13. தேரஸமவக்³கோ³
1. கப்பட்ட²கதா²வண்ணனா
654-657. இதா³னி கப்பட்ட²கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ஸங்க⁴ம் ஸமக்³க³ம் பே⁴த்வான, கப்பம் நிரயம்ஹி பச்சதீ’’தி ‘‘ஸகலம்பி கப்பம் ஸங்க⁴பே⁴த³கோ நிரயே திட்ட²தீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ராஜகி³ரிகானம்; தே ஸந்தா⁴ய கப்பட்டோ²தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. பு³த்³தோ⁴ ச லோகேதி இத³ம் வினா பு³த்³து⁴ப்பாதே³ன ஸங்க⁴பே⁴த³ஸ்ஸ அபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். கப்போ ச ஸண்டா²தி ஸங்கோ⁴ ச பி⁴ஜ்ஜதீதிஆதி³ ‘‘யதி³ ஸோ ஸகலம் கப்பம் திட்ட²தி, ஸண்ட²ஹனதோ பட்டா²ய தம் கம்மம் கத்வா தத்த² உப்பஜ்ஜித்வா திட்டே²ய்யா’’தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். அதீதந்திஆதி³ ஹேட்டா² வுத்தாதி⁴ப்பாயமேவ. கப்பட்டோ² இத்³தி⁴மாதி பஞ்ஹே பா⁴வனாமயம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, பரஸமயே பனஸ்ஸ ஜாதிமயம் இத்³தி⁴ம் இச்ச²ந்தி, தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ச²ந்தி³த்³தி⁴பாதோ³திஆதி³ ‘‘ஜாதிமயாய இத்³தி⁴யா இத்³தி⁴மாதி லத்³தி⁴மத்தமேதம், கிம் தேன, யதி³ பனஸ்ஸ இத்³தி⁴ அத்தி², இமினா நயேன இத்³தி⁴பாதா³ பா⁴விதா ப⁴வேய்யு’’ந்தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். ஆபாயிகோ நேரயிகோதி ஸுத்தம் யம் ஸோ ஏகம் கப்பம் அஸீதிபா⁴கே³ கத்வா ததோ ஏகபா⁴க³மத்தம் காலம் திட்டே²ய்ய, தம் ஆயுகப்பம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம், தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.
கப்பட்ட²கதா²வண்ணனா.
2. குஸலபடிலாப⁴கதா²வண்ணனா
658-659. இதா³னி குஸலபடிலாப⁴கதா² நாம ஹோதி. தத்த² கப்பட்டோ² ஸகஸமயே காமாவசரகுஸலமேவ படிலப⁴தி. யேன பன தம் உபபத்திம் படிபா³ஹேய்ய, தம் மஹக்³க³தம் லோகுத்தரம் வா ந படிலப⁴தி. யேஸம் பன இமம் விபா⁴க³ம் அகத்வா அவிஸேஸேனேவ ‘‘ஸோ குஸலசித்தம் ந படிலப⁴தீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தேஸம் விபா⁴க³த³ஸ்ஸனேன தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.
குஸலபடிலாப⁴கதா²வண்ணனா.
3. அனந்தராபயுத்தகதா²வண்ணனா
660-662. இதா³னி அனந்தராபயுத்தகதா² நாம ஹோதி. தத்த² அனந்தராபயுத்தோ நாம யேன க²ந்த⁴பே⁴த³தோ அனந்தரா விபாகதா³யகம் மாதுகா⁴தாதி³ ஆனந்தரியகம்மம் ஆணத்தம். தத்த² யஸ்ஸ நியதாய ஆணத்தியா ஆணத்தோ தம் கம்மம் கரிஸ்ஸதி, ஸோ அத்த²ஸாதி⁴காய சேதனாய உப்பாதி³தத்தா மிச்ச²த்தனியதோ ஹோதி, அப⁴ப்³போ³ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிதும். யஸ்ஸ அனியதாய ஆணத்தியா ஆணத்தோ தம் கம்மம் கரிஸ்ஸதி, ஸோ அத்த²ஸாதி⁴காய சேதனாய அனுப்பாதி³தத்தா ந மிச்ச²த்தனியதோ, ப⁴ப்³போ³ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிதுந்தி இத³ம் ஸகஸமயே ஸன்னிட்டா²னம். யேஸம் பன ‘‘அனியதாயபி ஆணத்தியா அப⁴ப்³போ³யேவ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிது’’ந்தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தேஸம் தம் லத்³தி⁴ம் பி⁴ந்தி³தும் ஸகவாதீ³ புப்³ப³பக்க²ம் த³த்வா அனந்தராபயுத்தோதி பரவாதி³னா அத்தானம் புச்சா²பேதி. தேனேத்த² பட²மபுச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, அத்த²ஸாதி⁴கசேதனாய அபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ததோ பரவாதீ³ மாதுகா⁴தாதி³கம்மஸ்ஸ ஆணத்தத்தாவ ‘‘ஸோ மிச்ச²த்தனியதோ’’தி மஞ்ஞதி. தஸ்மா மிச்ச²த்தனியாமஞ்சாதி பஞ்ஹம் புச்ச²தி. ஸகவாதீ³ பன ஏகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ த்³வின்னம் நியாமானம் அனோக்கந்திமத்தமேவ ஸந்தா⁴ய ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி.
