18. அட்டா²ரஸமவக்³கோ³
1. மனுஸ்ஸலோககதா²வண்ணனா
802-803. இதா³னி மனுஸ்ஸலோககதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘ததா²க³தோ லோகே, ஜாதோ லோகே ஸம்வட்³டோ⁴, லோகம் அபி⁴பு⁴ய்ய விஹரதி அனுபலித்தோ லோகேனா’’தி (ஸம். நி. 3.94) ஸுத்தம் அயோனிஸோ க³ஹேத்வா ‘‘ப⁴க³வா துஸிதப⁴வனே நிப்³ப³த்தோ தத்தே²வ வஸதி, ந மனுஸ்ஸலோகம் ஆக³ச்ச²தி, நிம்மிதரூபமத்தகம் பனேத்த² த³ஸ்ஸேதீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி வேதுல்லகானம்யேவ, தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் புட்டோ²காஸேன சேவ ஸுத்தஸாத⁴னேன ச ஸஞ்ஞாபேதும் நனு அத்தீ²திஆதி³மாஹ. லோகே ஜாதோதி பரவாதீ³ துஸிதபுரம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. ஸத்தா²ரா பனேதம் மனுஸ்ஸலோகஞ்ஞேவ ஸந்தா⁴ய லோகம் வுத்தம். லோகம் அபி⁴பு⁴ய்யாதி பரவாதீ³ மனுஸ்ஸலோகம் அபி⁴ப⁴வித்வாதி தி³ட்டி²யா வத³தி, ஸத்தா² பன ஆரம்மணலோகம் அபி⁴ப⁴வித்வா விஹாஸி. அனுபலித்தோ லோகேனாதி பரவாதீ³ மனுஸ்ஸலோகேன அனுபலித்ததம்வ ஸந்தா⁴ய வத³தி, ஸத்தா² பன லோகத⁴ம்மேஸு கிலேஸேஹி அனுபலித்தோ விஹாஸி. தஸ்மா அஸாத⁴கமேதந்தி.
மனுஸ்ஸலோககதா²வண்ணனா.
2. த⁴ம்மதே³ஸனாகதா²வண்ணனா
804-806. இதா³னி த⁴ம்மதே³ஸனாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘துஸிதபுரே டி²தோ ப⁴க³வா த⁴ம்மதே³ஸனத்தா²ய அபி⁴னிம்மிதம் பேஸேஸி, தேன சேவ தஸ்ஸ ச தே³ஸனம் ஸம்படிச்சி²த்வா ஆயஸ்மதா ஆனந்தே³ன த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ந பு³த்³தே⁴ன ப⁴க³வதா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி வேதுல்லகானஞ்ஞேவ; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ தேன த⁴ம்மோ தே³ஸிதோ, ஸ்வேவ ஸத்தா² ப⁴வேய்யா’’தி சோதே³தும் அபி⁴னிம்மிதோ ஜினோதிஆதி³மாஹ. இதரோ ததா² அஸம்படிச்ச²ந்தோ படிக்கி²பதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
த⁴ம்மதே³ஸனாகதா²வண்ணனா.
3. கருணாகதா²வண்ணனா
807-808. இதா³னி கருணாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² பியாயிதானம் வத்தூ²னம் விபத்தியா ஸராகா³னம் ராக³வஸேன கருணாபதிரூபிகம் பவத்திம் தி³ஸ்வா ‘‘ராகோ³வ கருணா நாம, ஸோ ச ப⁴க³வதோ நத்தி², தஸ்மா நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ கருணா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘கருணா நாமேஸா நிக்கிலேஸதாய சேவ ஸத்தாரம்மணதாய ச சேதோவிமுத்திதாய ச ஏகாத³ஸானிஸம்ஸதாய ச மேத்தாதீ³ஹி ஸமானஜாதிகா, தஸ்மா யதி³ ப⁴க³வதோ கருணா நத்தி², மேத்தாத³யோபிஸ்ஸ ந ஸியு’’ந்தி சோத³னத்த²ம் நத்தி² பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ப⁴க³வதோ மேத்தாதிஆதி³மாஹ. ஆகாருணிகோதி பஞ்ஹே ததா²ரூபம் வோஹாரம் அபஸ்ஸந்தோ படிக்கி²பதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
கருணாகதா²வண்ணனா.
