தம் பரிபுண்ணபஞ்ஹே லப்³ப⁴தி. ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி; தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீ’தி ஹி பஞ்ஹே ‘அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தான’ந்தி இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ‘இமேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, நோ ச வேத³னாக்க²ந்தோ⁴, இமேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச உப்பஜ்ஜதி, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ சா’தி ஸரூபத³ஸ்ஸனேனேவ அத்த²ம் விஸ்ஸஜ்ஜயமானம் க³தம். தஸ்மா ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். யம் பன விஸ்ஸஜ்ஜனம் ததா²ரூபஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸாபா⁴வதோ அத்த²படிக்கே²பேன பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, இத³ம் படிக்கே²பேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம. யம் ததா²ரூபஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ ஏகக்க²ணே அலாப⁴தோ அத்த²படிஸேத⁴னேன பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, இத³ம் படிஸேதே⁴ன விஸ்ஸஜ்ஜனம் நாம. தம் மோக⁴பஞ்ஹே லப்³ப⁴தி. ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்த², தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜித்தா²’தி ஹி பஞ்ஹே ‘நத்தீ²’தி இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம்; ஏவரூபோ நாம ஸத்தோ நத்தீ²தி அத்த²படிக்கே²பேன பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜயமானம் க³தம்; தஸ்மா ஏவரூபேஸு டா²னேஸு படிக்கே²பேன விஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நிருஜ்ஜ²தீ’தி பஞ்ஹே பன ‘நோ’தி இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஏகஸ்மிம் படிஸந்தி⁴க்க²ணே உப்பாதே³ன ஸத்³தி⁴ம் நிரோதோ⁴ நாம ந லப்³ப⁴தீதி அத்த²படிஸேத⁴னேன பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜயமானம் க³தம், தஸ்மா ஏவரூபேஸு டா²னேஸு படிஸேதே⁴ன விஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி இமே சத்தாரோ பஞ்ஹா, இமானி ச பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி, யேஸு ஸத்தவீஸதியா டா²னேஸு பக்கி²பிதப்³பா³னி, தானி ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி – அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம் டா²னம், அஸஞ்ஞஸத்தே தத்தா²தி ஏகம், அஸஞ்ஞஸத்தானந்தி ஏகம்; அஸஞ்ஞஸத்தா சவந்தானந்தி ஏகம்; அரூபம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம், அரூபே தத்தா²தி ஏகம், அரூபானந்தி ஏகம், அரூபா சவந்தானந்தி ஏகம், அரூபே பச்சி²மப⁴விகானந்தி ஏகம், அரூபே பரினிப்³ப³ந்தானந்தி ஏகம்; யே ச அரூபம் உபபஜ்ஜித்வா பரினிப்³பா³யிஸ்ஸந்தீதி ஏகம்; பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம், பஞ்சவோகாரே தத்தா²தி ஏகம், பஞ்சவோகாரானந்தி ஏகம் பஞ்சவோகாரா சவந்தானந்தி ஏகம், பஞ்சவோகாரே பச்சி²மப⁴விகானந்தி ஏகம், பஞ்சவோகாரே பரினிப்³ப³ந்தானந்தி ஏகம்; ஸுத்³தா⁴வாஸம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம், ஸுத்³தா⁴வாஸே தத்தா²தி ஏகம், ஸுத்³தா⁴வாஸானந்தி ஏகம், ஸுத்³தா⁴வாஸே பரினிப்³ப³ந்தானந்தி ஏகம்; ஸப்³பே³ஸம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம், ஸப்³பே³ஸம் சவந்தானந்தி ஏகம்; ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணவஸேன பச்சி²மப⁴விகானந்தி ஏகம், பரினிப்³ப³ந்தானந்தி ஏகம், சதுவோகாரம் பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ஏகம், சவந்தானந்தி ஏகம். ஏவம் இமேஸம் சதுன்னம் பஞ்ஹானம் இமானி பஞ்ச விஸ்ஸஜ்ஜனானி இமேஸு ஸத்தவீஸதியா டா²னேஸு பக்கி²பித்வா இமஸ்மிம் பவத்திமஹாவாரே அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ஏவம் விதி³த்வா ஹி பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜந்தேன ஸுவிஸ்ஸஜ்ஜிதோ ஹோதி, அத்த²ஞ்ச வினிச்ச²யந்தேன ஸுவினிச்சி²தோ ஹோதி.

