4. சதுத்த²வக்³கோ³

1. கி³ஹிஸ்ஸ அரஹாதிகதா²வண்ணனா

387. இதா³னி கி³ஹிஸ்ஸ அரஹாதி கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் யஸகுலபுத்தாதீ³னம் கி³ஹிப்³யஞ்ஜனே டி²தானம் அரஹத்தப்பத்திம் தி³ஸ்வா ‘‘கி³ஹி அஸ்ஸ அரஹா’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² கி³ஹிஸ்ஸாதி யோ கி³ஹிஸம்யோஜனஸம்பயுத்ததாய கி³ஹி, ஸோ அரஹம் அஸ்ஸாதி அத்தோ². பரவாதீ³ பன அதி⁴ப்பாயம் அஸல்லக்கே²த்வா கி³ஹிப்³யஞ்ஜனமத்தமேவ பஸ்ஸந்தோ படிஜானாதி. இதா³னிஸ்ஸ ‘‘கி³ஹி நாம கி³ஹிஸம்யோஜனேன ஹோதி, ந ப்³யஞ்ஜனமத்தேன. யதா²ஹ ப⁴க³வா –

‘அலங்கதோ சேபி ஸமம் சரேய்ய,

ஸந்தோ த³ந்தோ நியதோ ப்³ரஹ்மசாரீ;

ஸப்³பே³ஸு பூ⁴தேஸு நிதா⁴ய த³ண்ட³ம்,

ஸோ ப்³ராஹ்மணோ ஸோ ஸமணோ ஸ பி⁴க்கூ²’’’தி. (த⁴. ப. 142);

இமம் நயம் த³ஸ்ஸேதும் அத்தி² அரஹதோதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவாதி.

கி³ஹிஸ்ஸ அரஹாதிகதா²வண்ணனா.

2. உபபத்திகதா²வண்ணனா

388. இதா³னி உபபத்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ஓபபாதிகோ ஹோதி தத்த²பரினிப்³பா³யீ’’திவசனானி (பு. ப. 35-40) அயோனிஸோ க³ஹேத்வா ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு உபபத்தியா அரஹாதி லத்³தி⁴, ‘‘யேஸம் வா உபஹச்சபரினிப்³பா³யீ’’தி பத³ம் பரிவத்தித்வா ‘‘உபபஜ்ஜபரினிப்³பா³யீ’’தி பரியாபுணந்தானம் ஸஹ உபபத்தியா அரஹா ஹோதீதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. தத்த² யஸ்மா உபபத்திசித்தம் நாம லோகியம், தேன ஸோதாபன்னாத³யோபி ந ஹோந்தி, பகே³வ அரஹா. தஸ்மாஸ்ஸ இமம் நயம் த³ஸ்ஸேதும் ஸஹ உபபத்தியா ஸோதாபன்னோதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

389. ஸாரிபுத்தோதிஆதி³ இமேஸு மஹாதே²ரேஸு கோ ஏகோபி ஸஹ உபபத்தியா அரஹா நாமாதி சோத³னத்த²ம் வுத்தம்.

390. உபபத்தேஸியேனாதி படிஸந்தி⁴சித்தேன. தஞ்ஹி உபபத்திம் ஏஸதி க³வேஸதி, தஸ்மா உபபத்தேஸியந்தி வுச்சதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

உபபத்திகதா²வண்ணனா.

3. அனாஸவகதா²வண்ணனா

391. இதா³னி அனாஸவகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யே த⁴ம்மா அனாஸவஸ்ஸ அரஹதோ, ஸப்³பே³ தே அனாஸவாதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய அரஹதோதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் அனாஸவா நாம மக்³கா³த³யோ, கிம் தஸ்ஸ தேயேவ உப்பஜ்ஜந்தீதி சோத³னத்த²ம் மக்³கோ³ ப²லந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். சக்கு² அனாஸவந்தி புட்டோ² தஸ்ஸ ஸாஸவத்தா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² அனாஸவஸ்ஸேதந்தி படிஜானாதி.

392. சீவரபஞ்ஹே ஏகோவ த⁴ம்மோ அனாஸவோ ஸாஸவோ ச ஹோதீதி லக்க²ணவிரோத⁴ப⁴யா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² அனாஸவஸ்ஸ ஹுத்வா ஸாஸவஸ்ஸ ஹோதீதி படிஜானாதி. தஞ்ஞேவ அனாஸவந்தி பஞ்ஹாத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஸகவாதீ³ பன தஞ்ஞேவாதி அனுஞ்ஞாதத்தா ‘‘மக்³கோ³ அனாஸவோ ஹுத்வா’’திஆதீ³ஹி சோதே³தி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

அனாஸவகதா²வண்ணனா.

4. ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா

393. இதா³னி ஸமன்னாக³தகதா² நாம ஹோதி. தத்த² த்³வே ஸமன்னாக³மா பச்சுப்பன்னக்க²ணே ஸமங்கீ³பா⁴வஸமன்னாக³மோ ச ரூபாவசராதீ³ஸு அஞ்ஞதரபூ⁴மிப்பத்திதோ படிலாப⁴ஸமன்னாக³மோ ச. ஸோ யாவ அதி⁴க³தவிஸேஸா ந பரிஹாயதி, தாவதே³வ லப்³ப⁴தி. யேஸம் பன ட²பேத்வா இமே த்³வே ஸமன்னாக³மே அஞ்ஞோ உபபத்தித⁴ம்மவஸேன ஏகோ ஸமன்னாக³மோ நாம ஹோதீதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம், தேஸம் பத்தித⁴ம்மோ நாம கோசி நத்தீ²தி அனுபோ³த⁴னத்த²ம் அரஹா சதூஹி ப²லேஹி ஸமன்னாக³தோதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, பத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத²ஸ்ஸ ‘‘யதி³ தே அரஹா சதூஹி க²ந்தே⁴ஹி விய சதூஹி ப²லேஹி ஸமன்னாக³தோ, ஏவம் ஸந்தே யே சதூஸு ப²லேஸு சத்தாரோ ப²ஸ்ஸாத³யோ, தேஹி தே அரஹதோ ஸமன்னாக³ததா பாபுணாதீ’’தி சோத³னத்த²ம் அரஹா சதூஹி ப²ஸ்ஸேஹீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் ஸப்³ப³ம் பரவாதி³னா ஏகக்க²ணே சதுன்னம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் அபா⁴வா படிக்கி²த்தம். அனாகா³மிபஞ்ஹாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

395. ஸோதாபத்திப²லம் வீதிவத்தோதி ந பட²மஜ்ஜா²னம் விய து³தியஜ்ஜா²னலாபீ⁴; புன அனுப்பத்தியா பன வீதிவத்தோதி புச்ச²தி. ஸோதாபத்திமக்³க³ந்திஆதி³ யம் வீதிவத்தோ, தேனஸ்ஸ புன அஸமன்னாக³மம் த³ஸ்ஸேதும் ஆரத்³த⁴ம்.

396. தேஹி ச அபரிஹீனோதி பஞ்ஹே யஸ்மா யதா² பச்சனீகஸமுதா³சாரேன லோகியஜ்ஜா²னத⁴ம்மா பரிஹாயந்தி, ந ஏவம் லோகுத்தரா. மக்³கே³ன ஹி யே கிலேஸா பஹீயந்தி, ப²லேன ச படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி, தே ததா² பஹீனாவ ததா² படிப்பஸ்ஸத்³தா⁴யேவ ச ஹோந்தி, தஸ்மா ஸகவாதி³னா ஆமந்தாதி படிஞ்ஞாதம். ஸ்வாயமத்தோ² பரதோ ‘‘அரஹதா சத்தாரோ மக்³கா³ படிலத்³தா⁴’’திஆதீ³ஸு பகாஸிதோயேவ. ஸேஸம் உத்தானத்த²மேவாதி.

ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா.

5. உபேக்கா²ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா

397. அரஹா ச²ஹி உபேக்கா²ஹீதி கதா²யபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அரஹா ஹி ச²ஸு த்³வாரேஸு உபேக்கா²னம் உப்பத்திப⁴ப்³ப³தாய தாஹி ஸமன்னாக³தோதி வுச்சதி, ந ஏகக்க²ணே ஸப்³பா³ஸம் உப்பத்திபா⁴வேனாதி.

உபேக்கா²ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா.

6. போ³தி⁴யாபு³த்³தோ⁴திகதா²வண்ணனா

398. இதா³னி போ³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² போ³தீ⁴தி சதுமக்³க³ஞாணஸ்ஸாபி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸாபி அதி⁴வசனம். தஸ்மா யேஸம் யதா² ஓதா³தேன வண்ணேன ஓதா³தோ, ஸாமேன வண்ணேன ஸாமோ, ஏவம் போ³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்யேவ; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ச அனுயோகோ³ ச ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா ச படிக்கே²போ ச இதரஸ்ஸ.

