9. வசனஸோத⁴னவண்ணனா
55-59. இதா³னி வசனஸோத⁴னம் ஹோதி. தத்த² யதே³தம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி வசனம், தம் ஸோதே⁴தும் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி, உபலப்³ப⁴தி புக்³க³லோதி. புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்ஸத்தோ² – யதே³தம் புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி பத³த்³வயம், தம் ஏகத்த²ம் வா ப⁴வேய்ய நானத்த²ம் வா. யதி³ தாவ நானத்த²ம், யதா² அஞ்ஞம் ரூபம், அஞ்ஞா வேத³னா, ஏவம் அஞ்ஞோ புக்³க³லோ, அஞ்ஞோ உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி. அதே²கத்த²ம், யதா² யம் சித்தம் தம் மனோ, ஏவம் ஸ்வேவ புக்³க³லோ, ஸோ உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி. தேன தம் வதா³மி ‘‘யதி³ தே யோ புக்³க³லோ, ஸோ உபலப்³ப⁴தி, ஏவம் ஸந்தே யோ யோ உபலப்³ப⁴தி, ஸோ ஸோ புக்³க³லோதி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஸம்படிச்ச²ஸி ஏத’’ந்தி? ததோ புக்³க³லவாதீ³ யஸ்மா புக்³க³லஸ்ஸ உபலப்³ப⁴தம் இச்ச²தி, ந உபலப்³ப⁴மானானம்பி ரூபாதீ³னம் புக்³க³லபா⁴வம், தஸ்மா புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தி, உபலப்³ப⁴தி கே ஹி சி புக்³க³லோ கே ஹி சி ந புக்³க³லோதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – மம புக்³க³லோ அத்தி² புக்³க³லோதி ஸத்து² வசனதோ உபலப்³ப⁴தி. யோ பன உபலப்³ப⁴தி, ந ஸோ ஸப்³போ³ புக்³க³லோ, அத² கோ² கே ஹி சி புக்³க³லோ கே ஹி சி ந புக்³க³லோதி. தத்த² கோ-காரத்தே² கே-காரோ, ஹி-காரோ ச நிபாதமத்தோ. கோசி புக்³க³லோ, கோசி ந புக்³க³லோதி அயம் பனேத்த² அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – புக்³க³லோபி ஹி ரூபாதீ³ஸுபி யோ கோசி த⁴ம்மோ உபலப்³ப⁴தியேவ, தத்த² புக்³க³லோவ புக்³க³லோ. ரூபாதீ³ஸு பன கோசிபி ந புக்³க³லோதி. ததோ தம் ஸகவாதீ³ ஆஹ – புக்³க³லோ கே ஹி சி உபலப்³ப⁴தி கே ஹி சி ந உபலப்³ப⁴தீதி. தஸ்ஸத்தோ² – புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி பத³த்³வயஸ்ஸ அத்த²தோ ஏகத்தே யதி³ உபலப்³ப⁴தீதி அனுஞ்ஞாதோ த⁴ம்மோ புக்³க³லதோ அனஞ்ஞோபி கோசி புக்³க³லோ கோசி ந புக்³க³லோ, புக்³க³லோபி தே கோசி உபலப்³ப⁴தி, கோசி ந உபலப்³ப⁴தீதி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஸம்படிச்ச²ஸி ஏதந்தி? ஸோ புக்³க³லஸ்ஸ அனுபலத்³தி⁴ம் அனிச்ச²ந்தோ ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி. இதோ பரம் ‘‘ஆஜானாஹி நிக்³க³ஹ’’ந்திஆதி³ ஸப்³ப³ம் ஸங்கி²த்தம். வித்தா²ரதோ பன வேதி³தப்³ப³ம். புக்³க³லோ ஸச்சிகட்டோ²திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பா³னி ஹேதானி உபலப்³ப⁴திவேவசனானேவ, அபிச யஸ்மா ‘‘புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴திஸச்சிகட்ட²பரமத்தே²னா’’தி அயம் புக்³க³லவாதி³னோ படிஞ்ஞா, தஸ்மாஸ்ஸ யதே²வ புக்³க³லோ உபலப்³ப⁴தீதி லத்³தி⁴, ஏவமேவம் புக்³க³லோ ஸச்சிகட்டோ²திபி ஆபஜ்ஜதி. யா பனஸ்ஸ புக்³க³லோ அத்தீ²தி லத்³தி⁴, தஸ்ஸா விஜ்ஜமானோதிவேவசனமேவ, தஸ்மா ஸப்³பா³னிபேதானி வசனானி ஸோதி⁴தானி.
60. தத்த² யம் அவஸானே ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோ’’திஆதி³ வுத்தம், தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – யஞ்ஹேதம் பரவாதி³னா ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² கேஹிசி புக்³க³லோ, கேஹிசி ந புக்³க³லோ’’தி வுத்தம், தம் யஸ்மா அத்த²தோ புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோதி ஏத்தகம் ஹோதி, தஸ்மா நம் ஸகவாதீ³ ஸம்படிச்சா²பேத்வா இதா³னி நம் ஏவம் அனுயுஞ்ஜதி. தயா ஹி ‘‘அத்தி² புக்³க³லோ அத்தஹிதாய படிபன்னோ’’தி வசனமத்தம் நிஸ்ஸாய ‘‘புக்³க³லோ அத்தீ²’’தி லத்³தி⁴ க³ஹிதா, யதா² ச ப⁴க³வதா ஏதம் வுத்தம், ததா² ‘‘ஸுஞ்ஞதோ லோகம் அவேக்க²ஸ்ஸு, மோக⁴ராஜா, ஸதா³ ஸதோ’’திஆதி³னா (ஸு. நி. 1125) நயேன ‘‘நத்தீ²’’திபி வுத்தம், தஸ்மா யதே²வ தே ‘‘புக்³க³லோ அத்தி², அத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோ’’தி லத்³தி⁴, ததா² புக்³க³லோ நத்தி², நத்தி² ந ஸப்³போ³ புக்³க³லோதிபி ஆபஜ்ஜதி, கிம் ஏதம் ஸம்படிச்ச²ஸீதி? அத² நம் அஸம்படிச்ச²ந்தோ ந ஹேவாதி படிக்கி²பதி. ஸேஸமேத்த² நிக்³க³ஹாதி³விதா⁴னம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.
வசனஸோத⁴னவண்ணனா நிட்டி²தா.