தத்தா²யம் நயோ – யஸ்ஸ ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ உப்பாத³க்க²ணஸமங்கி³தாய ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதி. தஸ்ஸ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி வேத³னாக்க²ந்தோ⁴பி தஸ்ஸ தஸ்மிஞ்ஞேவ க²ணே உப்பஜ்ஜதீதி புச்ச²தி. அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி அசித்தகபடிஸந்தி⁴வஸேன அஸஞ்ஞஸத்தப⁴வம் உபபஜ்ஜந்தானம். தேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி தேஸம் ஏகந்தேன ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதியேவ. பவத்தே உப்பன்னானம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதிபி நிருஜ்ஜ²திபி, தஸ்மா ‘அஸஞ்ஞஸத்தான’ந்தி அவத்வா’அஸஞ்ஞஸத்தம் உபபஜ்ஜந்தான’ந்தி வுத்தம். நோ ச தேஸம் வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ உப்பஜ்ஜதீதி அசித்தகத்தா பன தேஸம் வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ நுப்பஜ்ஜதேவ. இத³ம் ஸத்தவீஸதியா டா²னேஸு பட²மே டா²னே பரிபுண்ணபஞ்ஹஸ்ஸ புரிமகோட்டா²ஸே ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம். பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி ரூபாரூபமிஸ்ஸகபடிஸந்தி⁴வஸேன பஞ்சவோகாரப⁴வம் உபபஜ்ஜந்தானம். தேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச உப்பஜ்ஜதி, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ சாதி தேஸம் ஏகந்தேன ரூபவேத³னாக்க²ந்த⁴ஸங்கா²தா த்³வேபி க²ந்தா⁴ உப்பஜ்ஜந்தியேவ. பவத்தே பன தத்த² உப்பன்னானம் தே க²ந்தா⁴ உப்பஜ்ஜந்திபி நிருஜ்ஜ²ந்திபி, தஸ்மா ‘பஞ்சவோகாரான’ந்தி அவத்வா ‘பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தான’ந்தி வுத்தம். இத³ம் பஞ்சவோகாரம் உபபஜ்ஜந்தானந்தி டா²னே பரிபுண்ணபஞ்ஹஸ்ஸ பச்சி²மகோட்டா²ஸே ஸரூபத³ஸ்ஸனேன விஸ்ஸஜ்ஜனம். இமினா உபாயேன ஸப்³பா³னி விஸ்ஸஜ்ஜனானி வேதி³தப்³பா³னி.

இத³ம் பனேத்த² உப்பாத³னிரோதே⁴ஸு நியமலக்க²ணம் – ஸகலேபி ஹி இமஸ்மிம் க²ந்த⁴யமகே தத்த² தத்த² உப்பன்னானம் பவத்தே யாவ மரணா க²ந்தா⁴னம் அபரியந்தேஸு உப்பாத³னிரோதே⁴ஸு விஜ்ஜமானேஸுபி லஹுபரிவத்தானம் த⁴ம்மானம் வினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா உப்பாத³னிரோதே⁴ த³ஸ்ஸேதும் ந ஸுகரந்தி பவத்தியம் உப்பாத³னிரோதே⁴ அனாமஸித்வா அபி⁴னவம் விபாகவட்டம் நிப்பா²த³யமானேன நானாகம்மேன நிப்³ப³த்தானம் படிஸந்தி⁴க²ந்தா⁴னம் உப்பாத³ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸுக²ந்தி படிஸந்தி⁴காலே உப்பாத³வஸேனேவ உப்பாத³வாரோ கதி²தோ. உப்பன்னஸ்ஸ பன விபாகவட்டஸ்ஸ பரியோஸானேன நிரோத⁴ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸுக²ந்தி மரணகாலே நிரோத⁴வஸேன நிரோத⁴வாரோ கதி²தோ.

