5. பஞ்சமவக்³கோ³

1. விமுத்திகதா²வண்ணனா

418. இதா³னி விமுத்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² விபஸ்ஸனா, மக்³கோ³, ப²லம், பச்சவேக்க²ணந்தி சதுன்னம் ஞாணானம் விமுத்திஞாணந்தி நாமம். தேஸு விபஸ்ஸனாஞாணம் நிச்சனிமித்தாதீ³ஹி விமுத்தத்தா, தத³ங்க³விமுத்திபா⁴வேன வா விமுத்தத்தா விமுத்திஞாணம். மக்³கோ³ ஸமுச்சே²த³விமுத்தி, ப²லம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விமுத்தி, பச்சவேக்க²ணஞாணம் பன விமுத்திம் ஜானாதீதி விமுத்திஞாணம். ஏவம் சதுப்³பி³தே⁴ விமுத்திஞாணே நிப்பரியாயேன ப²லஞாணமேவ விமுத்தி. ஸேஸானி ‘‘விமுத்தானீ’’தி வா ‘‘அவிமுத்தானீ’’தி வா ந வத்தப்³பா³னி. தஸ்மா ‘‘இத³ம் நாம விமுத்திஞாணம் விமுத்த’’ந்தி அவத்வா அவிஸேஸேனேவ ‘‘விமுத்திஞாணம் விமுத்த’’ந்தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. புன யம்கிஞ்சீதி புட்டோ² பச்சவேக்க²ணாதீ³னி ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. படிபன்னஸ்ஸாதி புட்டோ² மக்³க³ஞாணஸ்ஸ அனாஸவதம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. யஸ்மா பன தம் ஸோதாபன்னஸ்ஸ ப²லே டி²தஸ்ஸ ஞாணம் ந ஹோதி, தஸ்மா விமுத்தம் நாம ந ஹோதீதி சோத³னத்த²ம் புன ஸகவாதீ³ ஸோதாபன்னஸ்ஸாதிஆதி³மாஹ. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

விமுத்திகதா²வண்ணனா.

2. அஸேக²ஞாணகதா²வண்ணனா

421. இதா³னி அஸேக²கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யஸ்மா ஆனந்த³த்தே²ராத³யோ ஸேகா² ‘‘உளாரோ ப⁴க³வா’’திஆதி³னா நயேன அஸேகே² ஜானந்தி, தஸ்மா ‘‘ஸேக²ஸ்ஸ அஸேக²ஞாணம் அத்தீ²’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஜானாதி பஸ்ஸதீதி இத³ம் அத்தனா அதி⁴க³தஸ்ஸ ஜானனவஸேன வுத்தம். கோ³த்ரபு⁴னோதிஆதி³ ஹேட்டி²மாய பூ⁴மியம் டி²தஸ்ஸ உபரூபரிஞாணஸ்ஸ அபா⁴வத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். நனு ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ ஸேகோ² ‘‘உளாரோ ப⁴க³வா’’தி ஜானாதீதி பரவாதீ³ அஸேகே² ப⁴க³வதி பவத்தத்தா தம் அஸேக²ஞாணந்தி இச்ச²தி, ந பனேதம் அஸேக²ம். தஸ்மா ஏவம் பதிட்டா²பிதாபி லத்³தி⁴ அப்பதிட்டா²பிதாவ ஹோதீதி.

அஸேக²ஞாணகதா²வண்ணனா.

