1. ஸுத்³த⁴ஸச்சிகட்டோ²

1. அனுலோமபச்சனீகவண்ணனா

1. தத்த² புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னாதி அயம் புச்சா². ஆமந்தாதி அயம் படிஜானனா. கஸ்ஸ பனாயம் புச்சா², கஸ்ஸ படிஜானனாதி? அஸுகஸ்ஸாதி ந வத்தப்³பா³. ப⁴க³வதா ஹி இமஸ்மிம் பகரணே நானப்பகாரானம் லத்³தீ⁴னம் விஸோத⁴னத்த²ம் தந்திவஸேன மாதிகா ட²பிதா. ஸா தே²ரேன ஸத்தா²ரா தி³ன்னனயே ட²த்வா தந்திவஸேன விப⁴த்தா. ந ஹி தே²ரோ யத்தகா ஏத்த² வாத³மக்³கா³ த³ஸ்ஸிதா, தத்தகேஹி வாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் வாதே³ன விக்³கா³ஹிககத²ம் கதே²ஸி. ஏவம் ஸந்தேபி பன தாஸம் தாஸம் கதா²னம் அத்த²ஸ்ஸ ஸுகா²வதா⁴ரணத்த²ம் ஸகவாதீ³புச்சா², பரவாதீ³புச்சா², ஸகவாதீ³படிஞ்ஞா, பரவாதீ³படிஞ்ஞாதி ஏவம் விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேத்வாவ அத்த²வண்ணனம் கரிஸ்ஸாம.

புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னாதி ஹி அயம் ஸகவாதீ³புச்சா². தாய ‘‘யே அத்தி² புக்³க³லோதி ஏவம்லத்³தி⁴கா புக்³க³லவாதி³னோ, தே ஏவம் புச்சி²தப்³பா³’’தி தீ³பேதி. கே பன புக்³க³லவாதி³னோதி? ஸாஸனே வஜ்ஜிபுத்தகா சேவ ஸமிதியா ச ப³ஹித்³தா⁴ ச ப³ஹூ அஞ்ஞதித்தி²யா. தத்த² புக்³க³லோதி அத்தா, ஸத்தோ ஜீவோ. உபலப்³ப⁴தீதி பஞ்ஞாய உபக³ந்த்வா லப்³ப⁴தி, ஞாயதீதி அத்தோ². ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னாதி ஏத்த² ஸச்சிகட்டோ²தி மாயாமரீசிஆத³யோ விய அபூ⁴தாகாரேன அக்³க³ஹேதப்³போ³ பூ⁴தட்டோ². பரமத்தோ²தி அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன அக்³க³ஹேதப்³போ³ உத்தமத்தோ². உப⁴யேனாபி யோ பரதோ ‘‘புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன, ரூபஞ்ச உபலப்³ப⁴தீ’’திஆதி³னா க²ந்தா⁴யதனதா⁴துஇந்த்³ரியவஸேன ஸத்தபஞ்ஞாஸவிதோ⁴ த⁴ம்மப்பபே⁴தோ³ த³ஸ்ஸிதோ. யதா² ஸோ பூ⁴தேன ஸபா⁴வட்டே²ன உபலப்³ப⁴தி, ஏவம் தவ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி புச்ச²தி. பரவாதீ³ ஆமந்தாதி படிஜானாதி. படிஜானனஞ்ஹி கத்த²சி ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி ஆக³ச்ச²தி, கத்த²சி ‘‘ஆமோ’’தி படிஜானனம் ஆக³ச்ச²தி. இத⁴ பன ‘‘ஆமந்தா’’தி ஆக³தம். தத்ராயம் அதி⁴ப்பாயோ – ஸோ ஹி யம் தம் பரதோ வுத்தம் ப⁴க³வதா – ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி ஸுத்தம் ஆக³தம், தம் க³ஹேத்வா யஸ்மா பன ப⁴க³வா ஸச்சவாதீ³ ந விஸம்வாத³னபுரேக்கா²ரோ வாசம் பா⁴ஸதி, நாபி அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன த⁴ம்மம் தே³ஸேதி, ஸதே³வகம் பன லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³தி, தஸ்மா யோ தேன வுத்தோ ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி, ஸோ ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னேவ அத்தீ²தி லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஜானாதி.

அத²ஸ்ஸ தாதி³ஸஸ்ஸ லேஸவசனஸ்ஸ ச²லவாத³ஸ்ஸ ஓகாஸம் அத³த³மானோ ஸகவாதீ³ யோ ஸச்சிகட்டோ²திஆதி³மாஹ. தத்ராயம் அதி⁴ப்பாயோ – ய்வாயம் பரதோ ‘‘ஸப்பச்சயோ அப்பச்சயோ, ஸங்க²தோ அஸங்க²தோ, ஸஸ்ஸதோ, அஸஸ்ஸதோ ஸனிமித்தோ அனிமித்தோ’’தி ஏவம் பரிதீ³பிதோ ரூபாதி³ஸத்தபஞ்ஞாஸவிதோ⁴ த⁴ம்மப்பபே⁴தோ³ ஆக³தோ; ந ஸம்முதிஸச்சவஸேன, நாபி அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன க³ஹேதப்³போ³. அத்தனோ பன பூ⁴ததாய ஏவ ஸச்சிகட்டோ², அத்தபச்சக்க²தாய ச பரமத்தோ². தம் ஸந்தா⁴யாஹ – ‘‘யோ ஸச்சிகட்டோ² பரமத்தோ², ததோ ஸோ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னா’’தி.

ததோதி கரணவசனமேதம், தஸ்மா தேன ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன ஸோ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி அயமேத்த² அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ருப்பனாதி³பே⁴தே³ன வா ஸப்பச்சயாதி³பே⁴தே³ன வா ஆகாரேன யோ ஸச்சிகட்ட²பரமத்தோ² உபலப்³ப⁴தி, கிம் தே புக்³க³லோபி தேனாகாரேன உபலப்³ப⁴தீதி? ந ஹேவம் வத்தப்³பே³தி அவஜானனா பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸோ ஹி ததா²ரூபம் புக்³க³லம் அனிச்ச²ந்தோ அவஜானாதி. தத்ராயம் பத³ச்சே²தோ³ – ‘ந ஹி ஏவம் வத்தப்³பே³’தி, ந ஹி ஏவந்திபி வட்டதி. த்³வின்னம்பி ஏவம் ந வத்தப்³போ³தி அத்தோ².

ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹந்தி ஸகவாதி³வசனம். யஸ்மா தே புரிமாய வத்தப்³ப³படிஞ்ஞாய பச்சி²மா நவத்தப்³ப³படிஞ்ஞா, பச்சி²மாய ச புரிமா ந ஸந்தி⁴யதி, தஸ்மாபி நிக்³க³ஹம் பத்தோ. தம் நிக்³க³ஹம் தோ³ஸம் அபராத⁴ம் ஸம்படிச்சா²ஹீதி அத்தோ². ஏவம் நிக்³க³ஹம் ஆஜானாபேத்வா இதா³னி தம் ட²பனாய சேவ அனுலோமபடிலோமதோ பாபனாரோபனானஞ்ச வஸேன பாகடம் கரோந்தோ ஹஞ்சி புக்³க³லோதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஹஞ்சி புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி யதி³ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி, ஸசே புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னாதி அத்தோ². அயம் தாவ பரவாதீ³பக்க²ஸ்ஸ ட²பனதோ நிக்³க³ஹபாபனாரோபனானம் லக்க²ணபூ⁴தா அனுலோமட²பனா நாம. தேன வத ரேதிஆதி³ அனுலோமபக்கே² நிக்³க³ஹஸ்ஸ பாபிதத்தா அனுலோமபாபனா நாம. தத்த² தேனாதி காரணவசனம். வதாதி ஓகப்பனவசனம். ரேதி ஆமந்தனவசனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – தேன, ரே வத்தப்³பே³ வத, ரே ஹம்போ⁴, ப⁴த்³ரமுக², தேன காரணேன வத்தப்³போ³யேவாதி. யம் தத்த² வதே³ஸீதிஆதி³ அனுலோமபக்கே² நிக்³க³ஹஸ்ஸ ஆரோபிதத்தா அனுலோமரோபனா நாம. யம் தஸ்ஸ பரியோஸானே மிச்சா²திபத³ம் தஸ்ஸ புரதோ இத³ம் தே’தி ஆஹரிதப்³ப³ம். இத³ம் தே மிச்சா²தி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². பரதோ ச பாளியம் ஏதம் ஆக³தமேவ.

நோ சே பன வத்தப்³பே³திஆதி³ ‘‘ந ஹேவம் வத்தப்³பே³’’தி படிக்கி²த்தபக்க²ஸ்ஸ ட²பிதத்தா படிலோமதோ நிக்³க³ஹபாபனாரோபனானம் லக்க²ணபூ⁴தா படிலோமட²பனா நாம. நோ ச வத ரேதிஆதி³ படிலோமபக்கே² நிக்³க³ஹஸ்ஸ பாபிதத்தா படிலோமபாபனா நாம. புன யம் தத்த² வதே³ஸீதிஆதி³ படிலோமபக்கே² நிக்³க³ஹஸ்ஸ ஆரோபிதத்தா படிலோமரோபனா நாம. இதா⁴பி பரியோஸானே மிச்சா²திபத³ஸ்ஸ புரதோ இத³ம் தேதி ஆஹரிதப்³ப³மேவ. பரதோபி ஏவரூபேஸு டா²னேஸு ஏஸேவ நயோ.

தத்ராயம் ஆதி³தோ பட்டா²ய ஸங்கே²பத்தோ² – யதி³ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன, தேன வத போ⁴ ஸோ உபலப்³ப⁴தீதி வத்தப்³போ³. யம் பன தத்த² வதே³ஸி ‘‘வத்தப்³போ³ கோ² புரிமபஞ்ஹே ‘ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன உபலப்³ப⁴தீ’தி, நோ ச வத்தப்³போ³ து³தியபஞ்ஹே ‘ததோ ஸோ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீ’’’தி, இத³ம் தே மிச்சா²தி ஏவம் தாவ அனுலோமதோ ட²பனாபாபனாரோபனா ஹோந்தி. அத² ந வத்தப்³போ³ து³தியபஞ்ஹே ‘‘ததோ ஸோ உபலப்³ப⁴தீ’’தி, புரிமபஞ்ஹேபி ந வத்தப்³போ³வ. யம் பனேத்த² வதே³ஸி ‘‘வத்தப்³போ³ கோ² புரிமபஞ்ஹே ‘ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன உபலப்³ப⁴தீ’தி, நோ ச வத்தப்³போ³ து³தியபஞ்ஹே ‘ததோ ஸோ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீ’’’தி, இத³ம் தே மிச்சா²தி ஏவம் படிலோமதோ ட²பனாபாபனாரோபனா ஹோந்தி. ஏவமேதம் நிக்³க³ஹஸ்ஸ ச அனுலோமபடிலோமதோ சதுன்னம் பாபனாரோபனானஞ்ச வுத்தத்தா உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³கம் அனுலோமபஞ்சகம் நாம. ஏத்த² ச கிஞ்சாபி அனுலோமதோ பாபனாரோபனாஹி ஏகோ, படிலோமதோ பாபனாரோபனாஹி ஏகோதி த்³வே நிக்³க³ஹா கதா. ‘ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹ’ந்தி ஏதஸ்ஸேவ பனேத்த² புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி பட²மம் வாத³ம் நிஸ்ஸாய பட²மஸ்ஸ நிக்³க³ஹஸ்ஸ த்³வீஹாகாரேஹி ஆரோபிதத்தா ஏகோவாயம் நிக்³க³ஹோதி பட²மோ நிக்³க³ஹோ.

2. இதா³னி பச்சனீகனயோ ஹோதி. தத்த² புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸோ ஹி ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி க³ஹிதத்தா ‘‘நுபலப்³ப⁴தீ’’தி அஸம்படிச்ச²ந்தோ ஏவம் புச்ச²தி. ஸகவாதீ³ யதா² ரூபாதி³த⁴ம்மா உபலப்³ப⁴ந்தி, ஏவம் அனுபலப்³ப⁴னீயதோ ஆமந்தாதி படிஜானாதி. புன இதரோ அத்தனா அதி⁴ப்பேதம் ஸச்சிகட்ட²ம்யேவ ஸந்தா⁴ய யோ ஸச்சிகட்டோ²திஆதி³மாஹ. ஸம்முதிஸச்சபரமத்த²ஸச்சானி வா ஏகதோ கத்வாபி ஏவமாஹ. ஸகவாதீ³ ‘புக்³க³லோ’தி உபாதா³பஞ்ஞத்திஸப்³பா⁴வதோபி த்³வின்னம் ஸச்சானம் ஏகதோ கத்வா புச்சி²தத்தாபி ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி.

