லோகுத்தரகுஸலவண்ணனா

277. ஏவம் ப⁴வத்தயஸம்பத்தினிப்³ப³த்தகம் குஸலம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸப்³ப³ப⁴வஸமதிக்கமனாய லோகுத்தரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² லோகுத்தரந்தி கேனட்டே²ன லோகுத்தரம்? லோகம் தரதீதி, லோகுத்தரம் லோகம் உத்தரதீதி லோகுத்தரம்; லோகம் ஸமதிக்கம்ம அபி⁴பு⁴ய்ய திட்ட²தீதி லோகுத்தரம் (படி. ம. 2.43). ஜா²னம் பா⁴வேதீதி ஏகசித்தக்க²ணிகம் அப்பனாஜா²னம் பா⁴வேதி ஜனேதி வட்³டே⁴தி.

லோகதோ நிய்யாதி வட்டதோ நிய்யாதீதி நிய்யானிகம். நிய்யாதி வா ஏதேனாதி நிய்யானிகம். தம்ஸமங்கீ³ ஹி புக்³க³லோ து³க்க²ம் பரிஜானந்தோ நிய்யாதி, ஸமுத³யம் பஜஹந்தோ நிய்யாதி, நிரோத⁴ம் ஸச்சி²கரோந்தோ நிய்யாதி, மக்³க³ம் பா⁴வேந்தோ நிய்யாதி. யதா² ச பன தேபூ⁴மககுஸலம் வட்டஸ்மிம் சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ஆசினாதி வட்³டே⁴தீதி ஆசயகா³மீ நாம ஹோதி, ந ததா² இத³ம். இத³ம் பன யதா² ஏகஸ்மிம் புரிஸே அட்டா²ரஸஹத்த²ம் பாகாரம் சினந்தே அபரோ மஹாமுக்³க³ரம் க³ஹேத்வா தேன சிதசிதட்டா²னம் அபசினந்தோ வித்³த⁴ம்ஸேந்தோ ஏவ க³ச்சே²ய்ய, ஏவமேவ தேபூ⁴மககுஸலேன சிதா சுதிபடிஸந்தி⁴யோ பச்சயவேகல்லகரணேன அபசினந்தம் வித்³த⁴ம்ஸேந்தம் க³ச்ச²தீதி அபசயகா³மி.

தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயாதி, ஏத்த² தி³ட்டி²யோ ஏவ தி³ட்டி²க³தானி, கூ³த²க³தம் முத்தக³தந்திஆதீ³னி (அ. நி. 9.11) விய. த்³வாஸட்டி²யா வா தி³ட்டீ²னம் அந்தோக³த⁴த்தா தி³ட்டீ²ஸு க³தானீதிபி தி³ட்டி²க³தானி. தி³ட்டி²யா வா க³தம் ஏதேஸந்திபி தி³ட்டி²க³தானி. தி³ட்டி²ஸதி³ஸக³மனானி தி³ட்டி²ஸதி³ஸப்பவத்தானீதி அத்தோ². கானி பன தானீதி? ஸஸம்பயுத்தானி ஸக்காயதி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸீலப்³ப³தபராமாஸஅபாயக³மனீயராக³தோ³ஸமோஹாகுஸலானி. தானி ஹி யாவ பட²மமக்³க³பா⁴வனா தாவ பவத்திஸப்³பா⁴வதோ தி³ட்டி²ஸதி³ஸக³மனானீதி வுச்சந்தி. இதி தி³ட்டி²யோ ச தி³ட்டி²க³தானி ச தி³ட்டி²க³தானி. தேஸம் தி³ட்டி²க³தானம். பஹானாயாதி ஸமுச்சே²த³வஸேனேவ பஜஹனத்தா²ய. பட²மாயாதி க³ணனவஸேனபி பட²முப்பத்திவஸேனபி பட²மாய. பூ⁴மியாதி ‘‘அனந்தரஹிதாய பூ⁴மியா’’திஆதீ³ஸு (பாரா. 27; ம. நி. 2.296) தாவ அயம் மஹாபத²வீ பூ⁴மீதி வுச்சதி. ‘‘ஸுக²பூ⁴மியம் காமாவசரே’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ஸ. 988) சித்துப்பாதோ³. இத⁴ பன ஸாமஞ்ஞப²லம் அதி⁴ப்பேதம். தஞ்ஹி ஸம்பயுத்தானம் நிஸ்ஸயபா⁴வதோ தே த⁴ம்மா ப⁴வந்தி ஏத்தா²தி பூ⁴மி. யஸ்மா வா ஸமானேபி லோகுத்தரபா⁴வே ஸயம்பி ப⁴வதி உப்பஜ்ஜதி, ந நிப்³பா³னம் விய அபாதுபா⁴வம், தஸ்மாபி பூ⁴மீதி வுச்சதி; தஸ்ஸா பட²மாய பூ⁴மியா. பத்தியாதி ஸோதாபத்திப²லஸங்கா²தஸ்ஸ பட²மஸ்ஸ ஸாமஞ்ஞப²லஸ்ஸ பத்தத்தா²ய படிலாப⁴த்தா²யாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. விவிச்சாதி ஸமுச்சே²த³விவேகவஸேன விவிச்சித்வா, வினா ஹுத்வா.

இதா³னி கிஞ்சாபி லோகியஜ்ஜா²னம்பி ந வினா படிபதா³ய இஜ்ஜ²தி, ஏவம் ஸந்தேபி இத⁴ ஸுத்³தி⁴கனயம் பஹாய லோகுத்தரஜ்ஜா²னம் படிபதா³ய ஸத்³தி⁴ம்யேவ க³ரும் கத்வா தே³ஸேதுகாமதாய து³க்க²படிபத³ம் த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² யோ ஆதி³தோவ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி; யோ பன விக்க²ம்பி⁴த கிலேஸோ விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி தஸ்ஸ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா ஹோதி. இதி யோ கோசி வாரோ து³க்க²படிபத³த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ நாம கதோ.

கதமம் பன வாரம் ரோசேஸுந்தி? யத்த² ஸகிம் விக்க²ம்பி⁴தா கிலேஸா ஸமுதா³சரித்வா து³தியம்பி விக்க²ம்பி⁴தா புன ஸமுதா³சரந்தி, ததியம் விக்க²ம்பி⁴தே பன ததா²விக்க²ம்பி⁴தேவ கத்வா மக்³கே³ன ஸமுக்³கா⁴தம் பாபேதி, இமம் வாரம் ரோசேஸும். இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸ து³க்கா²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞாதி நாமம் கதம். ஏத்தகேன பன ந பாகடம் ஹோதி. தஸ்மா ஏவமேத்த² ஆதி³தோ பட்டா²ய விபா⁴வனா வேதி³தப்³பா³ – யோ ஹி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி பரிக்³க³ஹேத்வா உபாதா³ரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதி, அரூபம் பரிக்³க³ண்ஹாதி, ‘ரூபாரூபம்’ பன பரிக்³க³ண்ஹந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரிக்³க³ஹேதும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ நாம ஹோதி. பரிக்³க³ஹிதரூபாரூபஸ்ஸ பன விபஸ்ஸனாபரிவாஸே மக்³க³பாதுபா⁴வத³ந்த⁴தாய த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

யோபி ரூபாரூபம் பரிக்³க³ஹேத்வா ‘நாமரூபம்’ வவத்த²பேந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ வவத்த²பேதி, வவத்தா²பிதே ச நாமரூபே விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தும் ஸக்கோதி, தஸ்ஸாபி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ நாமரூபம்பி வவத்த²பேத்வா ‘பச்சயே’ பரிக்³க³ண்ஹந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரிக்³க³ண்ஹாதி, பச்சயே ச பரிக்³க³ஹேத்வா விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி, ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ பச்சயேபி பரிக்³க³ஹேத்வா ‘லக்க²ணானி’ படிவிஜ்ஜ²ந்தோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ படிவிஜ்ஜ²தி, படிவித்³த⁴லக்க²ணோ ச விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி, ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி.

அபரோ லக்க²ணானிபி படிவிஜ்ஜி²த்வா விபஸ்ஸனாஞாணே திக்கே² ஸூரே பஸன்னே வஹந்தே உப்பன்னம் ‘விபஸ்ஸனானிகந்திம்’ பரியாதி³யமானோ து³க்கே²ன கஸிரேன கிலமந்தோ பரியாதி³யதி, நிகந்திஞ்ச பரியாதி³யித்வா விபஸ்ஸனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன மக்³க³ம் உப்பாதே³தி, ஏவம்பி து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. இமம் வாரம் ரோசேஸும். இமஸ்ஸ வாரஸ்ஸ ஏதம் நாமம் கதம். இமினாவ உபாயேன பரதோ திஸ்ஸோ படிபதா³ வேதி³தப்³பா³.

ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம், ஸம்மாவாசா, ஸம்மாகம்மந்தோ, ஸம்மாஆஜீவோதி சத்தாரி பதா³னி அதி⁴கானி. நித்³தே³ஸவாரே ச விதக்காதி³னித்³தே³ஸேஸு ‘மக்³க³ங்க³’ந்திஆதீ³னி பதா³னி அதி⁴கானி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஹேட்டா² வுத்தஸதி³ஸமேவ. பூ⁴மந்தரவஸேன பன லோகுத்தரதாவ இத⁴ விஸேஸோ.

தத்த² அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியந்தி ‘அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே அனஞ்ஞாதம் அமதம் பத³ம் சதுஸச்சத⁴ம்மமேவ வா ஜானிஸ்ஸாமீ’தி படிபன்னஸ்ஸ இமினா புப்³பா³போ⁴கே³ன உப்பன்னம் இந்த்³ரியம். லக்க²ணாதீ³னி பனஸ்ஸ ஹேட்டா² பஞ்ஞிந்த்³ரியே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

ஸுந்த³ரா பஸத்தா² வா வாசா ஸம்மாவாசா. வசீது³ச்சரிதஸமுக்³கா⁴டிகாய மிச்சா²வாசாவிரதியா ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸா பரிக்³க³ஹலக்க²ணா விரமணரஸா மிச்சா²வாசப்பஹானபச்சுபட்டா²னா. ஸுந்த³ரோ பஸத்தோ² வா கம்மந்தோ ஸம்மாகம்மந்தோ. மிச்சா²கம்மந்தஸமுச்சே²தி³காய பாணாதிபாதாதி³விரதியா ஏதம் நாமம். ஸோ ஸமுட்டா²னலக்க²ணோ விரமணரஸோ மிச்சா²கம்மந்தப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ. ஸுந்த³ரோ பஸத்தோ² வா ஆஜீவோ ஸம்மாஆஜீவோ. மிச்சா²ஜீவவிரதியா ஏதம் அதி⁴வசனம். ஸோ வோதா³னலக்க²ணோ ஞாயாஜீவப்பவத்திரஸோ மிச்சா²ஜீவப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ.

அபிச ஹேட்டா² விரதித்தயே வுத்தவஸேனபேத்த² லக்க²ணாதீ³னி வேதி³தப்³பா³னி. இதி இமேஸம் திண்ணம் த⁴ம்மானம் வஸேன ஹேட்டா² வுத்தம் மக்³க³பஞ்சகம் இத⁴ மக்³க³ட்ட²கம் வேதி³தப்³ப³ம். யேவாபனகேஸு ச இமேஸம் அபா⁴வோ. ததா² கருணாமுதி³தானம். இமே ஹி தயோ த⁴ம்மா இத⁴ பாளியம் ஆக³தத்தாவ யேவாபனகேஸு ந க³ஹிதா. கருணாமுதி³தா பன ஸத்தாரம்மணா, இமே த⁴ம்மா நிப்³பா³னாரம்மணாதி தாபேத்த² ந க³ஹிதா. அயம் தாவ உத்³தே³ஸவாரே விஸேஸத்தோ².

283. நித்³தே³ஸவாரே பன மக்³க³ங்க³ம் மக்³க³பரியாபன்னந்தி ஏத்த² தாவ மக்³க³ஸ்ஸ அங்க³ந்தி மக்³க³ங்க³ம்; மக்³க³கோட்டா²ஸோதி அத்தோ². யதா² பன அரஞ்ஞே பரியாபன்னம் அரஞ்ஞபரியாபன்னம் நாம ஹோதி, ஏவம் மக்³கே³ பரியாபன்னந்தி மக்³க³பரியாபன்னம். மக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதந்தி அத்தோ².

285. பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஏத்த² பீதி ஏவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. தத்த² போ³தி⁴யா போ³தி⁴ஸ்ஸ வா அங்கோ³தி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யா அயம் த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ யாய லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே உப்பஜ்ஜமானாய லீனுத்³த⁴ச்சபதிட்டா²னாயூஹனகாமஸுக²த்தகிலமதா²னுயோக³உச்சே²த³ஸஸ்ஸதாபி⁴னிவேஸாதீ³னம் அனேகேஸம் உபத்³த³வானம் படிபக்க²பூ⁴தாய ஸதித⁴ம்மவிசயவீரியபீதிபஸ்ஸத்³தி⁴ஸமாதி⁴உபேக்கா²ஸங்கா²தாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா அரியஸாவகோ பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா போ³தீ⁴தி வுச்சதி. பு³ஜ்ஜ²தீதி கிலேஸஸந்தானனித்³தா³ய உட்ட²ஹதி, சத்தாரி வா அரியஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி, நிப்³பா³னமேவ வா ஸச்சி²கரோதி. தஸ்ஸா த⁴ம்மஸாமக்³கீ³ஸங்கா²தாய போ³தி⁴யா அங்கோ³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³தீ³னி விய. யோபேஸ யதா²வுத்தப்பகாராய ஏதாய த⁴ம்மஸாமக்³கி³யா பு³ஜ்ஜ²தீதி கத்வா அரியஸாவகோ போ³தீ⁴தி வுச்சதி, தஸ்ஸ போ³தி⁴ஸ்ஸ அங்கோ³திபி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³; ஸேனங்க³ரத²ங்கா³த³யோ விய. தேனாஹு அட்ட²கதா²சரியா – ‘‘பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ அங்கா³தி வா போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி (விப⁴. அட்ட². 466; ஸம். நி. அட்ட². 3.5.182).