3. விபரீதகதா²வண்ணனா

424. இதா³னி விபரீதகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘ய்வாயம் பத²வீகஸிணே பத²வீஸஞ்ஞீ ஸமாபஜ்ஜதி, தஸ்ஸ தம் ஞாணம் விபரீதஞாண’’ந்தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம், தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. பத²விம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னனிமித்தஞ்ஹி ந பத²வீயேவ, தத்ர சாயம் பத²வீஸஞ்ஞீ. தஸ்மா விபரீதஞாணந்தி அயமேதஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ. ததோ ஸகவாதீ³ ‘‘லக்க²ணபத²வீபி ஸஸம்பா⁴ரபத²வீபி நிமித்தபத²வீபி பத²வீதே³வதாபி ஸப்³பா³ பத²வீயேவ, தாஸு பத²வீதி ஞாணம் விபரீதம் ந ஹோதி. அனிச்சே நிச்சந்திஆதி³விபரியேஸோ பன விபரீதஞாணம் நாம. கிம் தே இத³ம் ஏதேஸு அஞ்ஞதர’’ந்தி சோதே³தும் அனிச்சே நிச்சந்திஆதி³மாஹ. இதரோ விபல்லாஸலக்க²ணாபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, பத²வீனிமித்தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி.

குஸலந்தி ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் ஞாணம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். அத்தி² அரஹதோதி பஞ்ஹேஸுபி விபல்லாஸலக்க²ணாபா⁴வேன படிக்கி²பதி. பத²வீனிமித்தம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸப்³பே³வ பத²வீதி ஸப்³ப³ம் தம் பத²வீகஸிணம் லக்க²ணபத²வீயேவ ஹோதீதி புச்ச²தி. ஸகவாதீ³ ததா² அபா⁴வதோ படிக்கி²பதி. நனு பத²வீ அத்தி², அத்தி² ச கோசி பத²விம் பத²விதோ ஸமாபஜ்ஜதீதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்ஸத்தோ² – நனு நிமித்தபத²வீ அத்தி², அத்தி² ச கோசி தம் பத²விம் பத²விதோயேவ ஸமாபஜ்ஜதி, ந ஆபதோ வா தேஜதோ வாதி. பத²வீ அத்தீ²திஆதி³ ‘‘யதி³ யம் யதா² அத்தி², தம் ததா² ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஞாணம் விபரீதம் ஹோதி, நிப்³பா³னம் அத்தி², தம்பி ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ ஸப்³ப³விபரியேஸஸமுக்³கா⁴தனம் மக்³க³ஞாணம்பி தே விபரீதம் ஹோதூ’’தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தந்தி.

விபரீதகதா²வண்ணனா.

4. நியாமகதா²வண்ணனா

428-431. இதா³னி நியாமகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யோ புக்³க³லோ ஸம்மத்தனியாமம் ஓக்கமிஸ்ஸதி, தம் ‘‘ப⁴ப்³போ³ ஏஸ த⁴ம்மம் அபி⁴ஸமேது’’ந்தி யஸ்மா ப⁴க³வா ஜானாதி, தஸ்மா ‘‘அனியதஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸேவ ஸதோ புக்³க³லஸ்ஸ நியாமக³மனாய ஞாணம் அத்தீ²’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி உத்தராபத²கானம்; தே ஸந்தா⁴ய அனியதஸ்ஸாதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² நியாமக³மனாயாதி நியாமோ வுச்சதி மக்³கோ³, மக்³க³க³மனாய மக்³கோ³க்கமனாயாதி அத்தோ². யம் பனஸ்ஸ ஞாணம் தி³ஸ்வா ப⁴க³வா ‘‘ப⁴ப்³போ³ அய’’ந்தி ஜானாதி, தம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ.

