23. தேவீஸதிமவக்³கோ³
1. ஏகாதி⁴ப்பாயகதா²வண்ணனா
908. இதா³னி ஏகாதி⁴ப்பாயகதா² நாம ஹோதி. தத்த² காருஞ்ஞேன வா ஏகேன அதி⁴ப்பாயேன ஏகாதி⁴ப்பாயோ, ஸம்ஸாரே வா ஏகதோ ப⁴விஸ்ஸாமாதி இத்தி²யா ஸத்³தி⁴ம் பு³த்³த⁴பூஜாதீ³னி கத்வா பணிதி⁴வஸேன ஏகோ அதி⁴ப்பாயோ அஸ்ஸாதி ஏகாதி⁴ப்பாயோ. ஏவரூபோ த்³வின்னம்பி ஜனானம் ஏகாதி⁴ப்பாயோ மேது²னோ த⁴ம்மோ படிஸேவிதப்³போ³தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானஞ்சேவ வேதுல்லகானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
ஏகாதி⁴ப்பாயகதா²வண்ணனா.
2. அரஹந்தவண்ணகதா²வண்ணனா
909. இதா³னி அரஹந்தவண்ணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² இரியாபத²ஸம்பன்னே ஆகப்பஸம்பன்னே பாபபி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா ‘‘அரஹந்தானம் வண்ணேன அமனுஸ்ஸா மேது²னம் த⁴ம்மம் படிஸேவந்தீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏகச்சானம் உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
அரஹந்தவண்ணகதா²வண்ணனா.
3-7. இஸ்ஸரியகாமகாரிகாகதா²வண்ணனா
910-914. இதா³னி இஸ்ஸரியகாமகாரிகாகதா² நாம ஹோதி. ச²த்³த³ந்தஜாதகாதீ³னி ஸந்தா⁴ய ‘‘போ³தி⁴ஸத்தோ இஸ்ஸரியகாமகாரிகாஹேது வினிபாதம் க³ச்ச²தி, க³ப்³ப⁴ஸேய்யம் ஓக்கமதி, து³க்கரகாரிகம் அகாஸி, அபரந்தபம் அகாஸி, அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸம் பட²மகதா²யம் உத்தானத்த²மேவ. து³தியகதா²யம் இத்³தி⁴மாதி யதி³ இஸ்ஸரியகாமகாரிகாஹேது க³ச்சே²ய்ய, இத்³தி⁴யா க³ச்சே²ய்ய, ந கம்மவஸேனாதி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். இதரோ பன பட²மபஞ்ஹே பா⁴வனாமயம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியபஞ்ஹே புஞ்ஞித்³தி⁴ம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ததியகதா²யம் இஸ்ஸரியகாமகாரிகாஹேது நாம து³க்கரகாரிகா மிச்சா²தி³ட்டி²யா கரியதி. யதி³ ச ஸோ தம் கரேய்ய, ஸஸ்ஸதாதீ³னிபி க³ண்ஹேய்யாதி சோத³னத்த²ம் ஸஸ்ஸதோ லோகோதிஆதி³ வுத்தம். சதுத்த²கதா²யம்பி ஏஸேவ நயோதி.
இஸ்ஸரியகாமகாரிகாகதா²வண்ணனா.
8. பதிரூபகதா²வண்ணனா
915-916. இதா³னி ராக³பதிரூபகதா² நாம ஹோதி. தத்த² மேத்தாகருணாமுதி³தாயோ ஸந்தா⁴ய ‘‘ந ராகோ³ ராக³பதிரூபகோ’’தி ச இஸ்ஸாமச்ச²ரியகுக்குச்சானி ஸந்தா⁴ய ‘‘ந தோ³ஸோ தோ³ஸபதிரூபகோ’’தி ச ஹஸிதுப்பாத³ம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ந மோஹோ மோஹபதிரூபகோ’’தி ச து³ம்மங்கூனம் புக்³க³லானம் நிக்³க³ஹம் பேஸலானம் பி⁴க்கூ²னம் அனுக்³க³ஹம் பாபக³ரஹிதம் கல்யாணபஸம்ஸம் ஆயஸ்மதோ பிலிந்த³வச்ச²ஸ்ஸ வஸலவாத³ம் ப⁴க³வதோ கே²ளாஸகவாத³ம் மோக⁴புரிஸவாத³ஞ்ச ஸந்தா⁴ய ‘‘ந கிலேஸோ கிலேஸபதிரூபகோ’’தி ச யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய ஸப்³ப³கதா²ஸு புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் யஸ்மா ப²ஸ்ஸாதி³பதிரூபகா நப²ஸ்ஸாத³யோ நாம நத்தி², தஸ்மா ராகா³தி³பதிரூபகா நராகா³த³யோபி நத்தீ²தி சோதே³தும் அத்தி² ந ப²ஸ்ஸோதிஆதி³மாஹ. இதரோ தேஸம் அபா⁴வா படிக்கி²பதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
பதிரூபகதா²வண்ணனா.