அபிச ‘‘போ³ஜ்ஜ²ங்கா³தி கேனட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்கா³? போ³தா⁴ய ஸம்வத்தந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, அனுபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, படிபு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³, ஸம்பு³ஜ்ஜ²ந்தீதி போ³ஜ்ஜ²ங்கா³’’தி (படி. ம. 2.17) இமினா படிஸம்பி⁴தா³னயேனாபி போ³ஜ்ஜ²ங்க³த்தோ² வேதி³தப்³போ³. பஸத்தோ² ஸுந்த³ரோ வா போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. ஏவம் பீதி ஏவ ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ பீதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி. சித்தேகக்³க³தானித்³தே³ஸாதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

296. தேஸம் த⁴ம்மானந்தி யே தஸ்மிம் ஸமயே படிவேத⁴ம் க³ச்ச²ந்தி சதுஸச்சத⁴ம்மா, தேஸம் த⁴ம்மானம். அனஞ்ஞாதானந்தி கிஞ்சாபி பட²மமக்³கே³ன தே த⁴ம்மா ஞாதா நாம ஹோந்தி, யதா² பன பகதியா அனாக³தபுப்³ப³ம் விஹாரம் ஆக³ந்த்வா விஹாரமஜ்ஜே² டி²தோபி புக்³க³லோ பகதியா அனாக³தபா⁴வம் உபாதா³ய ‘அனாக³தபுப்³ப³ம் டா²னம் ஆக³தோம்ஹீ’தி வத³தி, யதா² ச பகதியா அபிளந்த⁴புப்³ப³ம் மாலம் பிளந்தி⁴த்வா, அனிவத்த²புப்³ப³ம் வத்த²ம் நிவாஸேத்வா, அபு⁴த்தபுப்³ப³ம் போ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா, பகதியா அபு⁴த்தபா⁴வம் உபாதா³ய அபு⁴த்தபுப்³ப³ம் போ⁴ஜனம் பு⁴த்தோம்ஹீதி வத³தி, ஏவமிதா⁴பி யஸ்மா பகதியா இமினா புக்³க³லேன இமே த⁴ம்மா ந ஞாதபுப்³பா³ தஸ்மா அனஞ்ஞாதானந்தி வுத்தம். அதி³ட்டா²தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² அதி³ட்டா²னந்தி இதோ புப்³பே³ பஞ்ஞாசக்கு²னா அதி³ட்டா²னம். அப்பத்தானந்தி அதி⁴க³மனவஸேன அப்பத்தானம். அவிதி³தானந்தி ஞாணேன அபாகடகதானம். அஸச்சி²கதானந்தி அபச்சக்க²கதானம். ஸச்சி²கிரியாயாதி பச்சக்க²கரணத்த²ம். யதா² ச இமினா பதே³ன, ஏவம் ஸேஸேஹிபி ஸத்³தி⁴ம் அனஞ்ஞாதானம் ஞாணாய, அதி³ட்டா²னம் த³ஸ்ஸனாய, அப்பத்தானம் பத்தியா, அவிதி³தானம் வேதா³யாதி யோஜனா காதப்³பா³.

299. சதூஹி வசீது³ச்சரிதேஹீதிஆதீ³ஸு வசீதி வசீவிஞ்ஞத்தி வேதி³தப்³பா³. திண்ணம் தோ³ஸானம் யேன கேனசி து³ட்டா²னி சரிதானீதி து³ச்சரிதானி. வசீதோ பவத்தானி து³ச்சரிதானி வசீது³ச்சரிதானி, வசியா வா நிப்பா²தி³தானி து³ச்சரிதானி வசீது³ச்சரிதானி. தேஹி வசீது³ச்சரிதேஹி. ஆரகா ரமதீதி ஆரதி. வினா தேஹி ரமதீதி விரதி. ததோ ததோ படினிவத்தாவ ஹுத்வா தேஹி வினா ரமதீதி படிவிரதி. உபஸக்³க³வஸேன வா பத³ம் வட்³டி⁴தம். ஸப்³ப³மித³ம் ஓரமணபா⁴வஸ்ஸேவாதி⁴வசனம். வேரம் மணதி, வினாஸேதீதி வேரமணீ. இத³ம்பி ஓரமணஸ்ஸேவ வேவசனம். யாய பன சேதனாய முஸாவாதா³தீ³னி பா⁴ஸமானோ கரோதி நாம, அயம் லோகுத்தரமக்³க³விரதி. உப்பஜ்ஜித்வா தம் கிரியம் காதும் ந தே³தி, கிரியாபத²ம் பச்சி²ந்த³தீதி அகிரியா. ததா² தம் கரணம் காதும் ந தே³தி, கரணபத²ம் பச்சி²ந்த³தீதி அகரணம். யாய ச சேதனாய சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம் பா⁴ஸமானோ அஜ்ஜா²பஜ்ஜதி நாம, அயம் உப்பஜ்ஜித்வா ததா² அஜ்ஜா²பஜ்ஜிதும் ந தே³தீதி அனஜ்ஜா²பத்தி.

வேலாஅனதிக்கமோதி ஏத்த² ‘‘தாய வேலாயா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.154; மஹாவ. 1-3; உதா³. 1 ஆத³யோ) தாவ காலோ வேலாதி ஆக³தோ. ‘‘உருவேலாயம் விஹரதீ’’தி (மஹாவ. 1; ஸம். நி. 1.137) ஏத்த² ராஸி. ‘‘டி²தத⁴ம்மோ வேலம் நாதிவத்ததீ’’தி (சூளவ. 384; அ. நி. 8.19; உதா³. 45) ஏத்த² ஸீமா. இதா⁴பி ஸீமாவ. அனதிக்கமனீயட்டே²ன ஹி சத்தாரி வசீஸுசரிதானி வேலாதி அதி⁴ப்பேதானி. இதி யாய சேதனாய சத்தாரி வசீது³ச்சரிதானி பா⁴ஸமானோ வேலம் அதிக்கமதி நாம, அயம் உப்பஜ்ஜித்வா தம் வேலம் அதிக்கமிதும் ந தே³தீதி வேலாஅனதிக்கமோதி வுத்தா. வேலாயதீதி வா வேலா, சலயதி வித்³த⁴ம்ஸேதீதி அத்தோ². கிம் வேலாயதி? சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம். இதி வேலாயனதோ ‘வேலா’. புரிஸஸ்ஸ பன ஹிதஸுக²ம் அனதிக்கமித்வா வத்ததீதி ‘அனதிக்கமோ’. ஏவமேத்த² பத³த்³வயவஸேனாபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ஸேதும் ஹனதீதி ஸேதுகா⁴தோ; சதுன்னம் வசீது³ச்சரிதானம் பத³கா⁴தோ பச்சயகா⁴தோதி அத்தோ². பச்சயோ ஹி இத⁴ ஸேதூதி அதி⁴ப்பேதோ. தத்ராயம் வசனத்தோ² – ராகா³தி³கோ சதுன்னம் வசீது³ச்சரிதானம் பச்சயோ வட்டஸ்மிம் புக்³க³லம் ஸினோதி ப³ந்த⁴தீதி ஸேது. ஸேதுஸ்ஸ கா⁴தோ ஸேதுகா⁴தோ. வசீது³ச்சரிதபச்சயஸமுக்³கா⁴டிகாய விரதியா ஏதம் அதி⁴வசனம். அயம் பன ஸம்மாவாசாஸங்கா²தா விரதி புப்³ப³பா⁴கே³ நானாசித்தேஸு லப்³ப⁴தி. அஞ்ஞேனேவ ஹி சித்தேன முஸாவாதா³ விரமதி, அஞ்ஞேன பேஸுஞ்ஞாதீ³ஹி. லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பன ஏகசித்தஸ்மிம்யேவ லப்³ப⁴தி. சதுப்³பி³தா⁴ய ஹி வசீது³ச்சரிதசேதனாய பத³பச்சே²த³ம் குருமானா மக்³க³ங்க³ம் பூரயமானா ஏகாவ விரதி உப்பஜ்ஜதி.

300. காயது³ச்சரிதேஹீதி காயதோ பவத்தேஹி காயேன வா நிப்பா²தி³தேஹி பாணாதிபாதாதீ³ஹி து³ச்சரிதேஹி. ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அயம்பி ஸம்மாகம்மந்தஸங்கா²தா விரதி புப்³ப³பா⁴கே³ நானாசித்தேஸு லப்³ப⁴தி. அஞ்ஞேனேவ ஹி சித்தேன பாணாதிபாதா விரமதி, அஞ்ஞேன அதி³ன்னாதா³னமிச்சா²சாரேஹி. லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பன ஏகசித்தஸ்மிம்யேவ லப்³ப⁴தி. திவிதா⁴ய ஹி காயது³ச்சரிதசேதனாய பத³பச்சே²த³ம் குருமானா மக்³க³ங்க³ம் பூரயமானா ஏகாவ விரதி உப்பஜ்ஜதி.

301. ஸம்மாஆஜீவனித்³தே³ஸே அகிரியாதிஆதீ³ஸு யாய சேதனாய மிச்சா²ஜீவம் ஆஜீவமானோ கிரியம் கரோதி நாம, அயம் உப்பஜ்ஜித்வா தம் கிரியம் காதும் ந தே³தீதி அகிரியாதி. இமினா நயேன யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஆஜீவோ ச நாமேஸ பாடியேக்கோ நத்தி², வாசாகம்மந்தேஸு க³ஹிதேஸு க³ஹிதோவ ஹோதி, தப்பக்கி²கத்தா. து⁴வபடிஸேவனவஸேன பனாயம் ததோ நீஹரித்வா த³ஸ்ஸிதோதி. ஏவம் ஸந்தே ஸம்மாஆஜீவோ ஸகிச்சகோ ந ஹோதி, அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி ந பரிபூரேந்தி, தஸ்மா ஸம்மாஆஜீவோ ஸகிச்சகோ காதப்³போ³, அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி பரிபூரேதப்³பா³னீதி. தத்ராயம் நயோ – ஆஜீவோ நாம பி⁴ஜ்ஜமானோ காயவசீத்³வாரேஸுயேவ பி⁴ஜ்ஜதி. மனோத்³வாரே ஆஜீவபே⁴தோ³ நாம நத்தி². பூரயமானோபி தஸ்மிம்யேவ த்³வாரத்³வயே பூரதி. மனோத்³வாரே ஆஜீவபூரணம் நாம நத்தி². காயத்³வாரே பன வீதிக்கமோ ஆஜீவஹேதுகோபி அத்தி² நஆஜீவஹேதுகோபி. ததா² வசீத்³வாரே.

தத்த² யம் ராஜராஜமஹாமத்தா கி²ட்³டா³பஸுதா ஸூரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தா மிக³வத⁴ம் வா பந்த²து³ஹனம் வா பரதா³ரவீதிக்கமம் வா கரோந்தி, இத³ம் அகுஸலம் காயகம்மம் நாம. ததோ விரதிபி ‘ஸம்மாகம்மந்தோ’ நாம. யம் பன நஆஜீவஹேதுகம் சதுப்³பி³த⁴ம் வசீது³ச்சரிதம் பா⁴ஸந்தி, இத³ம் அகுஸலம் வசீகம்மம் நாம. ததோ விரதிபி ‘ஸம்மாவாசா’ நாம.

யம் பன ஆஜீவஹேது நேஸாத³மச்ச²ப³ந்தா⁴த³யோ பாணம் ஹனந்தி, அதி³ன்னம் ஆதி³யந்தி, மிச்சா²சாரம் சரந்தி, அயம் மிச்சா²ஜீவோ நாம. ததோ விரதி ‘ஸம்மாஆஜீவோ’ நாம. யம்பி லஞ்ஜம் க³ஹேத்வா முஸா ப⁴ணந்தி, பேஸுஞ்ஞப²ருஸஸம்ப²ப்பலாபே பவத்தேந்தி, அயம்பி மிச்சா²ஜீவோ நாம. ததோ விரதி ஸம்மாஆஜீவோ நாம.

மஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ – ‘காயவசீத்³வாரேஸுபி வீதிக்கமோ ஆஜீவஹேதுகோ வா ஹோது நோ வா ஆஜீவஹேதுகோ, அகுஸலம் காயகம்மம் வசீகம்மந்த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தி. ததோ விரதிபி ஸம்மாகம்மந்தோ ஸம்மாவாசாத்வேவ வுச்சதீ’தி. ‘ஆஜீவோ குஹி’ந்தி வுத்தே பன ‘தீணி குஹனவத்தூ²னி நிஸ்ஸாய சத்தாரோ பச்சயே உப்பாதே³த்வா தேஸம் பரிபோ⁴கோ³’தி ஆஹ. அயம் பன கோடிப்பத்தோ மிச்சா²ஜீவோ. ததோ விரதி ஸம்மாஆஜீவோ நாம.

அயம்பி ஸம்மாஆஜீவோ புப்³ப³பா⁴கே³ நானாசித்தேஸு லப்³ப⁴தி, அஞ்ஞேனேவ ஹி சித்தேன காயத்³வாரவீதிக்கமா விரமதி, அஞ்ஞேன வசீத்³வாரவீதிக்கமா. லோகுத்தரமக்³க³க்க²ணே பன ஏகசித்தஸ்மிம்யேவ லப்³ப⁴தி. காயவசீத்³வாரேஸு ஹி ஸத்தகம்மபத²வஸேன உப்பன்னாய மிச்சா²ஜீவஸங்கா²தாய து³ஸ்ஸீல்யசேதனாய பத³பச்சே²த³ம் குருமானா மக்³க³ங்க³ம் பூரயமானா ஏகாவ விரதி உப்பஜ்ஜதீதி. அயம் நித்³தே³ஸவாரே விஸேஸோ.

யம் பனேதம் இந்த்³ரியேஸு அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம் வட்³டி⁴தம், மக்³க³ங்கே³ஸு ச ஸம்மாவாசாதீ³னி, தேஸம் வஸேன ஸங்க³ஹவாரே ‘‘நவிந்த்³ரியானி, அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³’’தி வுத்தம். ஸுஞ்ஞதவாரோ பாகதிகோயேவாதி. அயம் தாவ ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³ய விஸேஸோ.

343. இதோ பரம் ஸுத்³தி⁴கஸுஞ்ஞதா ஸுஞ்ஞதபடிபதா³ ஸுத்³தி⁴கஅப்பணிஹிதா அப்பணிஹிதபடிபதா³தி அயம் தே³ஸனாபே⁴தோ³ ஹோதி. தத்த² ஸுஞ்ஞதந்தி லோகுத்தரமக்³க³ஸ்ஸ நாமம். ஸோ ஹி ஆக³மனதோ ஸகு³ணதோ ஆரம்மணதோதி தீஹி காரணேஹி நாமம் லப⁴தி. கத²ம்? இத⁴ பி⁴க்கு² அனத்ததோ அபி⁴னிவிஸித்வா அனத்ததோ ஸங்கா²ரே பஸ்ஸதி. யஸ்மா பன அனத்ததோ தி³ட்ட²மத்தேனேவ மக்³க³வுட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, அனிச்சதோபி து³க்க²தோபி த³ட்டு²மேவ வட்டதி, தஸ்மா ‘அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா’தி திவித⁴ம் அனுபஸ்ஸனம் ஆரோபேத்வா ஸம்மஸந்தோ சரதி. வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா பனஸ்ஸ தேபூ⁴மகேபி ஸங்கா²ரே ஸுஞ்ஞதோவ பஸ்ஸதி. அயம் விபஸ்ஸனா ஸுஞ்ஞதா நாம ஹோதி. ஸா ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ ‘ஸுஞ்ஞத’ந்தி நாமம் தே³தி. ஏவம் மக்³கோ³ ‘ஆக³மனதோ’ ஸுஞ்ஞதனாமம் லப⁴தி. யஸ்மா பன ஸோ ராகா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞோ தஸ்மா ‘ஸகு³ணேனேவ’ ஸுஞ்ஞதனாமம் லப⁴தி. நிப்³பா³னம்பி ராகா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞத்தா ஸுஞ்ஞதந்தி வுச்சதி. தம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னத்தா மக்³கோ³ ‘ஆரம்மணதோ’ ஸுஞ்ஞதனாமம் லப⁴தி.