அத²ஸ்ஸ ஸகவாதீ³ அயுத்தவாதி³தம் தீ³பேதும் நியதஸ்ஸாதி விபரீதானுயோக³மாஹ. தத்த² பட²மபஞ்ஹே மக்³கே³ன நியதஸ்ஸ அனியாமக³மனாய ஞாணம் நாம நத்தீ²தி படிக்கி²பதி. து³தியே நத்தி²பா⁴வேன படிஜானாதி. ததியே அனியதஸ்ஸ நத்தீ²தி புட்ட²த்தா லத்³தி⁴விரோதே⁴ன படிக்கி²பதி. புன பட²மபஞ்ஹமேவ சதுத்த²ம் கத்வா நியதஸ்ஸ நியாமக³மனாதி³வஸேன தயோ பஞ்ஹா கதா. தேஸு பட²மே யஸ்மா ஆதி³மக்³கே³ன நியதஸ்ஸ புன தத³த்தா²ய ஞாணம் நத்தி², தஸ்மா படிக்கி²பதி. து³தியே நத்தி²பா⁴வேனேவ படிஜானாதி. ததியே லத்³தி⁴விரோதே⁴னேவ படிக்கி²பதி. புன பட²மபஞ்ஹம் அட்ட²மம் கத்வா அனியதஸ்ஸ அனியாமக³மனாதி³வஸேன தயோ பஞ்ஹா கதா. தேஸம் அத்தோ² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. புன பட²மபஞ்ஹமேவ த்³வாத³ஸமம் கத்வா தம்மூலகா அத்தி² நியாமோதிஆத³யோ பஞ்ஹா கதா. தத்த² யஸ்மா நியாமக³மனாய ஞாணம் நாம மக்³க³ஞாணமேவ ஹோதி, தஸ்மா தம் ஸந்தா⁴ய அத்தி² நியாமோதி வுத்தம். இதரோ பன நியாமோதி வுத்தே படிக்கி²பதி, ஞாணந்தி வுத்தே படிஜானாதி. ஸதிபட்டா²னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. பச்சனீகம் உத்தானத்த²மேவ. கோ³த்ரபு⁴னோதிஆதி³ யேன யம் அப்பத்தம், தஸ்ஸ தம் நத்தீ²தி த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம். ப⁴க³வா ஜானாதீதி அத்தனோ ஞாணப³லேன ஜானாதி, ந தஸ்ஸ நியாமக³மனஞாணஸப்³பா⁴வதோ. தஸ்மா இமினா காரணேன பதிட்டி²தாபிஸ்ஸ லத்³தி⁴ அப்பதிட்டி²தாயேவாதி.

நியாமகதா²வண்ணனா.

5. படிஸம்பி⁴தா³கதா²வண்ணனா

432-433. இதா³னி படிஸம்பி⁴தா³கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘யம்கிஞ்சி அரியானம் ஞாணம், ஸப்³ப³ம் லோகுத்தரமேவா’’தி க³ஹேத்வா ‘‘ஸப்³ப³ம் ஞாணம் படிஸம்பி⁴தா³’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸம்முதிஞாணபஞ்ஹேஸு பத²வீகஸிணஸம்முதியம் ஸமாபத்திஞாணம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, நிருத்திஞாணம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. யே கேசி ஸம்முதிந்தி பஞ்ஹே புது²ஜ்ஜனே ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. சேதோபரியாயபஞ்ஹேஸு புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ ஞாணம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, அரியஸ்ஸ ஞாணம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ஸப்³பா³ பஞ்ஞாதிபஞ்ஹேஸு கஸிணஸமாபத்திபஞ்ஹம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, லோகுத்தரம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. பத²வீகஸிணஸமாபத்திந்திஆதி³ ‘‘யா ஏதேஸு ஏத்தகேஸு டா²னேஸு பஞ்ஞா, கிம் ஸப்³பா³ ஸா படிஸம்பி⁴தா³’’தி புச்ச²னத்த²ம் வுத்தம். தேன ஹி ஸப்³ப³ம் ஞாணந்தி யஸ்மா ஸப்³பா³ லோகுத்தரபஞ்ஞா படிஸம்பி⁴தா³, தஸ்மா ஸப்³ப³ந்தி வசனம் ஸாமஞ்ஞப²லேன ஸத்³தி⁴ம் பதிட்டா²பேதீதி.

படிஸம்பி⁴தா³கதா²வண்ணனா.

