அரூபாவசரகுஸலவண்ணனா
ஆகாஸானஞ்சாயதனம்
265. இதா³னி அரூபாவசரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அரூபூபபத்தியாதி அரூபப⁴வோ அரூபம், அரூபே உபபத்தி அரூபூபபத்தி, தஸ்ஸா அரூபூபபத்தியா. மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி உபாயம் ஹேதும் காரணம் உப்பாதே³தி வட்³டே⁴தி. ஸப்³ப³ஸோதி ஸப்³பா³காரேன. ஸப்³பா³ஸம் வா அனவஸேஸானந்தி அத்தோ². ரூபஸஞ்ஞானந்தி ஸஞ்ஞாஸீஸேன வுத்தரூபாவசரஜ்ஜா²னானஞ்சேவ ததா³ரம்மணானஞ்ச. ரூபாவசரஜ்ஜா²னம்பி ஹி ரூபந்தி வுச்சதி ‘ரூபீ ரூபானி பஸ்ஸதீ’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 248; தீ³. நி. 2.129). தஸ்ஸ ஆரம்மணம்பி ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 244-246; தீ³. நி. 2.173); தஸ்மா இத⁴ ரூபே ஸஞ்ஞா ரூபஸஞ்ஞாதி ஏவம் ஸஞ்ஞாஸீஸேன வுத்தரூபாவசரஜ்ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். ரூபம் ஸஞ்ஞா அஸ்ஸாதி ரூபஸஞ்ஞம், ரூபமஸ்ஸ நாமந்தி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம் பத²வீகஸிணாதி³பே⁴த³ஸ்ஸ ததா³ரம்மணஸ்ஸ சேதம் அதி⁴வசனந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ஸமதிக்கமாதி விராகா³ நிரோதா⁴ ச. கிம் வுத்தம் ஹோதி? ஏதாஸம் குஸலவிபாககிரியவஸேன பஞ்சத³ஸன்னம் ஜா²னஸங்கா²தானம் ரூபஸஞ்ஞானம், ஏதேஸஞ்ச பத²வீகஸிணாதி³வஸேன அட்ட²ன்னம் ஆரம்மணஸங்கா²தானம் ரூபஸஞ்ஞானம், ஸப்³பா³காரேன அனவஸேஸானம் வா விராகா³ ச நிரோதா⁴ ச விராக³ஹேது சேவ நிரோத⁴ஹேது ச ஆகாஸானஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ந ஹி ஸக்கா ஸப்³ப³ஸோ அனதிக்கந்தரூபஸஞ்ஞேன ஏதம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதுந்தி.
தத்த² யஸ்மா ஆரம்மணே அவிரத்தஸ்ஸ ஸஞ்ஞாஸமதிக்கமோ ந ஹோதி, ஸமதிக்கந்தாஸு ச ஸஞ்ஞாஸு ஆரம்மணம் ஸமதிக்கந்தமேவ ஹோதி, தஸ்மா ஆரம்மணஸமதிக்கமம் அவத்வா ‘‘தத்த² கதமா ரூபஸஞ்ஞா? ரூபாவசரஸமாபத்திம் ஸமாபன்னஸ்ஸ வா உபபன்னஸ்ஸ வா தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வா ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனா ஸஞ்ஜானிதத்தம், இமா வுச்சந்தி ரூபஸஞ்ஞாயோ. இமா ரூபஸஞ்ஞாயோ அதிக்கந்தோ ஹோதி, வீதிக்கந்தோ, ஸமதிக்கந்தோ, தேன வுச்சதி ஸப்³ப³ஸோ ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா’’தி (விப⁴. 602) ஏவம் விப⁴ங்கே³ ஸஞ்ஞானம்யேவ ஸமதிக்கமோ வுத்தோ. யஸ்மா பன ஆரம்மணஸமதிக்கமேன பத்தப்³பா³ ஏதா ஸமாபத்தியோ, ந ஏகஸ்மிம்யேவ ஆரம்மணே பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி விய, தஸ்மா அயம் ஆரம்மணஸமதிக்கமவஸேனாபி அத்த²வண்ணனா கதாதி வேதி³தப்³பா³.
படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மாதி சக்கா²தீ³னம் வத்தூ²னம் ரூபாதீ³னம் ஆரம்மணானஞ்ச படிகா⁴தேன ஸமுப்பன்னா ஸஞ்ஞா படிக⁴ஸஞ்ஞா. ரூபஸஞ்ஞாதீ³னம் ஏதம் அதி⁴வசனம். யதா²ஹ – ‘‘தத்த² கதமா படிக⁴ஸஞ்ஞா? ரூபஸஞ்ஞா ஸத்³த³ஸஞ்ஞா க³ந்த⁴ஸஞ்ஞா ரஸஸஞ்ஞா போ²ட்ட²ப்³ப³ஸஞ்ஞா, இமா வுச்சந்தி படிக⁴ஸஞ்ஞாயோ’’தி (விப⁴. 603). தாஸம் குஸலவிபாகானம் பஞ்சன்னம் அகுஸலவிபாகானம் பஞ்சன்னந்தி ஸப்³ப³ஸோ த³ஸன்னம்பி படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா பஹானா அஸமுப்பாதா³ அப்பவத்திம் கத்வாதி வுத்தம் ஹோதி.
காமஞ்சேதா பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி ஸமாபன்னஸ்ஸாபி ந ஸந்தி – ந ஹி தஸ்மிம் ஸமயே பஞ்சத்³வாரவஸேன சித்தம் பவத்ததி – ஏவம் ஸந்தேபி, அஞ்ஞத்த² பஹீனானம் ஸுக²து³க்கா²னம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னே விய, ஸக்காயதி³ட்டா²தீ³னம் ததியமக்³கே³ விய ச, இமஸ்மிம் ஜா²னே உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் இமஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பஸம்ஸாவஸேன ஏதாஸம் ஏத்த² வசனம் வேதி³தப்³ப³ம். அத² வா கிஞ்சாபி தா ரூபாவசரம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ந ஸந்தி, அத² கோ² ந பஹீனத்தா ந ஸந்தி. ந ஹி ரூபவிராகா³ய ரூபாவசரபா⁴வனா ஸம்வத்ததி, ரூபாயத்தா ச ஏதாஸம் பவத்தி. அயம் பன பா⁴வனா ரூபவிராகா³ய ஸம்வத்ததி. தஸ்மா தா ஏத்த² பஹீனாதி வத்தும் வட்டதி. ந கேவலஞ்ச வத்தும், ஏகம்ஸேனேவ ஏவம் தா⁴ரேதும்பி வட்டதி. தாஸஞ்ஹி இதோ புப்³பே³ அப்பஹீனத்தாயேவ பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபன்னஸ்ஸ ‘‘ஸத்³தோ³ கண்டகோ’’தி (அ. நி. 10.72) வுத்தோ ப⁴க³வதா. இத⁴ ச பஹீனத்தாயேவ அரூபஸமாபத்தீனம் ஆனேஞ்ஜதா ஸந்தவிமோக்க²தா ச வுத்தா. ஆளாரோ ச காளாமோ ஆருப்பஸமாபன்னோ பஞ்சமத்தானி ஸகடஸதானி நிஸ்ஸாய நிஸ்ஸாய அதிக்கந்தானி நேவ அத்³த³ஸ, ந பன ஸத்³த³ம் அஸ்ஸோஸீதி (தீ³. நி. 2.192).
நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாராதி நானத்தே கோ³சரே பவத்தானம் ஸஞ்ஞானம் நானத்தானம் வா ஸஞ்ஞானம். யஸ்மா ஹி ஏதா ‘‘தத்த² கதமா நானத்தஸஞ்ஞா? அஸமாபன்னஸ்ஸ மனோதா⁴துஸமங்கி³ஸ்ஸ வா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸமங்கி³ஸ்ஸ வா ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனா ஸஞ்ஜானிதத்தம், இமா வுச்சந்தி நானத்தஸஞ்ஞாயோ’’தி (விப⁴. 604) ஏவம் விப⁴ங்கே³ விப⁴ஜித்வா வுத்தா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா; அஸமாபன்னஸ்ஸ மனோதா⁴துமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸங்க³ஹிதா ஸஞ்ஞா ரூபஸத்³தா³தி³பே⁴தே³ நானத்தே நானாஸபா⁴வே கோ³சரே பவத்தந்தி; யஸ்மா சேதா அட்ட² காமாவசரகுஸலஸஞ்ஞா, த்³வாத³ஸ அகுஸலஸஞ்ஞா, ஏகாத³ஸ காமாவசரகுஸலவிபாகஸஞ்ஞா, த்³வே அகுஸலவிபாகஸஞ்ஞா, ஏகாத³ஸ காமாவசரகிரியஸஞ்ஞாதி ஏவம் சதுசத்தாலீஸம்பி ஸஞ்ஞா நானத்தா நானாஸபா⁴வா அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸதி³ஸா, தஸ்மா நானத்தஸஞ்ஞாதி வுத்தா. தாஸம் ஸப்³ப³ஸோ நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா அனாவஜ்ஜனா அஸமன்னாஹாரா அபச்சவேக்க²ணா. யஸ்மா தா நாவஜ்ஜதி, ந மனஸிகரோதி, ந பச்சவேக்க²தி, தஸ்மாதி வுத்தம் ஹோதி.
யஸ்மா சேத்த² புரிமா ரூபஸஞ்ஞா படிக⁴ஸஞ்ஞா ச இமினா ஜா²னேன நிப்³ப³த்தே ப⁴வேபி ந விஜ்ஜந்தி, பகே³வ தஸ்மிம் ப⁴வே இமம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரணகாலே, தஸ்மா தாஸம் ‘ஸமதிக்கமா அத்த²ங்க³மா’தி த்³வேதா⁴பி அபா⁴வோயேவ வுத்தோ. நானத்தஸஞ்ஞாஸு பன யஸ்மா அட்ட² காமாவசரகுஸலஸஞ்ஞா, நவ கிரியாஸஞ்ஞா, த³ஸ அகுஸலஸஞ்ஞாதி இமா ஸத்தவீஸதி ஸஞ்ஞா இமினா ஜா²னேன நிப்³ப³த்தே ப⁴வே விஜ்ஜந்தி, தஸ்மா தாஸம் அமனஸிகாராதி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராபி ஹி இமம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரந்தோ தாஸம் அமனஸிகாராயேவ உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. தா பன மனஸிகரோந்தோ அஸமாபன்னோ ஹோதீதி. ஸங்கே²பதோ சேத்த² ‘ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமா’தி இமினா ஸப்³ப³ரூபாவசரத⁴ம்மானம் பஹானம் வுத்தம். ‘படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மா நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரா’தி இமினா ஸப்³பே³ஸம் காமாவசரசித்தசேதஸிகானஞ்ச பஹானம் அமனஸிகாரோ ச வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.
இதி ப⁴க³வா ‘பன்னரஸன்னம் ரூபஸஞ்ஞானம் ஸமதிக்கமேன, த³ஸன்னம் படிக⁴ஸஞ்ஞானம் அத்த²ங்க³மேன, சதுசத்தாலீஸாய நானத்தஸஞ்ஞானம் அமனஸிகாரேனா’தி தீஹி பதே³ஹி ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா வண்ணம் கதே²ஸி. கிம் காரணாதி சே ஸோதூனம் உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ஞ்சேவ பலோப⁴னத்த²ஞ்ச. ஸசே ஹி கேசி அபண்டி³தா வதே³ய்யும் ‘ஸத்தா² ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேதா²தி வத³தி, கோ நு கோ² ஏதாய நிப்³ப³த்திதாய அத்தோ²? கோ ஆனிஸம்ஸோ’தி தே ஏவம் வத்தும் மா லப⁴ந்தூதி இமேஹி ஆகாரேஹி ஸமாபத்தியா வண்ணம் கதே²ஸி. தஞ்ஹி நேஸம் ஸுத்வா ஏவம் ப⁴விஸ்ஸதி – ‘ஏவம்ஸந்தா கிர அயம் ஸமாபத்தி, ஏவம்பணீதா, நிப்³ப³த்தேஸ்ஸாம ந’ந்தி. அத²ஸ்ஸ நிப்³ப³த்தனத்தா²ய உஸ்ஸாஹம் கரிஸ்ஸந்தீதி.
