11. க³திஅனுயோக³வண்ணனா
69-72. இதா³னி க³திபரிவத்தனமுகே²ன சுதிபடிஸந்தி⁴அனுயோகோ³ ஹோதி. தத்த² யஸ்மா புக்³க³லவாதீ³ ‘‘ஸ ஸத்தக்க²த்துபரமம் ஸந்தா⁴வித்வான புக்³க³லோ’’திஆதீ³னி (ஸம். நி. 2.133; இதிவு. 24) ஸுத்தானி நிஸ்ஸாய புக்³க³லோ ஸந்தா⁴வதீதி லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா வோஹரதி, தஸ்மாஸ்ஸ தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் ஸந்தா⁴வதீதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² ஸந்தா⁴வதீதி ஸம்ஸரதி க³மனாக³மனம் கரோதி. அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸோ புக்³க³லோதிஆத³யோ அனுயோகோ³பி ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ. தத்த² ஸோதி ஸோயேவாதி அத்தோ². ஏவம் பன அனுயுத்தோ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ப⁴யேன படிக்கி²பதி. அஞ்ஞோதி புட்டோ² உச்சே²த³தி³ட்டி²ப⁴யேன. ஸோ ச அஞ்ஞோ சாதி புட்டோ² ஏகச்சஸஸ்ஸததி³ட்டி²ப⁴யேன. நேவ ஸோ ந அஞ்ஞோதி புட்டோ² அமராவிக்கே²பதி³ட்டி²ப⁴யேன. புன சத்தாரோபி பஞ்ஹே ஏகதோ புட்டோ² சதுன்னம்பி தி³ட்டீ²னம் ப⁴யேன படிக்கி²பித்வா புன யானிஸ்ஸ ஸுத்தானி நிஸ்ஸாய லத்³தி⁴ உப்பன்னா தானி த³ஸ்ஸேந்தோ தேன ஹி புக்³க³லோஸந்தா⁴வதீதிஆதி³மாஹ.
76. புன ஸகவாதி³னா ‘‘ய்வாயம் தவ லத்³தி⁴யா ஸந்தா⁴வதி, கிம் ஸோ அஸ்மிஞ்ச பரஸ்மிஞ்ச லோகே ஏகோயேவா’’தி அதி⁴ப்பாயேன ஸ்வேவாதி நியமேத்வா புட்டோ² ஸஸ்ஸதப⁴யா படிக்கி²பித்வா புன த³ள்ஹம் கத்வா ததே²வ புட்டோ² யஸ்மா ஸோ புக்³க³லோவ ந அஞ்ஞோ பா⁴வோ, ‘‘ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’’திஆதி³ஸுத்தம்பி (பாரா. 12; தீ³. நி. 1.245) அத்தி², தஸ்மா படிஜானாதி. ஸ்வேவ மனுஸ்ஸோதி புட்டோ² மனுஸ்ஸஸ்ஸேவ தே³வத்தாபா⁴வதோ படிக்கி²பதி.
77. புன புட்டோ² ‘‘அஹம் தேன ஸமயேன ஸுனேத்தோ நாம ஸத்தா² அஹோஸி’’ந்திஆதி³ஸுத்தவஸேன (அ. நி. 7.66 அத்த²தோ ஸமானம்) படிஜானாதி. அத²ஸ்ஸ ஸகவாதீ³ தே³வமனுஸ்ஸுபபத்தீனம் நானத்ததோ வசனம் மிச்சா²தி பகாஸேந்தோ மனுஸ்ஸோ ஹுத்வாதிஆதி³மாஹ.
78. தத்த² ஹேவம் மரணம் ந ஹேஹிதீதி ஏவம் ஸந்தே மரணம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ². இதோ பரம் யக்கோ² பேதோதி அத்தபா⁴வனானத்தவஸேன அனுயோக³னானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.
82. க²த்தியோதிஆதீ³னி ஜாதிவஸேன சேவ அங்க³வேகல்லாதி³வஸேன ச வுத்தானி.