கிம் பனேத்த² பவத்தியம் உப்பாத³னிரோதா⁴னம் அனாமட்ட²பா⁴வே பமாணந்தி? பாளியேவ. பாளியஞ்ஹி விஸேஸேன உப்பாத³வாரஸ்ஸ அனாக³தகாலவாரே ‘பச்சி²மப⁴விகானம் தேஸம் ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி அயம் பாளி அதிபமாணமேவ. பச்சி²மப⁴விகானஞ்ஹி பவத்தே ரூபாரூபத⁴ம்மானம் உப்பஜ்ஜிதும் யுத்தபா⁴வே ஸதிபி ‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதி, வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ச நுப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீ’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா வுத்தபா⁴வேன பவத்தே உப்பாதோ³ ந க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. ‘ஸுத்³தா⁴வாஸே பரினிப்³ப³ந்தானம் தேஸம் தத்த² ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ந நிருஜ்ஜி²த்த², நோ ச தேஸம் தத்த² வேத³னாக்க²ந்தோ⁴ ந நிருஜ்ஜ²தீ’தி அயம் பன பாளி பவத்தே நிரோத⁴ஸ்ஸ அனாமட்ட²பா⁴வே அதிவிய பமாணம். ஸுத்³தா⁴வாஸே பரினிப்³ப³ந்தானஞ்ஹி சுதிசித்தஸ்ஸ ப⁴ங்க³க்க²ணே டி²தானம் படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய பவத்தே உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³த⁴ஸஞ்ஞாக்க²ந்தா⁴னம் க³ணனபதோ² நத்தி². ‘ஏவம் ஸந்தேபி தேஸம் தத்த² ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴ ந நிருஜ்ஜி²த்தா²’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா வுத்தபா⁴வேன பவத்தே நிரோதோ⁴ ந க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமேத்த² உப்பாத³னிரோதே⁴ஸு நியமலக்க²ணம் விதி³த்வா படிஸந்தி⁴உப்பாத³மேவ சுதினிரோத⁴மேவ ச க³ஹேத்வா தேஸு தேஸு டா²னேஸு ஆக³தானம் விஸ்ஸஜ்ஜனானம் அத்த²வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. ஸோ பன ஸக்கா ஆதி³விஸ்ஸஜ்ஜனே வுத்தனயேன ஸப்³ப³த்த² விதி³துந்தி விஸ்ஸஜ்ஜனபடிபாடியா ந வித்தா²ரிதோ. இமினா பன ஏவம் தி³ன்னேனபி நயேன யோ ஏதேஸம் அத்த²வினிச்ச²யம் ஜானிதும் ந ஸக்கோதி, தேன ஆசரியே பயிருபாஸித்வா ஸாது⁴கம் ஸுத்வாபி ஜானிதப்³போ³.

உப்பாத³ஸ்ஸ நிரோத⁴ஸ்ஸ, உப்பன்னஞ்சாபி ஏகதோ;

நயஸ்ஸ அனுலோமஸ்ஸ, படிலோமனயஸ்ஸ ச.

வஸேன யானி க²ந்தே⁴ஸு, யமகானி ச பஞ்சஸு;

புக்³க³லம் அத² ஓகாஸம், புக்³க³லோகாஸமேவ ச.

ஆமஸித்வா பவத்தேஸு, டா²னேஸு கத²யீ ஜினோ;

தேஸம் பாளிவவத்தா²னம், த³ஸ்ஸிதம் அனுபுப்³ப³தோ.

வினிச்ச²யத்த²ம் அத்த²ஸ்ஸ, பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனானி ச;

விஸ்ஸஜ்ஜனானம் டா²னானி, யானி தானி ச ஸப்³ப³ஸோ.

த³ஸ்ஸேத்வா ஏகபஞ்ஹஸ்மிம், யோஜனாபி பகாஸிதா;

வித்தா²ரேன க³தே ஏத்த², பஞ்ஹாவிஸ்ஸஜ்ஜனக்கமே.

அத்த²ம் வண்ணயதா காதும், கிம் நு ஸக்கா இதோ பரம்;

நயேன இமினா தஸ்மா, அத்த²ம் ஜானந்து பண்டி³தாதி.

பவத்திமஹாவாரவண்ணனா.