தத்த² ஸுத்தந்திகபரியாயேன ஸகு³ணதோபி ஆரம்மணதோபி நாமம் லப⁴தி. பரியாயதே³ஸனா ஹேஸா. அபி⁴த⁴ம்மகதா² பன நிப்பரியாயதே³ஸனா. தஸ்மா இத⁴ ஸகு³ணதோ வா ஆரம்மணதோ வா நாமம் ந லப⁴தி, ஆக³மனதோவ லப⁴தி. ஆக³மனமேவ ஹி து⁴ரம். தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – விபஸ்ஸனாக³மனம் மக்³கா³க³மனந்தி. தத்த² மக்³க³ஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே விபஸ்ஸனாக³மனம் து⁴ரம், ப²லஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே மக்³கா³க³மனம் து⁴ரம். இத⁴ மக்³க³ஸ்ஸ ஆக³தத்தா விபஸ்ஸனாக³மனமேவ து⁴ரம் ஜாதம்.

350. அப்பணிஹிதந்தி, ஏத்தா²பி அப்பணிஹிதந்தி மக்³க³ஸ்ஸேவ நாமம். இத³ம்பி நாமம் மக்³கோ³ தீஹேவ காரணேஹி லப⁴தி. கத²ம்? இத⁴ பி⁴க்கு² ஆதி³தோவ து³க்க²தோ அபி⁴னிவிஸித்வா து³க்க²தோவ ஸங்கா²ரே பஸ்ஸதி. யஸ்மா பன து³க்க²தோ தி³ட்ட²மத்தேனேவ மக்³க³வுட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, அனிச்சதோபி அனத்ததோபி த³ட்டு²மேவ வட்டதி, தஸ்மா அனிச்சம் து³க்க²மனத்தா’தி திவித⁴ம் அனுபஸ்ஸனம் ஆரோபேத்வா ஸம்மஸந்தோ சரதி. வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனா பனஸ்ஸ தேபூ⁴மகஸங்கா²ரேஸு பணிதி⁴ம் ஸோஸேத்வா பரியாதி³யித்வா விஸ்ஸஜ்ஜேதி. அயம் விபஸ்ஸனா அப்பணிஹிதா நாம ஹோதி. ஸா ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ ‘அப்பணிஹித’ந்தி நாமம் தே³தி. ஏவம் மக்³கோ³ ‘ஆக³மனதோ’ அப்பணிஹிதனாமம் லப⁴தி. யஸ்மா பன தத்த² ராக³தோ³ஸமோஹபணித⁴யோ நத்தி², தஸ்மா ‘ஸகு³ணேனேவ’ அப்பணிஹிதனாமம் லப⁴தி. நிப்³பா³னம்பி தேஸம் பணிதீ⁴னம் அபா⁴வா அப்பணிஹிதந்தி வுச்சதி. தம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னத்தா மக்³கோ³ அப்பணிஹிதனாமம் லப⁴தி.

தத்த² ஸுத்தந்திகபரியாயேன ஸகு³ணதோபி ஆரம்மணதோபி நாமம் லப⁴தி. பரியாயதே³ஸனா ஹேஸா. அபி⁴த⁴ம்மகதா² பன நிப்பரியாயதே³ஸனா. தஸ்மா இத⁴ ஸகு³ணதோ வா ஆரம்மணதோ வா நாமம் ந லப⁴தி, ஆக³மனதோவ லப⁴தி. ஆக³மனமேவ ஹி து⁴ரம். தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – விபஸ்ஸனாக³மனம் மக்³கா³க³மனந்தி. தத்த² மக்³க³ஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே விபஸ்ஸனாக³மனம் து⁴ரம், ப²லஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே மக்³கா³க³மனம் து⁴ரம். இத⁴ மக்³க³ஸ்ஸ ஆக³தத்தா விபஸ்ஸனாக³மனமேவ து⁴ரம் ஜாதம்.

நனு ச ஸுஞ்ஞதோ அனிமித்தோ அப்பணிஹிதோதி தீணி மக்³க³ஸ்ஸ நாமானி? யதா²ஹ – ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, விமோக்கா² – ஸுஞ்ஞதோ விமோக்கோ², அனிமித்தோ விமோக்கோ², அப்பணிஹிதோ விமோக்கோ²’’தி (படி. ம. 1.209). தேஸு இத⁴ த்³வே மக்³கே³ க³ஹேத்வா அனிமித்தோ கஸ்மா ந க³ஹிதோதி? ஆக³மனாபா⁴வதோ. அனிமித்தவிபஸ்ஸனா ஹி ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தா³தும் ந ஸக்கோதி. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பன அத்தனோ புத்தஸ்ஸ ராஹுலத்தே²ரஸ்ஸ.

‘‘அனிமித்தஞ்ச பா⁴வேஹி, மானானுஸயமுஜ்ஜஹ;

ததோ மானாபி⁴ஸமயா, உபஸந்தோ சரிஸ்ஸஸீ’’தி. (ஸு. நி. 344);

அனிமித்தவிபஸ்ஸனம் கதே²ஸி. விபஸ்ஸனா ஹி நிச்சனிமித்தம் து⁴வனிமித்தம் ஸுக²னிமித்தம் அத்தனிமித்தஞ்ச உக்³கா⁴டேதி. தஸ்மா அனிமித்தாதி கதி²தா. ஸா ச கிஞ்சாபி தம் நிமித்தம் உக்³கா⁴டேதி, ஸயம் பன நிமித்தத⁴ம்மேஸு சரதீதி ஸனிமித்தாவ ஹோதி. தஸ்மா ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தா³தும் ந ஸக்கோதி.

அபரோ நயோ – அபி⁴த⁴ம்மோ நாம பரமத்த²தே³ஸனா. அனிமித்தமக்³க³ஸ்ஸ ச பரமத்த²தோ ஹேதுவேகல்லமேவ ஹோதி. கத²ம்? அனிச்சானுபஸ்ஸனாய ஹி வஸேன அனிமித்தவிமோக்கோ² கதி²தோ. தேன ச விமோக்கே²ன ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி. தம் அரியமக்³கே³ ஏகங்க³ம்பி ந ஹோதி, அமக்³க³ங்க³த்தா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ பரமத்த²தோ நாமம் தா³தும் ந ஸக்கோதி. இதரேஸு பன த்³வீஸு அனத்தானுபஸ்ஸனாய தாவ வஸேன ஸுஞ்ஞதவிமோக்கோ², து³க்கா²னுபஸ்ஸனாய வஸேன அப்பணிஹிதவிமோக்கோ² கதி²தோ. தேஸு ஸுஞ்ஞதவிமோக்கே²ன பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, அப்பணிஹிதவிமோக்கே²ன ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம். தானி அரியமக்³க³ஸ்ஸ அங்க³த்தா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ பரமத்த²தோ நாமம் தா³தும் ஸக்கோந்தி. மக்³கா³ரம்மணத்திகேபி ஹி மக்³கா³தி⁴பதித⁴ம்மவிப⁴ஜனே ச²ந்த³சித்தானம் அதி⁴பதிகாலே தேஸம் த⁴ம்மானம் அமக்³க³ங்க³த்தாவ மக்³கா³தி⁴பதிபா⁴வோ ந வுத்தோ. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ந்தி. அயமேத்த² அட்ட²கதா²முத்தகோ ஏகஸ்ஸ ஆசரியஸ்ஸ மதிவினிச்ச²யோ.

ஏவம் ஸப்³ப³தா²பி அனிமித்தவிபஸ்ஸனா ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தா³தும் ந ஸக்கோதீதி அனிமித்தமக்³கோ³ ந க³ஹிதோ. கேசி பன ‘அனிமித்தமக்³கோ³ ஆக³மனதோ நாமம் அலப⁴ந்தோபி ஸுத்தந்தபரியாயேன ஸகு³ணதோ ச ஆரம்மணதோ ச நாமம் லப⁴தீ’தி ஆஹம்ஸு. தே இத³ம் வத்வா படிக்கி²த்தா – அனிமித்தமக்³கே³ ஸகு³ணதோ ச ஆரம்மணதோ ச நாமம் லப⁴ந்தே ஸுஞ்ஞதஅப்பணிஹிதமக்³கா³பி ஸகு³ணதோயேவ ஆரம்மணதோயேவ ச இத⁴ நாமம் லபே⁴ய்யும். ந பன லப⁴ந்தி. கிம் காரணா? அயஞ்ஹி மக்³கோ³ நாம த்³வீஹி காரணேஹி நாமம் லப⁴தி – ஸரஸதோ ச பச்சனீகதோ ச; ஸபா⁴வதோ ச படிபக்க²தோ சாதி அத்தோ². தத்த² ஸுஞ்ஞதஅப்பணிஹிதமக்³கா³ ஸரஸதோபி பச்சனீகதோபி நாமம் லப⁴ந்தி. ஸுஞ்ஞதஅப்பணிஹிதமக்³கா³ ஹி ராகா³தீ³ஹி ஸுஞ்ஞா, ராக³பணிதி⁴ஆதீ³ஹி ச அப்பணிஹிதாதி ஏவம் ‘ஸரஸதோ’ நாமம் லப⁴ந்தி. ஸுஞ்ஞதோ ச அத்தாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ படிபக்கோ², அப்பணிஹிதோ பணிதி⁴ஸ்ஸாதி ஏவம் ‘பச்சனீகதோ’ நாமம் லப⁴ந்தி. அனிமித்தமக்³கோ³ பன ராகா³தி³னிமித்தானம் நிச்சனிமித்தாதீ³னஞ்ச அபா⁴வேன ஸரஸதோவ நாமம் லப⁴தி, நோ பச்சனீகதோ. ந ஹி ஸோ ஸங்கா²ரனிமித்தாரம்மணாய அனிச்சானுபஸ்ஸனாய படிபக்கோ². அனிச்சானுபஸ்ஸனா பனஸ்ஸ அனுலோமபா⁴வே டி²தாதி. ஸப்³ப³தா²பி அபி⁴த⁴ம்மபரியாயேன அனிமித்தமக்³கோ³ நாம நத்தீ²தி.

ஸுத்தந்திகபரியாயேன பனேஸ ஏவம் ஆஹரித்வா தீ³பிதோ – யஸ்மிஞ்ஹி வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, தீணி லக்க²ணானி ஏகாவஜ்ஜனேன விய ஆபாத²மாக³ச்ச²ந்தி, திண்ணஞ்ச ஏகதோ ஆபாத²க³மனம் நாம நத்தி². கம்மட்டா²னஸ்ஸ பன விபூ⁴தபா⁴வதீ³பனத்த²ம் ஏவம் வுத்தம். ஆதி³தோ ஹி யத்த² கத்த²சி அபி⁴னிவேஸோ ஹோது, வுட்டா²னகா³மினீ பன விபஸ்ஸனா யம் யம் ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ வஸேன ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தே³தி. கத²ம்? அனிச்சாதீ³ஸு ஹி யத்த² கத்த²சி அபி⁴னிவிஸித்வா இதரம்பி லக்க²ணத்³வயம் த³ட்டு²ம் வட்டதி ஏவ. ஏகலக்க²ணத³ஸ்ஸனமத்தேனேவ ஹி மக்³க³வுட்டா²னம் நாம ந ஹோதி, தஸ்மா அனிச்சதோ அபி⁴னிவிட்டோ² பி⁴க்கு² ந கேவலம் அனிச்சதோவ வுட்டா²தி, து³க்க²தோபி அனத்ததோபி வுட்டா²தியேவ. து³க்க²தோ அனத்ததோ அபி⁴னிவிட்டே²பி ஏஸேவ நயோ. இதி ஆதி³தோ யத்த² கத்த²சி அபி⁴னிவேஸோ ஹோது, வுட்டா²னகா³மினீ பன விபஸ்ஸனா யம் யம் ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ வஸேன ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ மக்³க³ஸ்ஸ நாமம் தே³தி. தத்த² அனிச்சதோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ மக்³கோ³ அனிமித்தோ நாம ஹோதி, து³க்க²தோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ அப்பணிஹிதோ, அனத்ததோ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஸுஞ்ஞதோதி. ஏவம் ஸுத்தந்தபரியாயேன ஆஹரித்வா தீ³பிதோ.

வுட்டா²னகா³மினீ பன விபஸ்ஸனா கிமாரம்மணாதி? லக்க²ணாரம்மணாதி. லக்க²ணம் நாம பஞ்ஞத்திக³திகம் ந வத்தப்³ப³த⁴ம்மபூ⁴தம். யோ பன அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி தீணி லக்க²ணானி ஸல்லக்கே²தி, தஸ்ஸ பஞ்சக்க²ந்தா⁴ கண்டே² ப³த்³த⁴குணபம் விய ஹோந்தி. ஸங்கா²ராரம்மணமேவ ஞாணம் ஸங்கா²ரதோ வுட்டா²தி. யதா² ஹி ஏகோ பி⁴க்கு² பத்தம் கிணிதுகாமோ பத்தவாணிஜேன பத்தம் ஆப⁴தம் தி³ஸ்வா ஹட்ட²பஹட்டோ² க³ண்ஹிஸ்ஸாமீதி சிந்தேத்வா வீமம்ஸமானோ தீணி சி²த்³தா³னி பஸ்ஸேய்ய, ஸோ ந சி²த்³தே³ஸு நிராலயோ ஹோதி, பத்தே பன நிராலயோ ஹோதி; ஏவமேவ தீணி லக்க²ணானி ஸல்லக்கே²த்வா ஸங்கா²ரேஸு நிராலயோ ஹோதி. ஸங்கா²ராரம்மணேனேவ ஞாணேன ஸங்கா²ரதோ வுட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம். து³ஸ்ஸோபமாயபி ஏஸேவ நயோ.

இதி ப⁴க³வா லோகுத்தரம் ஜா²னம் பா⁴ஜேந்தோ ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³ய சதுக்கனயம் பஞ்சகனயந்தி த்³வேபி நயே ஆஹரி. ததா² ஸுத்³தி⁴கஸுஞ்ஞதாய ஸுஞ்ஞதபடிபதா³ய ஸுத்³தி⁴கஅப்பணிஹிதாய அப்பணிஹிதபடிபதா³யாதி. கஸ்மா ஏவம் ஆஹரீதி? புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன சேவ தே³ஸனாவிலாஸேன ச. தது³ப⁴யம்பி ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் லோகுத்தரம் ஜா²னம் பா⁴வேதீதி ஏத்த² ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³ய சதுக்கபஞ்சகவஸேன த்³வே நயா, ததா² ஸேஸேஸூதி ஸப்³பே³ஸுபி பஞ்சஸு கோட்டா²ஸேஸு த³ஸ நயா பா⁴ஜிதா.

லோகுத்தரகுஸலம் பகிண்ணககதா²

தத்ரித³ம் பகிண்ணகம் –

அஜ்ஜ²த்தஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ ச, ரூபாரூபேஸு பஞ்சஸு;

ஸத்தட்ட²ங்க³பரிணாமம், நிமித்தம் படிபதா³பதீதி.

லோகுத்தரமக்³கோ³ ஹி அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²தி, அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²தி, ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவிஸித்வா ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²தி, ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவிஸித்வா அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²தி. ரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா ரூபா வுட்டா²தி, ரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா அரூபா வுட்டா²தி. அரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா அரூபா வுட்டா²தி, அரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா ரூபா வுட்டா²தி, ஏகப்பஹாரேனேவ பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி வுட்டா²தி.