நனு தம் கம்மந்தி மாதுகா⁴தாதி³கம்மம். தத்த² அனியதாணத்திம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. அனியதம்பி ஹி ஆணத்திம் பயோஜேத்வா டி²தஸ்ஸ ‘‘அனனுச்ச²விகம் மயா கத’’ந்தி குக்குச்சம் உப்பஜ்ஜதேவ, விப்படிஸாரோ ஜாயதேவ. ஹஞ்சீதிஆதி³ குக்குச்சுப்பத்திமத்தம் க³ஹேத்வா பரவாதி³னா லத்³தி⁴பதிட்டா²பனத்த²ம் வுத்தம்.
661. இதா³னி யஸ்ஸ அனியதாணத்திகஸ்ஸாபி அனந்தராபயுத்தஸ்ஸ பரவாதி³னா ஸம்மத்தனியாமோக்கமனம் படிஸித்³த⁴ம், தமேவ புக்³க³லம் க³ஹேத்வா அனந்தராபயுத்தோ புக்³க³லோ அப⁴ப்³போ³தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, அத்தனோ லத்³தி⁴வஸேன படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ஸகவாதீ³ ‘‘அப⁴ப்³போ³ நாம மாதுகா⁴தாதி³கம்மானம் காரகோ, கிம் தே தேன தானி கம்மானி கதானீ’’தி சோதே³தும் மாதா ஜீவிதா வோரோபிதாதிஆதி³மாஹ. இதரோ தேஸம் வத்தூ²னம் அரோக³தாய ததா²ரூபம் கிரியம் அபஸ்ஸந்தோ ‘‘ந ஹேவ’’ந்தி படிக்கி²பதி.
தம் கம்மம் படிஸம்ஹரித்வாதி அனியதாணத்திகம்மம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். தஞ்ஹி ‘‘மா கோ² மயா ஆணத்தம் ஆகாஸீ’’தி ஆணத்தம் நிவாரேந்தேன படிஸம்ஹடம் நாம ஹோதி. படிஸம்ஹடத்தாயேவ சேத்த² குக்குச்சம் படிவினோதி³தம், விப்படிஸாரோ படிவினீதோ நாம ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி பனேத்த² புரிமாணத்தியாயேவ நியதபா⁴வம் மஞ்ஞமானோ பரவாதீ³ ‘‘ஆமந்தா’’தி படிஜானாதி. அத² நம் ஸகவாதீ³ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ படிஸம்ஹடபா⁴வம் ஸம்படிச்சா²பேத்வா அத்தனோ லத்³தி⁴ம் பதிட்டா²பேத்வா ஹஞ்சீதிஆதி³மாஹ.
662. புன அனந்தராபயுத்தோதி பரியோஸானபஞ்ஹே பட²மபஞ்ஹே விய புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. நனு தம் கம்மந்தி அனுயோகோ³ பரவாதி³ஸ்ஸ, படிஸம்ஹடகாலதோ புப்³பே³ பயுத்தகாலம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. பயுத்தபுப்³ப³தாமத்தம் க³ஹேத்வா அனியதாணத்திவஸேன ஹஞ்சீதி லத்³தி⁴பதிட்டா²பனம் பரவாதி³ஸ்ஸ. அயம் பன லத்³தி⁴ அயோனிஸோ பதிட்டி²தத்தா அப்பதிட்டி²தாவ ஹோதீதி.
அனந்தராபயுத்தகதா²வண்ணனா.