இதா³னி கிஞ்சாபி தேன பட²மம் பரமத்த²ஸச்சவஸேன நுபலப்³ப⁴னீயதா ஸம்படிச்சி²தா, பச்சா² ஸம்முதிஸச்சவஸேன வோமிஸ்ஸகவஸேன வா படிக்கி²த்தா. பரவாதீ³ பன ‘நுபலப்³ப⁴தீ’தி வசனஸாமஞ்ஞமத்தம் ச²லவாத³ம் நிஸ்ஸாய யம் தயா பட²மம் படிஞ்ஞாதம், தம் பச்சா² படிக்கி²த்தந்தி ப⁴ண்ட³னஸ்ஸ படிப⁴ண்ட³னம் விய அத்தனோ கதஸ்ஸ நிக்³க³ஹகம்மஸ்ஸ படிகம்மம் கரோந்தோ ஆஜானாஹி படிகம்மந்தி ஆஹ. இதா³னி யதா²ஸ்ஸ அனுலோமபஞ்சகே ஸகவாதி³னா வாத³ட்ட²பனம் கத்வா அனுலோமபடிலோமதோ பாபனாரோபனாஹி நிக்³க³ஹோ பாகடோ கதோ, ஏவம் படிகம்மம் பாகடம் கரோந்தோ ஹஞ்சி புக்³க³லோதிஆதி³மாஹ. தம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்த²தோ வேதி³தப்³ப³ம். யஸ்மா பனேத்த² ட²பனா நாம பரவாதீ³பக்க²ஸ்ஸ ட²பனதோ ‘‘அயம் தவ தோ³ஸோ’’தி த³ஸ்ஸேதும் ட²பனமத்தமேவ ஹோதி, ந நிக்³க³ஹஸ்ஸ வா படிகம்மஸ்ஸ வா பாகடபா⁴வகரணம், பாபனாரோபனாஹி பனஸ்ஸ பாகடகரணம் ஹோதி. தஸ்மா இத³ம் அனுலோமபடிலோமதோ பாபனாரோபனானம் வஸேன சதூஹாகாரேஹி. படிகம்மஸ்ஸ கதத்தா படிகம்மசதுக்கம் நாமாதி ஏகம் சதுக்கம் வேதி³தப்³ப³ம்.

3. ஏவம் படிகம்மம் கத்வா இதா³னி ய்வாஸ்ஸ அனுலோமபஞ்சகே ஸகவாதி³னா நிக்³க³ஹோ கதோ, தஸ்ஸ தமேவ ச²லவாத³ம் நிஸ்ஸாய து³க்கடபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ த்வஞ்சே பன மஞ்ஞஸீதிஆதி³மாஹ. தத்த² த்வம் சே பன மஞ்ஞஸீதி யதி³ த்வம் மஞ்ஞஸி. வத்தப்³பே³ கோ²தி இத³ம் பச்சனீகே ஆமந்தாதி படிஞ்ஞம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். நோ ச வத்தப்³பே³தி இத³ம் பன ந ஹேவாதி அவஜானனம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தேன தவ தத்தா²தி தேன காரணேன த்வம்யேவ தஸ்மிம் நுபலப்³ப⁴தீதி பக்கே² – ‘‘ஹேவம் படிஜானந்தந்தி ஆமந்தா’’தி ஏவம் படிஜானந்தோ. ஹேவம் நிக்³க³ஹேதப்³பே³தி புன ந ஹேவாதி அவஜானந்தோ ஏவம் நிக்³க³ஹேதப்³போ³. அத² தம் நிக்³க³ண்ஹாமாதி அதே²வம் நிக்³க³ஹாரஹம் தம் நிக்³க³ண்ஹாம. ஸுனிக்³க³ஹிதோ ச ஹோஸீதி ஸகேன மதேன நிக்³க³ஹிதத்தா ஸுனிக்³க³ஹிதோ ச ப⁴வஸி.

ஏவமஸ்ஸ நிக்³க³ஹேதப்³ப³பா⁴வம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி தம் நிக்³க³ண்ஹந்தோ ஹஞ்சீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ட²பனாபாபனாரோபனா ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. பரியோஸானே பன இத³ம் தே மிச்சா²தி இத³ம் தவ வசனம் மிச்சா² ஹோதீதி அத்தோ². இத³ம் ச²லவாதே³ன சதூஹி ஆகாரேஹி நிக்³க³ஹஸ்ஸ கதத்தா நிக்³க³ஹசதுக்கம் நாம.

4. ஏவம் நிக்³க³ஹம் கத்வாபி இதா³னி ‘‘யதி³ அயம் மயா தவ மதேன கதோ நிக்³க³ஹோ து³ன்னிக்³க³ஹோ, யோ மம தயா ஹேட்டா² அனுலோமபஞ்சகே கதோ நிக்³க³ஹோ, ஸோபி து³ன்னிக்³க³ஹோ’’தி த³ஸ்ஸேந்தோ ஏஸே சே து³ன்னிக்³க³ஹிதேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஏஸே சே து³ன்னிக்³க³ஹிதேதி ஏஸோ சே தவ வாதோ³ மயா து³ன்னிக்³க³ஹிதோ. அத² வா ஏஸோ சே தவ மயா கதோ நிக்³க³ஹோ து³ன்னிக்³க³ஹோ. ஹேவமேவம் தத்த² த³க்கா²தி தத்தா²பி தயா மம ஹேட்டா² கதே நிக்³க³ஹே ஏவமேவம் பஸ்ஸ. இதா³னி ய்வாஸ்ஸ ஹேட்டா² ஸகவாதி³னா நிக்³க³ஹோ கதோ, தம் ‘‘வத்தப்³பே³ கோ²’’திஆதி³வசனேன த³ஸ்ஸேத்வா புன தம் நிக்³க³ஹம் அனிக்³க³ஹபா⁴வம் உபனேந்தோ நோ ச மயம் தயாதிஆதி³மாஹ. தத்த² நோ ச மயம் தயா தத்த² ஹேதாய படிஞ்ஞாயாதிஆதீ³ஸு அயமத்தோ² – யஸ்மா ஸோ தயா மம கதோ நிக்³க³ஹோ து³ன்னிக்³க³ஹோ, தஸ்மா மயம் தயா தத்த² அனுலோமபஞ்சகே ஆமந்தாதி ஏதாய படிஞ்ஞாய ஏவம் படிஜானந்தா புன ந ஹேவாதி படிக்கே²பே கதேபி ‘‘ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹ’’ந்தி ஏவம் ந நிக்³க³ஹேதப்³போ³யேவ. ஏவம் அனிக்³க³ஹேதப்³ப³ம்பி மம் நிக்³க³ண்ஹாஸி, ஈதி³ஸேன பன நிக்³க³ஹேன து³ன்னிக்³க³ஹிதா மயம் ஹோம.

இதா³னி யம் நிக்³க³ஹம் ஸந்தா⁴ய ‘‘து³ன்னிக்³க³ஹிதா ச ஹோமா’’தி அவோச, தம் த³ஸ்ஸேதும் ஹஞ்சி புக்³க³லோ…பே… இத³ம் தே மிச்சா²திஆஹ. ஏவமித³ம் அனுலோமபடிலோமதோ சதூஹி பாபனாரோபனாஹி நிக்³க³ஹஸ்ஸ உபனீதத்தா உபனயனசதுக்கம் நாம ஹோதி.

5. இதா³னி ‘‘ந ஹேவம் நிக்³க³ஹேதப்³பே³’’திஆதி³கம் நிக்³க³மனசதுக்கம் நாம ஹோதி. தத்த² ந ஹேவம் நிக்³க³ஹேதப்³பே³தி யதா²ஹம் தயா நிக்³க³ஹிதோ, ந ஹி ஏவம் நிக்³க³ஹேதப்³போ³. ஏதஸ்ஸ ஹி நிக்³க³ஹஸ்ஸ து³ன்னிக்³க³ஹபா⁴வோ மயா ஸாதி⁴தோ. தேன ஹீதி தேன காரணேன, யஸ்மா ஏஸ நிக்³க³ஹோ து³ன்னிக்³க³ஹோ, தஸ்மா யம் மம் நிக்³க³ண்ஹாஸி ஹஞ்சி புக்³க³லோ…பே… இத³ம் தே மிச்சா²தி, இத³ம் நிக்³க³ண்ஹனம் தவ மிச்சா²தி அத்தோ². தேன ஹி யே கதே நிக்³க³ஹேதி யேன காரணேன இத³ம் மிச்சா², தேன காரணேன யோ தயா நிக்³க³ஹோ கதோ, ஸோ து³க்கடோ. யம் மயா படிகம்மம் கதம், ததே³வ ஸுகதம். யாபி சேஸா படிகம்மசதுக்காதி³வஸேன கதா²மக்³க³ஸம்படிபாத³னா கதா, ஸாபி ஸுகதா. ஏவமேதம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³கஸ்ஸ அனுலோமபஞ்சகஸ்ஸ நுபலப்³ப⁴தீதிஆதி³கானம் படிகம்மனிக்³க³ஹோபனயனனிக்³க³மனசதுக்கானம் வஸேன அனுலோமபச்சனீகபஞ்சகம் நாம நித்³தி³ட்ட²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா ஸகவாதி³னோ புப்³ப³பக்கே² ஸதி பரவாதி³னோ வசனஸாமஞ்ஞமத்தேன ச²லவாதே³ன ஜயோ ஹோதி.

2. பச்சனீகானுலோமவண்ணனா

6. இதா³னி யதா² பரவாதி³னோ புப்³ப³பக்கே² ஸதி ஸகவாதி³னோ த⁴ம்மேனேவ ததே²ன ஸுஜயோ ஹோதி, ததா² வாது³ப்பத்திம் த³ஸ்ஸேதும் புக்³க³லோ நுபலப்³ப⁴தீதி பச்சனீகானுலோமபஞ்சகம் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பச்சனீகே புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, ரூபாதி³பே⁴த³ம் ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ஸுத்³த⁴ஸம்முதிஸச்சம் வா பரமத்த²மிஸ்ஸகம் வா ஸம்முதிஸச்சம் ஸந்தா⁴ய யோ ஸச்சிகட்டோ²தி புன அனுயோகோ³ பரவாதி³ஸ்ஸ, ஸம்முதிவஸேன நுபலப்³ப⁴தீதி நவத்தப்³ப³த்தா மிஸ்ஸகவஸேன வா அனுயோக³ஸ்ஸ ஸம்கிண்ணத்தா ந ஹேவந்தி படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. படிஞ்ஞாதம் படிக்கி²பதீதி வசனஸாமஞ்ஞமத்தேன ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹந்திஆதி³வசனம் பரவாதி³ஸ்ஸ. ஏவமயம் புக்³க³லோ நுபலப்³ப⁴தீதி து³தியவாத³ம் நிஸ்ஸாய து³தியோ நிக்³க³ஹோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. ஏவம் தேன ச²லேன நிக்³க³ஹோ ஆரோபிதோ.

