3. ததியவக்³கோ³

1. ப³லகதா²வண்ணனா

354. இதா³னி ப³லகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் அனுருத்³த⁴ஸம்யுத்தே ‘‘இமேஸஞ்ச பனாஹம், ஆவுஸோ, சதுன்னம் ஸதிபட்டா²னானம் பா⁴விதத்தா ப³ஹுலீகதத்தா டா²னஞ்ச டா²னதோ அட்டா²னஞ்ச அட்டா²னதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாமீ’’திஆதீ³னி (ஸம். நி. 5.913) த³ஸஸுத்தானி அயோனிஸோ க³ஹேத்வா ‘‘ததா²க³தப³லம் ஸாவகஸாதா⁴ரண’’ந்தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, லத்³தி⁴யம் ட²த்வா படிஞ்ஞா பரவாதி³ஸ்ஸ. ததா²க³தப³லஞ்ச நாமேதம் ஸாவகேஹி ஸாதா⁴ரணம்பி அத்தி² அஸாதா⁴ரணம்பி ஸாதா⁴ரணாஸாதா⁴ரணம்பி. தத்த² ஆஸவானம் க²யே ஞாணம் ஸாதா⁴ரணம். இந்த்³ரியபரோபரியத்திஞாணம் அஸாதா⁴ரணம். ஸேஸம் ஸாதா⁴ரணஞ்ச அஸாதா⁴ரணஞ்ச. டா²னாட்டா²னாதீ³னி ஹி ஸாவகா பதே³ஸேன ஜானந்தி, ததா²க³தா நிப்பதே³ஸேன. இதி தானி உத்³தே³ஸதோ ஸாதா⁴ரணானி, ந நித்³தே³ஸதோ. அயம் பன அவிஸேஸேன ஸப்³ப³ம்பி ஸாதா⁴ரணந்தி ஆஹ. தமேனம் ததோ விவேசேதும் ததா²க³தப³லம் ஸாவகப³லந்தி புன அனுயோகோ³ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² பட²மபஞ்ஹே நித்³தே³ஸதோ ஸப்³பா³காரவிஸயதம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. து³தியபஞ்ஹே உத்³தே³ஸதோ டா²னாட்டா²னமத்தாதி³ஜானனவஸேன படிஜானாதி. தஞ்ஞேவாதிஆதி³பஞ்ஹேஸு ஸப்³பா³காரேன நின்னானாகரணதாய அபா⁴வேன படிக்கி²பதி. புப்³ப³யோகோ³ ச புப்³ப³சரியா ச அத்த²தோ ஏகம், ததா² த⁴ம்மக்கா²னஞ்ச த⁴ம்மதே³ஸனா ச.

இந்த்³ரியபரோபரியத்திபஞ்ஹே ஏகதே³ஸேன ஸாதா⁴ரணதம் ஸந்தா⁴ய ஸாவகவிஸயே படிஜானாதி.

355. இதா³னி யஸ்மா உத்³தே³ஸதோ டா²னாட்டா²னாதீ³னி ஸாவகோ ஜானாதி, தஸ்மா ஸாவகஸ்ஸ ததா² ஜானனம் பகாஸேத்வா தேன ஜானனமத்தஸாமஞ்ஞேன தேஸம் ஸாவகஸாதா⁴ரணத்தம் பதிட்டா²பேதும் ஸாவகோ டா²னாட்டா²னம் ஜானாதீதிஆத³யோ பரவாதி³பஞ்ஹா ஹோந்தி. தத்த² இந்த்³ரியபரோபரியத்திஞாணம் ச²ன்னம் அஸாதா⁴ரணஞாணானம் அஞ்ஞதரந்தி ந க³ஹிதம். ஆஸவக்க²யேன வா ஆஸவக்க²யந்தி யம் ததா²க³தஸ்ஸ ஆஸவக்க²யேன ஸத்³தி⁴ம் ஸாவகஸ்ஸ ஆஸவக்க²யம் படிச்ச வத்தப்³ப³ம் ஸியா நானாகரணம், தம் நத்தி². விமுத்தியா வா விமுத்திந்தி பதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