‘ஸத்தட்ட²ங்க³பரிணாம’ந்தி ஸோ பனேஸ மக்³கோ³ அட்ட²ங்கி³கோபி ஹோதி ஸத்தங்கி³கோபி. போ³ஜ்ஜ²ங்கா³பி ஸத்த வா ஹோந்தி ச² வா. ஜா²னம் பன பஞ்சங்கி³கம் வா ஹோதி சதுரங்கி³கம் வா; திவங்கி³கம் வா து³வங்கி³கம் வா. ஏவம் ஸத்தஅட்டா²தீ³னம் அங்கா³னம் பரிணாமோ வேதி³தப்³போ³தி அத்தோ².

‘நிமித்தம் படிபதா³பதீ’தி நிமித்தந்தி யதோ வுட்டா²னம் ஹோதி; ‘படிபதா³பதீ’தி படிபதா³ய ச அதி⁴பதினோ ச சலனாசலனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²தீதிஆதீ³ஸு தாவ இதே⁴கச்சோ ஆதி³தோவ அஜ்ஜ²த்தம் பஞ்சஸு க²ந்தே⁴ஸு அபி⁴னிவிஸதி, அபி⁴னிவிஸித்வா தே அனிச்சாதி³தோ பஸ்ஸதி, யஸ்மா பன ந ஸுத்³த⁴அஜ்ஜ²த்தத³ஸ்ஸனமத்தேனேவ மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, ப³ஹித்³தா⁴பி த³ட்ட²ப்³ப³மேவ, தஸ்மா பரஸ்ஸ க²ந்தே⁴பி அனுபாதி³ன்னஸங்கா²ரேபி அனிச்சம் து³க்க²மனத்தாதி பஸ்ஸதி. ஸோ காலேன அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்மஸதி காலேன ப³ஹித்³தா⁴தி. தஸ்ஸேவம் ஸம்மஸதோ அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்மஸனகாலே விபஸ்ஸனா மக்³கே³ன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டியதி. ஏவம் அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா அஜ்ஜ²த்தம் வுட்டா²தி நாம. ஸசே பனஸ்ஸ ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்மஸனகாலே விபஸ்ஸனா மக்³கே³ன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டியதி, ஏவம் அஜ்ஜ²த்தம் அபி⁴னிவிஸித்வா ப³ஹித்³தா⁴ வுட்டா²தி நாம. ஏஸேவ நயோ ப³ஹித்³தா⁴ அபி⁴னிவிஸித்வா ப³ஹித்³தா⁴ ச அஜ்ஜ²த்தஞ்ச வுட்டா²னேபி.

அபரோ ஆதி³தோவ ரூபே அபி⁴னிவிஸதி அபி⁴னிவிஸித்வா பூ⁴தரூபஞ்ச உபாதா³ரூபஞ்ச பரிச்சி²ந்தி³த்வா அனிச்சாதி³தோ பஸ்ஸதி, யஸ்மா பன ந ஸுத்³த⁴ரூபத³ஸ்ஸனமத்தேனேவ வுட்டா²னம் ஹோதி அரூபம்பி த³ட்ட²ப்³ப³மேவ, தஸ்மா தம் ரூபம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னம் வேத³னம் ஸஞ்ஞம் ஸங்கா²ரே விஞ்ஞாணஞ்ச இத³ம் அரூபந்தி பரிச்சி²ந்தி³த்வா அனிச்சாதி³தோ பஸ்ஸதி. ஸோ காலேன ரூபம் ஸம்மஸதி காலேன அரூபம். தஸ்ஸேவம் ஸம்மஸதோ ரூபஸம்மஸனகாலே விபஸ்ஸனா மக்³கே³ன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டியதி. ஏவம் ரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா ரூபா வுட்டா²தி நாம. ஸசே பனஸ்ஸ அரூபஸம்மஸனகாலே விபஸ்ஸனா மக்³கே³ன ஸத்³தி⁴ம் க⁴டியதி, ஏவம் ரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா அரூபா வுட்டா²தி நாம. ஏஸ நயோ அரூபே அபி⁴னிவிஸித்வா அரூபா ச ரூபா ச வுட்டா²னேபி.

‘‘யம்கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி (மஹாவ. 16; தீ³. நி. 1.298) ஏவம் அபி⁴னிவிஸித்வா ஏவமேவ வுட்டா²னகாலே பன ஏகப்பஹாரேன பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி வுட்டா²தி நாமாதி. அயம் திக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விபஸ்ஸனா.

யதா² ஹி சா²தஜ்ஜ²த்தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ மஜ்ஜே² கூ³த²பிண்ட³ம் ட²பேத்வா நானக்³க³ரஸபோ⁴ஜனபுண்ணம் பாதிம் உபனேய்யும், ஸோ ப்³யஞ்ஜனம் ஹத்தே²ன வியூஹந்தோ தம் கூ³த²பிண்ட³ம் தி³ஸ்வா ‘கிமித³’ந்தி புச்சி²த்வா கூ³த²பிண்டோ³தி வுத்தே ‘தி⁴ தி⁴, அபனேதா²’தி ப⁴த்தேபி பாதியம்பி நிராலயோ ஹோதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

போ⁴ஜனபாதித³ஸ்ஸனஸ்மிஞ்ஹி தஸ்ஸ அத்தமனகாலோ விய இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ பா³லபுது²ஜ்ஜனகாலே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ‘அஹம் மமா’தி க³ஹிதகாலோ. கூ³த²பிண்ட³ஸ்ஸ தி³ட்ட²காலோ விய திண்ணம் லக்க²ணானம் ஸல்லக்கி²தகாலோ. ப⁴த்தேபி பாதியம்பி நிராலயகாலோ விய திக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ‘‘யம்கிஞ்சி ஸமுத³யத⁴ம்மம் ஸப்³ப³ம் தம் நிரோத⁴த⁴ம்ம’’ந்தி பஞ்சஹி க²ந்தே⁴ஹி ஏகப்பஹாரேன வுட்டி²தகாலோ வேதி³தப்³போ³.

‘ஸத்தட்ட²ங்க³பரிணாம’ந்தி ஏத்த² அயம் வுத்தப்பபே⁴தோ³ அங்க³பரிணாமோ யதா² ஹோதி ததா² வேதி³தப்³போ³. ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணமேவ ஹி அரியமக்³க³ஸ்ஸ போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³விஸேஸம் நியமேதி. கேசி பன தே²ரா ‘போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்க³ஜா²னங்க³விஸேஸம் பாத³கஜ்ஜா²னம் நியமேதீ’தி வத³ந்தி. கேசி ‘விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா க²ந்தா⁴ நியமேந்தீ’தி வத³ந்தி. கேசி ‘புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோ நியமேதீ’தி வத³ந்தி. தேஸம்பி வாதே³ஸு அயம் ஸங்கா²ருபேக்கா²ஸங்கா²தா புப்³ப³பா⁴கா³ வுட்டா²னகா³மினிவிபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி வேதி³தப்³பா³.

தத்ராயம் அனுபுப்³பீ³கதா² – விபஸ்ஸனானியமேன ஹி ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ உப்பன்னமக்³கோ³பி ஸமாபத்திலாபி⁴னோ ஜா²னம் பாத³கம் அகத்வா உப்பன்னமக்³கோ³பி பட²மஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா பகிண்ணகஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா உப்பாதி³தமக்³கோ³பி பட²மஜ்ஜா²னிகோவ ஹோதி. ஸப்³பே³ஸு ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி அட்ட² மக்³க³ங்கா³னி பஞ்ச ஜா²னங்கா³னி ஹோந்தி. தேஸஞ்ஹி புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாபி உபேக்கா²ஸஹக³தாபி ஹுத்வா வுட்டா²னகாலே ஸங்கா²ருபேக்கா²பா⁴வம் பத்தா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாவ ஹோதி.

பஞ்சகனயே து³தியததியசதுத்த²ஜ்ஜா²னானி பாத³கானி கத்வா உப்பாதி³தமக்³கே³ஸு யதா²க்கமேனேவ ஜா²னம் சதுரங்கி³கம் திவங்கி³கம் து³வங்கி³கஞ்ச ஹோதி. ஸப்³பே³ஸு பன ஸத்த மக்³க³ங்கா³னி ஹோந்தி, சதுத்தே² ச² போ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி. அயம் விஸேஸோ பாத³கஜ்ஜா²னனியமேன சேவ விபஸ்ஸனானியமேன ச ஹோதி. தேஸம்பி ஹி புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாபி உபேக்கா²ஸஹக³தாபி ஹோதி. வுட்டா²னகா³மினீ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாவ.

பஞ்சமஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா நிப்³ப³த்திதமக்³கே³ பன உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாவஸேன த்³வே ஜா²னங்கா³னி போ³ஜ்ஜ²ங்க³மக்³க³ங்கா³னி ச² ஸத்த சேவ. அயம்பி விஸேஸோ உப⁴யனியமவஸேன ஹோதி. இமஸ்மிஞ்ஹி நயே புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனா ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தா வா உபேக்கா²ஸஹக³தா வா ஹோதி, வுட்டா²னகா³மினீ உபேக்கா²ஸஹக³தாவ. அரூபஜ்ஜா²னானி பாத³கானி கத்வா உப்பாதி³தமக்³கே³பி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் பாத³கஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய யே கேசி ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா நிப்³ப³த்திதமக்³க³ஸ்ஸ ஆஸன்னபதே³ஸே வுட்டி²தா ஸமாபத்தி அத்தனா ஸதி³ஸபா⁴வம் கரோதி, பூ⁴மிவண்ணோ விய கோ³தா⁴வண்ணஸ்ஸ.

து³தியத்தே²ரவாதே³ பன யதோ யதோ ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய யே யே ஸமாபத்தித⁴ம்மே ஸம்மஸித்வா மக்³கோ³ நிப்³ப³த்திதோ ஹோதி தம்தம்ஸமாபத்திஸதி³ஸோவ ஹோதி, ஸம்மஸிதஸமாபத்திஸதி³ஸோதி அத்தோ². ஸசே பன காமாவசரத⁴ம்மே ஸம்மஸதி பட²மஜ்ஜா²னிகோவ ஹோதி. தத்ராபி விபஸ்ஸனானியமோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

ததியத்தே²ரவாதே³ ‘அஹோ வதாஹம் ஸத்தங்கி³கம் மக்³க³ம் பாபுணேய்யம், அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பாபுணேய்ய’ந்தி அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயானுரூபேன யம் யம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா யே வா யே வா ஜா²னத⁴ம்மே ஸம்மஸித்வா மக்³கோ³ நிப்³ப³த்திதோ தம்தம்ஜா²னஸதி³ஸோவ ஹோதி. பாத³கஜ்ஜா²னம் பன ஸம்மஸிதஜ்ஜா²னம் வா வினா, அஜ்ஜா²ஸயமத்தேனேவ தம் ந இஜ்ஜ²தி. ஸ்வாயமத்தோ² நந்த³கோவாத³ஸுத்தேன தீ³பேதப்³போ³. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, தத³ஹுபோஸதே² பன்னரஸே ந ஹோதி ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கங்கா² வா விமதி வா ‘ஊனோ நு கோ² சந்தோ³ புண்ணோ நு கோ² சந்தோ³’தி, அத² கோ² புண்ணோ சந்தோ³த்வேவ ஹோதி, ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, தா பி⁴க்கு²னியோ நந்த³கஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனாய அத்தமனா சேவ பரிபுண்ணஸங்கப்பா ச. தாஸம், பி⁴க்க²வே, பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²னிஸதானம் யா பச்சி²மிகா பி⁴க்கு²னீ ஸா ஸோதாபன்னா அவினிபாதத⁴ம்மா நியதா ஸம்போ³தி⁴பராயணா’’தி (ம. நி. 3.415).

தாஸு ஹி யஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா ஸோதாபத்திப²லஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ, ஸா ஸோதாபத்திப²லேனேவ பரிபுண்ணஸங்கப்பா அஹோஸி…பே… யஸ்ஸா அரஹத்தஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஸா அரஹத்தேனேவ. ஏவமேவ அத்தனோ அஜ்ஜா²ஸயானுரூபேன யம் யம் ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா யே வா யே வா ஜா²னத⁴ம்மே ஸம்மஸித்வா மக்³கோ³ நிப்³ப³த்திதோ தம்தம்ஜா²னஸதி³ஸோவ ஸோ ஹோதி. பாத³கஜ்ஜா²னம் பன ஸம்மஸிதஜ்ஜா²னம் வா வினா, அஜ்ஜா²ஸயமத்தேனேவ தம் ந இஜ்ஜ²தீதி. ஏத்தா²பி ச விபஸ்ஸனானியமோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

தத்த² ‘பாத³கஜ்ஜா²னமேவ நியமேதீ’தி ஏவம்வாதி³ம் திபிடகசூளனாக³த்தே²ரம் அந்தேவாஸிகா ஆஹம்ஸு – ‘ப⁴ந்தே, யத்த² தாவ பாத³கஜ்ஜா²னம் அத்தி² தத்த² தம் நியமேது; யஸ்மிம் பன பாத³கஜ்ஜா²னம் நத்தி², தஸ்மிம் அரூபப⁴வே கிம் நியமேதீ’தி? ‘ஆவுஸோ, தத்த²பி பாத³கஜ்ஜா²னமேவ நியமேதி. யோ ஹி பி⁴க்கு² அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ பட²மஜ்ஜா²னம் பாத³கம் கத்வா ஸோதாபத்திமக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேத்வா அபரிஹீனஜ்ஜா²னோ காலம் கத்வா அரூபப⁴வே நிப்³ப³த்தோ, பட²மஜ்ஜா²னிகாய ஸோதாபத்திப²லஸமாபத்தியா வுட்டா²ய விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா உபரி தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேதி, தஸ்ஸ தானி பட²மஜ்ஜா²னிகானேவ ஹோந்தி. து³தியஜ்ஜா²னிகாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அரூபே திகசதுக்கஜ்ஜா²னம் உப்பஜ்ஜதி, தஞ்ச கோ² லோகுத்தரம் ந லோகியம். ஏவம் தத்தா²பி பாத³கஜ்ஜா²னமேவ நியமேதி ஆவுஸோ’தி. ‘ஸுகதி²தோ, ப⁴ந்தே, பஞ்ஹோ’தி.