பலோப⁴னத்த²ஞ்சாபி நேஸம் ஏதிஸ்ஸா வண்ணம் கதே²ஸி, விஸகண்டகவாணிஜோ விய. விஸகண்டகவாணிஜோ நாம கு³ளவாணிஜோ வுச்சதி. ஸோ கிர கு³ளபா²ணிதக²ண்ட³ஸக்கராதீ³னி ஸகடேனாதா³ய பச்சந்தகா³மம் க³ந்த்வா ‘விஸகண்டகம் க³ண்ஹத² விஸகண்டகம் க³ண்ஹதா²’தி உக்³கோ⁴ஸேஸி. தம் ஸுத்வா கா³மிகா ‘விஸம் நாம கக்க²ளம், யோ நம் கா²த³தி ஸோ மரதி, கண்டகோபி விஜ்ஜி²த்வா மாரேதி. உபோ⁴பேதே கக்க²ளா, கோ ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ’தி கே³ஹத்³வாரானி த²கேஸும், தா³ரகே ச பலாபேஸும். தம் தி³ஸ்வா வாணிஜோ ‘அவோஹாரகுஸலா இமே கா³மிகா, ஹந்த³ நே உபாயேன க³ண்ஹாபேமீ’தி ‘அதிமது⁴ரம் க³ண்ஹத² அதிஸாது³ம் க³ண்ஹத², கு³ளம் பா²ணிதம் ஸக்கரம் ஸமக்³க⁴ம் லப்³ப⁴தி, கூடமாஸககூடகஹாபணாதீ³ஹிபி லப்³ப⁴தீ’தி உக்³கோ⁴ஸேஸி. தம் ஸுத்வா கா³மிகா ஹட்ட²பஹட்டா² நிக்³க³ந்த்வா ப³ஹும்பி மூலம் த³த்வா க³ஹேஸும்.
தத்த² வாணிஜஸ்ஸ ‘விஸகண்டகம் க³ண்ஹதா²’தி உக்³கோ⁴ஸனம் விய ப⁴க³வதோ ‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேதா²’தி வசனம். ‘உபோ⁴பேதே கக்க²ளா, கோ ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ’தி? கா³மிகானம் சிந்தனம் விய ‘ப⁴க³வா ஆகாஸானஞ்சாயதனம் நிப்³ப³த்தேதா²தி ஆஹ, கோ ஏத்த² ஆனிஸம்ஸோ? நாஸ்ஸ கு³ணம் ஜானாமா’தி ஸோதூனம் சிந்தனம். அத²ஸ்ஸ வாணிஜஸ்ஸ ‘அதிமது⁴ரம் க³ண்ஹதா²’திஆதி³வசனம் விய ப⁴க³வதோ ரூபஸஞ்ஞாஸமதிக்கமனாதி³கம் ஆனிஸம்ஸப்பகாஸனம். இத³ஞ்ஹி ஸுத்வா தே ப³ஹும்பி மூலம் த³த்வா, கா³மிகா விய கு³ளம், இமினா ஆனிஸம்ஸேன பலோபி⁴தசித்தா மஹந்தம்பி உஸ்ஸாஹம் கத்வா இமம் ஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேஸ்ஸந்தீதி உஸ்ஸாஹஜனனத்த²ம் பலோப⁴னத்த²ஞ்ச கதே²ஸி.
ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தந்தி ஏத்த² நாஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தம். ஆகாஸம் அனந்தம் ஆகாஸானந்தம். ஆகாஸானந்தமேவ ஆகாஸானஞ்சம். தம் ஆகாஸானஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனமஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, தே³வானம் தே³வாயதனமிவாதி ஆகாஸானஞ்சாயதனம். இதி ஆகாஸானஞ்சம் ச தம் ஆயதனஞ்சாதிபி ஆகாஸானஞ்சாயதனம். கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தஸ்மிம் ஆகாஸானஞ்சாயதனே அப்பனாப்பத்தாய ஸஞ்ஞாய ஸஹக³தம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தம்.
யதா² பன அஞ்ஞத்த² ‘அனந்தோ ஆகாஸோ’தி (விப⁴. 508; தீ³. நி. 2.129) வுத்தம், ஏவமித⁴ அனந்தந்தி வா பரித்தந்தி வா ந க³ஹிதம். கஸ்மா? அனந்தே ஹி க³ஹிதே பரித்தம் ந க³ய்ஹதி, பரித்தே க³ஹிதே அனந்தம் ந க³ய்ஹதி. ஏவம் ஸந்தே ஆரம்மணசதுக்கம் ந பூரதி, தே³ஸனா ஸோளஸக்க²த்துகா ந ஹோதி. ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ச இமஸ்மிம் டா²னே தே³ஸனம் ஸோளஸக்க²த்துகம் காதும் அஜ்ஜா²ஸயோ, தஸ்மா அனந்தந்தி வா பரித்தந்தி வா அவத்வா ‘ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³த’ந்தி ஆஹ. ஏவஞ்ஹி ஸதி உப⁴யம்பி க³ஹிதமேவ ஹோதி. ஆரம்மணசதுக்கம் பூரதி, தே³ஸனா ஸோளஸக்க²த்துகா ஸம்பஜ்ஜதி. அவஸேஸோ பாளிஅத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. ரூபாவசரசதுத்த²ஜ்ஜா²னனிகந்திபரியாதா³னது³க்க²தாய சேத்த² து³க்கா² படிபதா³, பரியாதி³ன்னனிகந்திகஸ்ஸ அப்பனாபரிவாஸத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா ஹோதி. விபரியாயேன ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ச வேதி³தப்³பா³. பரித்தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பன பவத்தம் ஜா²னம் பரித்தாரம்மணம் விபுலகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பவத்தம் அப்பமாணாரம்மணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரே விய ச இதா⁴பி சதுத்த²ஜ்ஜா²னவஸேன பஞ்சவீஸதி ஏககா ஹோந்தி. யதா² சேத்த² ஏவம் இதோ பரேஸுபி. விஸேஸமத்தமேவ பன தேஸு வண்ணயிஸ்ஸாம.
விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம்
266. ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி, ஏத்த² தாவ புப்³பே³ வுத்தனயேன ஆகாஸானஞ்சம் ஆயதனமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி ஜா²னம்பி ஆகாஸானஞ்சாயதனம். வுத்தனயேனேவ ஆரம்மணம்பி. ஏவமேதம் ஜா²னஞ்ச ஆரம்மணஞ்சாதி உப⁴யம்பி அப்பவத்திகரணேன ச அமனஸிகரணேன ச ஸமதிக்கமித்வாவ யஸ்மா இத³ம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³ப³ம், தஸ்மா உப⁴யம்பேதம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மா’தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தந்தி, ஏத்த² பன அனந்தந்தி மனஸிகாதப்³ப³வஸேன நாஸ்ஸ அந்தோதி அனந்தம். அனந்தமேவ ஆனஞ்சம். விஞ்ஞாணம் ஆனஞ்சம் விஞ்ஞாணானஞ்சந்தி அவத்வா விஞ்ஞாணஞ்சந்தி வுத்தம். அயஞ்ஹேத்த² ரூள்ஹீஸத்³தோ³. ததே³வ விஞ்ஞாணஞ்சம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன இமாய ஸஞ்ஞாய ஆயதனந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். தஸ்மிம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனே பவத்தாய ஸஞ்ஞாய ஸஹக³தந்தி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தம். ஆகாஸே பவத்தவிஞ்ஞாணாரம்மணஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இத⁴ ஆகாஸானஞ்சாயதனஸமாபத்தியா நிகந்திபரியாதா³னது³க்க²தாய து³க்கா² படிபதா³, பரியாதி³ன்னனிகந்திகஸ்ஸ அப்பனாபரிவாஸத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா. விபரியாயேன ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ச. பரித்தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸாரம்மணம் ஸமாபத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தியா பரித்தாரம்மணதா, விபரியாயேன அப்பமாணாரம்மணதா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.
ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம்
267. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி ஏத்தா²பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ விஞ்ஞாணஞ்ச ஆயதனமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி ஜா²னம்பி விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். வுத்தனயேனேவ ச ஆரம்மணம்பி. ஏவமேதம் ஜா²னஞ்ச ஆரம்மணஞ்சாதி உப⁴யம்பி அப்பவத்திகரணேன ச அமனஸிகரணேன ச ஸமதிக்கமித்வாவ யஸ்மா இத³ம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³ப³ம், தஸ்மா உப⁴யம்பேதம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம் ஸமதிக்கம்மா’தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தந்தி ஏத்த² பன நாஸ்ஸ கிஞ்சனந்தி அகிஞ்சனம்; அந்தமஸோ ப⁴ங்க³மத்தம்பி அஸ்ஸ அவஸிட்ட²ம் நத்தீ²தி வுத்தம் ஹோதி. அகிஞ்சனஸ்ஸ பா⁴வோ ஆகிஞ்சஞ்ஞம். ஆகாஸானஞ்சாயதனவிஞ்ஞாணாபக³மஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன இமிஸ்ஸா ஸஞ்ஞாய ஆயதனந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். தஸ்மிம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனே பவத்தாய ஸஞ்ஞாய ஸஹக³தந்தி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தம். ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாபக³மாரம்மணஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இத⁴ விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்தியா நிகந்திபரியாதா³னது³க்க²தாய து³க்கா² படிபதா³, பரியாதி³ன்னனிகந்திகஸ்ஸ அப்பனா பரிவாஸத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா. விபரியாயேன ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ச. பரித்தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாபக³மாரம்மணதாய பரித்தாரம்மணதா, விபரியாயேன அப்பமாணாரம்மணதா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.
நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்
ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்மாதி ஏத்தா²பி புப்³பே³ வுத்தனயேனேவ ஆகிஞ்சஞ்ஞம் ஆயதனமஸ்ஸ அதி⁴ட்டா²னட்டே²னாதி ஜா²னம்பி ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். வுத்தனயேனேவ ஆரம்மணம்பி. ஏவமேதம் ஜா²னஞ்ச ஆரம்மணஞ்சாதி உப⁴யம்பி அப்பவத்திகரணேன ச அமனஸிகரணே ச ஸமதிக்கமித்வாவ யஸ்மா இத³ம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹாதப்³ப³ம், தஸ்மா உப⁴யம்பேதம் ஏகஜ்ஜ²ம் கத்வா ‘ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸமதிக்கம்மா’தி இத³ம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.
நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தந்தி ஏத்த² பன யாய ஸஞ்ஞாய பா⁴வதோ தம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி வுச்சதி, யதா² படிபன்னஸ்ஸ ஸா ஸஞ்ஞா ஹோதி, தம் தாவ த³ஸ்ஸேதும் விப⁴ங்கே³ ‘‘நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ’’தி உத்³த⁴ரித்வா ‘‘தஞ்ஞேவ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஸந்ததோ மனஸிகரோதி ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திம் பா⁴வேதி, தேன வுச்சதி நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ’’தி (விப⁴. 619) வுத்தம். தத்த² ‘ஸந்ததோ மனஸிகரோதீ’தி ‘ஸந்தா வதாயம் ஸமாபத்தி, யத்ர ஹி நாம நத்தி²பா⁴வம்பி ஆரம்மணம் கரித்வா ட²ஸ்ஸதீ’தி ஏவம் ஸந்தாரம்மணதாய நம் ‘ஸந்தா’தி மனஸிகரோதி. ஸந்ததோ சே மனஸிகரோதி, கத²ம் ஸமதிக்கமோ ஹோதீதி? அனாவஜ்ஜிதுகாமதாய. ஸோ ஹி கிஞ்சாபி நம் ஸந்ததோ மனஸிகரோதி, அத² க்²வஸ்ஸ ‘அஹமேதம் ஆவஜ்ஜிஸ்ஸாமி ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமி அதி⁴ட்ட²ஹிஸ்ஸாமி வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமி பச்சவேக்கி²ஸ்ஸாமீ’தி ஏஸ ஆபோ⁴கோ³ ஸமன்னாஹாரோ மனஸிகாரோ ந ஹோதி. கஸ்மா? ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனதோ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸ்ஸ ஸந்ததரபணீததரதாய.
யதா² ஹி ராஜா மஹச்சராஜானுபா⁴வேன ஹத்தி²க்க²ந்த⁴க³தோ நக³ரவீதி²யம் விசரந்தோ த³ந்தகாராத³யோ ஸிப்பிகே ஏகம் வத்த²ம் த³ள்ஹம் நிவாஸேத்வா ஏகேன ஸீஸம் வேடே²த்வா த³ந்தசுண்ணாதீ³ஹி ஸமோகிண்ணக³த்தே அனேகானி த³ந்தவிகதிஆதீ³னி கரோந்தே தி³ஸ்வா ‘அஹோ வத ரே சே²கா ஆசரியா, ஈதி³ஸானிபி நாம ஸிப்பானி கரிஸ்ஸந்தீ’தி, ஏவம் தேஸம் சே²கதாய துஸ்ஸதி, ந சஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி – ‘அஹோ வதாஹம் ரஜ்ஜம் பஹாய ஏவரூபோ ஸிப்பிகோ ப⁴வேய்ய’ந்தி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? ரஜ்ஜஸிரியா மஹானிஸம்ஸதாய. ஸோ ஸிப்பிகே ஸமதிக்கமித்வாவ க³ச்ச²தி. ஏவமேவேஸ கிஞ்சாபி தம் ஸமாபத்திம் ஸந்ததோ மனஸிகரோதி, அத² க்²வஸ்ஸ ‘அஹமேதம் ஸமாபத்திம் ஆவஜ்ஜிஸ்ஸாமி ஸமாபஜ்ஜிஸ்ஸாமி அதி⁴ட்ட²ஹிஸ்ஸாமி வுட்ட²ஹிஸ்ஸாமி பச்சவேக்கி²ஸ்ஸாமீ’தி நேவ ஏஸ ஆபோ⁴கோ³ ஸமன்னாஹாரோ மனஸிகாரோ ஹோதி. ஸோ தம் ஸந்ததோ மனஸி கரோந்தோ தம் பரமஸுகு²மம் அப்பனாப்பத்தம் ஸஞ்ஞம் பாபுணாதி, யாய ‘நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ நாம ஹோதி, ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்திம் பா⁴வேதீ’தி வுச்சதி. ‘ஸங்கா²ராவஸேஸஸமாபத்தி’ந்தி அச்சந்தஸுகு²மபா⁴வப்பத்தஸங்கா²ரம் சதுத்தா²ருப்பஸமாபத்திம்.