7-10. இதா³னி த⁴ம்மேன ஸமேன அத்தனோ வாதே³ ஜயம் த³ஸ்ஸேதும் அனுலோமனயே புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, அத்தனோ லத்³தி⁴ம் நிஸ்ஸாய படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. லத்³தி⁴யா ஓகாஸம் அத³த்வா பரமத்த²வஸேன புன அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, பரமத்த²வஸேன புக்³க³லஸ்ஸ அபா⁴வதோ படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ததோ பரம் த⁴ம்மேன ஸமேன அத்தனோ ஜயத³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆஜானாஹி படிகம்மந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸகவாதீ³வசனமேவ ஹோதி. தத்த² ஸப்³பே³ஸம் படிகம்மனிக்³க³ஹோபனயனனிக்³க³மனசதுக்கானம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏவமித³ம் புக்³க³லோ நுபலப்³ப⁴தீதிஆதி³கஸ்ஸ பச்சனீகபஞ்சகஸ்ஸ உபலப்³ப⁴தீதிஆதீ³னம் படிகம்மனிக்³க³ஹோபனயனனிக்³க³மனசதுக்கானஞ்ச வஸேன பச்சனீகானுலோமபஞ்சகம் நாம நித்³தி³ட்ட²ம் ஹோதி. ஏவமேதானி பட²மஸச்சிகட்டே² த்³வே பஞ்சகானி நித்³தி³ட்டா²னி. தத்த² புரிமபஞ்சகே பரவாதி³ஸ்ஸ ஸகவாதி³னா கதோ நிக்³க³ஹோ ஸுனிக்³க³ஹோ. ஸகவாதி³ஸ்ஸ பன பரவாதி³னா ச²லவாத³ம் நிஸ்ஸாய படிகம்மம் கத்வா அத்தனா ஸாதி⁴தோ ஜயோ து³ஜ்ஜயோ. து³தியபஞ்சகே ஸகவாதி³ஸ்ஸ பரவாதி³னா கதோ நிக்³க³ஹோ து³ன்னிக்³க³ஹோ. பரவாதி³ஸ்ஸ பன ஸகவாதி³னா த⁴ம்மவாத³ம் நிஸ்ஸாய படிகம்மம் கத்வா அத்தனா ஸாதி⁴தோ ஜயோ ஸுஜயோதி பட²மஸச்சிகட்டோ². தத்தே²தம் வுச்சதி –

‘‘நிக்³க³ஹோ பரவாதி³ஸ்ஸ, ஸுத்³தோ⁴ பட²மபஞ்சகே;

அஸுத்³தோ⁴ பன தஸ்ஸேவ, படிகம்மஜயோ தஹிம்.

‘‘நிக்³க³ஹோ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, அஸுத்³தோ⁴ து³தியபஞ்சகே;

விஸுத்³தோ⁴ பன தஸ்ஸேவ, படிகம்மஜயோ தஹிம்.

‘‘தஸ்மா த்³வீஸுபி டா²னேஸு, ஜயோவ ஸகவாதி³னோ;

த⁴ம்மேன ஹி ஜயோ நாம, அத⁴ம்மேன குதோ ஜயோ.

‘‘ஸச்சிகட்டே² யதா² சேத்த², பஞ்சகத்³வயமண்டி³தே;

த⁴ம்மாத⁴ம்மவஸேனேவ, வுத்தோ ஜயபராஜயோ.

‘‘இதோ பரேஸு ஸப்³பே³ஸு, ஸச்சிகட்டே²ஸு பண்டி³தோ;

ஏவமேவ விபா⁴வேய்ய, உபோ⁴ ஜயபராஜயே’’தி.

2. ஓகாஸஸச்சிகட்டோ²

1. அனுலோமபச்சனீகவண்ணனா

11. ஏவம் ஸுத்³தி⁴கஸச்சிகட்ட²ம் வித்தா²ரேத்வா இதா³னி தமேவ அபரேஹி ஓகாஸாதீ³ஹி நயேஹி வித்தா²ரேதும் புன புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. புன ஸப்³ப³த்தா²தி ஸரீரம் ஸந்தா⁴ய அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ரூபஸ்மிம் அத்தானம் ஸமனுபஸ்ஸனாதோ³ஸஞ்ச ‘அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீர’ந்தி ஆபஜ்ஜனதோ³ஸஞ்ச தி³ஸ்வா படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² அனுலோமபச்சனீகபஞ்சகே ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். பாடோ² பன ஸங்கி²த்தோ. தத்த² யஸ்மா ஸரீரம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஸப்³ப³த்த² ந உபலப்³ப⁴தீ’’தி வுத்தே ஸரீரதோ ப³ஹி உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி. தஸ்மா பச்சனீகே படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, பட²மம் அனுஜானித்வா பச்சா² அவஜானாதீதி ச²லவாத³ஸ்ஸ வஸேன படிகம்மம் பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸம் பாகடமேவ.

3. காலஸச்சிகட்டோ²

1. அனுலோமபச்சனீகவண்ணனா

12. து³தியனயே ஸப்³ப³தா³தி புரிமபச்சி²மஜாதிகாலஞ்ச த⁴ரமானபரினிப்³பு³தகாலஞ்ச ஸந்தா⁴ய அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ஸ்வேவ க²த்தியோ ஸோ ப்³ராஹ்மணோதிஆதீ³னம் ஆபத்திதோ³ஸஞ்ச த⁴ரமானபரினிப்³பு³தானம் விஸேஸாபா⁴வதோ³ஸஞ்ச தி³ஸ்வா படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸம் பட²மனயே வுத்தஸதி³ஸமேவ.

4. அவயவஸச்சிகட்டோ²

1. அனுலோமபச்சனீகவண்ணனா

13. ததியனயே ஸப்³பே³ஸூதி க²ந்தா⁴யதனாதீ³னி ஸந்தா⁴ய அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ரூபஸ்மிம் அத்தா, சக்கு²ஸ்மிம் அத்தாதிஆதி³தோ³ஸப⁴யேன படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவாதி.

ஓகாஸதி³ஸச்சிகட்டா²தி³

2. பச்சனீகானுலோமவண்ணனா

14. ஏவமேதானி தீணி அனுலோமபச்சனீகபஞ்சகே அனுலோமமத்தவஸேனேவ தாவ படிபாடியா பா⁴ஜேத்வா புன பச்சனீகானுலோமபஞ்சகே பச்சனீகமத்தவஸேனேவ பா⁴ஜேதும் புக்³க³லோ நுபலப்³ப⁴தீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அனுலோமபஞ்சகஸ்ஸ பாளியம் ஸங்கி²பித்வா ஆக³தே பச்சனீகே வுத்தனயேனேவ பச்சனீகஸ்ஸ ச பாளியம் ஸங்கி²பித்வா ஆக³தே அனுலோமே வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஏத்தாவதா ஸுத்³தி⁴கஸ்ஸ சேவ இமேஸஞ்ச திண்ணந்தி சதுன்னம் ஸச்சிகட்டா²னம் ஏகேகஸ்மிம் ஸச்சிகட்டே² அனுலோமபச்சனீகஸ்ஸ பச்சனீகானுலோமஸ்ஸ சாதி த்³வின்னம் த்³வின்னம் பச்சனீகானம் வஸேன அயம் அட்ட²முகா² நாம வாத³யுத்தி நித்³தி³ட்டா² ஹோதீதி வேதி³தப்³பா³. யா ஏகேகஸ்மிம் முகே² ஏகேகஸ்ஸ நிக்³க³ஹஸ்ஸ வஸேன அட்ட²கனிக்³க³ஹோதி பாளியம் லிகி²யதி. தத்தே²தம் வுச்சதி –

‘‘ஏவம் சதுப்³பி³தே⁴ பஞ்ஹே, பஞ்சகத்³வயபே⁴த³தோ;

ஏஸா அட்ட²முகா² நாம, வாத³யுத்தி பகாஸிதா.

‘‘அட்டே²வ நிக்³க³ஹா தத்த², சத்தாரோ தேஸு த⁴ம்மிகா;

அத⁴ம்மிகா ச சத்தாரோ, ஸப்³ப³த்த² ஸகவாதி³னோ;

ஜயோ பராஜயோ சேவ, ஸப்³ப³த்த² பரவாதி³னோ’’தி.

ஸச்சிகட்ட²வண்ணனா நிட்டி²தா.

5. ஸுத்³தி⁴கஸம்ஸந்த³னவண்ணனா

17-27. இதா³னி ரூபாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸச்சிகட்ட²ஸம்ஸந்த³னம் ஹோதி. தத்த² ரூபஞ்சாதி யதா² ரூபம் பரமத்த²தோ உபலப்³ப⁴தி, கிம் தே புக்³க³லோபி ததே²வ உபலப்³ப⁴தீதி ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, அத்தி² புக்³க³லோதி வசனமத்தம் க³ஹேத்வா படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. யதி³ தே ரூபம் விய பரமத்த²தோ புக்³க³லோ அத்தி², ரூபதோ வேத³னாதீ³னம் விய புக்³க³லஸ்ஸாபி அஞ்ஞத்தம் ஆபஜ்ஜதீதி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ஸமயஸுத்தவிரோத⁴ம் தி³ஸ்வா படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸம் அத்த²தோ பாகடமேவ. த⁴ம்மதோ பனேத்த² ஸத்தபஞ்ஞாஸபே⁴த³ஸ்ஸ ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²ஸ்ஸ வஸேன ஸகவாதீ³பக்க²மூலகே அனுலோமபச்சனீகே ஸத்தபஞ்ஞாஸ அனுலோமபஞ்சகானி த³ஸ்ஸிதானி. படிகம்மசதுக்காதீ³னி ஸங்கி²த்தானி. பரவாதீ³பக்க²மூலகேபி பச்சனீகானுலோமே ஸத்தபஞ்ஞாஸ படிலோமபஞ்சகானி த³ஸ்ஸிதானி. படிகம்மசதுக்காதீ³னி ஸங்கி²த்தானி. தத்த² ‘‘வுத்தம் ப⁴க³வதா’’தி வசனமத்தேன புக்³க³லஸ்ஸ அத்தி²தம் ரூபஸ்ஸ ச ஸச்சிகட்ட²பரமத்த²வஸேன உபலப்³ப⁴னீயதம் த³ஸ்ஸேத்வா உபி⁴ன்னம் அஞ்ஞத்தம் படிஜானாபனத்த²ம் வுத்தம் ப⁴க³வதாதி அனுயோகோ³ பரவாதி³ஸ்ஸ, ஸம்முதிபரமத்தா²னம் ஏகத்தனானத்தபஞ்ஹஸ்ஸ ட²பனீயத்தா படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸமிதா⁴பி அத்த²தோ பாகடமேவாதி.

ஸுத்³தி⁴கஸம்ஸந்த³னவண்ணனா.

6. ஓபம்மஸம்ஸந்த³னவண்ணனா

28-36. இதா³னி ரூபாதீ³ஹேவ ஸத்³தி⁴ம் ஓபம்மவஸேன ஸச்சிகட்ட²ஸம்ஸந்த³னம் ஹோதி. தத்த² ரூபவேத³னானம் உபலத்³தி⁴ஸாமஞ்ஞேன அஞ்ஞத்தபுச்சா² ச புக்³க³லரூபானம் உபலத்³தி⁴ஸாமஞ்ஞபுச்சா² சாதி புச்சா²த்³வயம்பி ஸகவாதி³ஸ்ஸ, உபோ⁴பி படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. பரவாதி³னா அனுஞ்ஞாதேன உபலத்³தி⁴ஸாமஞ்ஞேன ரூபவேத³னானம் விய ரூபபுக்³க³லானம் அஞ்ஞத்தானுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ. ஸேஸமிதா⁴பி அத்த²தோ பாகடமேவ. த⁴ம்மதோ பனேத்த² ரூபமூலகாதீ³னம் சக்கானஞ்ச வஸேன ஸகவாதீ³பக்கே² வீஸாதி⁴கானி நவ நிக்³க³ஹபஞ்சகஸதானி த³ஸ்ஸிதானி. கத²ம்? க²ந்தே⁴ஸு தாவ ரூபமூலகே சக்கே சத்தாரி, ததா² வேத³னாதி³மூலகேஸூதி வீஸதி. ஆயதனேஸு சக்கா²யதனமூலகே சக்கே ஏகாத³ஸ, ததா² ஸேஸேஸூதி த்³வத்திம்ஸஸதம். தா⁴தூஸு சக்கு²தா⁴துமூலகே சக்கே ஸத்தரஸ, ததா² ஸேஸேஸூதி சா²தி⁴கானி தீணி ஸதானி. இந்த்³ரியேஸு சக்கு²ந்த்³ரியமூலகே சக்கே ஏகவீஸதி, ததா² ஸேஸேஸூதி த்³வாஸட்டா²தி⁴கானி சத்தாரி ஸதானி. ஏவம் ஸப்³பா³னிபி வீஸாதி⁴கானி நவ நிக்³க³ஹபஞ்சகஸதானி ஹோந்தி.

37-45. பரவாதீ³பக்கே²பி ரூபம் உபலப்³ப⁴தீதி அனுலோமவஸேனேவ ரூபவேத³னாதீ³னம் அஞ்ஞத்தபடிஞ்ஞம் காரேத்வா புன அத்தி² புக்³க³லோதி ஸுத்தம் நிஸ்ஸாய ச²லவஸேன புக்³க³லஸ்ஸ ரூபாதீ³ஹி உபலத்³தி⁴ஸாமஞ்ஞம் ஆரோபேத்வா அஞ்ஞத்தானுயோகோ³ கதோ. ஸேஸமிதா⁴பி அத்த²தோ உத்தானமேவ. த⁴ம்மதோபி ஸகவாதீ³பக்கே² வுத்தனயேன வீஸாதி⁴கானி நவ படிகம்மபஞ்சகஸதானி த³ஸ்ஸிதானி.

ரூபாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஓபம்மவஸேன ஸச்சிகட்ட²ஸம்ஸந்த³னம்.

7. சதுக்கனயஸம்ஸந்த³னவண்ணனா

46-52. இதா³னி யம் ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ன உபலப்³ப⁴தி, தேன யஸ்மா ரூபாதீ³ஸு ஸத்தபஞ்ஞாஸாய ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²ஸு அஞ்ஞதரேன ப⁴விதப்³ப³ம்; ரூபாதி³னிஸ்ஸிதேன வா, அஞ்ஞத்ர வா ரூபாதீ³ஹி, ரூபாதீ³னம் வா நிஸ்ஸயேன, தஸ்மா இமினா சதுக்கனயேன ஸச்சிகட்ட²ஸம்ஸந்த³னம் ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ரூபம் புக்³க³லோதி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, உச்சே²த³தி³ட்டி²ப⁴யேன ந ஹேவாதி படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ, நிக்³க³ஹாரோபனம் ஸகவாதி³ஸ்ஸ. கிம் பனேதம் யுத்தம், நனு ரூபம் வேத³னாதி வுத்தம்பி படிக்கி²பிதப்³ப³மேவாதி? ஆம படிக்கி²பிதப்³ப³ம். தம் பன ரூபதோ வேத³னாய அஞ்ஞஸபா⁴வஸப்³பா⁴வதோ, ந அஞ்ஞத்தாபா⁴வதோ. அயஞ்ச ரூபாதீ³ஸு ஏகத⁴ம்மதோபி புக்³க³லஸ்ஸ அஞ்ஞத்தம் ந இச்ச²தி, தஸ்மா யுத்தம். அயஞ்ச அனுயோகோ³ ரூபம் புக்³க³லோ…பே… அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம் புக்³க³லோதி ஸகலம் பரமத்த²ஸச்சம் ஸந்தா⁴ய ஆரத்³தோ⁴. ஸகலம் பன பச்சத்தலக்க²ணவஸேன ஏகதோ வத்தும் ந ஸக்காதி தந்திவஸேன அனுயோக³லக்க²ணமத்தமேதம் ட²பிதம். தேன விஞ்ஞூ அத்த²ம் விபா⁴வேந்தி. வாத³காமேன பன இமம் லக்க²ணம் க³ஹேத்வா யதா² யதா² பரவாதி³ஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ஹோதி, ததா² ததா² வத்தப்³ப³ம். இதி தந்திவஸேன அனுயோக³லக்க²ணஸ்ஸ ட²பிதத்தாபி யுத்தமேவ. இமினா நயேன ஸப்³பா³னுயோகே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அயம் பன விஸேஸோ – ரூபஸ்மிம் புக்³க³லோதிஆதீ³ஸு யதா² ஏகம் மஹாபூ⁴தம் நிஸ்ஸாய தயோ மஹாபூ⁴தா, வத்து²ரூபம் நிஸ்ஸாய விஞ்ஞாணம் ரூபஸ்மிந்தி வத்தும் வட்டதி, கிம் தே ஏவம் ரூபஸ்மிம் புக்³க³லோ? யதா² ச ஸபா⁴க³வினிப்³போ⁴க³தோ வேத³னாத³யோ ஸப்³ப³த⁴ம்மா, அரூபா வா பன சத்தாரோ க²ந்தா⁴, நிப்³பா³னமேவ வா ‘‘அஞ்ஞத்ர ரூபா’’தி வத்தும் வட்டதி, கிம் தே ஏவம் புக்³க³லோ? யதா² ச சித்தஸமுட்டா²னானம் ரூபானம் நிஸ்ஸயவஸேன ‘‘வேத³னாய ரூபம்…பே… விஞ்ஞாணஸ்மிம் ரூப’’ந்தி வத்தும் வட்டதி, கிம் தே ஏவம் புக்³க³லோதி? ஸப்³பா³னுயோகே³ஸு பன உச்சே²த³தி³ட்டி²ப⁴யேன சேவ ஸமயவிரோதே⁴ன ச படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² அத்த²தோ பாகடமேவ. த⁴ம்மதோ பனேத்த² ஸத்தபஞ்ஞாஸாய ஸச்சிகட்டே²ஸு ஏகேகஸ்மிம் சத்தாரி சத்தாரி கத்வா நிக்³க³ஹவஸேன அட்ட²வீஸாதி⁴கானி த்³வே பஞ்சகஸதானி த³ஸ்ஸிதானி. பரவாதீ³பக்கே²பி படிகம்மவஸேன தத்தகானேவ. யா பனேத்த² அத்தி² புக்³க³லோதி வுத்தே ஸகவாதி³ஸ்ஸ படிஞ்ஞா, ஸா ஸுத்தே ஆக³தேன ஸம்முதிவஸேன. யோ ரூபம் புக்³க³லோதிஆதீ³ஸு படிக்கே²போ, ஸோ ஸக்காயதி³ட்டி²பஞ்ஹஸ்ஸ ட²பனீயத்தா. பரவாதி³ஸ்ஸ படிகம்மம் ச²லவஸேனேவாதி.

சதுக்கனயஸம்ஸந்த³னம்.

நிட்டி²தா ச ஸம்ஸந்த³னகதா².

8. லக்க²ணயுத்திவண்ணனா

53. இதா³னி லக்க²ணயுத்தி நாம ஹோதி. தத்த² யஸ்மா ட²பேத்வா நிப்³பா³னம் ஸேஸோ ஸச்சிகட்ட²பரமத்தோ² பச்சயபடிப³த்³த⁴தாய ஸப்பச்சயோ, பச்சயேஹி ஸமாக³ம்ம கதத்தா ஸங்க²தோ, உப்பஜ்ஜித்வா நிருஜ்ஜ²னதோ ஸதா³ அபா⁴வதோ அஸஸ்ஸதோ, உப்பத்திகாரணஸங்கா²தஸ்ஸ நிமித்தஸ்ஸ அத்தி²தாய ஸனிமித்தோ, நிப்³பா³னம் வுத்தப்பகாராபா⁴வதோ அப்பச்சயம் அஸங்க²தம் ஸஸ்ஸதம் அனிமித்தந்தி இத³ம் ஸச்சிகட்ட²ஸ்ஸ லக்க²ணம். தஸ்மா யதி³ புக்³க³லோபி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தோ²வ தஸ்ஸாபி இமினா லக்க²ணேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி ஸந்தா⁴ய புக்³க³லோ ஸப்பச்சயோதிஆத³யோ அட்ட²பி அனுயோகா³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹந்திஆதி³ பனேத்த² ஸங்கி²த்தம். ஏவமேதானி ஸகவாதீ³பக்கே² அனுலோமபச்சனீகே அனுலோமமத்தவஸேன அட்ட² பஞ்சகானி வேதி³தப்³பா³னி.

54. பரவாதீ³பக்கே²பி பச்சனீகானுலோமே பச்சனீகமத்தவஸேன அட்டே²வ. தத்த² யஸ்மா பரவாதி³னா ஸுத்தவஸேன ஸம்முதிஸச்சம் ஸாதி⁴தம், ஸம்முதியா ச ஸப்பச்சயாதி³பா⁴வோ நத்தி², தஸ்மா யாதா²வதோ ச படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ச²லவஸேன பன வத்தப்³ப³ம் ‘‘ஆஜானாஹி படிகம்ம’’ந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் இதா⁴பி ஸங்கி²த்தமேவ.

லக்க²ணயுத்திகதா²வண்ணனா நிட்டி²தா.

9. வசனஸோத⁴னவண்ணனா

55-59. இதா³னி வசனஸோத⁴னம் ஹோதி. தத்த² யதே³தம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி வசனம், தம் ஸோதே⁴தும் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி, உபலப்³ப⁴தி புக்³க³லோதி. புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்ஸத்தோ² – யதே³தம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி பத³த்³வயம், தம் ஏகத்த²ம் வா ப⁴வேய்ய நானத்த²ம் வா. யதி³ தாவ நானத்த²ம், யதா² அஞ்ஞம் ரூபம், அஞ்ஞா வேத³னா, ஏவம் அஞ்ஞோ புக்³க³லோ, அஞ்ஞோ உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி. அதே²கத்த²ம், யதா² யம் சித்தம் தம் மனோ, ஏவம் ஸ்வேவ புக்³க³லோ, ஸோ உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி. தேன தம் வதா³மி ‘‘யதி³ தே யோ புக்³க³லோ, ஸோ உபலப்³ப⁴தி, ஏவம் ஸந்தே யோ யோ உபலப்³ப⁴தி, ஸோ ஸோ புக்³க³லோதி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஸம்படிச்ச²ஸி ஏத’’ந்தி? ததோ புக்³க³லவாதீ³ யஸ்மா புக்³க³லஸ்ஸ உபலப்³ப⁴தம் இச்ச²தி, ந உபலப்³ப⁴மானானம்பி ரூபாதீ³னம் புக்³க³லபா⁴வம், தஸ்மா புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி, உபலப்³ப⁴தி கே ஹி சி புக்³க³லோ கே ஹி சி ந புக்³க³லோதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – மம புக்³க³லோ அத்தி² புக்³க³லோதி ஸத்து² வசனதோ உபலப்³ப⁴தி. யோ பன உபலப்³ப⁴தி, ந ஸோ ஸப்³போ³ புக்³க³லோ, அத² கோ² கே ஹி சி புக்³க³லோ கே ஹி சி ந புக்³க³லோதி. தத்த² கோ-காரத்தே² கே-காரோ, ஹி-காரோ ச நிபாதமத்தோ. கோசி புக்³க³லோ, கோசி ந புக்³க³லோதி அயம் பனேத்த² அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – புக்³க³லோபி ஹி ரூபாதீ³ஸுபி யோ கோசி த⁴ம்மோ உபலப்³ப⁴தியேவ, தத்த² புக்³க³லோவ புக்³க³லோ. ரூபாதீ³ஸு பன கோசிபி ந புக்³க³லோதி. ததோ தம் ஸகவாதீ³ ஆஹ – புக்³க³லோ கே ஹி சி உபலப்³ப⁴தி கே ஹி சி ந உபலப்³ப⁴தீதி. தஸ்ஸத்தோ² – புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி பத³த்³வயஸ்ஸ அத்த²தோ ஏகத்தே யதி³ உபலப்³ப⁴தீதி அனுஞ்ஞாதோ த⁴ம்மோ புக்³க³லதோ அனஞ்ஞோபி கோசி புக்³க³லோ கோசி ந புக்³க³லோ, புக்³க³லோபி தே கோசி உபலப்³ப⁴தி, கோசி ந உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஸம்படிச்ச²ஸி ஏதந்தி? ஸோ புக்³க³லஸ்ஸ அனுபலத்³தி⁴ம் அனிச்ச²ந்தோ ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி. இதோ பரம் ‘‘ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹ’’ந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸங்கி²த்தம். வித்தா²ரதோ பன வேதி³தப்³ப³ம். புக்³க³லோ ஸச்சிகட்டோ²திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பா³னி ஹேதானி உபலப்³ப⁴திவேவசனானேவ, அபிச யஸ்மா ‘‘புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴திஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னா’’தி அயம் புக்³க³லவாதி³னோ படிஞ்ஞா, தஸ்மாஸ்ஸ யதே²வ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி லத்³தி⁴, ஏவமேவம் புக்³க³லோ ஸச்சிகட்டோ²திபி ஆபஜ்ஜதி. யா பனஸ்ஸ புக்³க³லோ அத்தீ²தி லத்³தி⁴, தஸ்ஸா விஜ்ஜமானோதிவேவசனமேவ, தஸ்மா ஸப்³பா³னிபேதானி வசனானி ஸோதி⁴தானி.