356. இதா³னி யம் ஸகவாதி³னா ‘‘ஆஸவானம் க²யே ஞாணம் ஸாதா⁴ரண’’ந்தி அனுஞ்ஞாதம், தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா ஸேஸானம்பி ஸாதா⁴ரணபா⁴வம் புச்சி²தும் புன ஆஸவானம் க²யேதிஆத³யோ பரவாதி³பஞ்ஹாவ ஹோந்தி. தேஸம் விஸ்ஸஜ்ஜனே ஸகவாதி³னா ஆஸவக்க²யே விஸேஸாபா⁴வேன தம் ஞாணம் ஸாதா⁴ரணந்தி அனுஞ்ஞாதம். இதரேஸுபி விஸேஸாபா⁴வேன ஸாதா⁴ரணதா படிக்கி²த்தா. புன டா²னாட்டா²னாதீ³னம் ஆஸவக்க²யேனேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா அஸாதா⁴ரணபுச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸேவ. தத்த² ஆஸவக்க²யஞாணே படிக்கே²போ, ஸேஸேஸு ச படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ததோ இந்த்³ரியபரோபரியத்தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா அஸாதா⁴ரணபுச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸா ஸங்கி²பித்வா த³ஸ்ஸிதா. ததா²பி இந்த்³ரியபரோபரியத்தே படிஞ்ஞா, ஸேஸேஸு ச படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ததோ டா²னாட்டா²னாதீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா இந்த்³ரியபரோபரியத்தஸ்ஸ ஸாதா⁴ரணபுச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. ஸாபி ஸங்கி²பித்வாவ த³ஸ்ஸிதா. தத்த² இந்த்³ரியபரோபரியத்தே படிக்கே²போ. ஸேஸேஸு ச படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸாதி.

ப³லகதா²வண்ணனா.

2. அரியந்திகதா²வண்ணனா

357. இதா³னி அரியந்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ந கேவலம் ஆஸவக்க²யஞாணமேவ அரியம், அத² கோ² புரிமானிபி நவ ப³லானி அரியானி’’ச்சேவ லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய அரியந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. புன யதி³ தம் அரியம், மக்³கா³தீ³ஸு தேன அஞ்ஞதரேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி மக்³கா³தி³வஸேன புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ.

புன ஸுஞ்ஞதாரம்மணாதி³வஸேன புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² த்³வே ஸுஞ்ஞதா – ஸத்தஸுஞ்ஞதா ச ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞதா ச. ஸத்தஸுஞ்ஞதா நாம தி³ட்டி²யா பரிகப்பிதேன ஸத்தேன ஸுஞ்ஞா பஞ்சக்க²ந்தா⁴. ஸங்கா²ரஸுஞ்ஞதா நாம ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஹி ஸுஞ்ஞம் விவித்தம் நிஸ்ஸடம் நிப்³பா³னம். தத்த² பரவாதீ³ நிப்³பா³னாரம்மணதம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, ஸங்கா²ராரம்மணதம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. மனஸி கரோதீதி புட்டோ²பி நிப்³பா³னமேவ ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி, ஸங்கா²ரே ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. ததோ ஸகவாதி³னா ‘‘டா²னாட்டா²னாதி³மனஸிகாரோ ஸங்கா²ராரம்மணோ, ஸுஞ்ஞதமனஸிகாரோ நிப்³பா³னாரம்மணோ’’தி இமம் நயம் க³ஹேத்வா ‘‘த்³வின்னம் ப²ஸ்ஸானம் த்³வின்னம் சித்தானம் ஸமோதா⁴னம் ஹோதீ’’தி புட்டோ² லேஸோகாஸம் அலப⁴ந்தோ படிக்கி²பதி. அனிமித்தாபணிஹிதேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸத்தனிமித்தாபா⁴வதோ ஹி க²ந்தா⁴ அனிமித்தா. ஸங்கா²ரனிமித்தாபா⁴வதோ நிப்³பா³னம். ஏகத⁴ம்மஸ்மிம்பி ஆரோபேத்வா ட²பேதப்³ப³ஸங்கா²தேன ச பணித³ஹிதப்³ப³ட்டே²ன பணிஹிதஸங்க²ம் க³தேன ஸத்தபணிதி⁴னா அப்பணிஹிதா க²ந்தா⁴. தண்ஹாபணிதி⁴னா தண்ஹாய வா ஆரம்மணபூ⁴தேன ஸப்³ப³ஸங்கா²ரபணிதி⁴னா அப்பணிஹிதம் நிப்³பா³னம். தஸ்மா இதா⁴பி படிக்கே²போ ச படிஞ்ஞா ச புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