4. க³ந்த⁴ஜாதகதா²வண்ணனா
809. இதா³னி க³ந்த⁴ஜாதகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் பு³த்³தே⁴ ப⁴க³வதி அயோனிஸோ பேமவஸேன ‘‘ப⁴க³வதோ உச்சாரபஸ்ஸாவோ அஞ்ஞே க³ந்த⁴ஜாதே அதிவிய அதி⁴க³ண்ஹாதி, நத்தி² ததோ ச ஸுக³ந்த⁴தரம் க³ந்த⁴ஜாத’’ந்தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏகச்சானம் அந்த⁴கானஞ்சேவ உத்தராபத²கானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
க³ந்த⁴ஜாதகதா²வண்ணனா.
5. ஏகமக்³க³கதா²வண்ணனா
810-811. இதா³னி ஏகமக்³க³கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் பு³த்³தே⁴ ப⁴க³வதி அயோனிஸோ பேமவஸேனேவ ‘‘ப⁴க³வா ஸோதாபன்னோ ஹுத்வா ஸகதா³கா³மீ, ஸகதா³கா³மீ ஹுத்வா அனாகா³மீ, அனாகா³மீ ஹுத்வா அரஹத்தம் ஸச்சா²காஸி, ஏகேனேவ பன அரியமக்³கே³ன சத்தாரி ப²லானி ஸச்சா²காஸீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி தேஸஞ்ஞேவ; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் சதூஹி ப²லேஹி ஸத்³தி⁴ம் உப்பன்னானம் சதுன்னம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் ஏகதோ ஸமோதா⁴னவஸேன சோதே³தும் சதுன்னம் ப²ஸ்ஸானந்திஆதி³மாஹ. ஸோதாபத்திமக்³கே³னாதிஆதி³ ‘‘கதரமக்³கே³ன ஸச்சி²கரோதீ’’தி புச்ச²னத்த²ம் வுத்தம். அரஹத்தமக்³கே³னாதி ச வுத்தே தேன ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³னம் பஹானாபா⁴வவஸேன சோதே³தி. ப⁴க³வா ஸோதாபன்னோதி பு³த்³த⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஸோதாபன்னபா⁴வோ நத்தீ²தி படிக்கி²பதி. பரதோ பஞ்ஹத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
ஏகமக்³க³கதா²வண்ணனா.
6. ஜா²னஸங்கந்திகதா²வண்ணனா
813-816. இதா³னி ஜா²னஸங்கந்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா து³தியம் ஜா²னம், ததியம் ஜா²னம், சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீ’’தி (ஸம். நி. 5.923-934) இமம் படிபாடிதே³ஸனம் நிஸ்ஸாய ‘‘தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாரப்பவத்திம் வினாவ ஜா²னா ஜா²னம் ஸங்கமதீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹிஸாஸகானஞ்சேவ ஏகச்சானஞ்ச அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ தே து³தியஜ்ஜா²னூபசாரம் அப்பத்வா உப்படிபாடியா பட²மஜ்ஜா²னா து³தியஜ்ஜா²னமேவ ஸங்கமதி, பட²மதோ ததியம், து³தியதோ சதுத்த²ம்பி ஸங்கமேய்யா’’தி சோதே³தும் பட²மா ஜா²னாதிஆதி³மாஹ. யா பட²மஸ்ஸாதிஆதி³ ‘‘யதி³ பட²மதோ அனந்தரம் து³தியம், து³தியாதீ³ஹி வா ததியாதீ³னி ஸமாபஜ்ஜதி, ஏகாவஜ்ஜனேன ஸமாபஜ்ஜேய்யா’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். காமே ஆதீ³னவதோதி பட²மம் காமே ஆதீ³னவதோ மனஸி கரோதோ பச்சா² உப்பஜ்ஜதி. ஜா²னக்க²ணே பனேஸ நிமித்தமேவ மனஸி கரோதி. தஞ்ஞேவ பட²மந்தி ‘‘யதி³ புரிமஜவனதோ பச்சி²மஜவனம் விய அனந்தரம் உப்பஜ்ஜேய்ய, ட²பேத்வா புரிமபச்சி²மபா⁴வம் லக்க²ணதோ தஞ்ஞேவ தம் ப⁴வேய்யா’’தி சோதே³தும் புச்ச²தி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. விவிச்சேவ காமேஹீதிஆதீ³ஹி படிபாடியா ஜா²னானம் தே³ஸிதபா⁴வம் தீ³பேதி, ந அனந்தருப்பத்திம், தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.