87. புன ந வத்தப்³ப³ந்தி பரவாதி³னா புட்டோ² இத⁴ட்ட²கஸ்ஸ உபபத்திவஸேன பரலோகஸ்ஸ க³மனாபா⁴வதோ படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ புன ஸோதாபன்னஸ்ஸ ப⁴வந்தரேபி ஸோதாபன்னபா⁴வாவிஜஹனதோ து³தியபடிஞ்ஞாபி தஸ்ஸேவ. ஹஞ்சீதிஆதி³வசனம் பரவாதி³ஸ்ஸ.
88. புன தே³வலோகே உபபன்னஸ்ஸ மனுஸ்ஸத்தாபா⁴வத³ஸ்ஸனேன அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ.
89. ததோ பரம் அனஞ்ஞோ அவிக³தோதி ஏத்த² அனஞ்ஞோதி ஸப்³பா³காரேன ஏகஸதி³ஸோ. அவிக³தோதி ஏகேனாபி ஆகாரேன அவிக³தோதி அத்தோ². ந ஹேவந்தி தே³வலோகே உபபன்னஸ்ஸ மனுஸ்ஸபா⁴வாபா⁴வதோ ஏவமாஹ.
90. புன த³ள்ஹம் கத்வா அனுயுத்தோ ‘‘ஸ்வேவ புக்³க³லோ ஸந்தா⁴வதீ’’தி லத்³தி⁴யா அனுஜானாதி. ஹத்த²ச்சி²ன்னோதிஆதி³ ஆகாரவிக³மனத³ஸ்ஸனேன அவிக³தோ ஸந்தா⁴வதீதி லத்³தி⁴பி⁴ந்த³னத்த²ம் வுத்தம். தத்த² அளச்சி²ன்னோதி யஸ்ஸ அங்கு³ட்ட²கா சி²ன்னா. கண்ட³ரச்சி²ன்னோதி யஸ்ஸ மஹான்ஹாரூ சி²ன்னா.
91. ஸரூபோதிஆதீ³ஸு பட²மே பஞ்ஹே இமினா ரூபகாயேன ஸத்³தி⁴ம் அக³மனம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியே அந்தராப⁴வபுக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸோ ஹி தஸ்ஸ லத்³தி⁴யா ஸரூபோவ க³ந்த்வா மாதுகுச்சி²ம் பவிஸதி. அத²ஸ்ஸ தம் ரூபம் பி⁴ஜ்ஜதி. தம் ஜீவந்தி யேன ரூபஸங்கா²தேன ஸரீரேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²தி, கிமஸ்ஸ ததே³வ ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி புச்ச²தி. பரவாதீ³ இத⁴ ஸரீரனிக்கே²பா ஸுத்தவிரோதா⁴ ச படிக்கி²பதி.
ஸவேத³னோதிஆதீ³ஸு அஸஞ்ஞூபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, தத³ஞ்ஞம் உபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. தம் ஜீவந்தி யேன வேத³னாதி³ஸங்கா²தேன ஸரீரேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²தி. கிமஸ்ஸ ததே³வ ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி புச்ச²தி. தம் ஜீவம் தம் ஸரீரம், அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி ஏதிஸ்ஸா ஹி லத்³தி⁴யா பஞ்சபி க²ந்தா⁴ ஸரீரந்தி அதி⁴ப்பேதா. பரவாதீ³ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.
92. அரூபோதிஆதீ³ஸு பட²மே பஞ்ஹே அந்தராப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியே அரூபா ரூபம் உபபஜ்ஜமானம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. அஞ்ஞம், ஜீவந்தி யம் ரூபஸங்கா²தம் ஸரீரம் பஹாய அரூபோ ஸந்தா⁴வதி, கிம் தே தம் ஸரீரம் அஞ்ஞம், அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புச்ச²தி. இதரோ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.