358. ததோ ‘‘யதா² ஸதிபட்டா²னாத³யோ லோகுத்தரத⁴ம்மா அரியா சேவ ஸுஞ்ஞதாதி³ஆரம்மணா ச, கிம் தே ஏவம் டா²னாட்டா²னஞாண’’ந்தி அனுலோமபடிலோமபுச்சா² ஹோந்தி. தத்த² ஸப்³பா³பி படிஞ்ஞா ஸப்³பே³ ச படிக்கே²பா பரவாதி³ஸ்ஸேவ. இமினாவுபாயேன ஸேஸஞாணேஸுபி புச்சா²விஸ்ஸஜ்ஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். பாளியம் பன ஸேஸானி ஸங்கி²பித்வா அவஸானே சுதூபபாதஞாணமேவ விப⁴த்தம். ததோ பரம் ஸகஸமயேபி ‘‘அரிய’’ந்தி ஸித்³தே⁴ன ஆஸவானம் க²யஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஸம்ஸந்தி³த்வா ஸேஸஞாணானம் அனுலோமதோ ச படிலோமதோ ச அரியபா⁴வபுச்சா² ஹோந்தி. தா ஸப்³பா³ பரவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா படிக்கே²போ ச ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தே உத்தானத்தா²யேவ. பாளியம் பனேத்த² பட²மனவமானேவ த³ஸ்ஸேத்வா ஸத்த ஞாணானி ஸங்கி²த்தானீதி.

அரியந்திகதா²வண்ணனா.

3. விமுத்திகதா²வண்ணனா

363. இதா³னி விமுத்திகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘வீதராக³சித்தானம் விமுத்திபயோஜனம் நாம நத்தி². யதா² பன மலீனம் வத்த²ம் தோ⁴வியமானம் மலா விமுச்சதி, ஏவம் ஸராக³ம் சித்தம் ராக³தோ விமுச்சதீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய ஸராக³ந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ ராக³ஸஹக³தந்திஆதி³னா நயேன புட்டோ² மக்³க³க்க²ணே சித்தம் விமுச்சதி நாம. ததா³ ச ஏவரூபம் சித்தம் நத்தீ²தி படிக்கி²பதி.

ஸப²ஸ்ஸந்திஆதி³னா நயேன புட்டோ²பி யதா² ப²ஸ்ஸோ ச சித்தஞ்ச உபோ⁴ ராக³தோ விமுச்சந்தி, ஏவம் ராக³ஸ்ஸ விமுத்திம் அபஸ்ஸமானோ படிக்கி²பதி. ஸதோ³ஸாதீ³ஸுபி இமினாவுபாயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

விமுத்திகதா²வண்ணனா.

4. விமுச்சமானகதா²வண்ணனா

366. இதா³னி விமுச்சமானகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ஜா²னேன விக்க²ம்ப⁴னவிமுத்தியா விமுத்தம், மக்³க³க்க²ணே ஸமுச்சே²த³விமுத்தியா விமுச்சமானம் நாம ஹோதீ’’தி லத்³தி⁴, தே ஸந்தா⁴ய விமுத்தம் விமுச்சமானந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ.