60. தத்த² யம் அவஸானே ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோ’’திஆதி³ வுத்தம், தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – யஞ்ஹேதம் பரவாதி³னா ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² கேஹிசி புக்³க³லோ, கேஹிசி ந புக்³க³லோ’’தி வுத்தம், தம் யஸ்மா அத்த²தோ புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோதி ஏத்தகம் ஹோதி, தஸ்மா நம் ஸகவாதீ³ ஸம்படிச்சா²பேத்வா இதா³னி நம் ஏவம் அனுயுஞ்ஜதி. தயா ஹி ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி வசனமத்தம் நிஸ்ஸாய ‘‘புக்³க³லோ அத்தீ²’’தி லத்³தி⁴ க³ஹிதா, யதா² ச ப⁴க³வதா ஏதம் வுத்தம், ததா² ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸு, மோக⁴ராஜா, ஸதா³ ஸதோ’’திஆதி³னா (ஸு. நி. 1125) நயேன ‘‘நத்தீ²’’திபி வுத்தம், தஸ்மா யதே²வ தே ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோ’’தி லத்³தி⁴, ததா² புக்³க³லோ நத்தி², நத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோதிபி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஏதம் ஸம்படிச்ச²ஸீதி? அத² நம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ந ஹேவாதி படிக்கி²பதி. ஸேஸமேத்த² நிக்³க³ஹாதி³விதா⁴னம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

வசனஸோத⁴னவண்ணனா நிட்டி²தா.

10. பஞ்ஞத்தானுயோக³வண்ணனா

61-66. இதா³னி பஞ்ஞத்தானுயோகோ³ நாம ஹோதி. ரூபதா⁴துயா ஹி புக்³க³லவாதீ³ ரூபிம் புக்³க³லம் பஞ்ஞபேதி, ததா² அரூபதா⁴துயா அரூபிம். தஸ்ஸ தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் ஸப்³பா³பி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா ச படிக்கே²போ ச இதரஸ்ஸ. ஸோ ஹி ரூபீதி வுத்தே ரூபகாயஸப்³பா⁴வதோ சேவ ததா²ரூபாய ச பஞ்ஞத்தியா அத்தி²தாய படிஜானாதி. காமீதி வுத்தே வீதராக³ஸப்³பா⁴வதோ சேவ ததா²ரூபாய ச பஞ்ஞத்தியா நத்தி²தாய படிக்கி²பதி. அரூபீதி வுத்தேபி அரூபக்க²ந்த⁴ஸப்³பா⁴வதோ சேவ ததா²ரூபாய ச பஞ்ஞத்தியா அத்தி²தாய படிஜானாதி. த்³வீஸுபி நயேஸு ஸத்தோதி புக்³க³லஸ்ஸ வேவசனவஸேன வுத்தம்.

67. இதா³னி யஸ்மா ஸோ ‘‘காயே காயானுபஸ்ஸீ’’தி ஆக³தட்டா²னே அஞ்ஞோ காயோ அஞ்ஞோ புக்³க³லோதி இச்ச²தி, தஸ்மா தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் காயோதி வா ஸரீரந்தி வாதிஆதி³ ஸகவாதீ³புச்சா² ஹோதி. தத்த² காயம் அப்பியம் கரித்வாதி காயம் அப்பேதப்³ப³ம் அல்லீயாபேதப்³ப³ம் ஏகீபா⁴வம் உபனேதப்³ப³ம் அவிப⁴ஜிதப்³ப³ம் கத்வா புச்சா²மீதி அத்தோ². ஏஸேஸேதி ஏஸோ ஸோயேவ. ஏஸே ஏஸேதிபி பாடோ². ஏஸோ ஏஸோயேவாதி அத்தோ². ஏகட்டே²தி ஏகட்டோ². ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதேதி ஸமோ ஸமபா⁴கோ³ தஜ்ஜாதிகோ. வசனமத்தேயேவேத்த² பே⁴தோ³. அத்த²தோ பன காயோவ ஏஸோதி புச்ச²தி. பரவாதீ³ நானத்தம் அபஸ்ஸந்தோ ஆமந்தாதி படிஜானாதி. புக்³க³லோதி வா ஜீவோதி வாதி புச்சா²யபி ஏஸேவ நயோ. அஞ்ஞோ காயோதி புட்டோ² பன காயானுபஸ்ஸனாய ஏவம்லத்³தி⁴கத்தா படிஜானாதி. அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புட்டோ² பன ஆஹச்ச பா⁴ஸிதம் ஸுத்தம் படிக்கி²பிதும் அஸக்கோந்தோ அவஜானாதி. ததோ பரம் ‘‘ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹ’’ந்திஆதி³ உத்தானத்த²மேவ.

68. பரவாதீ³பக்கே² பன அஞ்ஞோ காயோ அஞ்ஞோ புக்³க³லோதி புட்டோ² ஸகவாதீ³ ட²பனீயபஞ்ஹத்தா படிக்கி²பதி, பரவாதீ³ ச²லவஸேன படிகம்மம் கரோதி. தம்பி உத்தானத்த²மேவாதி.

பஞ்ஞத்தானுயோக³வண்ணனா நிட்டி²தா.

11. க³திஅனுயோக³வண்ணனா

69-72. இதா³னி க³திபரிவத்தனமுகே²ன சுதிபடிஸந்தி⁴அனுயோகோ³ ஹோதி. தத்த² யஸ்மா புக்³க³லவாதீ³ ‘‘ஸ ஸத்தக்க²த்துபரமம் ஸந்தா⁴வித்வான புக்³க³லோ’’திஆதீ³னி (ஸம். நி. 2.133; இதிவு. 24) ஸுத்தானி நிஸ்ஸாய புக்³க³லோ ஸந்தா⁴வதீதி லத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா வோஹரதி, தஸ்மாஸ்ஸ தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் ஸந்தா⁴வதீதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² ஸந்தா⁴வதீதி ஸம்ஸரதி க³மனாக³மனம் கரோதி. அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸோ புக்³க³லோதிஆத³யோ அனுயோகோ³பி ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ. தத்த² ஸோதி ஸோயேவாதி அத்தோ². ஏவம் பன அனுயுத்தோ ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ப⁴யேன படிக்கி²பதி. அஞ்ஞோதி புட்டோ² உச்சே²த³தி³ட்டி²ப⁴யேன. ஸோ ச அஞ்ஞோ சாதி புட்டோ² ஏகச்சஸஸ்ஸததி³ட்டி²ப⁴யேன. நேவ ஸோ ந அஞ்ஞோதி புட்டோ² அமராவிக்கே²பதி³ட்டி²ப⁴யேன. புன சத்தாரோபி பஞ்ஹே ஏகதோ புட்டோ² சதுன்னம்பி தி³ட்டீ²னம் ப⁴யேன படிக்கி²பித்வா புன யானிஸ்ஸ ஸுத்தானி நிஸ்ஸாய லத்³தி⁴ உப்பன்னா தானி த³ஸ்ஸேந்தோ தேன ஹி புக்³க³லோஸந்தா⁴வதீதிஆதி³மாஹ.

76. புன ஸகவாதி³னா ‘‘ய்வாயம் தவ லத்³தி⁴யா ஸந்தா⁴வதி, கிம் ஸோ அஸ்மிஞ்ச பரஸ்மிஞ்ச லோகே ஏகோயேவா’’தி அதி⁴ப்பாயேன ஸ்வேவாதி நியமேத்வா புட்டோ² ஸஸ்ஸதப⁴யா படிக்கி²பித்வா புன த³ள்ஹம் கத்வா ததே²வ புட்டோ² யஸ்மா ஸோ புக்³க³லோவ ந அஞ்ஞோ பா⁴வோ, ‘‘ஸோ ததோ சுதோ இதூ⁴பபன்னோ’’திஆதி³ஸுத்தம்பி (பாரா. 12; தீ³. நி. 1.245) அத்தி², தஸ்மா படிஜானாதி. ஸ்வேவ மனுஸ்ஸோதி புட்டோ² மனுஸ்ஸஸ்ஸேவ தே³வத்தாபா⁴வதோ படிக்கி²பதி.

77. புன புட்டோ² ‘‘அஹம் தேன ஸமயேன ஸுனேத்தோ நாம ஸத்தா² அஹோஸி’’ந்திஆதி³ஸுத்தவஸேன (அ. நி. 7.66 அத்த²தோ ஸமானம்) படிஜானாதி. அத²ஸ்ஸ ஸகவாதீ³ தே³வமனுஸ்ஸுபபத்தீனம் நானத்ததோ வசனம் மிச்சா²தி பகாஸேந்தோ மனுஸ்ஸோ ஹுத்வாதிஆதி³மாஹ.

78. தத்த² ஹேவம் மரணம் ந ஹேஹிதீதி ஏவம் ஸந்தே மரணம் ந ப⁴விஸ்ஸதீதி அத்தோ². இதோ பரம் யக்கோ² பேதோதி அத்தபா⁴வனானத்தவஸேன அனுயோக³னானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

82. க²த்தியோதிஆதீ³னி ஜாதிவஸேன சேவ அங்க³வேகல்லாதி³வஸேன ச வுத்தானி.

87. புன ந வத்தப்³ப³ந்தி பரவாதி³னா புட்டோ² இத⁴ட்ட²கஸ்ஸ உபபத்திவஸேன பரலோகஸ்ஸ க³மனாபா⁴வதோ படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ புன ஸோதாபன்னஸ்ஸ ப⁴வந்தரேபி ஸோதாபன்னபா⁴வாவிஜஹனதோ து³தியபடிஞ்ஞாபி தஸ்ஸேவ. ஹஞ்சீதிஆதி³வசனம் பரவாதி³ஸ்ஸ.

88. புன தே³வலோகே உபபன்னஸ்ஸ மனுஸ்ஸத்தாபா⁴வத³ஸ்ஸனேன அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ.

89. ததோ பரம் அனஞ்ஞோ அவிக³தோதி ஏத்த² அனஞ்ஞோதி ஸப்³பா³காரேன ஏகஸதி³ஸோ. அவிக³தோதி ஏகேனாபி ஆகாரேன அவிக³தோதி அத்தோ². ந ஹேவந்தி தே³வலோகே உபபன்னஸ்ஸ மனுஸ்ஸபா⁴வாபா⁴வதோ ஏவமாஹ.

90. புன த³ள்ஹம் கத்வா அனுயுத்தோ ‘‘ஸ்வேவ புக்³க³லோ ஸந்தா⁴வதீ’’தி லத்³தி⁴யா அனுஜானாதி. ஹத்த²ச்சி²ன்னோதிஆதி³ ஆகாரவிக³மனத³ஸ்ஸனேன அவிக³தோ ஸந்தா⁴வதீதி லத்³தி⁴பி⁴ந்த³னத்த²ம் வுத்தம். தத்த² அளச்சி²ன்னோதி யஸ்ஸ அங்கு³ட்ட²கா சி²ன்னா. கண்ட³ரச்சி²ன்னோதி யஸ்ஸ மஹான்ஹாரூ சி²ன்னா.

91. ஸரூபோதிஆதீ³ஸு பட²மே பஞ்ஹே இமினா ரூபகாயேன ஸத்³தி⁴ம் அக³மனம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியே அந்தராப⁴வபுக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸோ ஹி தஸ்ஸ லத்³தி⁴யா ஸரூபோவ க³ந்த்வா மாதுகுச்சி²ம் பவிஸதி. அத²ஸ்ஸ தம் ரூபம் பி⁴ஜ்ஜதி. தம் ஜீவந்தி யேன ரூபஸங்கா²தேன ஸரீரேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²தி, கிமஸ்ஸ ததே³வ ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி புச்ச²தி. பரவாதீ³ இத⁴ ஸரீரனிக்கே²பா ஸுத்தவிரோதா⁴ ச படிக்கி²பதி.

ஸவேத³னோதிஆதீ³ஸு அஸஞ்ஞூபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, தத³ஞ்ஞம் உபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. தம் ஜீவந்தி யேன வேத³னாதி³ஸங்கா²தேன ஸரீரேன ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²தி. கிமஸ்ஸ ததே³வ ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி புச்ச²தி. தம் ஜீவம் தம் ஸரீரம், அஞ்ஞம் ஜீவம் அஞ்ஞம் ஸரீரந்தி ஏதிஸ்ஸா ஹி லத்³தி⁴யா பஞ்சபி க²ந்தா⁴ ஸரீரந்தி அதி⁴ப்பேதா. பரவாதீ³ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.

92. அரூபோதிஆதீ³ஸு பட²மே பஞ்ஹே அந்தராப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியே அரூபா ரூபம் உபபஜ்ஜமானம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. அஞ்ஞம், ஜீவந்தி யம் ரூபஸங்கா²தம் ஸரீரம் பஹாய அரூபோ ஸந்தா⁴வதி, கிம் தே தம் ஸரீரம் அஞ்ஞம், அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புச்ச²தி. இதரோ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.