6. ஸம்முதிஞாணகதா²வண்ணனா

434-435. இதா³னி ஸம்முதிஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஸம்முதிஸச்சம் பரமத்த²ஸச்சந்தி த்³வே ஸச்சானி. யே பன ஏவம் விபா⁴க³ம் அகத்வா ஸச்சந்தி வசனஸாமஞ்ஞேன ஸம்முதிஞாணம்பி ‘‘ஸச்சாரம்மணமேவா’’தி வத³ந்தி, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கா; தே அயுத்தவாதி³னோதி தேஸம் வாத³விஸோத⁴னத்த²ம் அயம் கதா² ஆரத்³தா⁴. தத்த² ந வத்தப்³ப³ந்தி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, பரமத்த²ஸச்சம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ஸம்முதிஸச்சம்ஹீதி ஸம்முதிம் அனுபவிட்டே² ஸச்சம்ஹி. பச்சத்தே வா பு⁴ம்மவசனம், ஸம்முதிஸச்சந்தி அத்தோ². ஸம்முதிஞாணம் ஸச்சாரம்மணஞ்ஞேவாதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ நம் ‘‘யதி³ தம் அவிஸேஸேன ஸச்சாரம்மணஞ்ஞேவ, தேன ஞாணேன து³க்க²பரிஞ்ஞாதீ³னி கரேய்யா’’தி சோதே³தும் தேன ஞாணேனாதிஆதி³மாஹ.

ஸம்முதிஞாணகதா²வண்ணனா.

7. சித்தாரம்மணகதா²வண்ணனா

436-438. இதா³னி சித்தாரம்மணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² சேதோபரியாயே ஞாணந்தி வசனமத்தமேவ க³ஹேத்வா ‘‘தம் ஞாணம் சித்தாரம்மணமேவா’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத²ஸ்ஸ ‘‘யோ ஸராகா³தி³வஸேன சித்தம் ஜானாதி, தஸ்ஸ ராகா³த³யோபி ஆரம்மணா ஹோந்தி, தஸ்மா ந வத்தப்³ப³ம் தம் சித்தாரம்மணஞ்ஞேவா’’தி சோத³னத்த²ம் நனு அத்தி² கோசீதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். ப²ஸ்ஸாரம்மணேதி ப²ஸ்ஸஸங்கா²தே ஆரம்மணே. வேத³னாரம்மணேதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. புன ப²ஸ்ஸாரம்மணே ஞாணம் ந வத்தப்³ப³ந்தி புட்டோ² ப²ஸ்ஸஸ்ஸ பு²ஸனலக்க²ணம் மனஸிகரோதோ ப²ஸ்ஸோவாரம்மணம் ஹோதீதி படிஜானாதி. கிம் பனேதம் ப²ஸ்ஸபரியாயே ஞாணந்தி புட்டோ² பன தாதி³ஸஸ்ஸ ஸுத்தபத³ஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கி²பதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதா³னி யம் நிஸ்ஸாய லத்³தி⁴, ததே³வ த³ஸ்ஸேத்வா லத்³தி⁴ம் பதிட்டா²பேதும் நனு சேதோபரியாயே ஞாணந்திஆதி³மாஹ. ஸா பனேஸா வசனமத்தாபி⁴னிவேஸேன பதிட்டா²பிதாபி அப்பதிட்டா²பிதாவ ஹோதீதி.

சித்தாரம்மணகதா²வண்ணனா.

