3. பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ மக்³க³கதா²வண்ணனா

576. இதா³னி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ மக்³க³கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீ ஹோதீ’’தி ஸுத்தம் நிஸ்ஸாய ‘‘பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி மஹாஸம்கி⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘ஸசே தஸ்ஸ மக்³க³பா⁴வனா அத்தி², பஞ்சவிஞ்ஞாணக³திகேன வா மக்³கே³ன, மக்³க³க³திகேஹி வா பஞ்சவிஞ்ஞாணேஹி ப⁴விதப்³ப³ம், ந ச தானி மக்³க³க³திகானி அனிப்³பா³னாரம்மணத்தா அலோகுத்தரத்தா ச, ந மக்³கோ³ பஞ்சவிஞ்ஞாணக³திகோ தேஸம் லக்க²ணேன அஸங்க³ஹிதத்தா’’தி சோதே³தும் நனு பஞ்சவிஞ்ஞாணா உப்பன்னவத்து²காதிஆதி³மாஹ. தத்ராயம் அதி⁴ப்பாயோ – யதி³ பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ மக்³க³பா⁴வனா ஸியா, யேன மனோவிஞ்ஞாணேன மக்³கோ³ ஸம்பயுத்தோ, தம்பி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ ஸியா. ஏவம் ஸந்தே யதி³த³ம் ‘‘பஞ்சவிஞ்ஞாணா உப்பன்னவத்து²கா’’திஆதி³ லக்க²ணம் வுத்தம், தம் ஏவம் அவத்வா ‘‘ச² விஞ்ஞாணா’’தி வத்தப்³ப³ம் ஸியா. ததா² பன அவத்வா ‘‘பஞ்சவிஞ்ஞாணா’’த்வேவ வுத்தம், தஸ்மா ந வதப்³ப³ம் ‘‘பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா’’தி. யஸ்மா சேத்த² அயமேவ அதி⁴ப்பாயோ, தஸ்மா ஸகவாதீ³ தம் லக்க²ணம் பரவாதி³ம் ஸம்படிச்சா²பேத்வா நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ அத்தி² மக்³க³பா⁴வனாதி ஆஹ.

அபரோ நயோ – பஞ்சவிஞ்ஞாணா உப்பன்னவத்து²கா, மக்³கோ³ அவத்து²கோபி ஹோதி. தே ச உப்பன்னாரம்மணா, மக்³கோ³ நவத்தப்³பா³ரம்மணோ. தே புரேஜாதவத்து²காவ மக்³கோ³ அவத்து²கோபி. தே புரேஜாதாரம்மணா, மக்³கோ³ அபுரேஜாதாரம்மணோ. தே அஜ்ஜ²த்திகவத்து²காவ மக்³கோ³ அவத்து²கோபி ஹோதி. தே ச ரூபாதி³வஸேன பா³ஹிராரம்மணா, மக்³கோ³ நிப்³பா³னாரம்மணோ. தே அனிருத்³த⁴ம் வத்து²ம் நிஸ்ஸயம் கத்வா பவத்தனதோ அஸம்பி⁴ன்னவத்து²கா, மக்³கோ³ அவத்து²கோபி. தே அனிருத்³தா⁴னேவ ரூபாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ பவத்தனதோ அஸம்பி⁴ன்னாரம்மணா, மக்³கோ³ நிப்³பா³னாரம்மணோ. தே நானாவத்து²கா, மக்³கோ³ அவத்து²கோ வா ஏகவத்து²கோ வா. தே நானாரம்மணா மக்³கோ³ ஏகாரம்மணோ. தே அத்தனோ அத்தனோவ ரூபாதி³கோ³சரே பவத்தனதோ ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தி, மக்³கோ³ ரூபாதீ³ஸு ஏகம்பி கோ³சரம் ந கரோதி. தே கிரியமனோதா⁴தும் புரேசாரிகம் கத்வா உப்பஜ்ஜனதோ ந அஸமன்னாஹாரா ந அமனஸிகாரா உப்பஜ்ஜந்தி, மக்³கோ³ நிராவஜ்ஜனோவ. தே ஸம்படிச்ச²னாதீ³ஹி வோகிண்ணா உப்பஜ்ஜந்தி, மக்³க³ஸ்ஸ வோகாரோயேவ நத்தி². தே அஞ்ஞமஞ்ஞம் புப்³ப³சரிமபா⁴வேன உப்பஜ்ஜந்தி, மக்³க³ஸ்ஸ தேஹி ஸத்³தி⁴ம் புரிமபச்சி²மதாவ நத்தி², தேஸம் அனுப்பத்திகாலே திக்க²விபஸ்ஸனாஸமயே, தேஸம் அனுப்பத்திதே³ஸே ஆருப்பேபி ச உப்பஜ்ஜனதோ. தே ஸம்படிச்ச²னாதீ³ஹி அந்தரிதத்தா ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸமனந்தரா உப்பஜ்ஜந்தி, மக்³க³ஸ்ஸ ஸம்படிச்ச²னாதீ³ஹி அந்தரிதபா⁴வோவ நத்தி². தேஸம் அஞ்ஞத்ர அபி⁴னிபாதா ஆபோ⁴க³மத்தம்பி கிச்சம் நத்தி², மக்³க³ஸ்ஸ கிலேஸஸமுக்³கா⁴தனம் கிச்சந்தி. யஸ்மா சேத்த² அயம்பி அதி⁴ப்பாயோ, தஸ்மா ஸகவாதீ³ இமேஹாகாரேஹி பரவாதி³ம் மக்³க³ஸ்ஸ அபஞ்சவிஞ்ஞாணக³திகபா⁴வம் ஸம்படிச்சா²பேத்வா நோ ச வத ரே வத்தப்³பே³ பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ அத்தி² மக்³க³பா⁴வனாதி ஆஹ.

577. ஸுஞ்ஞதம் ஆரப்³பா⁴தி ‘‘யதா² லோகுத்தரமக்³கோ³ ஸுஞ்ஞதம் நிப்³பா³னம் ஆரப்³ப⁴, லோகியோ ஸுத்³த⁴ஸங்கா²ரபுஞ்ஜம் ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதி, கிம் தே ஏவம் சக்கு²விஞ்ஞாண’’ந்தி புச்ச²தி. இதரோ ‘‘சக்கு²ஞ்ச படிச்ச ரூபே சா’’தி வசனதோ படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² ‘‘ந நிமித்தக்³கா³ஹீ’’தி வசனதோ யம் தத்த² அனிமித்தம், ததே³வ ஸுஞ்ஞதந்தி ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. சக்கு²ஞ்ச படிச்சாதி பஞ்ஹத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

578-579. சக்கு²விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தம் ஆரப்³பா⁴தி ஏத்த² அயமதி⁴ப்பாயோ – மனோவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ அத்தி² மக்³க³பா⁴வனா, மனோவிஞ்ஞாணஞ்ச அதீதானாக³தம்பி ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதி, கிம் தே ஏவம் சக்கு²விஞ்ஞாணம்பீதி. ப²ஸ்ஸம் ஆரப்³பா⁴திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா ந நிமித்தக்³கா³ஹீதி ஏத்த² ஜவனக்க²ணே ந நிமித்தக்³கா³ஹிதா வுத்தா, ந சக்கு²விஞ்ஞாணக்க²ணே. தஸ்மா லோகியமக்³க³ம்பி ஸந்தா⁴யேதம் அஸாத⁴கந்தி.

பஞ்சவிஞ்ஞாணஸமங்கி³ஸ்ஸ மக்³க³கதா²வண்ணனா.