அவேத³னோதிஆதீ³ஸு ஸஞ்ஞீப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, தத³ஞ்ஞம் உபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. அஞ்ஞம் ஜீவந்தி யம் வேத³னாதி³ஸங்கா²தம் ஸரீரம் பஹாய அவேத³னோ அவிஞ்ஞாணோ ஸந்தா⁴வதி, கிம் தே தம் அஞ்ஞம் ஸரீரம், அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புச்ச²தி. இதரோ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.
93. ரூபம் ஸந்தா⁴வதீதிஆதீ³ஸு யே ரூபாத³யோ க²ந்தே⁴ உபாதா³ய புக்³க³லம் பஞ்ஞபேதி, கிம் தே தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸந்தா⁴வந்தே தம்பி ரூபம் ஸந்தா⁴வதீதி புச்ச²தி. பரவாதீ³ ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரத’’ந்தி ஸத்தஸ்ஸேவ ஸந்தா⁴வனவசனதோ படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² யஸ்மா ரூபாதி³த⁴ம்மே வினா புக்³க³லோ நத்தி², தஸ்மா தஸ்மிம் ஸந்தா⁴வந்தே தேனபி ரூபேன ஸந்தா⁴விதப்³ப³ந்தி ஸஞ்ஞாய படிஜானாதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
94. ரூபம் ந ஸந்தா⁴வதீதிஆதீ³ஸு யஸ்மா தே ரூபம் புக்³க³லோ ந ஹோதி, ஸ்வேவ ச ஸந்தா⁴வதீதி வதே³ஸி, தஸ்மா தம் புச்சா²மி, கிம் தே ரூபம் ந ஸந்தா⁴வதீதி அத்தோ². இதரோ புக்³க³லே ஸந்தா⁴வந்தே ந ஸக்கா தஸ்ஸ உபாதா³னபூ⁴தேன ரூபேன ஸந்தா⁴விதுந்தி ஸஞ்ஞாய படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² ஸத்தானஞ்ஞேவ ஸந்தா⁴வனவசனதோ படிஜானாதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.
கா³தா²னம் பன அயமத்தோ² – ஆயஸ்மதோ மதேன ருக்க²ம் உபாதா³ய சா²யா விய, இந்த⁴னம் உபாதா³ய அக்³கி³ விய ச, க²ந்தே⁴ உபாதா³ய புக்³க³லோ; ரூபாதீ³னம் ஸந்தா⁴வனே அஸதி தேஸு க²ந்தே⁴ஸு பி⁴ஜ்ஜமானேஸு ஸோ தவ புக்³க³லோ பி⁴ஜ்ஜதி சே, ஏவம் ஸந்தே உச்சே²தா³ ப⁴வதி தி³ட்டி², உச்சே²த³தி³ட்டி² தே ஆபஜ்ஜதி. கதரா யா பு³த்³தே⁴ன விவஜ்ஜிதா அகுஸலதி³ட்டி². யா பன ‘‘உச்சே²த³வாதீ³ ஸமணோ கோ³தமோ’’தி பரியாயபா⁴ஸிதா, ந தம் வதா³மாதி த³ஸ்ஸேதி. அதா²பி தேஸு க²ந்தே⁴ஸு பி⁴ஜ்ஜமானேஸு ஸோ புக்³க³லோ ந பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவம் ஸந்தே ஸஸ்ஸதோ புக்³க³லோ ஹோதி. ததோ ஸோ நிப்³பா³னேன ஸமஸமோ ஆபஜ்ஜதி. ஸமஸமோதி அதிவிய ஸமோ, ஸமேன வா ஸமோ, ஸமபா⁴வேனேவ ஸமோ. யதே²வ நிப்³பா³னம் நுப்பஜ்ஜதி ந பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவம் தே புக்³க³லோபி தேன ஸமஸமோதி.
க³திபரிவத்தனமுகே²ன சுதிபடிஸந்தா⁴னுயோகோ³ நிட்டி²தோ.
அனுயோக³வண்ணனா.