இதா³னி யம் தம் ஏவம் அதி⁴க³தாய ஸஞ்ஞாய வஸேன நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி வுச்சதி, தம் அத்த²தோ த³ஸ்ஸேதும் ‘‘நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனந்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸமாபன்னஸ்ஸ வா, உபபன்னஸ்ஸ வா, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரிஸ்ஸ வா சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா’’தி (விப⁴. 620) வுத்தம். தேஸு இத⁴ ஸமாபன்னஸ்ஸ சித்தசேதஸிகா த⁴ம்மா அதி⁴ப்பேதா.
வசனத்தோ² பனேத்த² – ஓளாரிகாய ஸஞ்ஞாய அபா⁴வதோ, ஸுகு²மாய ச பா⁴வதோ, நேவஸ்ஸ ஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ ஸஞ்ஞா, நாஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞம். நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞஞ்ச தம் மனாயதனத⁴ம்மாயதனபரியாபன்னத்தா ஆயதனஞ்சாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம். அத² வா யாயமேத்த² ஸஞ்ஞா, ஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் அஸமத்த²தாய நேவஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வேன விஜ்ஜமானத்தா நாஸஞ்ஞாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞா ச ஸா ஸேஸத⁴ம்மானம் அதி⁴ட்டா²னட்டே²ன ஆயதனஞ்சாதி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம்.
ந கேவலஞ்சேத்த² ஸஞ்ஞாவ ஏதி³ஸீ, அத² கோ² வேத³னாபி நேவவேத³னா நாவேத³னா, சித்தம்பி நேவசித்தம் நாசித்தம், ப²ஸ்ஸோபி நேவப²ஸ்ஸோ நாப²ஸ்ஸோதி. ஏஸ நயோ ஸேஸஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஸு. ஸஞ்ஞாஸீஸேன பனாயம் தே³ஸனா கதாதி வேதி³தப்³பா³. பத்தமக்க²னதேலப்பபு⁴தீஹி ச உபமாஹி ஏஸமத்தோ² விபா⁴வேதப்³போ³ – ஸாமணேரோ கிர தேலேன பத்தம் மக்கே²த்வா ட²பேஸி. தம் யாகு³பானகாலே தே²ரோ ‘பத்தமாஹரா’தி ஆஹ. ஸோ ‘பத்தே தேலமத்தி², ப⁴ந்தே’தி ஆஹ. ததோ ‘ஆஹர, ஸாமணேர, தேலம் நாளிம் பூரேஸ்ஸாமீ’தி வுத்தே ‘நத்தி², ப⁴ந்தே, தேல’ந்தி ஆஹ. தத்த² யதா² அந்தோவுத்த²த்தா யாகு³யா ஸத்³தி⁴ம் அகப்பியட்டே²ன தேலம் அத்தீ²தி ஹோதி, நாளிபூரணாதீ³னம் அபா⁴வவஸேன நத்தீ²தி ஹோதி, ஏவம் ஸாபி ஸஞ்ஞா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் அஸமத்த²தாய நேவஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வேன விஜ்ஜமானத்தா நாஸஞ்ஞா ஹோதி.
கிம்பனேத்த² ஸஞ்ஞாகிச்சந்தி? ஆரம்மணஸஞ்ஜானனஞ்சேவ விபஸ்ஸனாய ச விஸயபா⁴வம் உபக³ந்த்வா நிப்³பி³தா³ஜனனம். த³ஹனகிச்சமிவ ஹி ஸுகோ²த³கே தேஜோதா⁴து, ஸஞ்ஜானனகிச்சம்பேஸா படும் காதும் ந ஸக்கோதி. ஸேஸஸமாபத்தீஸு ஸஞ்ஞா விய விபஸ்ஸனாய விஸயபா⁴வம் உபக³ந்த்வா நிப்³பி³தா³ஜனனம்பி காதும் ந ஸக்கோதி. அஞ்ஞேஸு ஹி க²ந்தே⁴ஸு அகதாபி⁴னிவேஸோ பி⁴க்கு² நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனக்க²ந்தே⁴ ஸம்மஸித்வா நிப்³பி³த³ம் பத்தும் ஸமத்தோ² நாம நத்தி². அபிச ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ, பகதிவிபஸ்ஸகோ பன மஹாபஞ்ஞோ ஸாரிபுத்தஸதி³ஸோவ ஸக்குணேய்ய. ஸோபி ‘‘ஏவம் கிரிமே த⁴ம்மா அஹுத்வா ஸம்போ⁴ந்தி, ஹுத்வா படிவேந்தீ’’தி (ம. நி. 3.95) ஏவம் கலாபஸம்மஸனவஸேனேவ, நோ அனுபத³த⁴ம்மவிபஸ்ஸனாவஸேன. ஏவம் ஸுகு²மத்தம் க³தா ஏஸா ஸமாபத்தி.