ஜா²னஸங்கந்திகதா²வண்ணனா.
7. ஜா²னந்தரிககதா²வண்ணனா
817-818. இதா³னி ஜா²னந்தரிககதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ஸமயே ‘‘பஞ்சகனயே பஞ்ச ஜா²னானி விப⁴த்தானி, கேவலம் தயோ ஸமாதீ⁴ உத்³தி³ட்டா²’’தி அவிதக்கவிசாரமத்தஸ்ஸ ஸமாதி⁴னோ ஓகாஸம் அஜானந்தானம் ‘‘பட²மஸ்ஸ ச து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸ அந்தரே ஜா²னந்தரிகா நாம ஏஸா’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஸம்மிதியானஞ்சேவ ஏகச்சானஞ்ச அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘ஜா²னம்பி சேதஸிகா த⁴ம்மா, ப²ஸ்ஸாத³யோபி, தஸ்மா யதி³ ஜா²னந்தரிகா நாம ப⁴வேய்ய, ப²ஸ்ஸந்தரிகாதீ³ஹிபி ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோத³னத்த²ம் அத்தி² ப²ஸ்ஸந்தரிகாதிஆதி³மாஹ.
து³தியஸ்ஸ ச ஜா²னஸ்ஸாதி ‘‘யதி³ ஜா²னந்தரிகா நாம ப⁴வேய்ய, து³தியததியாதீ³னிபி ஜா²னானேவ, தேஸம்பி அந்தரிகாய ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். ஸோ கேவலம் லத்³தி⁴யா அபா⁴வேன படிக்கி²பதி சேவ படிஜானாதி ச. பட²மஸ்ஸ சாதி புட்டோ² லத்³தி⁴வஸேன படிஜானாதி.
819. ஸவிதக்கோ ஸவிசாரோதிஆதி³ ‘‘திண்ணம்பி ஸமாதீ⁴னம் ஸமாதி⁴பா⁴வே ஸமானே அவிதக்கோ விசாரமத்தோவ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகோ, ந இதரோதி கோ ஏத்த² விஸேஸஹேதூ’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம்.
820-822. த்³வின்னம் ஜா²னானம் படுப்பன்னானந்தி பட²மது³தியானி ஸந்தா⁴ய புச்ச²தி. இதரோ ‘‘தேஸம் பச்சுப்பன்னானம்யேவ அந்தரே அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ ஜா²னந்தரிகோ நாம ஹோதீ’’தி லத்³தி⁴யா படிஜானாதி. பட²மம் ஜா²னம் நிருத்³த⁴ந்தி புட்டோ² திண்ணம் ஏகக்க²ணே பவத்தி ந யுத்தாதி படிஜானாதி. அவிதக்கோ விசாரமத்தோ ஸமாதி⁴ பட²மம் ஜா²னந்தி சதுக்கனயவஸேன புச்ச²தி. ஸகவாதீ³ தஸ்மிம் நயே தஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கி²பதி. நனு தயோ ஸமாதீ⁴தி ஏத்தா²யமதி⁴ப்பாயோ – யதா² தேஸு தீஸு ஸமாதீ⁴ஸு த்³வே ஸமாதீ⁴ ஜா²னானேவ, ந ஜா²னந்தரிகா, ஏவம் இதரேனபி ஜா²னேனேவ ப⁴விதப்³ப³ம், ந ஜா²னந்தரிகாயாதி.
ஜா²னந்தரிககதா²வண்ணனா.
8. ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதிகதா²வண்ணனா
823-825. இதா³னி ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதிகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘யஸ்மா பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸத்³தோ³ கண்ட³கோ வுத்தோ ப⁴க³வதா, யதி³ ச ஸமாபன்னோ தம் ந ஸுணேய்ய, கத²ம் கண்ட³கோ ஸியா. தஸ்மா ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம், ஸுணாதீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி புப்³ப³ஸேலியானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதிஆதி³ ‘‘ஸமாபன்னஸ்ஸ தாவ பஞ்சத்³வாரப்பவத்தம் நத்தி², தஸ்மிம் அஸதி யதி³ ஸோ ஸத்³த³ம் ஸுணேய்ய, ரூபம்பி பஸ்ஸேய்யா’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். ஸத்³தோ³ கண்ட³கோதி விக்கே²பகரத்தா வுத்தம். ஓளாரிகேன ஹி ஸத்³தே³ன ஸோதே க⁴ட்டிதே பட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²னம் ஹோதி, தேனேதம் வுத்தம், தஸ்மா அஸாத⁴கம். து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸாதிஆதி³ ‘‘யதா² அஞ்ஞோபி கண்ட³கோ அந்தோஸமாபத்தியம் நத்தி², ஏவம் ஸத்³த³ஸ்ஸவனம்பீ’’தி போ³த⁴னத்த²ம் வுத்தம், தம் ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவாதி.
ஸமாபன்னோ ஸத்³த³ம் ஸுணாதீதிகதா²வண்ணனா.
9. சக்கு²னாரூபம்பஸ்ஸதீதிகதா²வண்ணனா
826-827. இதா³னி சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதிகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா’’தி வசனம் நிஸ்ஸாய ‘‘பஸாத³சக்கு²மேவ ரூபம் பஸ்ஸதீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸங்கி⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸேய்ய, ரூபேன ரூபம் பஸ்ஸேய்யாதீ’’தி சோதே³தும் ரூபேன ரூபம் பஸ்ஸதீதி ஆஹ. இதரோ ரூபாயதனம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பித்வா புன புட்டோ² சக்கு²மேவ ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. படிவிஜானாதீதி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – பஸ்ஸதீதி ஹி மயம் படிஜானனம் ஸந்தா⁴ய புச்சா²ம, ந சக்கூ²பஸம்ஹாரமத்தம். தஸ்மா வதே³ஹி தாவ ‘‘கிம் தே சக்கு²மா ரூபேன ரூபம் படிவிஜானாதீ’’தி. இதரோ புரிமனயேனேவ படிக்கி²பதி சேவ படிஜானாதி ச. அத² நம் ‘‘ஏவம் ஸந்தே ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணம் ஆபஜ்ஜதி, தஞ்ஹி படிவிஜானாதி நாமா’’தி சோதே³தும் ரூபம் மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஆஹ. இதரோ லேஸம் அலப⁴ந்தோ படிக்கி²பதேவ. அத்தி² சக்கு²ஸ்ஸ ஆவட்டனாதிஆதி³ ‘‘யதி³ சக்கு² படிவிஜானனட்டே²ன பஸ்ஸதி, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ விய தஸ்ஸாபி ஆவஜ்ஜனாய ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் புச்ச²தி. இதரோ யஸ்மா ந ஆவஜ்ஜனபடிப³த்³த⁴ம் சக்கு², ந தம் ஆவஜ்ஜனானந்தரம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி. ஸோதேன ஸத்³த³ந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதி ஸஸம்பா⁴ரகதா²னயேன வுத்தம். யதா² ஹி உஸுனா விஜ்ஜ²ந்தோபி ‘‘த⁴னுனா விஜ்ஜ²தீ’’தி வுச்சதி, ஏவம் சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸந்தோபி ‘‘சக்கு²னா பஸ்ஸதீ’’தி வுத்தோ, தஸ்மா அஸாத⁴கமேதம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோபி.
சக்கு²னா ரூபம் பஸ்ஸதீதிகதா²வண்ணனா.
அட்டா²ரஸமோ வக்³கோ³.