அவேத³னோதிஆதீ³ஸு ஸஞ்ஞீப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, தத³ஞ்ஞம் உபபத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. அஞ்ஞம் ஜீவந்தி யம் வேத³னாதி³ஸங்கா²தம் ஸரீரம் பஹாய அவேத³னோ அவிஞ்ஞாணோ ஸந்தா⁴வதி, கிம் தே தம் அஞ்ஞம் ஸரீரம், அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புச்ச²தி. இதரோ ஸுத்தவிரோதா⁴ படிக்கி²பதி.

93. ரூபம் ஸந்தா⁴வதீதிஆதீ³ஸு யே ரூபாத³யோ க²ந்தே⁴ உபாதா³ய புக்³க³லம் பஞ்ஞபேதி, கிம் தே தஸ்மிம் புக்³க³லே ஸந்தா⁴வந்தே தம்பி ரூபம் ஸந்தா⁴வதீதி புச்ச²தி. பரவாதீ³ ‘‘அவிஜ்ஜானீவரணானம் ஸத்தானம் தண்ஹாஸம்யோஜனானம் ஸந்தா⁴வதம் ஸம்ஸரத’’ந்தி ஸத்தஸ்ஸேவ ஸந்தா⁴வனவசனதோ படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² யஸ்மா ரூபாதி³த⁴ம்மே வினா புக்³க³லோ நத்தி², தஸ்மா தஸ்மிம் ஸந்தா⁴வந்தே தேனபி ரூபேன ஸந்தா⁴விதப்³ப³ந்தி ஸஞ்ஞாய படிஜானாதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

94. ரூபம் ந ஸந்தா⁴வதீதிஆதீ³ஸு யஸ்மா தே ரூபம் புக்³க³லோ ந ஹோதி, ஸ்வேவ ச ஸந்தா⁴வதீதி வதே³ஸி, தஸ்மா தம் புச்சா²மி, கிம் தே ரூபம் ந ஸந்தா⁴வதீதி அத்தோ². இதரோ புக்³க³லே ஸந்தா⁴வந்தே ந ஸக்கா தஸ்ஸ உபாதா³னபூ⁴தேன ரூபேன ஸந்தா⁴விதுந்தி ஸஞ்ஞாய படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² ஸத்தானஞ்ஞேவ ஸந்தா⁴வனவசனதோ படிஜானாதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவ.

கா³தா²னம் பன அயமத்தோ² – ஆயஸ்மதோ மதேன ருக்க²ம் உபாதா³ய சா²யா விய, இந்த⁴னம் உபாதா³ய அக்³கி³ விய ச, க²ந்தே⁴ உபாதா³ய புக்³க³லோ; ரூபாதீ³னம் ஸந்தா⁴வனே அஸதி தேஸு க²ந்தே⁴ஸு பி⁴ஜ்ஜமானேஸு ஸோ தவ புக்³க³லோ பி⁴ஜ்ஜதி சே, ஏவம் ஸந்தே உச்சே²தா³ ப⁴வதி தி³ட்டி², உச்சே²த³தி³ட்டி² தே ஆபஜ்ஜதி. கதரா யா பு³த்³தே⁴ன விவஜ்ஜிதா அகுஸலதி³ட்டி². யா பன ‘‘உச்சே²த³வாதீ³ ஸமணோ கோ³தமோ’’தி பரியாயபா⁴ஸிதா, ந தம் வதா³மாதி த³ஸ்ஸேதி. அதா²பி தேஸு க²ந்தே⁴ஸு பி⁴ஜ்ஜமானேஸு ஸோ புக்³க³லோ ந பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவம் ஸந்தே ஸஸ்ஸதோ புக்³க³லோ ஹோதி. ததோ ஸோ நிப்³பா³னேன ஸமஸமோ ஆபஜ்ஜதி. ஸமஸமோதி அதிவிய ஸமோ, ஸமேன வா ஸமோ, ஸமபா⁴வேனேவ ஸமோ. யதே²வ நிப்³பா³னம் நுப்பஜ்ஜதி ந பி⁴ஜ்ஜதி, ஏவம் தே புக்³க³லோபி தேன ஸமஸமோதி.

க³திபரிவத்தனமுகே²ன சுதிபடிஸந்தா⁴னுயோகோ³ நிட்டி²தோ.

அனுயோக³வண்ணனா.

12. உபாதா³பஞ்ஞத்தானுயோக³வண்ணனா

95. இதா³னி உபாதா³பஞ்ஞத்தானுயோகோ³ ஹோதி. தத்த² புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞாபடிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸோ ஹி ருக்க²ம் உபாதா³ய சா²யாய விய, இந்த⁴னம் உபாதா³ய அக்³கி³ஸ்ஸ விய ச, ரூபாதீ³னி உபாதா³ய புக்³க³லஸ்ஸ பஞ்ஞத்திம் பஞ்ஞாபனம் அவபோ³த⁴னம் இச்ச²தி, தஸ்மா ‘‘ரூபம் உபாதா³யா’’தி புட்டோ² படிஜானாதி. புன யதா² ருக்கு²பாதா³னா சா²யா ருக்கோ² விய, இந்த⁴னுபாதா³னோ ச அக்³கி³ இந்த⁴னம் விய அனிச்சாதி³த⁴ம்மோ, ஏவம் தே ரூபாதி³உபாதா³னோ புக்³க³லோ ரூபாத³யோ விய அனிச்சோதி இமமத்த²ம் புட்டோ² அத்தனோ லத்³தி⁴யம் ட²த்வா படிக்கி²பதி.

97. நீலம் ரூபம் உபாதா³ய நீலோதிஆதீ³ஸு நீலரூபேன ஸத்³தி⁴ம் புக்³க³லஸ்ஸ ஏகத்தம், ஏகஸரீரே நீலாதீ³னம் ப³ஹூனம் வஸேன ப³ஹுபா⁴வஞ்ச அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி.

98. குஸலம் வேத³னந்தி ஏத்தா²பி வேத³னாய ஸத்³தி⁴ம் ஏகத்தம் ஏகஸந்தானே ப³ஹூனம் குஸலவேத³னானம் வஸேன ப³ஹுபா⁴வஞ்ச அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி. து³தியனயே மக்³க³குஸலோதிஆதி³வசனஸப்³பா⁴வதோ சே²கட்ட²ம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸப²லோதிஆதீ³னி புட்டோ² ததா²ரூபஸ்ஸ வோஹாரஸ்ஸ அபா⁴வதோ படிக்கி²பதி.

99. அகுஸலபக்கே² அசே²கட்ட²ம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி.

100. அப்³யாகதபக்கே² ஸஸ்ஸதாதி³வஸேன அப்³யாகதபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

104. சக்கு²ம் உபாதா³யாதிஆதீ³ஸு ‘‘சக்கு²மா விஸமானீவ…பே… பாபானி பரிவஜ்ஜயே’’தி(உதா³. 43) ஆதி³வோஹாரஸப்³பா⁴வதோ படிஜானாதி. சக்கு²மத்தாதி³னிரோதே⁴ன புக்³க³லனிரோத⁴ம் அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி.

107. ரூபம் உபாதா³ய வேத³னம் உபாதா³யாதி ஏத்த² அஞ்ஞேபி ரூபமூலகா து³கதிகசதுக்கா வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா பன க²ந்தே⁴ உபாதா³ய புக்³க³லஸ்ஸ பஞ்ஞத்தி, தஸ்மா த்³வேபி தயோபி சத்தாரோபி பஞ்சபி உபாதா³ய பஞ்ஞத்திம் படிஜானாதி. ஏகஸந்தானே பன த்³வின்னம் பஞ்சன்னம் வா அபா⁴வா படிக்கி²பதி. ஆயதனாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

112. இதா³னி யம் உபாதா³ய யஸ்ஸ பஞ்ஞத்தி, யதா² தஸ்ஸ அனிச்சதாய தஸ்ஸாபி அனிச்சதா, ததோ ச அஞ்ஞத்தம் ஸித்³த⁴ம், ஏவம் தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸாபி ஆபஜ்ஜதீதி த³ஸ்ஸேதும் யதா² ருக்க²ந்திஆதி³மாஹ. தத்த² உபாதா³யாதி படிச்ச ஆக³ம்ம, ந வினா தந்தி அத்தோ². பரவாதீ³ பன ததா² அனிச்ச²ந்தோ லத்³தி⁴யம் ட²த்வா படிக்கி²பதி.

115. நிக³ளோதி ஸங்க²லிகப³ந்த⁴னம். நேக³ளிகோதி தேன ப³ந்த⁴கோ யஸ்ஸ ரூபம் ஸோ ரூபவாதி யஸ்மா யஸ்ஸ ரூபம் ஸோ ரூபவா ஹோதி, தஸ்மா யதா² ந நிக³ளோ …பே… அஞ்ஞோ ரூபவாதி அத்தோ².

116. சித்தே சித்தேதிஆதீ³ஸு ஸராகா³தி³சித்தவஸேன ஸராகா³தி³தம் ஸந்தா⁴ய சித்தானுபஸ்ஸனாவஸேன படிஜானாதி. ஜாயதீதிஆதி³னா நயேன புட்டோ² புக்³க³லஸ்ஸ க²ணிகபா⁴வம் அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி. ‘‘ஸோ’’தி வா ‘‘அஞ்ஞோ’’தி வா புட்டோ² ஸஸ்ஸதுச்சே²த³ப⁴யேன படிக்கி²பதி. புன ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘குமாரகோ’’தி வா ‘‘குமாரிகா’’தி வா புட்டோ² லோகவோஹாரஸமுச்சே²த³ப⁴யேன வத்தப்³ப³ந்தி படிஜானாதி. ஸேஸமேத்த² பாகடமேவ.

118. இதா³னி பரவாதீ³ அஞ்ஞேனாகாரேன லத்³தி⁴ம் பதிட்டா²பேதுகாமோ ந வத்தப்³ப³ம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ந வத்தப்³ப³ந்தி கிம் தே இமினா ஏவம் ப³ஹுனா உபாதா³பஞ்ஞத்தானுயோகே³ன, இத³ம் தாவ வதே³ஹி, கிம் ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி ஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னா’’தி. ததோ ஸகவாதி³னா ஆமந்தாதி வுத்தே நனு யோ பஸ்ஸதீதிஆதி³மாஹ. தத்த² யோதி புக்³க³லோ. யந்தி ரூபம். யேனாதி சக்கு²னா. ஸோதி புக்³க³லோ. தந்தி ரூபம். தேனாதி சக்கு²னா. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – நனு யோ யம் ரூபம் யேன சக்கு²னா பஸ்ஸதி, ஸோ தம் ரூபம் தேன சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோ புக்³க³லோதி. ஸகவாதீ³ கிஞ்சாபி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ நிஸ்ஸயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தம் சக்கு²மேவ ரூபம் பஸ்ஸதி, ததா² ஸோதமேவ ஸத்³த³ம் ஸுணாதி…பே… விஞ்ஞாணமேவ த⁴ம்மம் விஜானாதி, ‘‘அத்தி² அரஹதோ சக்கு², பஸ்ஸதி அரஹா சக்கு²னா ரூப’’ந்திஆதி³ஸம்முதிவஸேன பன ஆமந்தாதி படிஜானாதி.

120. ததோ ச²லவாத³ம் நிஸ்ஸாய பரவாதி³னா புக்³க³லஸ்ஸ வத்தப்³ப³தாய ஸாதி⁴தாய தமேவ வாத³ம் பரிவத்தேத்வா புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³மாஹ. தத்த² யோ ந பஸ்ஸதீதி அந்தோ⁴ அஸஞ்ஞஸத்தோ அரூபம் உபபன்னோ நிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோ, அனந்தோ⁴பி ச அஞ்ஞத்ர த³ஸ்ஸனஸமயா ந பஸ்ஸதி நாம. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸம் பாளிவஸேனேவ அத்த²தோ வேதி³தப்³ப³ம்.