புன ஏகதே³ஸந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்த² ஏகதே³ஸந்தி பா⁴வனபும்ஸகம். யதா² விமுத்தம், ஏகதே³ஸேன வா ஏகதே³ஸே வா அவிமுத்தம் ஹோதி கிம் ஏவம் ஏகதே³ஸம் விமுத்தம், ஏகதே³ஸம் அவிமுத்தந்தி புச்ச²தி. கிம் காரணா ஏவம் புச்ச²தீதி? ‘‘விமுத்தம் விமுச்சமான’’ந்தி விப்பகதபா⁴வேன வுத்தத்தா. யதா² ஹி கரியமானா கடாத³யோ விப்பகதத்தா ஏகதே³ஸேன கதா ஏகதே³ஸேன அகதா ஹோந்தி, ததா² இத³ம்பி ஏகதே³ஸம் விமுத்தம் ஏகதே³ஸம் அவிமுத்தந்தி ஆபஜ்ஜதி. ததோ பரவாதீ³ கடாதீ³னம் விய சித்தஸ்ஸ ஏகதே³ஸாபா⁴வா பட²மபஞ்ஹே படிக்கி²பித்வா து³தியே விமுச்சமானஸ்ஸ அபரினிட்டி²தவிமுத்திதாய படிஜானாதி. லோகியஜ்ஜா²னக்க²ணம் வா ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. ந ஹி தம் ததா³ ஸமுச்சே²த³விமுத்தியா விமுச்சமானம். லோகுத்தரஜ்ஜா²னக்க²ணம் ஸந்தா⁴ய படிஜானாதி. தஞ்ஹி ததா³ ஸமுச்சே²த³விமுத்தியா விமுத்தேகதே³ஸேன விமுச்சமானந்திஸ்ஸ லத்³தி⁴. ததோ ஸகவாதீ³ ‘‘யதி³ தே ஏகமேவ சித்தம் ஏகதே³ஸம் விமுத்தம் ஏகதே³ஸம் அவிமுத்தம், ஏவம் ஸந்தே யோ ஏகேனேவ சித்தேன ஸோதாபன்னோ ஹோதி, ஸோபி தே ஏகதே³ஸம் ஸோதாபன்னோ, ஏகதே³ஸம் ந ஸோதாபன்னோ ஆபஜ்ஜதீ’’தி சோத³னத்த²ம் ஏகதே³ஸம் ஸோதாபன்னோதிஆதி³மாஹ. இதரோ தம் விதா⁴னம் அபஸ்ஸந்தோ படிக்கி²பதி. ஸேஸவாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

உப்பாத³க்க²ணபஞ்ஹே யதி³ ஏகமேவ சித்தம் விமுத்தஞ்ச விமுச்சமானஞ்ச, ஏகஸ்மிம் க²ணே விமுத்தம் ஏகஸ்மிம் விமுச்சமானம் ஆபஜ்ஜதி. கிம் தே ஏவரூபம் சித்தந்தி அத்தோ².

367. ஸுத்தஸாத⁴னே பட²மஸுத்தம் பரவாதி³ஸ்ஸ. தத்ராஸ்ஸாயமதி⁴ப்பாயோ – விமுச்சதீதி விப்பகதனித்³தே³ஸோ. தஸ்மா யம் தஸ்ஸ யோகி³னோ ஏவம் ஜானதோ ஏவம் பஸ்ஸதோ ஏதேஹி ஆஸவேஹி சித்தம் விமுச்சதி, தம் விமுச்சமானம் நாம ஹோதீதி. து³தியஸுத்தம் ஸகவாதி³ஸ்ஸ. தத்ராஸ்ஸாயமதி⁴ப்பாயோ – யதி³ தே விமுச்சதீதி வசனதோ விமுத்தம் விமுச்சமானம், இத⁴ விமுச்சதீதி வசனாபா⁴வதோ விமுத்தமேவ ஸியா, ந விமுச்சமானந்தி.

இதா³னி ‘‘யதா² தே விப்பகதவிமுத்திதாய விமுச்சமானம், கிம் ஏவம் விப்பகதராகா³தி³தாய ரஜ்ஜமானாதீ³னிபி அத்தீ²’’தி சோத³னத்த²ம் புன அத்தி² சித்தந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். பரவாதி³னாபி ததா²ரூபம் சித்தம் அபஸ்ஸந்தேன ஸப்³ப³ம் படிக்கி²த்தம். அத² நம் ஸகவாதீ³ ‘‘த்³வேயேவ கோடியோ, ததியா நத்தீ²’’தி அனுபோ³தே⁴ந்தோ நனு ரத்தஞ்சேவ அரத்தஞ்சாதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – நனு ப⁴த்³ரமுக², ராக³ஸம்பயுத்தம் சித்தம் ரத்தம் விப்பயுத்தம் அரத்தந்தி த்³வேவ கோடியோ, ரஜ்ஜமானம் நாம ததியா கோடி நத்தீ²தி? து³ட்டா²தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அத² நம் ஆமந்தாதி படிஜானித்வா டி²தம். விமுத்திபக்கே²பி த்³வேயேவ கோடியோ த³ஸ்ஸேதும் ஹஞ்சி ரத்தஞ்சேவாதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² – யதி³ ஏதா த்³வே கோடியோ ஸம்படிச்ச²ஸி, அவிமுத்தஞ்சேவ விமுத்தஞ்சா தி இமாபி ஸம்படிச்ச². கிலேஸஸம்பயுத்தஞ்ஹி சித்தம் அவிமுத்தம், விப்பயுத்தம் விமுத்தம். விமுச்சமானம் நாமாதி பரமத்த²தோ ததியா கோடி நத்தீ²தி.