யதா² ச பத்தமக்க²னதேலூபமாய ஏவம் மக்³கு³த³கூபமாயபி அயமத்தோ² விபா⁴வேதப்³போ³. மக்³க³படிபன்னஸ்ஸ கிர தே²ரஸ்ஸ புரதோ க³ச்ச²ந்தோ ஸாமணேரோ தோ²கமுத³கம் தி³ஸ்வா ‘உத³கம், ப⁴ந்தே, உபாஹனா ஓமுஞ்சதா²’தி ஆஹ. ததோ தே²ரேன ‘ஸசே உத³கமத்தி², ஆஹர ந்ஹானஸாடகம், ந்ஹாயிஸ்ஸாமீ’தி வுத்தே ‘நத்தி², ப⁴ந்தே’தி ஆஹ. தத்த² யதா² உபாஹனதேமனமத்தட்டே²ன உத³கம் அத்தீ²தி ஹோதி, ந்ஹானட்டே²ன நத்தீ²தி ஹோதி, ஏவம்பி ஸா படுஸஞ்ஞாகிச்சம் காதும் அஸமத்த²தாய நேவ ஸஞ்ஞா, ஸங்கா²ராவஸேஸஸுகு²மபா⁴வேன விஜ்ஜமானத்தா நாஸஞ்ஞா ஹோதி. ந கேவலஞ்ச ஏதாஹேவ, அஞ்ஞாஹிபி அனுரூபாஹி உபமாஹி ஏஸ அத்தோ² விபா⁴வேதப்³போ³. இதி இமாய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனே பவத்தாய ஸஞ்ஞாய நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனபூ⁴தாய வா ஸஞ்ஞாய ஸஹக³தந்தி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஞ்ஞாஸஹக³தம். ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்திஆரம்மணஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம்.
இத⁴ ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸமாபத்தியா நிகந்திபரியாதா³னது³க்க²தாய து³க்கா² படிபதா³, பரியாதி³ன்னனிகந்திகஸ்ஸ அப்பனாபரிவாஸத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா. விபரியாயேன ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா ச. பரித்தகஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாபக³மாரம்மணம் ஸமாபத்திம் ஆரப்³ப⁴ பவத்திதாய பரித்தாரம்மணதா, விபரியாயேன அப்பமாணாரம்மணதா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் புரிமஸதி³ஸமேவ.
அஸதி³ஸரூபோ நாதோ², ஆருப்பம் யம் சதுப்³பி³த⁴ம் ஆஹ;
தம் இதி ஞத்வா தஸ்மிம், பகிண்ணககதா²பி விஞ்ஞேய்யா.
அரூபஸமாபத்தியோ ஹி –
ஆரம்மணாதிக்கமதோ, சதஸ்ஸோபி ப⁴வந்திமா;
அங்கா³திக்கமமேதாஸம், ந இச்ச²ந்தி விபா⁴வினோ.
ஏதாஸு ஹி ரூபனிமித்தாதிக்கமதோ பட²மா, ஆகாஸாதிக்கமதோ து³தியா, ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணாதிக்கமதோ ததியா, ஆகாஸே பவத்திதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ அபக³மாதிக்கமதோ சதுத்தா²தி ஸப்³ப³தா² ‘ஆரம்மணாதிக்கமதோ சதஸ்ஸோபி ப⁴வந்திமா’ அரூபஸமாபத்தியோதி வேதி³தப்³பா³. அங்கா³திக்கமம் பன ஏதாஸம் ந இச்ச²ந்தி பண்டி³தா. ந ஹி ரூபாவசரஸமாபத்தீஸு விய ஏதாஸு அங்கா³திக்கமோ அத்தி². ஸப்³பா³ஸுபி ஹி ஏதாஸு உபேக்கா² சித்தேகக்³க³தாதி த்³வே ஏவ ஜா²னங்கா³னி ஹோந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி –
ஸுபணீததரா ஹோந்தி, பச்சி²மா பச்சி²மா இத⁴;
உபமா தத்த² விஞ்ஞேய்யா, பாஸாத³தலஸாடிகா.
யதா² ஹி சதுபூ⁴மகபாஸாத³ஸ்ஸ ஹேட்டி²மதலே தி³ப்³ப³னச்சகீ³தவாதி³தஸுரபி⁴க³ந்த⁴மாலாஸாது³ரஸபானபோ⁴ஜனஸயனச்சா²த³னாதி³வஸேன பணீதா பஞ்ச காமகு³ணா பச்சுபட்டி²தா அஸ்ஸு, து³தியே ததோ பணீததரா, ததியே ததோ பணீததமா, சதுத்தே² ஸப்³ப³பணீதா; தத்த² கிஞ்சாபி தானி சத்தாரிபி பாஸாத³தலானேவ, நத்தி² நேஸம் பாஸாத³தலபா⁴வேன விஸேஸோ, பஞ்சகாமகு³ணஸமித்³தி⁴விஸேஸேன பன ஹேட்டி²மதோ ஹேட்டி²மதோ உபரிமம் உபரிமம் பணீததரம் ஹோதி.
யதா² ச ஏகாய இத்தி²யா கந்திததூ²லஸண்ஹஸண்ஹதரஸண்ஹதமஸுத்தானம் சதுபலதிபலத்³விபலஏகபலஸாடிகா அஸ்ஸு, ஆயாமேன வித்தா²ரேன ச ஸமப்பமாணா; தத்த² கிஞ்சாபி தா ஸாடிகா சதஸ்ஸோபி ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ ச ஸமப்பமாணா, நத்தி² தாஸம் பமாணதோ விஸேஸோ, ஸுக²ஸம்ப²ஸ்ஸஸுகு²மபா⁴வமஹக்³க⁴பா⁴வேஹி பன புரிமாய புரிமாய பச்சி²மா பச்சி²மா பணீததரா ஹோந்தி, ஏவமேவ கிஞ்சாபி சதூஸுபி ஏதாஸு உபேக்கா² சித்தேகக்³க³தாதி ஏதானி த்³வேயேவ அங்கா³னி ஹோந்தி, அத² கோ² பா⁴வனாவிஸேஸேன தேஸம் அங்கா³னம் பணீதபணீததரபா⁴வேன ஸுபணீததரா ஹோந்தி பச்சி²மா பச்சி²மா இதா⁴தி வேதி³தப்³பா³. ஏவம் அனுபுப்³பே³ன பணீதபணீதா சேதா –
அஸுசிம்ஹி மண்ட³பே லக்³கோ³, ஏகோ தம் நிஸ்ஸிதோ பரோ;
அஞ்ஞோ ப³ஹி அனிஸ்ஸாய, தம் தம் நிஸ்ஸாய சாபரோ.