122. ஸுத்தஸம்ஸந்த³னாயம் தி³ப்³ப³ஸ்ஸ சக்கு²னோ ரூபகோ³சரத்தா ரூபம் பஸ்ஸதீதி ஆஹ. து³தியவாரே ‘‘ஸத்தே பஸ்ஸாமீ’’திவசனதோ புக்³க³லம் பஸ்ஸதீதி ஆஹ. ததியவாரே ‘‘ரூபம் தி³ஸ்வா புக்³க³லம் விபா⁴வேதீ’’தி லத்³தி⁴தோ உபோ⁴ பஸ்ஸதீதி ஆஹ. யஸ்மா பன பஸ்ஸிதப்³ப³ம் நாம தி³ட்ட²ம் ஸுதம் முதம் விஞ்ஞாதந்தி சதுப்³பி³தே⁴ ரூபஸங்க³ஹே ரூபாயதனமேவ ஸங்க³ஹிதம், தஸ்மா ஸகவாதீ³ ‘‘ரூபம் புக்³க³லோ, புக்³க³லோ ரூபம், உபோ⁴ ரூப’’ந்தி அனுயோக³ம் கரோதி. தஸ்ஸத்தோ² பாகடோயேவாதி.

உபாதா³பஞ்ஞத்தானுயோக³வண்ணனா.

13. புரிஸகாரானுயோக³வண்ணனா

123. இதா³னி புரிஸகாரானுயோகோ³ ஹோதி. தத்த² கம்மே ஸதி நியமதோ தஸ்ஸ காரகேனபி ப⁴விதப்³ப³ந்தி லத்³தி⁴யா புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, ததா²ரூபானம் கம்மானம் அத்தி²தாய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. புன கத்தா காரேதாதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² கத்தாதி தேஸம் கம்மானம் காரகோ. காரேதாதி ஆணத்திதே³ஸனாதீ³ஹி உபாயேஹி காராபகோ. இதா³னி யஸ்மா பரவாதீ³ புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய கத்தாதி புச்ச²தி, ந கரணமத்தம், தஸ்மா படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ.

124. தஸ்ஸ கத்தா காரேதாதி ஏத்த² யதி³ யம் யம் உபலப்³ப⁴தி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ கத்தா புக்³க³லோ தே உபலப்³ப⁴தி, கிம் தஸ்ஸாபி காரகோ ச காராபகோ ச அஞ்ஞோ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி அத்தோ². பரவாதீ³ ததா² அனிச்ச²ந்தோ இஸ்ஸரனிம்மானவாத³ப⁴யேன படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² யஸ்மா புக்³க³லம் மாதாபிதரோ ஜனேந்தி நாமம் கரோந்தி போஸேந்தி, தஸ்மாஸ்ஸ தே காரகா. யே ச பன தம் கல்யாணமித்தா வா ஆசரியா வா தானி தானி விஜ்ஜாட்டா²னஸிப்பாயதனானி ஸிக்கா²பேந்தி, தே காராபகா நாமாதி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. புரிமகம்மமேவ தஸ்ஸ கத்தா சேவ காராபேதா சாதி அதி⁴ப்பேதம்.

125. தஸ்ஸ தஸ்ஸேவாதி இமினா இத³ம் புச்ச²தி – யதி³ கம்மானம் காரகஸ்ஸ கத்தா தஸ்ஸாபி கத்தா தஸ்ஸாபி கத்தா அத்தே²வ, ஏவம் ஸந்தே புரிமேன புரிமேன அவஸ்ஸம் பச்சா² பச்சா² புக்³க³லோ காதப்³போ³தி இமினாபி தே கம்மானம் காரகேன புக்³க³லேன ஆயதிம் அஞ்ஞோ புக்³க³லோ காதப்³போ³, தேனாபி அஞ்ஞோதி நத்தி² து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியா, நத்தி² வட்டஸ்ஸ உபச்சே²தோ³, நத்தி² அப்பச்சயபரினிப்³பா³னம். பச்சயாபா⁴வேன பச்சயபடிப³த்³த⁴ஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ அபா⁴வா யம் நிப்³பா³னம் வுத்தம், நத்தி² தே தந்தி. அத² வா தஸ்ஸ தஸ்ஸேவாதி யதி³ கம்மம் கம்மமத்தம் ந ஹோதி, தஸ்ஸ பன காரகோ புக்³க³லோ, தஸ்ஸாபி காரகோ, தஸ்ஸாபி காரகோதி ஏவம் புக்³க³லபரம்பரா அத்தி². ஏவம் ஸந்தே யா ஏஸா கம்மவட்டஸ்ஸ அப்பவத்திகரணேன து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியா வுத்தா, ஸா நத்தீ²தி அத்தோ². பரவாதீ³ தம் அனிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி. இதோ அபராஸுபி உபலப்³ப⁴தி ஸாமஞ்ஞேன காரகபுச்சா²ஸு புக்³க³லம்யேவ ஸந்தா⁴ய ‘‘கத்தா காரேதா’’தி வுத்தம், ந பச்சயே. ந ஹி மஹாபத²வீஆதீ³னம் பச்சயா நத்தி².

135. அஞ்ஞோ கல்யாணபாபகானம் கம்மானம் கத்தாதி பஞ்ஹோ ‘‘ஸங்கா²ரவந்தம் வா அத்தான’’ந்திஆதி³தி³ட்டி²ப⁴யா படிக்கி²த்தோ.

136. விபாகோ உபலப்³ப⁴தீதிஆதி³ விபாகபடிஸம்வேதீ³வஸேன புக்³க³லம் த³ஸ்ஸேந்தஸ்ஸ லத்³தி⁴பி⁴ந்த³னத்த²ம் வுத்தம். தத்த² விபாகபடிஸம்வேதீ³தி அனுயோகோ³ பரவாதி³ஸ்ஸ, விபாகபவத்திதோ அஞ்ஞஸ்ஸ வேத³கஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. புன புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ.

138. தஸ்ஸ படிஸம்வேதீ³தி தஸ்ஸ விபாகபடிஸம்வேத³கஸ்ஸ படிஸம்வேதீ³ யஸ்மா பன படிஸம்வேதி³தப்³போ³ நாம விபாகோ, ந ச புக்³க³லோ விபாகோ, தஸ்மா படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. புன புட்டோ² யஸ்மா புஞ்ஞவிபாகே டி²தத்தா விபாகபடிஸம்வேதீ³ புத்தம் வா பதிம் வா மாதா வா ஜாயா வா பரிசும்ப³தி பரிஸஜ்ஜதி, தஸ்மா ததா²ரூபம் படிஸம்வேதி³தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி பரவாதீ³.

தஸ்ஸ தஸ்ஸேவாதி யதி³ விபாகோ விபாகமத்தம் ந ஹோதி, தஸ்ஸ பன படிஸம்வேதீ³ புக்³க³லோ, தஸ்ஸாபி படிஸம்வேதீ³ தஸ்ஸாபி படிஸம்வேதீ³தி ஏவம் புக்³க³லபரம்பரா அத்தி². ஏவம் ஸந்தே யா ஏஸா விபாகவட்டஸ்ஸ அப்பவத்திகரணேன து³க்க²ஸ்ஸ அந்தகிரியா வுத்தா, ஸா நத்தீ²தி அத்தோ². இதோ பரம் உபலப்³ப⁴திஸாமஞ்ஞேன படிஸம்வேதீ³புச்சா²ஸு ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

142. அஞ்ஞோ கல்யாணபாபகானம் கம்மானம் விபாகபடிஸம்வேதீ³தி பஞ்ஹோ ‘‘வேத³னவந்தம் வா அத்தான’’ந்திஆதி³தி³ட்டி²ப⁴யா படிக்கி²த்தோ.

143. தி³ப்³ப³ம் ஸுக²ந்திஆதி³ கல்யாணபாபகானம் கம்மானம் விபாகம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸனவஸேன ஆரத்³த⁴ம். தம் ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஸகவாதி³னோ சேத்த² புக்³க³லவஸேனேவ படிஸம்வேதீ³படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³, ந வேத³யிதவஸேன.

148. மஹாபத²வீஆதீ³னி ஹி ஆரம்மணம் கத்வா வேத³யிதானம் உப்பத்தி அப்படிஸித்³தா⁴.

170. கத்தா காரேதா விபாகபடிஸம்வேதீ³திஆதி³ வோமிஸ்ஸகனயவஸேன ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஸோ கரோதீதி யம் த்வம் கத்தாதி ச படிஸம்வேதீ³தி ச வதே³ஸி, கிம் ஸோயேவ கரோதி, ஸோ படிஸம்வேதே³தி. அயமனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேன படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ.

171. புன புட்டோ² ‘‘இத⁴ நந்த³தி பேச்ச நந்த³தீ’’திஆதி³ஸுத்தவஸேன (த⁴. ப. 18) படிஞ்ஞா தஸ்ஸேவ. அத²ஸ்ஸ வசனோகாஸம் படிபா³ஹந்தோ ஸகவாதீ³ ஸயம்கதம் ஸுக²து³க்க²ந்தி ஆஹ.

172. தத்த² அஞ்ஞோ கரோதீதி காரகவேத³கானம் அஞ்ஞத்தபுச்சா²வஸேன வுத்தம். ததோ பரவாதீ³ ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேன படிக்கி²பித்வா புன புட்டோ² ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தோ கத்வா தே³வபூ⁴தோ படிஸம்வேதே³தீ’’தி மஞ்ஞமானோ படிஜானாதி. ஏவம்வாதி³னோ பன பரம்கதம் ஸுக²து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ வஸேன புட்டோ² புன படிக்கி²பதி.

174. ஸோ ச அஞ்ஞோ சாதி காரகவேத³கானம் ஏகத்தஅஞ்ஞத்தபுச்சா²வஸேன வுத்தம். ததோ பரவாதீ³ ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேனேவ படிக்கி²பித்வா புன புட்டோ² புரிமே த்³வேபி நயே ஏகதோ கத்வா படிஜானாதி. ஏவம்வாதி³னோ பன ஸயம்கதஞ்ச பரம்கதஞ்ச ஸுக²து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ வஸேன புட்டோ² புன படிக்கி²பதி.

176. நேவ ஸோ கரோதீதி காரகவேத³கானம் ஏகத்தஅஞ்ஞத்தபடிக்கே²பவஸேன வுத்தம். ததோ பரவாதீ³ ஸுத்தவிரோத⁴வஸேனேவ படிக்கி²பித்வா புன புட்டோ² யஸ்மா மனுஸ்ஸோ தே³வலோகூபபத்தியா கம்மம் கத்வா ந மனுஸ்ஸபூ⁴தோவ படிஸம்வேதே³தி, நாபி யேன கம்மம் கதம், ததோ அஞ்ஞோவ படிஸம்வேதே³தி, தஸ்மா காரகதோ வேத³கோ நேவ ஸோ ஹோதி, ந அஞ்ஞோதி மஞ்ஞமானோ படிஜானாதி. லத்³தி⁴மத்தமேவேதம்? ஏவம்வாதி³னோ பன அஸயம்காரம் அபரம்காரம் அதி⁴ச்சஸமுப்பன்னம் ஸுக²து³க்க²ம் ஆபஜ்ஜதீதி தஸ்ஸ வஸேன புட்டோ² புன படிக்கி²பதி. அபிச இமஸ்மிம் வோமிஸ்ஸகனயே ஆதி³தோ பட்டா²ய இமினாபி நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ஹி அயம் புக்³க³லவாதீ³ கம்மானம் காரகஞ்சேவ வேத³கஞ்ச இச்ச²தி, தஸ்மாஸ்ஸ யோ காரகோ, தேனேவ வா வேத³கேன ப⁴விதப்³ப³ம், அஞ்ஞேன வா உபோ⁴ஹி வா ப⁴விதப்³ப³ம், உபோ⁴ஹி வாபி ந ப⁴விதப்³ப³ந்தி இத³மாபன்னம் ஹோதி. ஏவமாபன்னமேவ அனுயோக³ம் அனுயுஞ்ஜந்தோ ஸகவாதீ³ ‘‘ஸோ கரோதீ’’திஆத³யோ சத்தாரோபி விகப்பே ஆஹ. ஸேஸம் வுத்தப்பகாரமேவ.

பரியோஸானே பன சத்தாரோபி பஞ்ஹா ஏகதோ புட்டா². தத்த² படிக்கே²போ ச படிஜானனா ச ஸயம்கதாதி³தோ³ஸப்பத்தி ச புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. இதோ பரம் ‘‘கல்யாணபாபகானீ’’தி அவத்வா ஹேட்டா² வுத்தனயா ஏவ ‘‘கம்மம் அத்தீ²’’திஆதி³னா விகப்பேன த³ஸ்ஸிதா. தேஸம்பி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

புரிஸகாரானுயோக³வண்ணனா.

