15. பன்னரஸமவக்³கோ³
1. பச்சயதாகதா²வண்ணனா
711-717. இதா³னி பச்சயதாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யோ த⁴ம்மோ ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ, ஸோ யேஸம் ஹேதுபச்சயேன பச்சயோ, தேஸஞ்ஞேவ யஸ்மா ஆரம்மணானந்தரஸமனந்தரபச்சயேன பச்சயோ ந ஹோதி, யோ வா ஆரம்மணபச்சயேன பச்சயோ, ஸோ யஸ்மா தேஸம்யேவ அனந்தரஸமனந்தரபச்சயேன பச்சயோ ந ஹோதி, தஸ்மா பச்சயதா வவத்தி²தாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸங்கி⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
பச்சயதாகதா²வண்ணனா.
2. அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயகதா²வண்ணனா
718-719. இதா³னி அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ஸமயே ‘‘அவிஜ்ஜாபச்சயா ஸங்கா²ரா’’தி அயமேவ தந்தி, ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயாபி அவிஜ்ஜா’’தி அயம் நத்தி², தஸ்மா அவிஜ்ஜாவ ஸங்கா²ரானம் பச்சயோ, ந பன ஸங்கா²ரா அவிஜ்ஜாயாதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸங்கி⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய அவிஜ்ஜாஸங்கா²ராதீ³னம் அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயதாபி அத்தீ²தி த³ஸ்ஸேதும் புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரேனாதி ஏத்த² அபுஞ்ஞாபி⁴ஸங்கா²ரோவ க³ஹிதோ. தஸ்மா ஸங்கா²ரபச்சயாபி அவிஜ்ஜாதி ஏத்த² ஸஹஜாதஅஞ்ஞமஞ்ஞஅத்தி²அவிக³தஸம்பயுத்தவஸேன பச்சயதா வேதி³தப்³பா³. உபாதா³னபச்சயாபி தண்ஹாதி ஏத்த² ட²பேத்வா காமுபாதா³னம் ஸேஸானி தீணி உபாதா³னானி அவிஜ்ஜாய ஸங்கா²ரா விய தண்ஹாய பச்சயா ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. ஸேஸம் யதா²பாளிமேவ நிய்யாதி. ஜராமரணபச்சயாதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, நாமரூபம் விஞ்ஞாணபச்சயாதி ஸகவாதி³ஸ்ஸாதி.
அஞ்ஞமஞ்ஞபச்சயகதா²வண்ணனா.
3. அத்³தா⁴கதா²வண்ணனா
720-721. இதா³னி அத்³தா⁴கதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘தீணிமானி, பி⁴க்க²வே, கதா²வத்தூ²னீ’’தி (அ. நி. 3.68) ஸுத்தம் நிஸ்ஸாய காலஸங்கா²தோ அத்³தா⁴ நாம பரினிப்ப²ன்னோ அத்தீ²தி யேஸம் லத்³தி⁴; தேஸம் ‘‘அத்³தா⁴ நாம கோசி பரினிப்ப²ன்னோ நத்தி² அஞ்ஞத்ர காலபஞ்ஞத்திமத்தா. ரூபாத³யோ பன க²ந்தா⁴வ பரினிப்ப²ன்னா’’தி விபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் அத்³தா⁴ பரினிப்ப²ன்னோதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘ஸசே ஸோ பரினிப்ப²ன்னோ, ரூபாதீ³ஸு அனேன அஞ்ஞதரேன ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் ரூபந்திஆதி³மாஹ. இதரோ படிக்கி²பதி. ஸேஸம் யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
அத்³தா⁴கதா²வண்ணனா.
4. க²ணலயமுஹுத்தகதா²வண்ணனா
722-723. க²ணலயமுஹுத்தகதா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³பே³பி ஹேதே க²ணாத³யோ அத்³தா⁴பரியாயா ஏவாதி.
க²ணலயமுஹுத்தகதா²வண்ணனா.
5. ஆஸவகதா²வண்ணனா
724-725. இதா³னி ஆஸவகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யஸ்மா சதூஹி ஆஸவேஹி உத்தரி அஞ்ஞோ ஆஸவோ நாம நத்தி², யேன சத்தாரோ ஆஸவா ஸாஸவா ஸியும், தஸ்மா சத்தாரோ ஆஸவா அனாஸவாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஹேதுவாதா³னம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ தே ஆஸவா அனாஸவா, ஏவம் ஸந்தே தேஹி மக்³கா³தி³லக்க²ணப்பத்தேஹி ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் மக்³கோ³திஆதி³மாஹ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
ஆஸவகதா²வண்ணனா.