விமுச்சமானகதா²வண்ணனா.

5. அட்ட²மககதா²வண்ணனா

368. இதா³னி அட்ட²மககதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் அனுலோமகோ³த்ரபு⁴மக்³க³க்க²ணே கிலேஸானம் ஸமுதா³சாராபா⁴வதோ அட்ட²மகஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³க³ட்ட²புக்³க³லஸ்ஸ த்³வே பரியுட்டா²னா பஹீனாதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானஞ்சேவ ஸம்மிதியானஞ்ச; தேஸம் அஞ்ஞதரம் ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, மக்³க³க்க²ணதோ பட்டா²ய தி³ட்டி²யா அனுப்பத்திம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ யஸ்மா தி³ட்டி² நாமேஸா ஸோதாபன்னஸ்ஸேவ பஹீனா, ந மக்³க³ட்ட²ஸ்ஸ, தஸ்மா அட்ட²மகோ புக்³க³லோ ஸோதாபன்னோதி அனுயோகோ³ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. விசிகிச்சா²பஞ்ஹேபி ஏஸேவ நயோ. அனுஸயபஞ்ஹே பரியுட்டா²னதோ அஞ்ஞோ அனுஸயோதி தேஸம் லத்³தி⁴, தஸ்மா ‘‘ந ஹேவ’’ந்தி படிக்கி²த்தம்.

ஸீலப்³ப³தபராமாஸபஞ்ஹேபி ஸீலப்³ப³தபராமாஸபரியுட்டா²னந்தி வோஹாரம் ந பஸ்ஸதி, தஸ்மா படிக்கி²பதி. பரியுட்டா²னமேவஸ்ஸ பஹீனந்தி லத்³தி⁴.

369. மக்³கோ³ பா⁴விதோதி பஞ்ஹே தஸ்மிம் க²ணே பா⁴வேதி, ந பா⁴விதோ. தஸ்மா படிக்கி²பதி. அமக்³கே³னாதிஆதி³அனுயோகே³ பட²மமக்³கே³னேவ பஹீனபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிக்கி²பதி. யதி³ ஹி அமக்³கே³ன பஹீயேத², கோ³த்ரபு⁴புக்³க³லாதீ³னம்பி பஹீயேதா²தி ஆபஜ்ஜனதோ. உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ, விஸ்ஸஜ்ஜனம் ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

அட்ட²மககதா²வண்ணனா.

6. அட்ட²மகஸ்ஸ இந்த்³ரியகதா²வண்ணனா

371. இதா³னி அட்ட²மகஸ்ஸ இந்த்³ரியகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘அட்ட²மகோ மக்³க³க்க²ணே இந்த்³ரியானி படிலப⁴தி நாம, நோ சஸ்ஸ படிலத்³தா⁴னி ஹோந்தீ’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய நத்தி² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. நத்தி² ஸத்³தா⁴தி புட்டோ² பன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியதோ ஸத்³தா⁴ய நானத்தம் ஸல்லக்கே²த்வா படிக்கி²பதி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா² பன யஸ்ஸ அத்தி² மனோ, தஸ்ஸ மனிந்த்³ரியம்பி அத்தி²; ஏவம் யஸ்ஸ ஸத்³தா⁴த³யோ அத்தி², தஸ்ஸ அத்தி² ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னிபீதி தீ³பனத்த²ம் அத்தி² மனோ அத்தி² மனிந்த்³ரியந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தம் ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ ஸத்³தி⁴ம் ஸுத்தஸாத⁴னேனாதி.