டி²தோ சதூஹி ஏதேஹி, புரிஸேஹி யதா²க்கமம்;
ஸமானதாய ஞாதப்³பா³, சதஸ்ஸோபி விபா⁴வினா. (விஸுத்³தி⁴. 1.291);
தத்ராயமத்த²யோஜனா – அஸுசிம்ஹி கிர தே³ஸே ஏகோ மண்ட³போ. அதே²கோ புரிஸோ ஆக³ந்த்வா தம் அஸுசிம் ஜிகு³ச்ச²மானோ தம் மண்ட³பம் ஹத்தே²ஹி ஆலம்பி³த்வா தத்த² லக்³கோ³, லக்³கி³தோ விய அட்டா²ஸி. அதா²பரோ ஆக³ந்த்வா தம் மண்ட³பலக்³க³ம் புரிஸம் நிஸ்ஸிதோ. அத²ஞ்ஞோ ஆக³ந்த்வா சிந்தேஸி – ‘யோ ஏஸ மண்ட³பே லக்³கோ³, யோ ச தம் நிஸ்ஸிதோ, உபோ⁴பேதே து³ட்டி²தா; து⁴வோ ச நேஸம் மண்ட³பபபாதே பாதோ, ஹந்தா³ஹம் ப³ஹியேவ திட்டா²மீ’தி ஸோ தன்னிஸ்ஸிதம் அனிஸ்ஸாய ப³ஹியேவ அட்டா²ஸி. அதா²பரோ ஆக³ந்த்வா மண்ட³பலக்³க³ஸ்ஸ தன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸ ச அகே²மபா⁴வம் சிந்தேத்வா ப³ஹிடி²தஞ்ச ஸுட்டி²தோதி மந்த்வா தம் நிஸ்ஸாய அட்டா²ஸி.
தத்த² அஸுசிம்ஹி தே³ஸே மண்ட³போ விய கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். அஸுசிஜிகு³ச்சா²ய மண்ட³பலக்³கோ³ புரிஸோ விய ரூபனிமித்தஜிகு³ச்சா²ய ஆகாஸாரம்மணம் ஆகாஸானஞ்சாயதனம். மண்ட³பலக்³க³ம் புரிஸம் நிஸ்ஸிதோ விய ஆகாஸாரம்மணம் ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனம். தேஸம் த்³வின்னம்பி அகே²மபா⁴வம் சிந்தேத்வா அனிஸ்ஸாய தம் மண்ட³பலக்³க³ம், ப³ஹிடி²தோ விய, ஆகாஸானஞ்சாயதனம் ஆரம்மணம் அகத்வா தத³பா⁴வாரம்மணம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம். மண்ட³பலக்³க³ஸ்ஸ தன்னிஸ்ஸிதஸ்ஸ ச அகே²மதம் சிந்தேத்வா ப³ஹிடி²தஞ்ச ‘ஸுட்டி²தோ’தி மந்த்வா தம் நிஸ்ஸாய டி²தோ விய விஞ்ஞாணாபா⁴வஸங்கா²தே ப³ஹிபதே³ஸே டி²தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் ஆரப்³ப⁴ பவத்தம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏவம் பவத்தமானஞ்ச –
ஆரம்மணம் கரோதேவ, அஞ்ஞாபா⁴வேன தம் இத³ம்;
தி³ட்ட²தோ³ஸம்பி ராஜானம், வுத்திஹேது யதா² ஜனோ. (விஸுத்³தி⁴. 1.292);
இத³ஞ்ஹி நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ‘ஆஸன்னவிஞ்ஞாணஞ்சாயதனபச்சத்தி²கா அயம் ஸமாபத்தீ’தி ஏவம் தி³ட்ட²தோ³ஸம்பி தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் அஞ்ஞஸ்ஸ ஆரம்மணஸ்ஸ அபா⁴வா ஆரம்மணம் கரோதேவ. யதா² கிம்? ‘தி³ட்ட²தோ³ஸம்பி ராஜானம் வுத்திஹேது யதா² ஜனோ’. யதா² ஹி அஸம்யதம் ப²ருஸகாயவசீமனோஸமாசாரம் கஞ்சி ஸப்³ப³தி³ஸம்பதிம் ராஜானம் ‘ப²ருஸஸமாசாரோ அய’ந்தி ஏவம் தி³ட்ட²தோ³ஸம்பி அஞ்ஞத்த² வுத்திம் அலப⁴மானோ ஜனோ வுத்திஹேது நிஸ்ஸாய வத்ததி, ஏவம் தி³ட்ட²தோ³ஸம்பி தம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனம் அஞ்ஞம் ஆரம்மணம் அலப⁴மானமித³ம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஆரம்மணம் கரோதேவ. ஏவம் குருமானஞ்ச –
ஆருள்ஹோ தீ³க⁴னிஸ்ஸேணிம், யதா² நிஸ்ஸேணிபா³ஹுகம்;
பப்³ப³தக்³க³ஞ்ச ஆருள்ஹோ, யதா² பப்³ப³தமத்த²கம்.
யதா² வா கி³ரிமாருள்ஹோ, அத்தனோயேவ ஜண்ணுகம்;
ஓலுப்³ப⁴தி ததே²வேதம், ஜா²னமோலுப்³ப⁴ வத்ததீதி. (விஸுத்³தி⁴. 1.293);
அரூபாவசரகுஸலகதா² நிட்டி²தா.
தேபூ⁴மககுஸலவண்ணனா
269. இதா³னி யஸ்மா ஸப்³பா³னிபேதானி தேபூ⁴மககுஸலானி ஹீனாதி³னா பபே⁴தே³ன வத்தந்தி, தஸ்மா தேஸம் தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ஹீனந்தி லாமகம். தம் ஆயூஹனவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். ஹீனுத்தமானம் மஜ்ஜே² ப⁴வம் மஜ்ஜி²மம். பதா⁴னபா⁴வம் நீதம் பணீதம், உத்தமந்தி அத்தோ². தானிபி ஆயூஹனவஸேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. யஸ்ஸ ஹி ஆயூஹனக்க²ணே ச²ந்தோ³ வா ஹீனோ ஹோதி, வீரியம் வா, சித்தம் வா, வீமம்ஸா வா, தம் ஹீனம் நாம. யஸ்ஸ தே த⁴ம்மா மஜ்ஜி²மா சேவ பணீதா, ச தம் மஜ்ஜி²மஞ்சேவ பணீதஞ்ச. யம் பன கத்துகாமதாஸங்கா²தம் ச²ந்த³ம் து⁴ரம் ச²ந்த³ம் ஜேட்ட²கம் ச²ந்த³ம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா ஆயூஹிதம், தம் ச²ந்தா³தி⁴பதிதோ ஆக³தத்தா ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம் நாம. வீரியாதி⁴பதேய்யாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.