‘விபஸ்ஸனாய ஆரம்மணபூ⁴தா க²ந்தா⁴ நியமேந்தி; யம் யம் ஹி பஞ்சக்க²ந்த⁴ம் ஸம்மஸித்வா வுட்டா²தி தம்தம்ஸதி³ஸோவ மக்³கோ³ ஹோதீ’தி வாதி³ம் மோரவாபிவாஸிமஹாத³த்தத்தே²ரம்பி அந்தேவாஸிகா ஆஹம்ஸு ‘ப⁴ந்தே, தும்ஹாகம் வாதே³ தோ³ஸோ பஞ்ஞாயதி – ரூபம் ஸம்மஸித்வா வுட்டி²தபி⁴க்கு²னோ ஹி ரூபஸதி³ஸேன அப்³யாகதேன மக்³கே³ன ப⁴விதப்³ப³ம், நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் நயதோ பரிக்³க³ஹேத்வா வுட்டி²தஸ்ஸ தம்ஸதி³ஸேனேவ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாபா⁴வப்பத்தேன மக்³கே³ன ப⁴விதப்³ப³’ந்தி. ‘ந, ஆவுஸோ, ஏவம் ஹோதி. லோகுத்தரமக்³கோ³ ஹி அப்பனம் அப்பத்தோ நாம நத்தி², தஸ்மா ரூபம் ஸம்மஸித்வா வுட்டி²தஸ்ஸ அட்ட²ங்கி³கோ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தமக்³கோ³ ஹோதி, நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் ஸம்மஸித்வா வுட்டி²தஸ்ஸபி ந ஸப்³பா³காரேன தாதி³ஸோ ஹோதி, ஸத்தங்கி³கோ பன உபேக்கா²ஸஹக³தமக்³கோ³ ஹோதீ’தி.

‘புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோ நியமேதீ’திவாதி³னோ சூளாப⁴யத்தே²ரஸ்ஸாபி வாத³ம் ஆஹரித்வா திபிடகசூளனாக³த்தே²ரஸ்ஸ கத²யிம்ஸு. ஸோ ஆஹ – ‘யஸ்ஸ தாவ பாத³கஜ்ஜா²னம் அத்தி² தஸ்ஸ புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோ நியமேது, யஸ்ஸ தம் நத்தி² தஸ்ஸ கதரஜ்ஜா²ஸயோ நியமேஸ்ஸதி நித்³த⁴னஸ்ஸ வுட்³டி⁴க³வேஸனகாலோ விய ஹோதீ’தி.

தம் கத²ம் ஆஹரித்வா திபிடகசூளாப⁴யத்தே²ரஸ்ஸ புன கத²யிம்ஸு. ஸோ ‘பாத³கஜ்ஜா²னவதோ இத³ம் கதி²தம் ஆவுஸோ’தி ஆஹ. யதா² பன பாத³கஜ்ஜா²னவதோ, ஸம்மஸிதஜ்ஜா²னவதோபி ததே²வ வேதி³தப்³ப³ம். பஞ்சமஜ்ஜா²னதோ வுட்டா²ய ஹி பட²மாதீ³னி ஸம்மஸதோ உப்பன்னமக்³கோ³ பட²மத்தே²ரவாதே³ன பஞ்சமஜ்ஜா²னிகோ. து³தியவாதே³ன பட²மாதி³ஜ்ஜா²னிகோ ஆபஜ்ஜதீதி த்³வேபி வாதா³ விருஜ்ஜ²ந்தி. ததியவாதே³ன பனேத்த² ‘யம் இச்ச²தி தஜ்ஜா²னிகோ ஹோதீ’தி தே ச வாதா³ ந விருஜ்ஜ²ந்தி, அஜ்ஜா²ஸயோ ச ஸாத்த²கோ ஹோதீதி. ஏவம் தயோபி தே²ரா பண்டி³தா ப்³யத்தா பு³த்³தி⁴ஸம்பன்னாவ. தேன தேஸம் வாத³ம் தந்திம் கத்வா ட²பயிம்ஸு. இத⁴ பன அத்த²மேவ உத்³த⁴ரித்வா தயோபேதே வாதே³ விபஸ்ஸனாவ நியமேதீதி த³ஸ்ஸிதம்.

இதா³னி ‘நிமித்தம் படிபதா³பதீ’தி ஏத்த² ஏவம் அங்க³பரிணாமவதோ மக்³க³ஸ்ஸ உப்பாத³காலே கோ³த்ரபு⁴ குதோ வுட்டா²தி? மக்³கோ³ குதோதி? கோ³த்ரபு⁴ தாவ நிமித்ததோ வுட்டா²தி, பவத்தம் சே²த்தும் ந ஸக்கோதி, ஏகதோவுட்டா²னோ ஹேஸ. மக்³கோ³ நிமித்ததோ வுட்டா²தி, பவத்தம்பி சி²ந்த³தி உப⁴தோவுட்டா²னோ ஹேஸ. தேஸம் அயம் உப்பத்தினயோ – யஸ்மிஞ்ஹி வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, தஸ்மிம் அனுலோமம் நேவ ஏகம் ஹோதி, ந பஞ்சமம். ஏகஞ்ஹி ஆஸேவனம் ந லப⁴தி, பஞ்சமம் ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆஸன்னத்தா பவேத⁴தி. ததா³ ஹி ஜவனம் பதிதம் நாம ஹோதி. தஸ்மா நேவ ஏகம் ஹோதி ந பஞ்சமம். மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ பன த்³வே அனுலோமானி ஹோந்தி, ததியம் கோ³த்ரபு⁴, சதுத்த²ம் மக்³க³சித்தம், தீணி ப²லானி, ததோ ப⁴வங்கோ³தரணம். மஜ்ஜி²மபஞ்ஞஸ்ஸ தீணி அனுலோமானி ஹோந்தி, சதுத்த²ம் கோ³த்ரபு⁴, பஞ்சமம் மக்³க³சித்தம், த்³வே ப²லானி, ததோ ப⁴வங்கோ³தரணம். மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ சத்தாரி அனுலோமானி, ஹோந்தி பஞ்சமம் கோ³த்ரபு⁴, ச²ட்ட²ம் மக்³க³சித்தம், ஸத்தமம் ப²லம், ததோ ப⁴வங்கோ³தரணம். தத்ர மஹாபஞ்ஞமந்த³பஞ்ஞானம் வஸேன அகதே²த்வா மஜ்ஜி²மபஞ்ஞஸ்ஸ வஸேன கதே²தப்³ப³ம்.

யஸ்மிஞ்ஹி வாரே மக்³க³வுட்டா²னம் ஹோதி, தஸ்மிம் கிரியாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து உபேக்கா²ஸஹக³தா மனோத்³வாராவஜ்ஜனம் ஹுத்வா விபஸ்ஸனாகோ³சரே க²ந்தே⁴ ஆரம்மணம் கத்வா ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி. தத³னந்தரம் தேனேவ ஆவஜ்ஜனேன க³ஹிதக்க²ந்தே⁴ க³ஹேத்வா உப்பஜ்ஜதி பட²மம் ஜவனம் அனுலோமஞாணம். தம் தேஸு க²ந்தே⁴ஸு அனிச்சாதி வா து³க்கா²தி வா அனத்தாதி வா பவத்தித்வா ஓளாரிகம் ஓளாரிகம் ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம் வினோதே³த்வா தீணி லக்க²ணானி பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ பாகடானி கத்வா நிருஜ்ஜ²தி. தத³னந்தரம் உப்பஜ்ஜதி து³தியானுலோமம். தேஸு புரிமம் அனாஸேவனம். து³தியஸ்ஸ புரிமம் ஆஸேவனம் ஹோதி. தம்பி லத்³தா⁴ஸேவனத்தா திக்க²ம் ஸூரம் பஸன்னம் ஹுத்வா தஸ்மிம்யேவாரம்மணே தேனேவாகாரேன பவத்தித்வா மஜ்ஜி²மப்பமாணம் ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம் வினோதே³த்வா தீணி லக்க²ணானி பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ பாகடானி கத்வா நிருஜ்ஜ²தி. தத³னந்தரம் உப்பஜ்ஜதி ததியானுலோமம். தஸ்ஸ து³தியம் ஆஸேவனம் ஹோதி. தம்பி லத்³தா⁴ஸேவனத்தா திக்க²ம் ஸூரம் பஸன்னம் ஹுத்வா தஸ்மிம்யேவாரம்மணே தேனேவாகாரேன பவத்தித்வா தத³வஸேஸம் அணுஸஹக³தம் ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம் வினோதே³த்வா நிரவஸேஸம் கத்வா தீணி லக்க²ணானி பி⁴ய்யோ பி⁴ய்யோ பாகடானி கத்வா நிருஜ்ஜ²தி. ஏவம் தீஹி அனுலோமேஹி ஸச்சபடிச்சா²த³கதமே வினோதி³தே தத³னந்தரம் உப்பஜ்ஜதி கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணம் நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் குருமானம்.

தத்ராயம் உபமா – ஏகோ கிர சக்கு²மா புரிஸோ நக்க²த்தயோக³ம் ஜானிஸ்ஸாமீதி ரத்திபா⁴கே³ நிக்க²மித்வா சந்த³ம் பஸ்ஸிதும் உத்³த⁴ம் உல்லோகேஸி. தஸ்ஸ வலாஹகேஹி படிச்ச²ன்னத்தா சந்தோ³ ந பஞ்ஞாயித்த². அதே²கோ வாதோ உட்ட²ஹித்வா தூ²லதூ²லே வலாஹகே வித்³த⁴ம்ஸேஸி. அபரோ மஜ்ஜி²மே. அபரோ ஸுகு²மே. ததோ ஸோ புரிஸோ விக³தவலாஹகே நபே⁴ சந்த³ம் தி³ஸ்வா நக்க²த்தயோக³ம் அஞ்ஞாஸி.

தத்த² தயோ வலாஹகா விய ஸச்சபடிச்சா²த³கதூ²லமஜ்ஜி²மஸுகு²மகிலேஸந்த⁴காரா. தயோ வாதா விய தீணி அனுலோமசித்தானி. சக்கு²மா புரிஸோ விய கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணம். சந்தோ³ விய நிப்³பா³னம். ஏகேகஸ்ஸ வாதஸ்ஸ யதா²க்கமேன வலாஹகத்தயவித்³த⁴ம்ஸனம் விய ஏகேகஸ்ஸ அனுலோமசித்தஸ்ஸ ஸச்சபடிச்சா²த³கதமவினோத³னம். விக³தவலாஹகே நபே⁴ தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ விஸுத்³த⁴சந்த³த³ஸ்ஸனம் விய விக³தே ஸச்சபடிச்சா²த³கே தமே கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸுவிஸுத்³த⁴னிப்³பா³னாரம்மணகரணம்.

யதே²வ ஹி தயோ வாதா சந்த³படிச்சா²த³கே வலாஹகேயேவ வித்³த⁴ம்ஸேதும் ஸக்கோந்தி, ந சந்த³ம் த³ட்டு²ம், ஏவம் அனுலோமானி ஸச்சபடிச்சா²த³கதமேயேவ வினோதே³தும் ஸக்கோந்தி, ந நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் காதும். யதா² ஸோ புரிஸோ சந்த³மேவ த³ட்டு²ம் ஸக்கோதி ந வலாஹகே வித்³த⁴ம்ஸேதும், ஏவம் கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணம் நிப்³பா³னமேவ ஆரம்மணம் காதும் ஸக்கோதி ந கிலேஸதமம் வினோதே³தும். ஏவம் அனுலோமம் ஸங்கா²ராரம்மணம் ஹோதி, கோ³த்ரபு⁴ நிப்³பா³னாரம்மணம்.

யதி³ ஹி கோ³த்ரபு⁴ அனுலோமேன க³ஹிதாரம்மணம் க³ண்ஹேய்ய புன அனுலோமம் தம் அனுப³ந்தே⁴ய்யாதி மக்³க³வுட்டா²னமேவ ந ப⁴வேய்ய. கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணம் பன அனுலோமஸ்ஸ ஆரம்மணம் அக்³க³ஹேத்வா தம் அபச்ச²தோபவத்திகம் கத்வா ஸயம் அனாவஜ்ஜனம்பி ஸமானம் ஆவஜ்ஜனட்டா²னே ட²த்வா ஏவம் நிப்³ப³த்தாஹீதி மக்³க³ஸ்ஸ ஸஞ்ஞம் த³த்வா விய நிருஜ்ஜ²தி. மக்³கோ³பி தேன தி³ன்னஸஞ்ஞம் அமுஞ்சித்வாவ அவீசிஸந்ததிவஸேன தம் ஞாணம் அனுப³ந்த⁴மானோ அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³ம் அபதா³லிதபுப்³ப³ம் லோப⁴க்க²ந்த⁴ம் தோ³ஸக்க²ந்த⁴ம் மோஹக்க²ந்த⁴ம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²மானோவ பதா³லயமானோவ நிப்³ப³த்ததி.

தத்ராயம் உபமா – ஏகோ கிர இஸ்ஸாஸோ த⁴னுஸதமத்த²கே ப²லகஸதம் ட²பாபேத்வா வத்தே²ன முக²ம் வேடே²த்வா ஸரம் ஸன்னய்ஹித்வா சக்கயந்தே அட்டா²ஸி. அஞ்ஞோ புரிஸோ சக்கயந்தம் ஆவஞ்சி²த்வா யதா³ இஸ்ஸாஸஸ்ஸ ப²லகஸதம் அபி⁴முக²ம் ஹோதி ததா³ தத்த² த³ண்ட³கேன ஸஞ்ஞம் தே³தி, இஸ்ஸாஸோ த³ண்ட³கஸஞ்ஞம் அமுஞ்சித்வாவ ஸரம் கி²பித்வா ப²லகஸதம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²தி. தத்த² த³ண்ட³கஸஞ்ஞா விய கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணம். இஸ்ஸாஸோ விய மக்³க³ஞாணம். இஸ்ஸாஸஸ்ஸ த³ண்ட³கஸஞ்ஞம் அமுஞ்சித்வாவ ப²லகஸதனிப்³பி³ஜ்ஜ²னம் விய மக்³க³ஞாணஸ்ஸ கோ³த்ரபு⁴ஞ்ஞாணேன தி³ன்னஸஞ்ஞம் அமுஞ்சித்வாவ நிப்³பா³னம் ஆரம்மணம் கத்வா அனிப்³பி³த்³த⁴புப்³ப³அபதா³லிதபுப்³பா³னம் லோப⁴க்க²ந்தா⁴தீ³னம் நிப்³பி³ஜ்ஜ²னபதா³லனம். பூ⁴மிலத்³த⁴வட்டஸேதுஸமுக்³கா⁴தகரணந்திபி ஏததே³வ. மக்³க³ஸ்ஸ ஹி ஏகமேவ கிச்சம் அனுஸயப்பஜஹனம். இதி ஸோ அனுஸயே பஜஹந்தோ நிமித்தா வுட்டா²தி நாம, பவத்தம் சி²ந்த³தி நாம. ‘நிமித்த’ந்தி ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணனிமித்தம். ‘பவத்த’ம்பி ரூபவேத³னாஸஞ்ஞாஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணபவத்தமேவ. தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – உபாதி³ன்னகம் அனுபாதி³ன்னகந்தி. தேஸு மக்³க³ஸ்ஸ அனுபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²னச்சா²யா தி³ஸ்ஸதீதி வத்வா அனுபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தீதி வதி³ம்ஸு.

ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ஹி சத்தாரி தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்தானி விசிகிச்சா²ஸஹக³தந்தி பஞ்ச சித்தானி பஹீயந்தி. தானி ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி. தம் அனுபாதி³ன்னகரூபக்க²ந்தோ⁴. தானி சித்தானி விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. தம்ஸம்பயுத்தா வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா தயோ அரூபக்க²ந்தா⁴. தத்த² ஸசே ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ அபா⁴விதோ அப⁴விஸ்ஸ தானி பஞ்ச சித்தானி ச²ஸு ஆரம்மணேஸு பரியுட்டா²னம் பாபுணேய்யும். ஸோதாபத்திமக்³கோ³ பன தேஸம் பரியுட்டா²னேனப்பத்திம் வாரயமானோ ஸேதுஸமுக்³கா⁴தம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகபா⁴வம் குருமானோ அனுபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தி நாம.

ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன சத்தாரி தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தானி த்³வே தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தானீதி ஓளாரிககாமராக³ப்³யாபாத³வஸேன ச² சித்தானி பஹீயந்தி. அனாகா³மிமக்³கே³ன அணுஸஹக³தகாமராக³ப்³யாபாத³வஸேன தானி ஏவ ச² சித்தானி பஹீயந்தி. அரஹத்தமக்³கே³ன சத்தாரி தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தானி உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஞ்சாதி பஞ்ச அகுஸலசித்தானி பஹீயந்தி. தத்த² ஸசே தேஸம் அரியானம் தே மக்³கா³ அபா⁴விதா அஸ்ஸு, தானி சித்தானி ச²ஸு ஆரம்மணேஸு பரியுட்டா²னம் பாபுணேய்யும். தே பன தேஸம் மக்³கா³ பரியுட்டா²னப்பத்திம் வாரயமானா ஸேதுஸமுக்³கா⁴தம் அப⁴ப்³பு³ப்பத்திகபா⁴வம் குருமானா அனுபாதி³ன்னகதோ வுட்ட²ஹந்தி நாம.

உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²னச்சா²யா தி³ஸ்ஸதீதி வத்வா உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தீதிபி வதி³ம்ஸு. ஸசே ஹி ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³கோ³ அபா⁴விதோ அப⁴விஸ்ஸ, ட²பேத்வா ஸத்த ப⁴வே அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்தேய்ய. கஸ்மா? தஸ்ஸ பவத்தியா ஹேதூனம் அத்தி²தாய. தீணி ஸம்யோஜனானி தி³ட்டா²னுஸயோ விசிகிச்சா²னுஸயோதி இமே பன பஞ்ச கிலேஸே ஸோதாபத்திமக்³கோ³ உப்பஜ்ஜமானோவ ஸமுக்³கா⁴தேதி. இதா³னி குதோ ஸோதாபன்னஸ்ஸ ஸத்த ப⁴வே ட²பேத்வா அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்திஸ்ஸதி? ஏவம் ஸோதாபத்திமக்³கோ³ உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் அப்பவத்தம் குருமானோ உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தி நாம.

ஸசே ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³ அபா⁴விதோ அப⁴விஸ்ஸ, ட²பேத்வா த்³வே ப⁴வே பஞ்சஸு ப⁴வேஸு உபாதி³ன்னகபவத்தம் பவத்தேய்ய. கஸ்மா? தஸ்ஸ பவத்தியா ஹேதூனம் அத்தி²தாய. ஓளாரிகானி காமராக³படிக⁴ஸம்யோஜனானி ஓளாரிகோ காமராகா³னுஸயோ படிகா⁴னுஸயோதி இமே பன சத்தாரோ கிலேஸே ஸோ மக்³கோ³ உப்பஜ்ஜமானோவ ஸமுக்³கா⁴தேதி. இதா³னி குதோ ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ த்³வே ப⁴வே ட²பேத்வா பஞ்சஸு ப⁴வேஸு உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்திஸ்ஸதி? ஏவம் ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³ உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் அப்பவத்தம் குருமானோ உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தி நாம.

ஸசே அனாகா³மிஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³கோ³ அபா⁴விதோ அப⁴விஸ்ஸ, ட²பேத்வா ஏகம் ப⁴வம் து³தியப⁴வே உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்தேய்ய. கஸ்மா? தஸ்ஸ பவத்தியா ஹேதூனம் அத்தி²தாய. அணுஸஹக³தானி காமராக³படிக⁴ஸம்யோஜனானி அணுஸஹக³தோ காமராகா³னுஸயோ படிகா⁴னுஸயோதி இமே பன சத்தாரோ கிலேஸே ஸோ மக்³கோ³ உப்பஜ்ஜமானோவ ஸமுக்³கா⁴தேதி. இதா³னி குதோ அனாகா³மிஸ்ஸ ஏகம் ப⁴வம் ட²பேத்வா து³தியப⁴வே உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்திஸ்ஸதி? ஏவம் அனாகா³மிமக்³கோ³ உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் அப்பவத்தம் குருமானோ உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தி நாம.

ஸசே அரஹதோ அரஹத்தமக்³கோ³ அபா⁴விதோ அப⁴விஸ்ஸ, ரூபாரூபப⁴வேஸு உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்தேய்ய. கஸ்மா? தஸ்ஸ பவத்தியா ஹேதூனம் அத்தி²தாய. ரூபராகோ³ அரூபராகோ³ மானோ உத்³த⁴ச்சம் அவிஜ்ஜா மானானுஸயோ ப⁴வராகா³னுஸயோ அவிஜ்ஜானுஸயோதி இமே பன அட்ட² கிலேஸே ஸோ மக்³கோ³ உப்பஜ்ஜமானோவ ஸமுக்³கா⁴தேதி. இதா³னி குதோ கீ²ணாஸவஸ்ஸ புனப்³ப⁴வே உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் பவத்திஸ்ஸதி? ஏவம் அரஹத்தமக்³கோ³ உபாதி³ன்னகப்பவத்தம் அப்பவத்தம் குருமானோ உபாதி³ன்னகதோ வுட்டா²தி நாம.

ஸோதாபத்திமக்³கோ³ சேத்த² அபாயப⁴வதோ வுட்டா²தி, ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³ ஸுக³திகாமப⁴வேகதே³ஸதோ, அனாகா³மிமக்³கோ³ காமப⁴வதோ, அரஹத்தமக்³கோ³ ரூபாரூபப⁴வதோ ஸப்³ப³ப⁴வேஹிபி வுட்டா²தி ஏவாதி வத³ந்தி.

இமஸ்ஸ பனத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனத்த²ம் அயம் பாளி – ‘‘ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸத்த ப⁴வே ட²பேத்வா அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே யே உப்பஜ்ஜேய்யும், நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அத்த²ம் க³ச்ச²ந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி.

‘ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன த்³வே ப⁴வே ட²பேத்வா பஞ்சஸு ப⁴வேஸு யே உப்பஜ்ஜேய்யும், நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அத்த²ம் க³ச்ச²ந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி.

‘அனாகா³மிமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஏகம் ப⁴வம் ட²பேத்வா காமதா⁴துயா த்³வீஸு ப⁴வேஸு யே உப்பஜ்ஜேய்யும், நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அத்த²ம் க³ச்ச²ந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி.

‘அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ரூபதா⁴துயா வா அரூபதா⁴துயா வா யே உப்பஜ்ஜேய்யும், நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அத்த²ம் க³ச்ச²ந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி. அரஹதோ அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பா³யந்தஸ்ஸ சரிமவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன பஞ்ஞா ச ஸதி ச நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தி வூபஸமந்தி அத்த²ம் க³ச்ச²ந்தி படிப்பஸ்ஸம்ப⁴ந்தீ’’தி (சூளனி. அஜிதமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 6). அயம் தாவ நிமித்தே வினிச்ச²யோ.

‘படிபதா³பதீ’தி – ஏத்த² பன படிபதா³ சலதி ந சலதீதி? சலதி. ததா²க³தஸ்ஸ ஹி ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ச சத்தாரோபி மக்³கா³ ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா அஹேஸும். மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ பட²மமக்³கோ³ ஸுக²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ, உபரி தயோ மக்³கா³ து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. கஸ்மா? நித்³தா³பி⁴பூ⁴தத்தா. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ கிர ஸத்தாஹம் த³ஹரகுமாரகம் விய தே²ரம் பரிஹரி. தே²ரோபி ஏகதி³வஸம் நித்³தா³யமானோ நிஸீதி³. அத² நம் ஸத்தா² ஆஹ – ‘‘பசலாயஸி நோ த்வம், மோக்³க³ல்லான, பசலாயஸி நோ த்வம் மோக்³க³ல்லானா’’தி (அ. நி. 7.61). ஏவரூபஸ்ஸபி மஹாபி⁴ஞ்ஞப்பத்தஸ்ஸ ஸாவகஸ்ஸ படிபதா³ சலதி, ஸேஸானம் கிம் ந சலிஸ்ஸதி? ஏகச்சஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோபி மக்³கா³ து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா ஹோந்தி, ஏகச்சஸ்ஸ து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, ஏகச்சஸ்ஸ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, ஏகச்சஸ்ஸ ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா. ஏகச்சஸ்ஸ பட²மமக்³கோ³ து³க்க²படிபதோ³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ ஹோதி, து³தியமக்³கோ³ து³க்க²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ, ததியமக்³கோ³ ஸுக²படிபதோ³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ, சதுத்த²மக்³கோ³ ஸுக²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோதி.

யதா² ச படிபதா³ ஏவம் அதி⁴பதிபி சலதி ஏவ. ஏகச்சஸ்ஸ ஹி பி⁴க்கு²னோ சத்தாரோபி மக்³கா³ ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யா ஹோந்தி, ஏகச்சஸ்ஸ வீரியாதி⁴பதேய்யா, ஏகச்சஸ்ஸ சித்தாதி⁴பதேய்யா, ஏகச்சஸ்ஸ வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யா. ஏகச்சஸ்ஸ பன பட²மமக்³கோ³ ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யோ ஹோதி, து³தியோ வீரியாதி⁴பதேய்யோ, ததியோ சித்தாதி⁴பதேய்யோ, சதுத்தோ² வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யோதி.

பகிண்ணககதா² நிட்டி²தா.

பட²மமக்³க³வீஸதிமஹானயோ

357. இதா³னி யஸ்மா லோகுத்தரகுஸலம் பா⁴வேந்தோ ந கேவலம் உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன ஜா²னம்யேவ பா⁴வேதி, நிய்யானட்டே²ன பன மக்³க³ம்பி பா⁴வேதி, உபட்டா²னட்டே²ன ஸதிபட்டா²னம்பி, பத³ஹனட்டே²ன ஸம்மப்பதா⁴னம்பி, இஜ்ஜ²னட்டே²ன இத்³தி⁴பாத³ம்பி, அதி⁴பதியட்டே²ன இந்த்³ரியம்பி, அகம்பியட்டே²ன ப³லம்பி, பு³ஜ்ஜ²னட்டே²ன போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம்பி, தத²ட்டே²ன ஸச்சம்பி, அவிக்கே²பட்டே²ன ஸமத²ம்பி, ஸுஞ்ஞதட்டே²ன த⁴ம்மம்பி, ராஸட்டே²ன க²ந்த⁴ம்பி, ஆயதனட்டே²ன ஆயதனம்பி, ஸுஞ்ஞஸபா⁴வனிஸ்ஸத்தட்டே²ன தா⁴தும்பி, பச்சயட்டே²ன ஆஹாரம்பி, பு²ஸனட்டே²ன ப²ஸ்ஸம்பி, வேத³யிதட்டே²ன வேத³னம்பி, ஸஞ்ஜானனட்டே²ன ஸஞ்ஞம்பி, சேதயிதட்டே²ன சேதனம்பி, விஜானனட்டே²ன சித்தம்பி பா⁴வேதி, தஸ்மா ஏதேஸம் ஏகூனவீஸதியா பதா³னம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ வுத்தம். ஏவம் ‘இத³ம்பி பா⁴வேதி, இத³ம்பி பா⁴வேதீ’தி புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயேன சேவ தே³ஸனாவிலாஸேன ச வீஸதி நயா தே³ஸிதா ஹோந்தி. த⁴ம்மம் ஸோதும் நிஸின்னதே³வபரிஸாய ஹி யே உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன லோகுத்தரம் ‘ஜா²ன’ந்தி கதி²தே பு³ஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் ஸப்பாயவஸேன ஜா²னந்தி கதி²தம்…பே… யே விஜானனட்டே²ன ‘சித்த’ந்தி வுத்தே பு³ஜ்ஜ²ந்தி, தேஸம் ஸப்பாயவஸேன சித்தந்தி கதி²தம். அயமேத்த² ‘புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோ’.

ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பன அத்தனோ பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴தாய த³ஸப³லசதுவேஸாரஜ்ஜசதுபடிஸம்பி⁴த³தாய ச²அஸாதா⁴ரணஞாணயோகே³ன ச தே³ஸனம் யதி³ச்ச²கம் நியமேத்வா த³ஸ்ஸேதி. இச்ச²ந்தோ உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன லோகுத்தரம் ஜா²னந்தி த³ஸ்ஸேதி, இச்ச²ந்தோ நிய்யானட்டே²ன…பே… விஜானனட்டே²ன லோகுத்தரம் சித்தந்தி. அயம் ‘தே³ஸனாவிலாஸோ’ நாம. தத்த² யதே²வ லோகுத்தரம் ஜா²னந்தி வுத்தட்டா²னே த³ஸ நயா விப⁴த்தா, ஏவம் மக்³கா³தீ³ஸுபி தேயேவ வேதி³தப்³பா³. இதி வீஸதியா டா²னேஸு த³ஸ த³ஸ கத்வா த்³வே நயஸதானி விப⁴த்தானி ஹோந்தி.

358. இதா³னி அதி⁴பதிபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ச²ந்த³ம் து⁴ரம் ஜேட்ட²கம் புப்³ப³ங்க³மம் கத்வா நிப்³ப³த்திதம் லோகுத்தரம் ஜா²னம் ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யம் நாம. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதி புரிமஸ்மிம் ஸுத்³தி⁴கே த்³வேனயஸதானி ச²ந்தா³தி⁴பதேய்யாதீ³ஸுபி த்³வே த்³வேதி நயஸஹஸ்ஸேன பா⁴ஜேத்வா பட²மமக்³க³ம் த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா.

பட²மமக்³கோ³ நிட்டி²தோ.

து³தியமக்³கோ³

361. இதா³னி து³தியமக்³கா³தீ³னம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² காமராக³ப்³யாபாதா³னம் தனுபா⁴வாயாதி ஏதேஸம் கிலேஸானம் தனுபா⁴வத்தா²ய. தத்த² த்³வீஹி காரணேஹி தனுபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³ – அதி⁴ச்சுப்பத்தியா ச பரியுட்டா²னமந்த³தாய ச. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ ஹி, வட்டானுஸாரிமஹாஜனஸ்ஸேவ, கிலேஸா அபி⁴ண்ஹம் நுப்பஜ்ஜந்தி, கதா³சி கதா³சி உப்பஜ்ஜந்தி; உப்பஜ்ஜந்தாபி விரளாகாரா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி, விரளவாபிதகே²த்தே அங்குரா விய. உப்பஜ்ஜமானாபி, ச வட்டானுஸாரிமஹாஜனஸ்ஸேவ, மத்³த³ந்தா ப²ரந்தா சா²தே³ந்தா அந்த⁴காரம் கரோந்தா நுப்பஜ்ஜந்தி. த்³வீஹி பன மக்³கே³ஹி பஹீனத்தா மந்தா³ மந்தா³ உப்பஜ்ஜந்தி. தனுகாகாரா ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி, அப்³ப⁴படலம் விய மக்கி²காபத்தம் விய ச.