அட்ட²மகஸ்ஸ இந்த்³ரியகதா²வண்ணனா.

7. தி³ப்³ப³சக்கு²கதா²வண்ணனா

373. இதா³னி தி³ப்³ப³சக்கு²கதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னத⁴ம்மூபத்த²த்³த⁴ம் மம்ஸசக்கு²மேவ தி³ப்³ப³சக்கு² நாம ஹோதீதி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானஞ்சேவ ஸம்மிதியானஞ்ச; தே ஸந்தா⁴ய மம்ஸசக்கு²ந்தி புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ.

புன ‘‘மம்ஸசக்கு² தி³ப்³ப³சக்கு², தி³ப்³ப³சக்கு² மம்ஸசக்கூ²’’தி புட்டோ² தம் மத்தமேவ தம் ந ஹோதீதி படிக்கி²பதி. யாதி³ஸந்திஆதி³புச்சா²ஸுபி உபி⁴ன்னம் ஏகஸபா⁴வாபா⁴வேனேவ படிக்கி²பதி.

விஸயோதிஆதீ³ஸு உபி⁴ன்னம்பி ரூபாயதனமேவ விஸயோ. மம்ஸசக்கு² பன ஆபாத²க³தமேவ பஸ்ஸதி. இதரம் அனாபாத²க³தம் திரோபப்³ப³தாதி³க³தம்பி. தி³ப்³ப³சக்கு²ஸ்ஸ ச அதிஸுகு²மம்பி ரூபம் கோ³சரோ, ந தாதி³ஸம் இதரஸ்ஸாதி ஏவமேதேஸம் ஆனுபா⁴வகோ³சரா அஸதி³ஸா.

உபாதி³ண்ணம் ஹுத்வா அனுபாதி³ண்ணம் ஹோதீதி புட்டோ² யஸ்மா மம்ஸசக்கு² உபாதி³ண்ணம், தி³ப்³ப³சக்கு² அனுபாதி³ண்ணம், ந ச மம்ஸசக்கு²மேவ தி³ப்³ப³சக்கூ²தி இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² யஸ்மா ‘‘மம்ஸசக்கு²ஸ்ஸ உப்பாதோ³, மக்³கோ³ தி³ப்³ப³ஸ்ஸ சக்கு²னோ’’தி வசனம் நிஸ்ஸாய மம்ஸசக்கு²பச்சயா தி³ப்³ப³சக்கு² உப்பஜ்ஜதி, தஞ்ச ரூபாவசரிகானம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் பஸாதோ³தி இச்ச²தி, தஸ்மா படிஜானாதி. காமாவசரம் ஹுத்வாதி புட்டோ²பி யஸ்மா ந மம்ஸசக்கு²மேவ தி³ப்³ப³சக்கூ²தி இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² ரூபாவசரஜ்ஜா²னபச்சயேன உப்பன்னத்தா ரூபாவசரம் நாம ஜாதந்தி படிஜானாதி.

ரூபாவசரம் ஹுத்வா அரூபாவசரந்தி புட்டோ²பி ததோ பரம் பா⁴வனாய அரூபாவசரக்க²ணே ரூபாவசரசித்தஸ்ஸ அபா⁴வா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² அரூபாவசரிகானம் சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் பஸாதோ³ ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதீதி லத்³தி⁴யா படிஜானாதி. அபரியாபன்னபா⁴வம் பனஸ்ஸ ந இச்ச²தி, தஸ்மா படிக்கி²பதியேவ.

374. தி³ப்³ப³சக்கு²ம் த⁴ம்முபத்த²த்³த⁴ந்தி காமாவசரத⁴ம்மேன உபத்த²ம்பி⁴தம் ஹுத்வா. புன த⁴ம்முபத்த²த்³த⁴ந்தி லோகுத்தரத⁴ம்மேன உபத்த²த்³த⁴ம். த்³வேவ சக்கூ²னீதி புட்டோ² கிஞ்சாபி தி³ப்³ப³சக்கு²னோ த⁴ம்முபத்த²த்³த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாசக்கு²பா⁴வம் ந இச்ச²தி, பஞ்ஞாசக்கு²ஸ்ஸ பன அத்தி²தாய படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² மம்ஸசக்கு² த⁴ம்முபத்த²த்³த⁴ம் தி³ப்³ப³சக்கு² ஹோதீதி லத்³தி⁴வஸேன படிஜானாதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

தி³ப்³ப³சக்கு²கதா²வண்ணனா.