8. அனாக³தஞாணகதா²வண்ணனா

439-440. இதா³னி அனாக³தஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² அனாக³தம் நாம அந்தரம்பி அத்தி², அனந்தரம்பி. தேஸு அனந்தரே ஏகந்தேனேவ ஞாணம் நத்தி². யதா² ச அனந்தரே, ததா² ஏகவீதி²ஏகஜவனபரியாபன்னேபி. தத்த² யே ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி அனாக³தே ஞாணம் இச்ச²ந்தி, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கா; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யம் தே அனாக³தே ஞாணம், கிம் தேன அனந்தரம் அனாக³தம் மூலாதி³வஸேன ஜானாதீ’’தி சோதே³தும் அனாக³தம் மூலதோதிஆதி³மாஹ. தத்த² மூலதோதிஆதீ³னி ஸப்³பா³னி காரணவேவசனானேவ. காரணஞ்ஹி யம் அத்தனோ ப²லம் கரோதி, தம் தத்த² மூலயதி பதிட்டா²தீதி மூலம். ததோ ச தம் ஹினோதி பவத்தயதீதி ஹேது. ததே³வ தம் நிதே³தி ‘‘ஹந்த³ நம் க³ண்ஹதா²’’தி. நிய்யாதேதி வியாதி நிதா³னம். ததோ தம் ஸம்ப⁴வதீதி ஸம்ப⁴வோ. பப⁴வதீதி பப⁴வோ. தத்த² ச தம் ஸமுட்டா²தி, தம் வா நம் ஸமுட்டா²பேதீதி ஸமுட்டா²னம். ததே³வ நம் ஆஹரதீதி ஆஹாரோ. தஞ்சஸ்ஸ அபரிச்சஜிதப்³ப³ட்டே²ன ஆரம்மணம். ததே³வ சேதம் படிச்ச ஏதீதி பச்சயோ. ததோ நம் ஸமுதே³தீதி ஸமுத³யோதி வுச்சதி. யஸ்மா பன அனந்தரம் சித்தம் ஏதேஹாகாரேஹி ந ஸக்கா ஜானிதும், தஸ்மா ந ஹேவந்தி படிக்கி²பதி. அனாக³தம் ஹேதுபச்சயதந்தி யா அனந்தரானாக³தே சித்தே ஹேதுபச்சயதா, தம் ஜானாதி. யே தத்த² த⁴ம்மா ஹேதுபச்சயா ஹோந்தி, தே ஜானாதீதி அத்தோ². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கோ³த்ரபு⁴னோதிஆதி³ யஸ்மிம் அனாக³தே ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, தம் ஸரூபதோ த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். பாடலிபுத்தஸ்ஸாதி ஸுத்தம் யஸ்மிம் அனாக³தே ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, தம் த³ஸ்ஸேதும் ஆஹடம். யஸ்மா பனேதம் ந ஸப்³ப³ஸ்மிம் அனாக³தே ஞாணஸ்ஸ ஸாத⁴கம்; தஸ்மா அனாஹடமேவாதி.

அனாக³தஞாணகதா²வண்ணனா.

9. படுப்பன்னஞாணகதா²வண்ணனா

441-442. இதா³னி படுப்பன்னஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சதோ தி³ட்டே²ஸு தம்பி ஞாணம் அனிச்சதோ தி³ட்ட²ம் ஹோதீ’’தி வசனம் நிஸ்ஸாய ‘‘அவிஸேஸேன ஸப்³ப³ஸ்மிம் பச்சுப்பன்னே ஞாணம் அத்தீ²’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய படுப்பன்னேதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ அவிஸேஸேன படுப்பன்னே ஞாணம் அத்தி², க²ணபச்சுப்பன்னேபி தேன ப⁴விதப்³ப³ம். ஏவம் ஸந்தே த்³வின்னம் ஞாணானம் ஏகதோ அபா⁴வா தேனேவ ஞாணேன தம் ஜானிதப்³ப³ம் ஹோதீ’’தி சோத³னத்த²ம் தேனாதி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² பட²மபஞ்ஹே தேனேவ தம் ஜானிதும் ந ஸக்காதி படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ. து³தியபஞ்ஹே ஸந்ததிம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா தஸ்ஸேவ. படிபாடிதோ ப⁴ங்க³ம் பஸ்ஸந்தோ ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனேனேவ ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனாஞாணம் பஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. தேன ஞாணேன தம் ஞாணம் ஜானாதீதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தேன ப²ஸ்ஸேன தம் ப²ஸ்ஸந்திஆதீ³னிஸ்ஸ லேஸோகாஸனிவாரணத்த²ம் வுத்தானி. யம் பனேதேன லத்³தி⁴பதிட்டா²பனத்த²ம் நனு ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² நயதோ தம் ஞாணம் தி³ட்ட²ம் ஹோதி, ந ஆரம்மணதோதி அதி⁴ப்பாயேன படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தஸ்மா ஏவம் பதிட்டி²தாபிஸ்ஸ லத்³தி⁴ அப்பதிட்டி²தாவ ஹோதி.