கல்யாணவக்³கோ³திபி ஏதஸ்ஸேவ நாமம்.

14. அபி⁴ஞ்ஞானுயோக³வண்ணனா

193. இதோ பரம் அபி⁴ஞ்ஞானுயோகா³தி³வஸேன அரஹத்தஸாத⁴னா ஹோதி. தத்த² ஆமந்தாதி ஸகவாதி³னா படிஞ்ஞாதே பரவாதீ³ ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ அனிந்த்³ரியப³த்³த⁴ரூபே இத்³தி⁴விதா⁴தி³விஸேஸாதி⁴க³மோ நத்தி², அஜ்ஜ²த்தம் அத்தி², தஸ்மா இத்³தா⁴தி³னிப்³ப³த்தகேன புக்³க³லேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி மஞ்ஞமானோ நனு அத்தி² கோசி இத்³தி⁴ம் விகுப்³ப³தீதிஆதி³மாஹ. தம் ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.

அபி⁴ஞ்ஞானுயோக³வண்ணனா.

15-18. ஞாதகானுயோகா³தி³வண்ணனா

197. இதா³னி மாதாதிஆதி³கோ ஞாதகானுயோகோ³. க²த்தியோதிஆதி³கோ ஜாதிஅனுயோகோ³. க³ஹட்டோ² பப்³ப³ஜிதோதி படிபத்திஅனுயோகோ³. தே³வோ மனுஸ்ஸோதி உபபத்திஅனுயோகோ³. ஸோதாபன்னோதிஆதி³கோ படிவேதா⁴னுயோகோ³, அரியானுயோகோ³திபி வுச்சதி. தே ஸப்³பே³ உத்தானத்தா²யேவ. ‘‘அரஹா ஹுத்வா ந அரஹா’’தி பனேத்த² மோக⁴பஞ்ஹத்தா ந வுத்தம்.

206. சத்தாரோ புரிஸயுகா³திஆதி³ ஸம்கா⁴னுயோகோ³, ஸோபி உத்தானத்தோ²யேவ.

209. ஸங்க²தோதிஆதி³ ஸச்சிகட்ட²ஸபா⁴வானுயோகோ³. தத்த² ததியா கோடீதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ததா²ரூபஸ்ஸ ஸச்சிகட்ட²ஸ்ஸ அபா⁴வதோ படிக்கே²போ பரவாதி³ஸ்ஸ. புன புட்டோ² புக்³க³லம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா தஸ்ஸேவ.

211. அஞ்ஞோ புக்³க³லோதிபஞ்ஹேபி ஸங்க²தேஹி க²ந்தே⁴ஹி அஞ்ஞத்தம் அனிச்ச²ந்தோ படிக்கே²போ தஸ்ஸேவ.

212. க²ந்தா⁴ ஸங்க²தாதிஆதி³ ஸங்க²தாஸங்க²தானி ஸரூபேன த³ஸ்ஸேத்வா அஞ்ஞத்தபுச்ச²னத்த²ம் வுத்தம்.

213. ரூபம் ஸங்க²தந்திஆதி³ க²ந்தே⁴ விபா⁴க³தோ த³ஸ்ஸேத்வா அஞ்ஞத்தபுச்ச²னத்த²ம் வுத்தம்.

214. புக்³க³லஸ்ஸ உப்பாதோ³தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, ‘‘ஜாதித⁴ம்மா ஜராத⁴ம்மா, அதோ² மரணத⁴ம்மினோ’’திஆதி³ஸுத்தவஸேன படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸங்க²தபா⁴வம் பனஸ்ஸ ஸோ ந இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதி.

215. புன ந உப்பாதோ³ பஞ்ஞாயதீதிஆதி³னா நயேன புட்டோ² ‘‘து³க்க²மேவ ஹி ஸம்போ⁴தி, து³க்க²ம் திட்ட²தி வேதி சா’’திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 1.171) புக்³க³லஸ்ஸ உப்பாதா³த³யோ நாம ந யுஜ்ஜந்தீதி படிஜானாதி.

216. அத்த²த்த²ம்ஹீதி அத்த²ம் வுச்சதி நிப்³பா³னம். தத்த² அத்தீ²தி புச்ச²தி. தஸ்ஸ அத்தி²தாய ஸஸ்ஸதம், நத்தி²தாய. உச்சே²தோ³ ஆபஜ்ஜதி. தது³ப⁴யம்பி அனிச்ச²ந்தோ பச்சா² படிக்கி²பதி.

ஞாதகானுயோகா³தி³வண்ணனா.

19. படிவேதா⁴னுயோகா³தி³வண்ணனா

217. ப⁴வம் நிஸ்ஸாய பஞ்ஹே ப⁴வந்தி உபபத்திப⁴வம்.

218. வேத³னம் வேதி³யமானபஞ்ஹே வேத³னம் வேதி³யமானோ பரிக்³க³ஹிதவேத³னோ யோகா³வசரோவ பஜானாதி, பா³லபுது²ஜ்ஜனோ நப்பஜானாதி.

224. காயானுபஸ்ஸனாதி³பஞ்ஹா உத்தானத்தா²யேவ.

226. பாராயனகா³தா²ய ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூதி ஸத்தஸுஞ்ஞதவஸேன க²ந்த⁴லோகம் ஓலோகேஹீதி அத்தோ².

228. புக்³க³லோ அவேக்க²தீதி ஸகவாதி³புச்சா². பரவாதி³ஸ்ஸ ஹி ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸூ’’தி கா³தா²ய யோ அவேக்க²தி, ஸோ புக்³க³லோதி லத்³தி⁴, தஸ்மா நம் ஏவம் புச்ச²தி. ஸஹ ரூபேனாதி ரூபகாயேன ஸத்³தி⁴ம். ததோ அனிஸ்ஸடோ ஹுத்வாதி அத்தோ². இத³ம் பஞ்சவோகாரவஸேன அனுஜானித்வா புன தம் ஜீவந்தி புட்டோ² ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேன படிக்கி²பதி. வினா ரூபேனாதி இத³ம் சதுவோகாரவஸேன அனுஜானித்வா புன அஞ்ஞம் ஜீவந்தி புட்டோ² ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேனேவ படிக்கி²பதி. ‘‘அப்³ப⁴ந்தரக³தோ’’தி ச ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ நிக்க²மித்வா’’தி ச இத³ம் ‘‘ஸஹ ரூபேன வினா ரூபேனா’’தி ஹேட்டா² வுத்தஸ்ஸ லக்க²ணவசனம். தத்த² அப்³ப⁴ந்தரக³தோதி ரூபஸ்ஸ அந்தோக³தோ, இதோ வா ஏத்தோ வா அனிக்க²மித்வா ரூபபரிச்சே²த³வஸேனேவ டி²தோ ஹுத்வாதி அத்தோ². நிக்க²மித்வாதி ரூபபரிச்சே²த³ம் அதிக்கமித்வா. ரூபம் அனிஸ்ஸிதோ ஹுத்வாதி அத்தோ².

231. அனத்தாதி அத்தனா ஜீவேன புக்³க³லேன ரஹிதோ. ஏகத⁴ம்மேபி புக்³க³லோ நத்தீ²தி அத்தோ². ஏவம் ஸப்³ப³ஸுத்தானம் ஆக³மட்ட²கதா²ஸு வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. இத⁴ பன ஸந்தா⁴யபா⁴ஸிதமத்தமேவ வக்கா²ம.

237. வுத்தம் ப⁴க³வதா ஸப்பிகும்போ⁴திஆதி³ ‘‘ஸப்³பா³வ தே³ஸனா யதா²ருதவஸேனேவ அத்த²தோ ந க³ஹேதப்³பா³’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் ஆப⁴தம். யதா² ஹி ஸுவண்ணம் க³ஹேத்வா கதோ ஸுவண்ணவிகாரோ கும்போ⁴ ஸுவண்ணகும்போ⁴தி வுச்சதி, ந ஏவம் ஸப்பிம் க³ஹேத்வா கதோ ஸப்பிஸ்ஸ விகாரோ ஸப்பிகும்போ⁴ நாம அத்தி². யஸ்மிம் பன கும்பே⁴ ஸப்பி பக்கி²த்தம், ஸோ ஸப்பிகும்போ⁴ நாமாதி அயமேத்த² அத்தோ². தேலகும்பா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ச நிப்³பா³னம் நிச்சம் து⁴வம், ந ஏவம் ப⁴த்தம் வா யாகு³ வா அத்தி². காலபரிச்சே²த³ம் பன அகத்வா தி³வஸே தி³வஸே த³ஸ்ஸாமாதி பஞ்ஞத்தவஸேன ‘‘நிச்சப⁴த்தம் து⁴வயாகூ³’’தி வுச்சதீதி அயமேத்த² அத்தோ².

‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’திஆதீ³ஸுபி யதா² ரூபாத³யோ த⁴ம்மா பச்சத்தலக்க²ணஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன அத்தி², ந ஏவம் புக்³க³லோ. ரூபாதீ³ஸு பன ஸதி ‘ஏவம்னாமோ’‘ஏவம்கோ³த்தோ’தி வோஹாரோ ஹோதி. இதி இமினா லோகவோஹாரேன லோகஸம்முதியா லோகனிருத்தியா அத்தி² புக்³க³லோதி அயமேத்த² அத்தோ². வுத்தம்பி சேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘இமா கோ² சித்த, லோகஸமஞ்ஞா லோகனிருத்தியோ லோகவோஹாரா லோகபஞ்ஞத்தியோ’’தி (தீ³. நி. 1.440). ரூபாதி³த⁴ம்மா பன வினாபி லோகஸம்முதிம் பச்சத்தஸாமஞ்ஞலக்க²ணவஸேன பஞ்ஞாபனதோ அத்தீ²தி அயமேத்த² அத்தோ².

பு³த்³தா⁴னம் பன த்³வே கதா² ஸம்முதிகதா² ச பரமத்த²கதா² ச. தத்த² ஸத்தோ, புக்³க³லோ, தே³வோ, ப்³ரஹ்மாதிஆதி³கா ஸம்முதிகதா² நாம. அனிச்சம், து³க்க²ம், அனத்தா, க²ந்தா⁴, தா⁴துயோ, ஆயதனானி, ஸதிபட்டா²னா, ஸம்மப்பதா⁴னாதிஆதி³கா பரமத்த²கதா² நாம.

தத்த² யோ ஸம்முதிதே³ஸனாய ஸத்தோதி வா…பே… ப்³ரஹ்மாதி வாதி வுத்தே ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் நிய்யாதும் அரஹத்தஜயக்³கா³ஹம் க³ஹேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ ப⁴க³வா ஆதி³தோவ ஸத்தோதி வா புக்³க³லோதி வா போஸோதி வா தே³வோதி வா ப்³ரஹ்மாதி வா கதே²தி. யோ பரமத்த²தே³ஸனாய அனிச்சந்தி வா து³க்க²ந்தி வாதிஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் ஸுத்வாவ ஜானிதும் படிவிஜ்ஜி²தும் நிய்யாதும் அரஹத்தஜயக்³கா³ஹம் க³ஹேதும் ஸக்கோதி. தஸ்ஸ அனிச்சந்திஆதீ³ஸு அஞ்ஞதரம் கதே²தி. ததா² ஸம்முதிகதா²ய பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸ ந பட²மம் பரமத்த²கத²ம் கதே²தி. ஸம்முதிகதா²ய பன போ³தே⁴த்வா பச்சா² பரமத்த²கத²ம் கதே²தி. பரமத்த²கதா²ய பு³ஜ்ஜ²னகஸத்தஸ்ஸாபி ந பட²மம் ஸம்முதிகத²ம் கதே²தி. பரமத்த²கதா²ய பன போ³தே⁴த்வா பச்சா² ஸம்முதிகத²ம் கதே²தி. பகதியா பன பட²மமேவ பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தஸ்ஸ தே³ஸனா லூகா²காரா ஹோதி. தஸ்மா பு³த்³தா⁴ பட²மம் ஸம்முதிகத²ம் கதே²த்வா பச்சா² பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தி. தே ஸம்முதிகத²ம் கதே²ந்தாபி ஸச்சமேவ ஸபா⁴வமேவ அமுஸாவ கதே²ந்தி. பரமத்த²கத²ம் கதே²ந்தாபி ஸச்சமேவ ஸபா⁴வமேவ அமுஸாவ கதே²ந்தி. அயஞ்ஹி –