8. தி³ப்³ப³ஸோதகதா²வண்ணனா

375. இதா³னி தி³ப்³ப³ஸோதகதா² நாம ஹோதி. தத்த² ஏகம்யேவ ஸோதந்தி புட்டோ² த்³வின்னம் அத்தி²தாய படிக்கி²பதி. புன புட்டோ² யஸ்மா ததே³வ த⁴ம்முபத்த²த்³த⁴ம் தி³ப்³ப³ஸோதம் நாம ஹோதி, தஸ்மா படிஜானாதி. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயமேவாதி.

தி³ப்³ப³ஸோதகதா²வண்ணனா.

9. யதா²கம்மூபக³தஞாணகதா²வண்ணனா

377. இதா³னி யதா²கம்மூபக³தஞாணகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘இதி தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴ன…பே… யதா²கம்மூபகே³ ஸத்தே பஜானாதீ’’தி (தீ³. நி. 1.246; படி. ம. 1.106) ஸுத்தம் அயோனிஸோ க³ஹேத்வா யதா²கம்மூபக³தஞாணமேவ தி³ப்³ப³சக்கு²ந்தி லத்³தி⁴, தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. புன யதா²கம்மூபக³தஞ்ச மனஸி கரோதீதி புட்டோ² ஏகசித்தஸ்ஸ ஆரம்மணத்³வயாபா⁴வா படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² நானாசித்தவஸேன படிஜானாதி. புன லேஸோகாஸம் அத³த்வா த்³வின்னம் ப²ஸ்ஸானந்தி புட்டோ² படிக்கி²பதி. இதி யதா² இமினா யதா²கம்மூபக³தபதே³ன, ஏவமேவ இமே வத போ⁴ந்தோ, ஸத்தாதிஆதி³பதே³ஹிபி ஸத்³தி⁴ம் யோஜனாஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

378. ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ யதா²கம்மூபக³தம் ஞாணம் ஜானாதீதி இத³ம் ஸகவாதீ³ யஸ்மா தே²ரோ அப்பிச்ச²தாய அபி⁴ஞ்ஞாஞாணானி ந வளஞ்ஜேதீதி ஏகச்சே ந ஜானந்தி, தானி பனஸ்ஸ நேவ அத்தீ²தி மஞ்ஞந்தி, தஸ்மா தம் ‘‘தி³ப்³ப³சக்கு²னோ அலாபீ⁴ தே²ரோ’’தி மஞ்ஞமானம் புச்ச²தி. தேனேவ காரணேன ‘‘அத்தா²யஸ்மதோ ஸாரிபுத்தஸ்ஸ தி³ப்³ப³சக்கூ²’’தி பரதோ புட்டோ² படிக்கி²பதி. து³தியம் புட்டோ² யம்கிஞ்சி ஸாவகேன பத்தப்³ப³ம், ஸப்³ப³ம் தம் தே²ரேன அனுப்பத்தந்தி படிஜானாதி. இதா³னிஸ்ஸ விக்கே²பம் கரோந்தோ ஸகவாதீ³ நனு ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதிஆதி³மாஹ. இமஞ்ஹி கா³த²ம் தே²ரோ வளஞ்ஜனபணிதி⁴யா ஏவ அபா⁴வேன ஆஹ, ந அபி⁴ஞ்ஞாஞாணஸ்ஸ அபா⁴வேன. பரவாதீ³ பன அபா⁴வேனேவாதி அத்த²ம் ஸல்லக்கே²தி. தஸ்மா தஸ்ஸ லத்³தி⁴யா தே²ரஸ்ஸ யதா²கம்மூபக³தஞாணமேவ அத்தி², நோ தி³ப்³ப³சக்கு². தேன வுத்தம் ‘‘தேன ஹி ந வத்தப்³ப³ம் யதா²கம்மூபக³தஞாணம் தி³ப்³ப³சக்கூ²’’தி.