6. ஜராமரணகதா²வண்ணனா
726-727. இதா³னி ஜராமரணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஜராமரணம் நாம அபரினிப்ப²ன்னத்தா லோகியந்தி வா லோகுத்தரந்தி வா ந வத்தப்³ப³ம். ‘‘லோகியா த⁴ம்மா லோகுத்தரா த⁴ம்மா’’தி ஹி து³கே ஜராமரணம் நேவ லோகியபதே³, ந லோகுத்தரபதே³ நித்³தி³ட்ட²ம். தத்த² யேஸம் இமம் லக்க²ணம் அனாதி³யித்வா லோகுத்தரானம் த⁴ம்மானம் ஜராமரணம் லோகுத்தரந்தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸங்கி⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
ஜராமரணகதா²வண்ணனா.
7. ஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா
728-729. இதா³னி ஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி நாம ந கோசி த⁴ம்மோ, சதுன்னம் பன க²ந்தா⁴னம் நிரோதோ⁴. இதி ஸா நேவ லோகியா ந லோகுத்தரா. யஸ்மா பன லோகியா ந ஹோதி, தஸ்மா லோகுத்தராதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஹேதுவாதா³னம்யேவ; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸம் புரிமகதா²ஸதி³ஸமேவாதி.
ஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா.
8. து³தியஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா
730-731. இதா³னி யஸ்மா ஸா லோகுத்தரா ந ஹோதி, தஸ்மா லோகியாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஹேதுவாதா³னம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவாதி.
து³தியஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா.
9. ததியஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா
732. இதா³னி யஸ்மா ‘‘அஸுகோ மரணத⁴ம்மோ, அஸுகோ ந மரணத⁴ம்மோ’’தி ஸத்தானம் மரணத⁴ம்மதாய நியாமோ நத்தீ²தி ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபன்னோபி காலம் கரேய்யாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ராஜகி³ரிகானம்; தேஸம் ஸமாபன்னாயபி மரணத⁴ம்மதாய மரணஸமயஞ்ச அமரணஸமயஞ்ச த³ஸ்ஸேதும் புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் யஸ்மா காலம் கரோந்தஸ்ஸ நாம மரணந்திகேஹி ப²ஸ்ஸாதீ³ஹி ப⁴விதப்³ப³ம், தஸ்மா தேனாகாரேன சோதே³தும் அத்தீ²திஆதி³மாஹ.
அப²ஸ்ஸகஸ்ஸ காலகிரியாதிஆதீ³னி புட்டோ² ஸேஸஸத்தே ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி விஸம் கமேய்யாதிஆதீ³னி புட்டோ² ஸமாபத்திஆனுபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியவாரே ஸரீரபகதிம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஏவம் ஸந்தே பன ஸமாபத்திஆனுபா⁴வோ நாம ந ஹோதி, தேனேவ ந நிரோத⁴ஸமாபன்னோதி அனுயுஞ்ஜதி.
733-734. ந காலம் கரேய்யாதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. அத்தி² ஸோ நியாமோதி பரவாதி³ஸ்ஸ பஞ்ஹே பன யஸ்மா ஏவரூபோ நியாமோ நாம நத்தி², தஸ்மா படிக்கி²பதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கீ³திஆதி³ ஸகவாதி³னா ‘‘நியாமே அஸந்தேபி மரணஸமயேனேவ மரதி, நாஸமயேனா’’தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்ராயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³ நியாமாபா⁴வேன காலகிரியா ப⁴வேய்ய, சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கி³னோபி ப⁴வேய்ய. ததோ ‘‘பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந சவதி, ந உபபஜ்ஜதீ’’தி ஸுத்தவிரோதோ⁴ ஸியா. யதா² பன சக்கு²விஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ காலகிரியா ந ஹோதி, ததா² நிரோத⁴ஸமாபன்னஸ்ஸாபீதி.
ததியஸஞ்ஞாவேத³யிதகதா²வண்ணனா.
10. அஸஞ்ஞஸத்துபிகாகதா²வண்ணனா
735. இதா³னி அஸஞ்ஞஸத்துபிகாகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஸஞ்ஞாவிராக³வஸேன பவத்தபா⁴வனா அஸஞ்ஞஸமாபத்திபி நிரோத⁴ஸமாபத்திபி ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி நாம. இதி த்³வே ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தியோ லோகியா ச லோகுத்தரா ச. தத்த² லோகியா புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அஸஞ்ஞஸத்துபிகா ஹோதி, லோகுத்தரா அரியானம், ஸா ச நாஸஞ்ஞஸத்துபிகா. இமம் பன விபா⁴க³ம் அகத்வா அவிஸேஸேன ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ஸமாபத்தி அஸஞ்ஞஸத்துபிகாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஹேதுவாதா³னம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் யஸ்மா அஸஞ்ஞஸமாபத்திம் ஸமாபன்னஸ்ஸ அலோபா⁴த³யோ அத்தி², ந நிரோத⁴ஸமாபத்திம், தஸ்மா தேஸம் வஸேன சோதே³தும் அத்தீ²திஆதி³மாஹ.