படுப்பன்னஞாணகதா²வண்ணனா.

10. ப²லஞாணகதா²வண்ணனா

443-444. இதா³னி ப²லே ஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ‘‘பு³த்³தா⁴பி ஸத்தானம் அரியப²லப்பத்தியா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தி ஸாவகாபி, இதி இமினா ஸாமஞ்ஞேன பு³த்³தா⁴னம் விய ஸாவகானம்பி தேன தேன ஸத்தேன பத்தப்³பே³ ப²லே ஞாணம் அத்தீ²’’தி யேஸம் லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய ஸாவகஸ்ஸாதி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. அத² நம் ‘‘யதி³ ஸாவகஸ்ஸ ப²லே ஞாணம் அத்தி², யதா² பு³த்³தா⁴ ஸமானேபி ஸோதாபத்திப²லே அத்தனோ ஞாணப³லேன ‘அயம் ஏகபீ³ஜீ, அயம் கோலம்கோலோ, அயம் ஸத்தக்க²த்துபரமோ’தி ப²லஸ்ஸகதம் பஞ்ஞபேந்தி, கிம் தே ஏவம் ஸாவகோபீ’’தி சோதே³தும் ஸாவகோ ப²லஸ்ஸ கதம் பஞ்ஞபேதீதி ஆஹ. இதரோ படிக்கி²பதி.

அத்தி² ஸாவகஸ்ஸ ப²லபரோபரியத்தீதிஆதி³ ப²லே ஞாணஸ்ஸ அத்தி²தாய பச்சயபுச்ச²னத்த²ம் வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – பு³த்³தா⁴னம் ‘‘இத³ம் ப²லம் பரம், இத³ம் ஓபர’’ந்தி ஏவம் ப²லானம் உச்சாவசபா⁴வஜானனஸங்கா²தா ப²லே பரோபரியத்தி நாம அத்தி². ததா² இந்த்³ரியபுக்³க³லபரோபரியத்தியோ, தாஸம் அத்தி²தாய தஸ்ஸ தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் இந்த்³ரியானம் வஸேன தம் தம் ப²லம் ஜானந்தி, கிம் தே ஸாவகஸ்ஸாபி ஏதா பரோபரியத்தியோ அத்தீ²தி.

அத்தி² ஸாவகஸ்ஸ க²ந்த⁴பஞ்ஞத்தீதிஆதீ³னிபி ‘‘யதி³ தே ஸாவகஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் விய ப²லே ஞாணம் அத்தி², இமா ஹி பிஸ்ஸ பஞ்ஞத்தீஹி ப⁴விதப்³ப³ம். கிமஸ்ஸ தா அத்தி², ஸக்கோதி ஸோ ஏதா பஞ்ஞத்தியோ அத்தனோ ப³லேன ஜானிதும் வா பஞ்ஞபேதும் வா’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தானி. ஸாவகோ ஜினோதிஆதி³ ‘‘யதி³ ஸாவகஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் விய ப²லே ஞாணம் அத்தி², ஏவம் ஸந்தே ஸ்வேவ ஜினோ’’தி சோத³னத்த²ம் வுத்தம். ஸாவகோ அனுப்பன்னஸ்ஸாதி பஞ்ஹேபி அயமேவ நயோ. அஞ்ஞாணீதி பஞ்ஹே அவிஜ்ஜாஸங்கா²தஸ்ஸ அஞ்ஞாணஸ்ஸ விஹதத்தா படிக்கி²த்தோ, ந பனஸ்ஸ பு³த்³தா⁴னம் விய ப²லே ஞாணம் அத்தி². தஸ்மா அப்பதிட்டி²தோவ பரவாதீ³வாதோ³தி.

ப²லஞாணகதா²வண்ணனா.

பஞ்சமோ வக்³கோ³.

மஹாபண்ணாஸகோ ஸமத்தோ.