யதா²கம்மூபக³தஞாணகதா²வண்ணனா.

10. ஸம்வரகதா²வண்ணனா

379. இதா³னி ஸம்வரகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் தாவதிம்ஸே தே³வே உபாதா³ய ததுத்தரி தே³வேஸு யஸ்மா தே பஞ்ச வேரானி ந ஸமாசரந்தி, தஸ்மா ஸம்வரோ அத்தீ²தி லத்³தி⁴, தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, வேரஸமுதா³சாரம் அபஸ்ஸதோ படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ யஸ்மா ஸம்வரோ நாம ஸம்வரிதப்³பே³ அஸம்வரே ஸதி ஹோதி, தஸ்மா அஸம்வரபுச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, தே³வேஸு பாணாதிபாதாதீ³னம் அபா⁴வேன படிக்கே²போ இதரஸ்ஸ.

அத்தி² மனுஸ்ஸேஸூதிஆதி³ ஸம்வரே ஸதி அஸம்வரஸ்ஸ அஸம்வரே ச ஸதி ஸம்வரஸ்ஸ பவத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தம்.

380. பாணாதிபாதா வேரமணீதி ஆதி³பஞ்ஹேஸு பாணாதிபாதாதீ³னம் அஸமாசரணவஸேன படிஞ்ஞா, பாணாதிபாதாதீ³னம் நத்தி²தாய படிக்கே²போ வேதி³தப்³போ³. படிலோமபஞ்ஹா உத்தானத்தா²யேவ.

அவஸானே நத்தி² தே³வேஸு ஸம்வரோதிபஞ்ஹே பாணாதிபாதாதீ³னி கத்வா புன ததோ ஸம்வராபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய படிஞ்ஞா ஸகவாதி³ஸ்ஸ. ததோ ச²லவஸேன யதி³ ஸம்வரோ நத்தி², ஸப்³பே³ தே³வா பாணாதிபாதினோதிஆதி³புச்சா² பரவாதி³ஸ்ஸ. தே³வானம் வேரஸமுதா³சாரஸ்ஸ அபா⁴வேன படிக்கே²போ ஸகவாதி³ஸ்ஸ. நஹேவந்தி வசனமத்தம் க³ஹேத்வா லத்³தி⁴பதிட்டா²பனம் பரவாதி³ஸ்ஸ. ஏவம் பதிட்டி²தா பன லத்³தி⁴ அப்பதிட்டி²தாவ ஹோதீதி.

ஸம்வரகதா²வண்ணனா.

11. அஸஞ்ஞகதா²வண்ணனா

381. இதா³னி அஸஞ்ஞகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாண’’ந்தி வசனதோ வினா விஞ்ஞாணேன படிஸந்தி⁴ நாம நத்தி². ‘‘ஸஞ்ஞுப்பாதா³ ச பன தே தே³வா தம்ஹா காயா சவந்தீ’’தி வசனதோ அஸஞ்ஞஸத்தானம்பி சுதிபடிஸந்தி⁴க்க²ணே ஸஞ்ஞா அத்தீ²தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ததோ நம் ஸகவாதீ³ ‘‘கிம் தே தம் டா²னம் ஸஞ்ஞாப⁴வோ’’திஆதீ³ஹி சோதே³தும் ஸஞ்ஞாப⁴வோ ஸஞ்ஞாக³தீதிஆதி³மாஹ. தம் ஸப்³ப³ம் ததோ பரஞ்ச பாளினயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

அஸஞ்ஞகதா²வண்ணனா.

12. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகதா²வண்ணனா

384. இதா³னி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகதா² நாம ஹோதி. தத்த² யேஸம் ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதன’’ந்தி வசனதோ ந வத்தப்³ப³ம் ‘‘தஸ்மிம் ப⁴வே ஸஞ்ஞா அத்தீ²’’தி லத்³தி⁴, ஸேய்யதா²பி ஏதரஹி அந்த⁴கானம்; தே ஸந்தா⁴ய புச்சா² ஸகவாதி³ஸ்ஸ, படிஞ்ஞா இதரஸ்ஸ. ஸேஸமேத்த² ஸப்³ப³ம் பாளினயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனகதா²வண்ணனா.

ததியோ வக்³கோ³.