4. நியதஸ்ஸ நியாமகதா²வண்ணனா
663-664. இதா³னி நியதஸ்ஸ நியாமகதா² நாம ஹோதி. தத்த² து³விதோ⁴ நியாமோ – மிச்ச²த்தனியாமோ ச ஆனந்தரியகம்மம், ஸம்மத்தனியாமோ ச அரியமக்³கோ³. இமே த்³வே நியாமே ட²பேத்வா அஞ்ஞோ நியாமோ நாம நத்தி². ஸப்³பே³பி ஹி ஸேஸா தேபூ⁴மகத⁴ம்மா அனியதா நாம. தேஹி ஸமன்னாக³தோபி அனியதோயேவ. பு³த்³தே⁴ஹி பன அத்தனோ ஞாணப³லேன ‘‘அயம் ஸத்தோ அனாக³தே போ³தி⁴ம் பாபுணிஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகதோ போ³தி⁴ஸத்தோ புஞ்ஞுஸ்ஸத³த்தா நியதோதி வுச்சதி. இதி இமம் வோஹாரமத்தம் க³ஹேத்வா ‘‘பச்சி²மப⁴விகோ போ³தி⁴ஸத்தோ தாய ஜாதியா ப⁴ப்³போ³ த⁴ம்மம் அபி⁴ஸமேது’’ந்தி அதி⁴ப்பாயேன ‘‘நியதோ நியாமம் ஓக்கமதீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி புப்³ப³ஸேலியாபரஸேலியானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. மிச்ச²த்தனியதோதிஆதி³ அஞ்ஞேன நியாமேன நியதஸ்ஸ அஞ்ஞனியாமாபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். புப்³பே³ மக்³க³ம் பா⁴வேத்வாதிஆதி³ நியாமப்பபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ஸதிபட்டா²னந்திஆதி³ ஏகஸ்மிம்பி நியாமே த⁴ம்மப்பபே⁴த³த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ப⁴ப்³போ³ போ³தி⁴ஸத்தோதி வசனம் கேவலம் போ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ ப⁴ப்³ப³தம் தீ³பேதி, ந நியதஸ்ஸ நியாமோக்கமனம், தஸ்மா அஸாத⁴கம். ஸோ ஹி புப்³பே³ ஏகேனபி நியதத⁴ம்மேன அனியதோ போ³தி⁴மூலே ஸச்சத³ஸ்ஸனேன நியாமம் ஓக்கந்தோதி.
நியதஸ்ஸ நியாமகதா²வண்ணனா.
5. நிவுதகதா²வண்ணனா
665-667. இதா³னி நிவுதகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஸுத்³த⁴கிச்சாபா⁴வதோ நீவரணேஹி நிவுதோ ஓபு²டோ பரியோனத்³தோ⁴ ச நீவரணம் ஜஹதீதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய நிவுதோதிபுச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ரத்தோ ராக³ந்திஆதி³ நிவுதஸ்ஸ நீவரணஜஹனே தோ³ஸத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். பரிஸுத்³தே⁴ பரியோதா³தேதிஆதி³ விக்க²ம்ப⁴னவிஸுத்³தி⁴யா விஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ஸமுச்சே²த³விஸுத்³தி⁴த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். தஸ்ஸ ஏவம் ஜானதோதிஆதி³ ஜானதோ பஸ்ஸதோ ஆஸவக்க²யம் தீ³பேதி, ந நிவுதஸ்ஸ நீவரணஜஹனம், தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.
நிவுதகதா²வண்ணனா.
6. ஸம்முகீ²பூ⁴தகதா²வண்ணனா
668-670. இதா³னி ஸம்முகீ²பூ⁴தகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஸம்முகீ²பூ⁴தோதி ஸம்யோஜனானம் ஸம்முகீ²பா⁴வம் தேஹி ஸமங்கீ³பா⁴வம் உபக³தோ. ஸேஸமேத்த² நிவுதகதா²ஸதி³ஸமேவாதி.
ஸம்முகீ²பூ⁴தகதா²வண்ணனா.
7. ஸமாபன்னோ அஸ்ஸாதே³தீதிகதா²வண்ணனா
671-673. இதா³னி ஸமாபன்னோ அஸ்ஸாதே³தீதிகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தீ’’திஆதி³வசனம் (அ. நி. 4.123) நிஸ்ஸாய ‘‘ஸமாபன்னோ அஸ்ஸாதே³தி, ஸா சஸ்ஸ ஜா²னனிகந்தி ஜா²னாரம்மணா ஹோதீ’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய ஸமாபன்னோதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. தம் ஜா²னம் தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஆரம்மணந்தி பஞ்ஹேஸு தஸ்ஸேவ ததா³ரம்மணதம் அபஸ்ஸந்தோ ஸுத்தவிரோத⁴ப⁴யேன படிக்கி²பதி, ‘‘தத³ஸ்ஸாதே³தீ’’திவசனமத்தேன படிஜானாதி. ஸோ தத³ஸ்ஸாதே³தீதி ஸுத்தம் ஜா²னலாபி⁴னோ ஜா²னா வுட்டா²ய ஜா²னஸ்ஸாத³ம் ஸாதே⁴தி, ந அந்தோஸமாபத்தியம்யேவ ஜா²னனிகந்தியா ஜா²னாரம்மணதம், தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.
ஸமாபன்னோ அஸ்ஸாதே³தீதிகதா²வண்ணனா.