அதீதாயாதி பஞ்ஹே தஸ்மிம் க²ணே அபா⁴வதோ படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² படிலாப⁴ம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. புன கிச்சவஸேன புட்டோ² கிச்சாபா⁴வதோ படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² யம் தேன தாய கரணீயம் கதம், தத்த² ஸம்மோஹாபா⁴வம் படிஜானாதி. லேஸோகாஸம் பன அத³த்வா து³க்க²ம் பரிஜானாதீதிஆதி³னா நயேன புட்டோ² தஸ்ஸ கிச்சஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கி²பதி.

அனாக³தபஞ்ஹே தஸ்மிம் க²ணே மக்³க³ஞாணஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² ‘‘அக³மா ராஜக³ஹம் பு³த்³தோ⁴’’தி (ஸு. நி. 410) அனாக³தாய போ³தி⁴யா பு³த்³த⁴பா⁴வம் மஞ்ஞமானோ படிஜானாதி. போ³தி⁴கரணீயம் கரோதீதி புட்டோ² தஸ்மிம் க²ணே கிச்சாபா⁴வேன படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² யதி³ ந கரேய்ய, பு³த்³தோ⁴தி ந வுச்சேய்ய. யஸ்மா அவஸ்ஸம் கரிஸ்ஸதி, தஸ்மா கரோதியேவ நாமாதி படிஜானாதி. புன லேஸோகாஸம் அத³த்வா புட்டோ² படிக்கி²பதி. பச்சுப்பன்னபஞ்ஹோ ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்த³னாய உத்தானத்தோ²வ.

399. திஸ்ஸோ போ³தி⁴யோ ஏகதோ கத்வா புட்டோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸந்தா⁴ய தீஹிபி பு³த்³தோ⁴தி வத்தப்³ப³பா⁴வதோ படிஜானாதி. புன தீஹிதி புட்டோ² ஸப்³பா³ஸம் ஏகக்க²ணே அபா⁴வா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னஸ்ஸ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஸ்ஸ வஸேன படிஜானாதி. புன லேஸோகாஸம் அத³த்வா ஸததம் ஸமிதந்தி புட்டோ² படிக்கி²பதி.

ந ப³த்தப்³ப³ம் போ³தி⁴யாதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, போ³தி⁴யா அபா⁴வக்க²ணே அபு³த்³த⁴பா⁴வாபத்திதோ படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. நனு போ³தி⁴படிலாபா⁴தி பஞ்ஹே பன யஸ்மிம் ஸந்தானே போ³தி⁴ஸங்கா²தம் மக்³க³ஞாணம் உப்பன்னம், தத்த² பு³த்³தோ⁴தி ஸம்முதிஸப்³பா⁴வதோ படிஞ்ஞா தஸ்ஸேவ. தஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயம் அஜானித்வா ஹஞ்சீதி லத்³தி⁴ட்ட²பனா பரவாதி³ஸ்ஸ. இதா³னிஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணம் பாகடம் காதும் போ³தி⁴படிலாபா⁴ பு³த்³தோ⁴தி போ³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்ஸத்தோ² – ‘‘கிம் தே யஸ்மா போ³தி⁴படிலாபா⁴ பு³த்³தோ⁴, தஸ்மா போ³தி⁴யா பு³த்³தோ⁴’’தி. இதரோ ‘‘போ³தி⁴படிலாபோ⁴ நாம போ³தி⁴யா உப்பஜ்ஜித்வா நிருத்³தா⁴யபி ஸந்தானே உப்பன்னபா⁴வோயேவ. போ³தி⁴ நாம மக்³க³க்க²ணே ஞாண’’ந்தி இமம் விபா⁴க³ம் அஸல்லக்கே²ந்தோவ புன படிஜானாதி. ததோ ஸகவாதி³னா போ³தி⁴படிலாபா⁴ போ³தீ⁴தி புட்டோ² வசனோகாஸம் அலப⁴ந்தோ படிக்கி²பதீதி.

போ³தி⁴யாபு³த்³தோ⁴திகதா²வண்ணனா.

இதி இமா திஸ்ஸோபி கதா² உத்தராபத²கானம்யேவ.

7. லக்க²ணகதா²வண்ணனா

400. இதா³னி லக்க²ணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘யேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ மஹாபுரிஸஸ்ஸ த்³வேவ க³தியோ ப⁴வந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.258) இமம் ஸுத்தம் அயோனிஸோ க³ஹேத்வா லக்க²ணஸமன்னாக³தோ போ³தி⁴ஸத்தோவ ஹோதீதி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ.

சக்கவத்திஸத்தோதி பஞ்ஹேஸு யஸ்மா சக்கவத்தீ ஸத்தோபி ச போ³தி⁴ஸத்தோபி, தஸ்மா அபோ³தி⁴ஸத்தம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. போ³தி⁴ஸத்தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி.