தத்த² கேசி தே²ரா வத³ந்தி – ‘ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ கிலேஸா கிஞ்சாபி சிரேன உப்பஜ்ஜந்தி, ப³ஹலாவ பன ஹுத்வா உப்பஜ்ஜந்தி, ததா² ஹிஸ்ஸ புத்தா ச தீ⁴தரோ ச தி³ஸ்ஸந்தீ’தி. ஏதம் பன அப்பமாணம். புத்ததீ⁴தரோ ஹி அங்க³பச்சங்க³பராமஸனமத்தேனபி ஹோந்தி. த்³வீஹி பன மக்³கே³ஹி பஹீனத்தா நத்தி² கிலேஸானம் ப³ஹலதாதி. த்³வீஹி ஏவ காரணேஹிஸ்ஸ கிலேஸானம் தனுபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³ – அதி⁴ச்சுப்பத்தியா ச பரியுட்டா²னமந்த³தாய சாதி.

து³தியாயாதி க³ணனவஸேனாபி து³தியுப்பத்திவஸேனாபி து³தியாய. பூ⁴மியா பத்தியாதி ஸாமஞ்ஞப²லஸ்ஸ படிலாப⁴த்தா²ய. ததியசதுத்தே²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸேஸமத்தம்யேவ பன வக்கா²ம.

அஞ்ஞிந்த்³ரியந்தி ஆஜானனகம் இந்த்³ரியம். பட²மமக்³கே³ன ஞாதமரியாத³ம் அனதிக்கமித்வா தேஸம்யேவ தேன மக்³கே³ன ஞாதானம் சதுஸச்சத⁴ம்மானம் ஜானனகம் இந்த்³ரியந்தி வுத்தம் ஹோதி. நித்³தே³ஸவாரேபிஸ்ஸ இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. கோட்டா²ஸவாரேபி இமினாவ ஸத்³தி⁴ம் நவிந்த்³ரியானி ஹோந்தி. ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

து³தியமக்³கோ³ நிட்டி²தோ.

ததியசதுத்த²மக்³கா³

362. ததியே அனவஸேஸப்பஹானாயாதி தேஸம்யேவ ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன தனுபூ⁴தானம் ஸம்யோஜனானம் நிஸ்ஸேஸபஜஹனத்தா²ய.

சதுத்தே² ரூபராக³அரூபராக³மானஉத்³த⁴ச்சஅவிஜ்ஜாய அனவஸேஸப்பஹானாயாதி ஏதேஸம் பஞ்சன்னம் உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யஸம்யோஜனானம் நிஸ்ஸேஸபஜஹனத்தா²ய. தத்த² ரூபராகோ³தி ரூபப⁴வே ச²ந்த³ராகோ³. அரூபராகோ³தி அரூபப⁴வே ச²ந்த³ராகோ³. மானோதி அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜ²கோ மானோ ஏவ. ததா² உத்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜா. இமேஸுபி த்³வீஸு மக்³கே³ஸு நவமம் அஞ்ஞிந்த்³ரியமேவ ஹோதி.

சதுமக்³க³னயஸஹஸ்ஸம்

ஸப்³ப³மக்³கே³ஸு பத³படிபாடியா ஸமஸட்டி²பதா³னி, சதூஹி அபண்ணகங்கே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் சதுஸட்டி² ஹோந்தி. அஸம்பி⁴ன்னதோ பன தேத்திம்ஸ. கோட்டா²ஸவாரஸுஞ்ஞதவாரா பாகதிகா ஏவ. யதா² ச பன பட²மமக்³கே³ ஏவம் து³தியாதீ³ஸுபி நயஸஹஸ்ஸமேவாதி சத்தாரோ மக்³கே³ சதூஹி நயஸஹஸ்ஸேஹி பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா.

ஸச்சவிப⁴ங்கே³ பன ஸட்டி² நயஸஹஸ்ஸானி லோகுத்தரானி இமேஸம் ஏவ வஸேன நிக்கி²த்தானி. ஸதிபட்டா²னவிப⁴ங்கே³ வீஸதி நயஸஹஸ்ஸானி லோகுத்தரானி, ஸம்மப்பதா⁴னவிப⁴ங்கே³ வீஸதி, இத்³தி⁴பாத³விப⁴ங்கே³ த்³வத்திம்ஸ, போ³ஜ்ஜ²ங்க³விப⁴ங்கே³ த்³வத்திம்ஸ, மக்³க³ங்க³விப⁴ங்கே³ அட்ட²வீஸதி நயஸஹஸ்ஸானி லோகுத்தரானி இமேஸம் ஏவ வஸேன நிக்கி²த்தானி.

இத⁴ பன சதூஸு மக்³கே³ஸு சத்தாரியேவ நயஸஹஸ்ஸானி. தேஸு பட²மஜ்ஜா²னிகே பட²மமக்³கே³ அட்ட²ங்கா³னி பா⁴ஜிதானி; ததா² து³தியாதீ³ஸு. தத்த² பட²மமக்³கே³ ஸம்மாதி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோபி மிச்சா²ஸங்கப்பாதீ³னம் பஜஹனட்டே²னேவ வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஸந்தே ‘பட²மமக்³கே³னேவ த்³வாஸட்டி²யா தி³ட்டி²க³தானம் பஹீனத்தா உபரிமக்³க³த்தயேன பஹாதப்³பா³ தி³ட்டி² நாம நத்தி². தத்த² ஸம்மாதி³ட்டீ²தி நாமம் கத²ம் ஹோதீ’தி? ‘யதா² விஸம் அத்தி² வா, ஹோது மா வா, அக³தோ³ அக³தோ³ த்வேவ வுச்சதி, ஏவம் மிச்சா²தி³ட்டி² அத்தி² வா, ஹோது மா வா, அயம் ஸம்மாதி³ட்டி² ஏவ நாம’.

‘யதி³ ஏவம் நாமமத்தமேவேதம் ஹோதி, உபரிமக்³க³த்தயே பன ஸம்மாதி³ட்டி²யா கிச்சாபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி, மக்³க³ங்கா³னி ந பரிபூரேந்தி, தஸ்மா ஸம்மாதி³ட்டி² ஸகிச்சகா காதப்³பா³ மக்³க³ங்கா³னி பூரேதப்³பா³னீ’தி. ஸகிச்சகா சேத்த² ஸம்மாதி³ட்டி² யதா²லாப⁴னியமேன தீ³பேதப்³பா³. உபரிமக்³க³த்தயவஜ்ஜோ² ஹி ஏகோ மானோ அத்தி², ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி. ஸா தம் மானம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்மிஞ்ஹி ஸம்மாதி³ட்டி² மிச்சா²தி³ட்டி²ம் பஜஹதி. ஸோதாபன்னஸ்ஸ பன ஸகதா³கா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி², ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி ஸா தம் மானம் பஜஹதீதி ஸம்மாதி³ட்டி². தஸ்ஸேவ ஸத்தஅகுஸலசித்தஸஹஜாதோ ஸங்கப்போ அத்தி². தேஹேவ சித்தேஹி வாசங்க³சோபனம் அத்தி², காயங்க³சோபனம் அத்தி², பச்சயபரிபோ⁴கோ³ அத்தி², ஸஹஜாதவாயாமோ அத்தி², அஸதிபா⁴வோ அத்தி², ஸஹஜாதசித்தேகக்³க³தா அத்தி². ஏதே மிச்சா²ஸங்கப்பாத³யோ நாம ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோ. தேஸம் பஹானேன ஸம்மாஸங்கப்பாத³யோதி வேதி³தப்³பா³. ஏவம் ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ அட்ட²ங்கா³னி ஸகிச்சகானி கத்வா ஆக³தானி. ஸகதா³கா³மிஸ்ஸ அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி². ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி. தஸ்ஸேவ ஸத்தஹி சித்தேஹி ஸஹஜாதா ஸங்கப்பாத³யோ. தேஸம் பஹானேன அனாகா³மிமக்³கே³ அட்ட²ன்னம் அங்கா³னம் ஸகிச்சகதா வேதி³தப்³பா³. அனாகா³மிஸ்ஸ அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜோ² மானோ அத்தி². ஸோ தி³ட்டி²ட்டா²னே திட்ட²தி. யானி பனஸ்ஸ பஞ்ச அகுஸலசித்தானி, தேஹி ஸஹஜாதா ஸங்கப்பாத³யோ. தேஸம் பஹானேன அரஹத்தமக்³கே³ அட்ட²ன்னம் அங்கா³னம் ஸகிச்சகதா வேதி³தப்³பா³.

இமேஸு சதூஸு மக்³கே³ஸு பட²மமக்³கே³ன சத்தாரி ஸச்சானி தி³ட்டா²னி. ‘உபரிமக்³க³த்தயம் தி³ட்ட²கமேவ பஸ்ஸதி, அதி³ட்ட²கம் பஸ்ஸதீ’தி தி³ட்ட²கமேவ பஸ்ஸதீதி அயம் ஆசரியானம் ஸமானத்த²கதா². விதண்ட³வாதீ³ பனாஹ ‘அதி³ட்ட²ம் பஸ்ஸதீ’தி. ஸோ வத்தப்³போ³ – ‘பட²மமக்³கே³ கதமம் இந்த்³ரியம் பா⁴ஜேஸீ’தி? ஜானமானோ ‘அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரிய’ந்தி வக்க²தி. ‘உபரிமக்³கே³ஸு கதர’ந்தி? வுத்தேபி ‘அஞ்ஞிந்த்³ரிய’ந்தி வக்க²தி. ஸோ வத்தப்³போ³ – ‘அதி³ட்ட²ஸச்சத³ஸ்ஸனே ஸதி உபரிமக்³கே³ஸுபி அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியமேவ பா⁴ஜேஹி. ஏவம் தே பஞ்ஹோ ஸமேஸ்ஸதீ’தி. ‘கிலேஸே பன அஞ்ஞே அஞ்ஞோ பஜஹதி; பஹீனே ஏவ பஜஹதீ’தி? ‘அஞ்ஞே அஞ்ஞோ பஜஹதீ’தி. ‘யதி³ அஞ்ஞே அஞ்ஞோ, அப்பஹீனே கிலேஸே பஜஹதி. ஸச்சானிபி அதி³ட்டா²னேவ பஸ்ஸதீ’தி ஏவம்வாதீ³ புக்³க³லோ புச்சி²தப்³போ³ – ‘ஸச்சானி நாம கதீ’தி? ஜானந்தோ ‘சத்தாரீ’தி வக்க²தி. ஸோ வத்தப்³போ³ – ‘தவ வாதே³ ஸோளஸ ஸச்சானி ஆபஜ்ஜந்தி. த்வம் பு³த்³தே⁴ஹிபி அதி³ட்ட²ம் பஸ்ஸஸி. ப³ஹுஸச்சகோ நாம த்வம். ஏவம் மா க³ண்ஹ. ஸச்சத³ஸ்ஸனம் நாம அபுப்³ப³ம் நத்தி², கிலேஸே பன அப்பஹீனே பஜஹதீ’தி.

தத்த² ஸச்சத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அபுப்³பா³பா⁴வே பேளோபமம் நாம க³ஹிதம் – ஏகஸ்ஸ கிர சத்தாரோ ரதனபேளா ஸாரக³ப்³பே⁴ ட²பிதா. ஸோ ரத்திபா⁴கே³ பேளாஸு உப்பன்னகிச்சோ த்³வாரம் விவரித்வா, தீ³பம் ஜாலேத்வா, தீ³பேன விஹதே அந்த⁴காரே, பேளாஸு பாகடபா⁴வம் க³தாஸு, தாஸு கிச்சம் கத்வா த்³வாரம் பித³ஹித்வா க³தோ. புன அந்த⁴காரம் அவத்த²ரி. து³தியவாரேபி ததியவாரேபி ததே²வ அகாஸி. சதுத்த²வாரே த்³வாரே விவடே அந்த⁴காரே பேளா ந பஞ்ஞாயந்தீதி வீமம்ஸந்தஸ்ஸேவ ஸூரியோ உக்³க³ஞ்சி², ஸூரியோபா⁴ஸேன விஹதே அந்த⁴காரே பேளாஸு கிச்சம் கத்வா பக்காமி.

தத்த² சத்தாரோ பேளா விய சத்தாரி ஸச்சானி. தாஸு கிச்சே உப்பன்னே த்³வாரவிவரணகாலோ விய ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபி⁴னீஹரணகாலோ. அந்த⁴காரம் விய ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம். தீ³போ பா⁴ஸோ விய ஸோதாபத்திமக்³கோ³பா⁴ஸோ. விஹதே அந்த⁴காரே தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ பேளானம் பாகடபா⁴வோ விய மக்³க³ஞாணஸ்ஸ ஸச்சானம் பாகடபா⁴வோ. மக்³க³ஞாணஸ்ஸ பாகடானி பன மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பாகடானேவ ஹோந்தி. பேளாஸு கிச்சம் கத்வா க³தகாலோ விய ஸோதாபத்திமக்³க³ஸ்ஸ அத்தனா பஹாதப்³ப³கிலேஸே பஜஹித்வா நிருத்³த⁴காலோ. புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய உபரிமக்³க³த்தயவஜ்ஜ²ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம்.

து³தியவாரே த்³வாரவிவரணகாலோ விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபி⁴னீஹரணகாலோ. தீ³போபா⁴ஸோ விய ஸகதா³கா³மிமக்³கோ³பா⁴ஸோ. பேளாஸு கிச்சம் கத்வா க³தகாலோ விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ அத்தனா பஹாதப்³ப³கிலேஸே பஜஹித்வா நிருத்³த⁴காலோ. புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய உபரிமக்³க³த்³வயவஜ்ஜ²ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம்.

ததியவாரே த்³வாரவிவரணகாலோ விய அனாகா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபி⁴னீஹரணகாலோ. தீ³போபா⁴ஸோ விய அனாகா³மிமக்³கோ³பா⁴ஸோ. பேளாஸு கிச்சம் கத்வா க³தகாலோ விய அனாகா³மிமக்³க³ஸ்ஸ அத்தனா பஹாதப்³ப³கிலேஸே பஜஹித்வா நிருத்³த⁴காலோ. புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய உபரிஅரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜ²ஸச்சபடிச்சா²த³கதமம்.

சதுத்த²வாரே த்³வாரவிவரணகாலோ விய அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாபி⁴னீஹரணகாலோ. ஸூரியுக்³க³மனம் விய அரஹத்தமக்³கு³ப்பாதோ³. அந்த⁴காரவித⁴மனம் விய அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ ஸச்சபடிச்சா²த³கதமவினோத³னம். விஹதே அந்த⁴காரே தஸ்ஸ பேளானம் பாகடபா⁴வோ விய அரஹத்தமக்³க³ஞாணஸ்ஸ சதுன்னம் ஸச்சானம் பாகடபா⁴வோ. ஞாணஸ்ஸ பாகடானி பன புக்³க³லஸ்ஸ பாகடானேவ ஹோந்தி. பேளாஸு கிச்சம் கத்வா க³தகாலோ விய அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ ஸப்³ப³கிலேஸகே²பனம். ஸூரியுக்³க³மனதோ பட்டா²ய ஆலோகஸ்ஸேவ பவத்திகாலோ விய அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ உப்பன்னகாலதோ பட்டா²ய புன ஸச்சபடிச்சா²த³கதமாபா⁴வோ. இத³ம் தாவ ஸச்சத³ஸ்ஸனஸ்ஸ அபுப்³பா³பா⁴வே ஓபம்மம்.