736. இதா⁴பி அஸஞ்ஞீதி பஞ்ஹே இத⁴ ஸஞ்ஞாவிராக³வஸேன ஸமாபன்னத்தா அஸஞ்ஞிதா அனுஞ்ஞாதா, தத்ராபி அஸஞ்ஞஸத்தேனேவ. தஸ்மா இமம் படிஞ்ஞம் க³ஹேத்வா லத்³தி⁴ம் பதிட்ட²பேந்தேன ச²லேன பதிட்டா²பிதா ஹோதி. இத⁴ வா நிரோத⁴ஸமாபத்திம் ஸந்தா⁴ய அஸஞ்ஞிதா அனுஞ்ஞாதா. தத்ராபி இதோ சுதஸ்ஸ அனாகா³மினோ நிரோத⁴ஸமாபத்திமேவ தஸ்மாபி இமாய படிஞ்ஞாய பதிட்டா²பிதா லத்³தி⁴ அப்பதிட்டி²தாயேவாதி.
அஸஞ்ஞஸத்துபிகாகதா²வண்ணனா.
11. கம்மூபசயகதா²வண்ணனா
737. இதா³னி கம்மூபசயகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் கம்மூபசயோ நாம கம்மதோ அஞ்ஞோ சித்தவிப்பயுத்தோ அப்³யாகதோ அனாரம்மணோதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானஞ்சேவ ஸம்மிதியானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய அஞ்ஞம் கம்மந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ கம்மதோ அஞ்ஞோ கம்மூபசயோ, ப²ஸ்ஸாதி³தோபி அஞ்ஞேன ப²ஸ்ஸூபசயாதி³னா ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி சோதே³தும் அஞ்ஞோ ப²ஸ்ஸோதிஆதி³மாஹ. இதரோ லத்³தி⁴யா அபா⁴வேன படிக்கி²பதி.
738-739. கம்மேன ஸஹஜாதோதி பஞ்ஹேஸு சித்தவிப்பயுத்தம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, சித்தஸம்பயுத்தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. குஸலோதி பஞ்ஹேஸுபி சித்தவிப்பயுத்தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. பரதோ அகுஸலோதிபஞ்ஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ.
740. ஸாரம்மணோதி புட்டோ² பன ஏகந்தம் அனாரம்மணமேவ இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதி. சித்தம் பி⁴ஜ்ஜமானந்தி யதா³ சித்தம் பி⁴ஜ்ஜமானம் ஹோதி, ததா³ கம்மம் பி⁴ஜ்ஜதீதி அத்தோ². பு⁴ம்மத்தே² வா பச்சத்தம், சித்தே பி⁴ஜ்ஜமானேதி அத்தோ². அயமேவ வா பாடோ². தத்த² யஸ்மா ஸம்பயுத்தோ பி⁴ஜ்ஜதி, விப்பயுத்தோ ந பி⁴ஜ்ஜதி, தஸ்மா படிஜானாதி சேவ படிக்கி²பதி ச.
741. கம்மம்ஹி கம்மூபசயோதி கம்மே ஸதி கம்மூபசயோ, கம்மே வா பதிட்டி²தே கம்மூபசயோ, கம்மூபசயதோவ விபாகோ நிப்³ப³த்ததி. தஸ்மிம் பன கம்மே நிருத்³தே⁴ யாவ அம்குருப்பாதா³ பீ³ஜம் விய யாவ விபாகுப்பாதா³ கம்மூபசயோ திட்ட²தீதிஸ்ஸ லத்³தி⁴, தஸ்மா படிஜானாதி. தஞ்ஞேவ கம்மம், ஸோ கம்மூபசயோ, ஸோ கம்மவிபாகோதி யஸ்மா கம்மம்ஹி கம்மூபசயோ, ஸோ ச யாவ விபாகுப்பாதா³ திட்ட²தீதிஸ்ஸ லத்³தி⁴, தஸ்மா நம் தேஸம் திண்ணம்பி ஏகத்தம் புச்ச²தி விபாகோ ஸாரம்மணோதி இத³ம் விபாகோ விய விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மோபி ஆரம்மணபடிப³த்³தோ⁴யேவாதி சோத³னத்த²ம் புச்ச²தி. இதரோ பன லத்³தி⁴வஸேனேகம் படிஜானாதி, ஏகம் படிக்கி²பதி. படிலோமேபி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸமேத்த² யதா²பாளிமேவ நிய்யாதீதி.
கம்மூபசயகதா²வண்ணனா.
பன்னரஸமோ வக்³கோ³.
ததியபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.