8. அஸாதராக³கதா²வண்ணனா
674. இதா³னி அஸாதராக³கதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘யம்கிஞ்சி வேத³னம் வேதே³தி ஸுக²ம் வா து³க்க²ம் வா அது³க்க²மஸுக²ம் வா, ஸோ தம் வேத³னம் அபி⁴னந்த³தி அபி⁴வத³தீ’’தி (ம. நி. 1.409) ஸுத்தே தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னவஸேன வுத்தம். ‘‘அபி⁴னந்த³தீ’’திவசனம் நிஸ்ஸாய ‘‘து³க்க²வேத³னாயபி ராக³ஸ்ஸாத³வஸேன அபி⁴னந்த³னா ஹோதி. தஸ்மா அத்தி² அஸாதராகோ³’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய அத்தி² அஸாதராகோ³தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² அஸாதராகோ³தி அஸாதே து³க்க²வேத³யிதே ‘‘அஹோ வத மே ஏததே³வ ப⁴வேய்யா’’தி ரஜ்ஜனா. ஆமந்தாதி லத்³தி⁴வஸேன படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.
675. ஸோ தம் வேத³னம் அபி⁴னந்த³தீதி ஸுத்தே பன வினிவட்டேத்வா து³க்க²வேத³னமேவ ஆரப்³ப⁴ ராகு³ப்பத்தி நாம நத்தி², ஸமூஹக்³க³ஹணேன பன வேத³யிதலக்க²ணம் த⁴ம்மம் து³க்க²வேத³னமேவ வா அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸந்தோ தி³ட்டி²மஞ்ஞனாஸங்கா²தாய தி³ட்டா²பி⁴னந்த³னாய வேத³னம் அபி⁴னந்த³தி, து³க்கா²ய வேத³னாய விபரிணாமம் அபி⁴னந்த³தி, து³க்கா²ய வேத³னாய அபி⁴பூ⁴தோ தஸ்ஸா படிபக்க²ம் காமஸுக²ம் பத்த²யந்தோபி து³க்க²வேத³னம் அபி⁴னந்த³தி நாம. ஏவம் து³க்க²வேத³னாய அபி⁴னந்த³னா ஹோதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தஸ்மா அஸாத⁴கமேதம் அஸாதராக³ஸ்ஸாதி.
அஸாதராக³கதா²வண்ணனா.
9. த⁴ம்மதண்ஹாஅப்³யாகதாதிகதா²வண்ணனா
676-680. இதா³னி த⁴ம்மதண்ஹா அப்³யாகதாதிகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ரூபதண்ஹா…பே… த⁴ம்மதண்ஹாதி இமாஸு ச²ஸு தண்ஹாஸு யஸ்மா ஸப்³ப³பச்சி²மா தண்ஹா த⁴ம்மதண்ஹாதி வுத்தா, தஸ்மா ஸா அப்³யாகதாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி புப்³ப³ஸேலியானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸபஞ்ஹானம் பாளியா அத்தோ² நிய்யாதி. காமதண்ஹாதிஆதீ³ஹி தீஹி கோட்டா²ஸேஹி ச²பி தண்ஹா ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதா. ரூபாதீ³ஸு ஹி ச²ஸு ஆரம்மணேஸு காமஸ்ஸாத³வஸேன பவத்தா தண்ஹா காமதண்ஹா. ‘‘ப⁴விஸ்ஸதி அத்தா ச லோகோ சா’’தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தா தண்ஹா ப⁴வதண்ஹா. ‘‘ந ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தா தண்ஹா விப⁴வதண்ஹாதி. நனு ஸா த⁴ம்மதண்ஹாதி பத³ம் தண்ஹாய த⁴ம்மாரம்மணம் ஆரப்³ப⁴ பவத்திம் தீ³பேதி, ந அப்³யாகதபா⁴வம் தஸ்மா அஸாத⁴கந்தி.
த⁴ம்மதண்ஹா அப்³யாகதாதிகதா²வண்ணனா.
10. த⁴ம்மதண்ஹானது³க்க²ஸமுத³யோதிகதா²வண்ணனா
681-685. இதா³னி த⁴ம்மதண்ஹா நது³க்க²ஸமுத³யோதிகதா² நாம ஹோதி. தத்ராபி யஸ்மா ஸா த⁴ம்மதண்ஹாதி வுத்தா, தஸ்மா ந து³க்க²ஸமுத³யோதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி புப்³ப³ஸேலியானம்யேவ; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸம் புரிமகதா²ஸதி³ஸமேவாதி.
த⁴ம்மதண்ஹா நது³க்க²ஸமுத³யோதிகதா²வண்ணனா.
தேரஸமோ வக்³கோ³.