தி³ட்ட²கமேவ ஹி பஸ்ஸதி. ‘கிலேஸே பன அஞ்ஞே அஞ்ஞோ பஜஹதீ’தி ஏத்த² கா²ரோபமம் நாம க³ஹிதம். ஏகோ புரிஸோ கிலிட்ட²ம் வத்த²ம் ரஜகஸ்ஸ அதா³ஸி. ரஜகோ ஊஸகா²ரம் சா²ரிககா²ரம் கோ³மயகா²ரந்தி தயோ கா²ரே த³த்வா கா²ரேஹி கா²தி³தபா⁴வம் ஞத்வா உத³கே விக்கா²லேத்வா ஓளாரிகோளாரிகம் மலம் பவாஹேஸி. ததோ ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ந்தி து³தியம்பி ததே²வ கா²ரே த³த்வா, உத³கே விக்கா²லேத்வா, ததோ நாதிஸண்ஹதரம் மலம் பவாஹேஸி. ததோ ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ந்தி ததியம்பி தே கா²ரே த³த்வா உத³கே விக்கா²லேத்வா ததோ ஸண்ஹதரம் மலம் பவாஹேஸி. ததோ ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ந்தி சதுத்த²ம்பி தே கா²ரே த³த்வா, உத³கே விக்கா²லேத்வா அம்ஸுஅப்³ப⁴ந்தரக³தம்பி நிஸ்ஸேஸம் மலம் பவாஹேத்வா ஸாமிகஸ்ஸ அதா³ஸி. ஸோ க³ந்த⁴கரண்ட³கே பக்கி²பித்வா இச்சி²திச்சி²தகாலே பரித³ஹதி.

தத்த² கிலிட்ட²வத்த²ம் விய கிலேஸானுக³தம் சித்தம். திவித⁴கா²ரதா³னகாலோ விய தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு கம்மஸ்ஸ பவத்தனகாலோ. உத³கே விக்கா²லேத்வா ஓளாரிகோளாரிகமலப்பவாஹனம் விய ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஞ்சகிலேஸகே²பனம். து³தியம்பி தேஸம் கா²ரானம் அனுப்பதா³னம் விய ‘ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ம் இத³ம் சித்த’ந்தி தாஸுயேவ தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு கம்மப்பவத்தனம். ததோ நாதிஸண்ஹதரமலப்பவாஹனம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன ஓளாரிகஸம்யோஜனத்³வயகே²பனம். ததோ ‘ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ம் வத்த²’ந்தி புன கா²ரத்தயதா³னம் விய ‘ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ம் இத³ம் சித்த’ந்தி தாஸுயேவ தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு கம்மப்பவத்தனம். ததோ ஸண்ஹதரமலப்பவாஹனம் விய அனாகா³மிமக்³கே³ன அணுஸஹக³தஸம்யோஜனத்³வயகே²பனம். ‘ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ம் வத்த²’ந்தி புன கா²ரத்தயதா³னம் விய ‘ந தாவ பரிஸுத்³த⁴ம் இத³ம் சித்த’ந்தி தாஸுயேவ தீஸு அனுபஸ்ஸனாஸு கம்மப்பவத்தனம். ததோ விக்கா²லனேன அம்ஸுஅப்³ப⁴ந்தரக³தே மலே பவாஹேத்வா பரிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ ரஜதபட்டஸதி³ஸஸ்ஸ க³ந்த⁴கரண்ட³கே நிக்கி²த்தஸ்ஸ வத்த²ஸ்ஸ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே பரித³ஹனம் விய அரஹத்தமக்³கே³ன அட்ட²ன்னம் கிலேஸானம் கே²பிதத்தா பரிஸுத்³த⁴ஸ்ஸ கீ²ணாஸவசித்தஸ்ஸ இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே ப²லஸமாபத்திவிஹாரேன வீதினாமனம். இத³ம் ‘அஞ்ஞே அஞ்ஞோ கிலேஸே பஜஹதீ’தி ஏத்த² ஓபம்மம். வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘ஸேய்யதா²பி, ஆவுஸோ, வத்த²ம் ஸம்கிலிட்ட²ம் மலக்³க³ஹிதம், தமேனம் ஸாமிகா ரஜகஸ்ஸ அனுபத³ஜ்ஜேய்யும். தமேனம் ரஜகோ ஊஸே வா கா²ரே வா கோ³மயே வா ஸம்மத்³தி³த்வா அச்சே² உத³கே விக்கா²லேதி. கிஞ்சாபி தம் ஹோதி வத்த²ம் பரிஸுத்³த⁴ம் பரியோதா³தம், அத² க்²வஸ்ஸ ஹோதியேவ ‘அணுஸஹக³தோ ஊஸக³ந்தோ⁴ வா கா²ரக³ந்தோ⁴ வா கோ³மயக³ந்தோ⁴ வா அஸமூஹதோ’. தமேனம் ரஜகோ ஸாமிகானம் தே³தி. தமேனம் ஸாமிகா க³ந்த⁴பரிபா⁴விதே கரண்ட³கே நிக்கி²பந்தி. யோபிஸ்ஸ ஹோதி அணுஸஹக³தோ ஊஸக³ந்தோ⁴ வா கா²ரக³ந்தோ⁴ வா கோ³மயக³ந்தோ⁴ வா அஸமூஹதோ, ஸோபி ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தி. ஏவமேவ கோ², ஆவுஸோ, கிஞ்சாபி அரியஸாவகஸ்ஸ பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி பஹீனானி ப⁴வந்தி, அத² க்²வஸ்ஸ ஹோதியேவ பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அணுஸஹக³தோ ‘அஸ்மீ’தி மானோ, ‘அஸ்மீ’தி ச²ந்தோ³, ‘அஸ்மீ’தி அனுஸயோ அஸமூஹதோ, ஸோ அபரேன ஸமயேன பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸீ விஹரதி – ‘இதி ரூபம், இதி ரூபஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி ரூபஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ; இதி வேத³னா இதி ஸஞ்ஞா இதி ஸங்கா²ரா இதி விஞ்ஞாணம், இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸமுத³யோ, இதி விஞ்ஞாணஸ்ஸ அத்த²ங்க³மோ’தி. தஸ்ஸிமேஸு பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸினோ விஹரதோ யோபிஸ்ஸ ஹோதி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு அணுஸஹக³தோ ‘அஸ்மீ’தி மானோ, ‘அஸ்மீ’தி ச²ந்தோ³, ‘அஸ்மீ’தி அனுஸயோ அஸமூஹதோ, ஸோபி ஸமுக்³கா⁴தம் க³ச்ச²தீ’’தி (ஸம். நி. 3.89).

தத்த² ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஞ்ச அகுஸலசித்தானி பஹீயந்தி ஸத்³தி⁴ம் சித்தங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜனகபாபத⁴ம்மேஹி. ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன த்³வே தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்தானி தனுகானி ப⁴வந்தி ஸத்³தி⁴ம் சித்தங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜனகபாபத⁴ம்மேஹி. அனாகா³மிமக்³கே³ன தானியேவ பஹீயந்தி ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. அரஹத்தமக்³கே³ன பஞ்ச அகுஸலசித்தானி பஹீயந்தி ஸத்³தி⁴ம் சித்தங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜனகபாபத⁴ம்மேஹி. இமேஸம் த்³வாத³ஸன்னம் அகுஸலசித்தானம் பஹீனகாலதோ பட்டா²ய கீ²ணாஸவஸ்ஸ சித்தங்க³வஸேன புன பச்ச²தோபவத்தனககிலேஸோ நாம ந ஹோதி.

தத்ரித³ம் ஓபம்மம் – ஏகோ கிர மஹாராஜா பச்சந்தே ஆரக்க²ம் த³த்வா மஹானக³ரே இஸ்ஸரியம் அனுப⁴வந்தோ வஸதி. அத²ஸ்ஸ பச்சந்தோ குப்பி. தஸ்மிம் ஸமயே த்³வாத³ஸ சோரஜேட்ட²கா அனேகேஹி புரிஸஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் ரட்ட²ம் விலும்பந்தி. பச்சந்தவாஸினோ மஹாமத்தா ‘பச்சந்தோ குபிதோ’தி ரஞ்ஞோ பஹிணிம்ஸு. ராஜா ‘விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹத², அஹம் தும்ஹாகம் கத்தப்³ப³ம் கரிஸ்ஸாமீ’தி ஸாஸனம் பஹிணி. தே பட²மஸம்பஹாரேனேவ அனேகேஹி புரிஸஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் பஞ்ச சோரஜேட்ட²கே கா⁴தயிம்ஸு. ஸேஸா ஸத்த ஜனா அத்தனோ அத்தனோ பரிவாரே க³ஹேத்வா பப்³ப³தம் பவிஸிம்ஸு. அமச்சா தம் பவத்திம் ரஞ்ஞோ பேஸயிம்ஸு.

ராஜா ‘தும்ஹாகம் கத்தப்³ப³யுத்தம் அஹம் ஜானிஸ்ஸாமி, தேபி க³ண்ஹதா²’தி த⁴னம் பஹிணி. தே து³தியஸம்பஹாரேன த்³வே சோரஜேட்ட²கே பஹரிம்ஸு, பரிவாரேபி தேஸம் து³ப்³ப³லே அகம்ஸு. தே ஸப்³பே³பி பலாயித்வா பப்³ப³தம் பவிஸிம்ஸு. தம்பி பவத்திம் அமச்சா ரஞ்ஞோ பேஸயிம்ஸு.

புன ராஜா ‘விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹந்தூ’தி த⁴னம் பஹிணி. தே ததியஸம்பஹாரேன ஸத்³தி⁴ம் ஸஹாயபுரிஸேஹி த்³வே சோரஜேட்ட²கே கா⁴தயித்வா தம் பவத்திம் ரஞ்ஞோ பேஸயிம்ஸு.

புன ராஜா ‘அவஸேஸே விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹந்தூ’தி த⁴னம் பஹிணி. தே சதுத்த²ஸம்பஹாரேன ஸபரிவாரே பஞ்ச சோரஜேட்ட²கே கா⁴தயிம்ஸு. த்³வாத³ஸன்னம் சோரஜேட்ட²கானம் கா⁴திதகாலதோ பட்டா²ய கோசி சோரோ நாம நத்தி². கே²மா ஜனபதா³ உரே புத்தே நச்சேந்தா மஞ்ஞே விஹரந்தி. ராஜா விஜிதஸங்கா³மேஹி யோதே⁴ஹி பரிவுதோ வரபாஸாத³க³தோ மஹாஸம்பத்திம் அனுப⁴வி.

தத்த² மஹந்தோ ராஜா விய த⁴ம்மராஜா. பச்சந்தவாஸினோ அமச்சா விய யோகா³வசரா குலபுத்தா. த்³வாத³ஸ சோரஜேட்ட²கா விய த்³வாத³ஸ அகுஸலசித்தானி. தேஸம் ஸஹாயா அனேகஸஹஸ்ஸபுரிஸா விய சித்தங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜனகபாபத⁴ம்மா. ரஞ்ஞோ பச்சந்தோ குபிதோதி பஹிதகாலோ விய ஆரம்மணே கிலேஸேஸு உப்பன்னேஸு ‘ப⁴ந்தே, கிலேஸோ மே உப்பன்னோ’தி ஸத்து² ஆரோசனகாலோ. ‘விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹந்தூ’தி த⁴னதா³னம் விய ‘கிலேஸே நிக்³க³ண்ஹ பி⁴க்கூ²’தி த⁴ம்மரஞ்ஞோ கம்மட்டா²னாசிக்க²னம். ஸபரிவாரானம் பஞ்சன்னம் சோரஜேட்ட²கானம் கா⁴திதகாலோ விய ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ஸம்பயுத்தானம் பஞ்சன்னம் அகுஸலசித்தானம் பஹானம்.

புன ரஞ்ஞோ பவத்திபேஸனம் விய ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ படிலத்³த⁴கு³ணாரோசனம். ‘ஸேஸகே ச க³ண்ஹந்தூ’தி புன த⁴னதா³னம் விய ப⁴க³வதோ ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசிக்க²னம். து³தியஸம்பஹாரேன ஸபரிவாரானம் த்³வின்னம் சோரஜேட்ட²கானம் து³ப்³ப³லீகரணம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³கே³ன ஸஸம்பயுத்தானம் த்³வின்னம் தோ³மனஸ்ஸசித்தானம் தனுபா⁴வகரணம்.

புன ரஞ்ஞோ பவத்திபேஸனம் விய ஸத்து² படிலத்³த⁴கு³ணாரோசனம். ‘விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹந்தூ’தி புன த⁴னதா³னம் விய ப⁴க³வதோ அனாகா³மிமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசிக்க²னம். ததியஸம்பஹாரேன ஸபரிவாரானம் த்³வின்னம் சோரஜேட்ட²கானம் கா⁴தனம் விய அனாகா³மிமக்³கே³ன ஸஸம்பயுத்தானம் த்³வின்னம் தோ³மனஸ்ஸசித்தானம் பஹானம்.

புன ரஞ்ஞோ பவத்திபேஸனம் விய ததா²க³தஸ்ஸ படிலத்³த⁴கு³ணாரோசனம். ‘விஸ்ஸட்டா² க³ண்ஹந்தூ’தி புன த⁴னதா³னம் விய ப⁴க³வதோ அரஹத்தமக்³க³ஸ்ஸ விபஸ்ஸனாசிக்க²னம். சதுத்த²ஸம்பஹாரேன ஸபரிவாரானம் பஞ்சன்னம் சோரஜேட்ட²கானம் கா⁴திதகாலதோ பட்டா²ய ஜனபத³ஸ்ஸ கே²மகாலோ விய அரஹத்தமக்³கே³ன ஸஸம்பயுத்தேஸு பஞ்சஸு அகுஸலசித்தேஸு பஹீனேஸு த்³வாத³ஸன்னம் அகுஸலசித்தானம் பஹீனகாலதோ பட்டா²ய புன சித்தங்க³வஸேன உப்பஜ்ஜனகஸ்ஸ அகுஸலத⁴ம்மஸ்ஸ அபா⁴வோ. ரஞ்ஞோ விஜிதஸங்கா³மஸ்ஸ அமச்சக³ணபரிவுதஸ்ஸ வரபாஸாதே³ மஹாஸம்பத்திஅனுப⁴வனம் விய கீ²ணாஸவபரிவுதஸ்ஸ த⁴ம்மரஞ்ஞோ ஸுஞ்ஞதஅனிமித்தஅப்பணிஹிதபே⁴தே³ஸு ஸமாபத்திஸுகே²ஸு இச்சி²திச்சி²தப²லஸமாபத்திஸுகா²னுப⁴வனம் வேதி³தப்³ப³ந்தி.

குஸலா த⁴ம்மாதிபத³ஸ்ஸ வண்ணனா நிட்டி²தா.