9. அபரினிப்ப²ன்னகதா²வண்ணனா
917-918. இதா³னி அபரினிப்ப²ன்னகதா² நாம ஹோதி. தத்த² –
‘‘து³க்க²மேவ ஹி ஸம்போ⁴தி, து³க்க²ம் திட்ட²தி வேதி ச;
நாஞ்ஞத்ர து³க்கா² ஸம்போ⁴தி, நாஞ்ஞம் து³க்கா² நிருஜ்ஜ²தீ’’தி. (ஸம். நி. 1.171) –
வசனம் நிஸ்ஸாய து³க்க²ஞ்ஞேவ பரினிப்ப²ன்னம், ஸேஸா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஇந்த்³ரியத⁴ம்மா அபரினிப்ப²ன்னாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏகச்சானம் உத்தரபத²கானஞ்சேவ ஹேதுவாதா³னஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய ரூபம் அபரினிப்ப²ன்னந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘ஸசே ரூபம் அபரினிப்ப²ன்னம், ந அனிச்சாதி³ஸபா⁴வம் ஸியா’’தி சோதே³தும் ரூபம் ந அனிச்சந்திஆதி³மாஹ. இதரோ ததா²ரூபம் ரூபம் அபஸ்ஸந்தோ படிக்கி²பதி. ஸகவாதீ³ நனு ரூபம் அனிச்சந்திஆதி³ வசனேன தஸ்ஸ ஏகம் லத்³தி⁴ம் படிஸேதே⁴த்வா து³தியம் புச்ச²ந்தோ து³க்க²ஞ்ஞேவ பரினிப்ப²ன்னந்திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ தம்பி லத்³தி⁴ம் படிஸேதே⁴தும் ந யத³னிச்சந்திஆதி³மாஹ. தத்ராயம் அதி⁴ப்பாயோ – ந கேவலஞ்ஹி பட²மஸச்சமேவ து³க்க²ம். யம் பன கிஞ்சி அனிச்சம், தம் து³க்க²மேவ. ரூபஞ்ச அனிச்சம், தஸ்மா தம்பி பரினிப்ப²ன்னம். இதி யம் த்வம் வதே³ஸி ‘‘ரூபம் அபரினிப்ப²ன்னம், து³க்க²ஞ்ஞேவ பரினிப்ப²ன்ன’’ந்தி, தம் நோ வத ரே வத்தப்³பே³ ‘‘து³க்க²ஞ்ஞேவ பரினிப்ப²ன்ன’’ந்தி. வேத³னாதி³மூலிகாதீ³ஸுபி யோஜனாஸு ஏஸேவ நயோ. த⁴ம்மாயதனத⁴ம்மதா⁴தூஸு பன ட²பேத்வா நிப்³பா³னம் ஸேஸத⁴ம்மானம் வஸேன அனிச்சதா வேதி³தப்³பா³. இந்த்³ரியானி அனிச்சானேவாதி.
அபரினிப்ப²ன்னகதா²வண்ணனா.
தேவீஸதிமோ வக்³கோ³.
நிக³மனகதா²
ஏத்தாவதா ச –
பண்ணாஸகேஹி சதூஹி, தீஹி வக்³கே³ஹி சேவ ச;
ஸங்க³ஹேத்வா கதா² ஸப்³பா³, ஊனதிஸதபே⁴த³னா.
கதா²வத்து²ப்பகரணம், கதா²மக்³கே³ஸு கோவிதோ³;
யம் ஜினோ தே³ஸயி தஸ்ஸ, நிட்டி²தா அத்த²வண்ணனா.
இமம் தேரஸமத்தேஹி, பா⁴ணவாரேஹி தந்தியா;
சிரட்டி²தத்த²ம் த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க²ரோந்தேன யம் மயா.
யம் பத்தம் குஸலம் தேன, லோகோயம் ஸனராமரோ;
த⁴ம்மராஜஸ்ஸ ஸத்³த⁴ம்ம-ரஸமேவாதி⁴க³ச்ச²தூதி.
கதா²வத்து²-அட்ட²கதா² நிட்டி²தா.
நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ
அபி⁴த⁴ம்மபிடகே
யமகப்பகரண-அட்ட²கதா²
ஸங்கே²பேனேவ தே³வானம், தே³வதே³வோ ஸுராலயே;
கதா²வத்து²ப்பகரணம், தே³ஸயித்வா ரணஞ்ஜஹோ.
யமஸ்ஸ விஸயாதீதோ, நானாயமகமண்டி³தம்;
அபி⁴த⁴ம்மப்பகரணம், ச²ட்ட²ம் ச²ட்டா²ன தே³ஸகோ.
யமகம் அயமாவத்த-நீலாமலதனூருஹோ;
யம் தே³ஸயி அனுப்பத்தோ, தஸ்ஸ ஸம்வண்ணனாக்கமோ;
இதா³னி யஸ்மா தஸ்மாஸ்ஸ, ஹோதி ஸம்வண்ணனா அயந்தி.