402. த்³வத்திம்ஸிமானீதிஸுத்தம் போ³தி⁴ஸத்தமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஸோ ஹி பச்சி²மே ப⁴வே பு³த்³தோ⁴ ஹோதி, இதரேஸு சக்கவத்தீ, தஸ்மா ஆப⁴தம்பி அனாப⁴தஸதி³ஸமேவாதி.

லக்க²ணகதா²வண்ணனா.

8. நியாமோக்கந்திகதா²வண்ணனா

403. இதா³னி நியாமோக்கந்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் க⁴டிகாரஸுத்தே ஜோதிபாலஸ்ஸ பப்³ப³ஜ்ஜம் ஸந்தா⁴ய ‘‘போ³தி⁴ஸத்தோ கஸ்ஸபப⁴க³வதோ பாவசனே ஓக்கந்தனியாமோ சரிதப்³ரஹ்மசரியோ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய போ³தி⁴ஸத்தோதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, லத்³தி⁴யம் ட²த்வா படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ யஸ்மா நியாமோதி வா ப்³ரஹ்மசரியந்தி வா அரியமக்³க³ஸ்ஸ நாமம், போ³தி⁴ஸத்தானஞ்ச ட²பேத்வா பாரமீபூரணம் அஞ்ஞா நியாமோக்கந்தி நாம நத்தி². யதி³ ப⁴வேய்ய, போ³தி⁴ஸத்தோ ஸோதாபன்னோ ஸாவகோ ப⁴வேய்ய. ந சேதமேவம். கேவலஞ்ஹி நம் பு³த்³தா⁴ அத்தனோ ஞாணப³லே ட²த்வா – ‘‘அயம் பு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ப்³யாகரோந்தி, தஸ்மா புன போ³தி⁴ஸத்தோதி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. பச்சி²மப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ. து³தியபஞ்ஹே ஜோதிபாலகாலம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா தஸ்ஸேவ. ஸாவகோ ஹுத்வாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனுஸ்ஸவியோதி அனுஸ்ஸவேன படிவித்³த⁴த⁴ம்மோ. பச்சி²மப⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பித்வா ஜோதிபாலகாலே அனுஸ்ஸவம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி.

404. அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரந்திஆளாரஞ்ச ராமபுத்தஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம். ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³திஆதி³ ‘‘ஓக்கந்தனியாமாவ ஸாவகா ஹோந்தி, ந இதரே ஓக்கந்தனியாமா ஏவரூபா ஹோந்தீ’’தி த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம்.

ஸாவகோ ஜாதிம் வீதிவத்தோதி யாய ஜாதியா ஸாவகோ, தம் வீதிவத்தோ அஞ்ஞஸ்மிம் ப⁴வே அஸாவகோ ஹோதீதி புச்ச²தி. இதரோ ஸோதாபன்னாதீ³னம் ஸோதாபன்னாதி³ஸாவகபா⁴வதோ படிக்கி²பதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

நியாமோக்கந்திகதா²வண்ணனா.

9. அபராபி ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா

406. இதா³னி அபராபி ஸமன்னாக³தகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘சதுத்த²மக்³க³ட்டோ² புக்³க³லோ பத்தித⁴ம்மவஸேன தீஹி ப²லேஹி ஸமன்னாக³தோ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² சதூஹி ப²லேஹி ஸமன்னாக³தகதா²யம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

அபராபி ஸமன்னாக³தகதா²வண்ணனா.

10. ஸப்³ப³ஸம்யோஜனப்பஹானகதா²வண்ணனா

413. இதா³னி ஸம்யோஜனப்பஹானகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘நிப்பரியாயேனேவ ஸப்³ப³ஸம்யோஜனப்பஹானம் அரஹத்த’’ந்தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. புன ஸப்³பே³ ஸம்யோஜனாதி புட்டோ² ஹேட்டா² வுத்தமக்³க³த்தயேன பஹீனே ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² தேன மக்³கே³ன அப்பஹீனஸ்ஸ அபா⁴வா படிஜானாதி. ஸக்காயதி³ட்டி²ஆதீ³ஸுபி பட²மமக்³கே³ன பஹீனபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, சதுத்த²மக்³கே³ன அனவஸேஸப்பஹானம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஏஸேவ நயோ ஸப்³ப³த்தா²தி.

ஸப்³ப³ஸம்யோஜனப்பஹானகதா²வண்ணனா.

சதுத்தோ² வக்³கோ³.