இமஸ்மிம் பன டா²னே ட²த்வா நயா க³ணேதப்³பா³. ஸப்³ப³பட²மம் விப⁴த்தோ ஹி ஏகோ நயோ, ஹீனந்தி ஏகோ, மஜ்ஜி²மந்தி ஏகோ, பணீதந்தி ஏகோ, ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யந்தி ஏகோ. இமே தாவ ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யே பஞ்ச நயா. ஏவம் வீரியாதி⁴பதேய்யாதீ³ஸுபீதி சத்தாரோ பஞ்சகா வீஸதி ஹோந்தி. புரிமோ வா ஏகோ ஸுத்³தி⁴கனயோ, ஹீனந்திஆத³யோ தயோ, ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யந்திஆத³யோ சத்தாரோ, ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம் ஹீனந்திஆத³யோ த்³வாத³ஸாதி ஏவம்பி வீஸதி நயா ஹோந்தி.
இமே வீஸதி மஹானயா கத்த² விப⁴த்தாதி? மஹாபகரணே (பட்டா². 2.14.1) ஹீனத்திகே விப⁴த்தா. இமஸ்மிம் பன டா²னே ஹீனத்திகதோ மஜ்ஜி²மராஸிம் க³ஹேத்வா ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதவஸேன தயோ கோட்டா²ஸா காதப்³பா³. ததோபி மஜ்ஜி²மராஸிம் ட²பேத்வா ஹீனபணீதே க³ஹேத்வா நவ நவ கோட்டா²ஸா காதப்³பா³. ஹீனஸ்மிம்யேவ ஹி ஹீனம் அத்தி² மஜ்ஜி²மம் அத்தி² பணீதம் அத்தி². பணீதஸ்மிம்பி ஹீனம் அத்தி² மஜ்ஜி²மம் அத்தி² பணீதம் அத்தி². ததா² ஹீனஹீனஸ்மிம் ஹீனம், ஹீனஹீனஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், ஹீனஹீனஸ்மிம் பணீதம். ஹீனமஜ்ஜி²மஸ்மிம் ஹீனம், ஹீனமஜ்ஜி²மஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், ஹீனமஜ்ஜி²மஸ்மிம் பணீதம். ஹீனபணீதஸ்மிம் ஹீனம், ஹீனபணீதஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், ஹீனபணீதஸ்மிம் பணீதந்தி அயமேகோ நவகோ. பணீதஹீனஸ்மிம்பி ஹீனம் நாம அத்தி², பணீதஹீனஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், பணீதஹீனஸ்மிம் பணீதம். ததா² பணீதமஜ்ஜி²மஸ்மிம் ஹீனம், பணீதமஜ்ஜி²மஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், பணீதமஜ்ஜி²மஸ்மிம் பணீதம். பணீதபணீதஸ்மிம் ஹீனம், பணீதபணீதஸ்மிம் மஜ்ஜி²மம், பணீதபணீதஸ்மிம் பணீதந்தி. அயம் து³தியோ நவகோதி த்³வே நவகா அட்டா²ரஸ. இமானி அட்டா²ரஸ கம்மத்³வாரானி நாம. இமேஹி பபா⁴விதத்தா, இமேஸம் வஸேன, அட்டா²ரஸ க²த்தியா, அட்டா²ரஸ ப்³ராஹ்மணா, அட்டா²ரஸ வேஸ்ஸா, அட்டா²ரஸ ஸுத்³தா³, அட்ட²சத்தாலீஸ கோ³த்தசரணானி வேதி³தப்³பா³னி.
இமேஸு ச பன தேபூ⁴மகேஸு குஸலேஸு காமாவசரகுஸலம் திஹேதுகம்பி து³ஹேதுகம்பி ஹோதி ஞாணஸம்பயுத்தவிப்பயுத்தவஸேன. ரூபாவசராரூபாவசரம் பன திஹேதுகமேவ ஞாணஸம்பயுத்தமேவ. காமாவசரம்பேத்த² அதி⁴பதினா ஸஹாபி உப்பஜ்ஜதி வினாபி. ரூபாவசராரூபாவசரம் அதி⁴பதிஸம்பன்னமேவ ஹோதி. காமாவசரகுஸலே சேத்த² ஆரம்மணாதி⁴பதி ஸஹஜாதாதி⁴பதீதி த்³வேபி அதி⁴பதயோ லப்³ப⁴ந்தி. ரூபாவசராரூபாவசரேஸு ஆரம்மணாதி⁴பதி ந லப்³ப⁴தி, ஸஹஜாதாதி⁴பதியேவ லப்³ப⁴தி. தத்த² சித்தஸ்ஸ சித்தாதி⁴பதேய்யபா⁴வோ ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் வஸேன வுத்தோ. த்³வின்னம் பன சித்தானம் ஏகதோ அபா⁴வேன ஸம்பயுத்தசித்தஸ்ஸ சித்தாதி⁴பதி நாம நத்தி². ததா² ச²ந்தா³தீ³னம் ச²ந்தா³தி⁴பதிஆத³யோ. கேசி பன ‘ஸசே சித்தவதோ குஸலம் ஹோதி, மய்ஹம் ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் யம் சித்தம் து⁴ரம் கத்வா ஜேட்ட²கம் கத்வா அபரம் குஸலசித்தம் ஆயூஹிதம், தஸ்ஸ தம் புரிமசித்தம் சித்தாதி⁴பதி நாம ஹோதி, ததோ ஆக³தத்தா இத³ம் சித்தாதி⁴பதேய்யம் நாமா’தி ஏவம் ஆக³மனவஸேனாபி அதி⁴பதிம் நாம இச்ச²ந்தி. அயம் பன நயோ நேவ பாளியம் ந அட்ட²கதா²யம் தி³ஸ்ஸதி. தஸ்மா வுத்தனயேனேவ அதி⁴பதிபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. இமேஸு ச ஏகூனவீஸதியா மஹானயேஸு புரிமே ஸுத்³தி⁴கனயே வுத்தபரிமாணானேவ சித்தானி ச நவகா ச பாட²வாரா ச ஹோந்தி. தஸ்மா ஞாணஸம்பயுத்தேஸு வுத்தபரிமாணதோ வீஸதிகு³ணோ சித்தனவகவாரபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³, சதூஸு ஞாணவிப்பயுத்தேஸு ஸோளஸகு³ணோதி, அயம் தேபூ⁴மககுஸலே பகிண்ணககதா² நாமாதி.
தேபூ⁴மககுஸலம்.