ரூபாவசரகுஸலவண்ணனா

சதுக்கனயோ பட²மஜ்ஜா²னம்

160. இதா³னி ரூபாவசரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதும் கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி ரூபம் வுச்சதி ரூபப⁴வோ. உபபத்தீதி நிப்³ப³த்தி ஜாதி ஸஞ்ஜாதி. மக்³கோ³தி உபாயோ. வசனத்தோ² பனேத்த² – தம் உபபத்திம் மக்³க³தி க³வேஸதி ஜனேதி நிப்பா²தே³தீதி மக்³கோ³. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யேன மக்³கே³ன ரூபப⁴வே உபபத்தி ஹோதி நிப்³ப³த்தி ஜாதி ஸஞ்ஜாதி, தம் மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி. கிம் பனேதேன நியமதோ ரூபப⁴வே உபபத்தி ஹோதீதி? ந ஹோதி. ‘‘ஸமாதி⁴ம், பி⁴க்க²வே, பா⁴வேத², ஸமாஹிதோ யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.5; 4.99; 5.1071; நேத்தி. 40; மி. ப. 2.1.15) ஏவம் வுத்தேன ஹி நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³யேன ரூபப⁴வாதிக்கமோபி ஹோதி. ரூபூபபத்தியா பன இதோ அஞ்ஞோ மக்³கோ³ நாம நத்தி², தேன வுத்தம் ‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’தி. அத்த²தோ சாயம் மக்³கோ³ நாம சேதனாபி ஹோதி, சேதனாய ஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி, தது³ப⁴யம்பி. ‘‘நிரயஞ்சாஹம், ஸாரிபுத்த, பஜானாமி நிரயகா³மிஞ்ச மக்³க³’’ந்தி (ம. நி. 1.153) ஹி ஏத்த² சேதனா மக்³கோ³ நாம.

‘‘ஸத்³தா⁴ ஹிரியம் குஸலஞ்ச தா³னம், த⁴ம்மா ஏதே ஸப்புரிஸானுயாதா;

ஏதஞ்ஹி மக்³க³ம் தி³வியம் வத³ந்தி, ஏதேன ஹி க³ச்ச²தி தே³வலோக’’ந்தி. (அ. நி. 8.32);

ஏத்த² சேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மா மக்³கோ³ நாம. ‘‘அயம், பி⁴க்க²வே, மக்³கோ³, அயம் படிபதா³’’தி ஸங்கா²ருபபத்திஸுத்தாதீ³ஸு (ம. நி. 3.161 ஆத³யோ) சேதனாபி சேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி மக்³கோ³ நாம. இமஸ்மிம் பன டா²னே ‘ஜா²ன’ந்தி வசனதோ சேதனாஸம்பயுத்தா அதி⁴ப்பேதா. யஸ்மா பன ஜா²னசேதனா படிஸந்தி⁴ம் ஆகட்³ட⁴தி, தஸ்மா சேதனாபி சேதனாஸம்பயுத்தத⁴ம்மாபி வட்டந்தியேவ.

பா⁴வேதீதி ஜனேதி உப்பாதே³தி வட்³டே⁴தி. அயம் தாவ இத⁴ பா⁴வனாய அத்தோ². அஞ்ஞத்த² பன உபஸக்³க³வஸேன ஸம்பா⁴வனா பரிபா⁴வனா விபா⁴வனாதி ஏவம் அஞ்ஞதா²பி அத்தோ² ஹோதி. தத்த² ‘‘இது⁴தா³யி மம ஸாவகா அதி⁴ஸீலே ஸம்பா⁴வேந்தி – ஸீலவா ஸமணோ கோ³தமோ, பரமேன ஸீலக்க²ந்தே⁴ன ஸமன்னாக³தோ’’தி (ம. நி. 2.243) அயம் ஸம்பா⁴வனா நாம; ஓகப்பனாதி அத்தோ². ‘‘ஸீலபரிபா⁴விதோ ஸமாதி⁴ மஹப்ப²லோ ஹோதி மஹானிஸம்ஸோ, ஸமாதி⁴பரிபா⁴விதா பஞ்ஞா மஹப்ப²லா ஹோதி மஹானிஸம்ஸா, பஞ்ஞாபரிபா⁴விதம் சித்தம் ஸம்மதே³வ ஆஸவேஹி விமுச்சதீ’’தி (தீ³. நி. 2.186) அயம் பரிபா⁴வனா நாம; வாஸனாதி அத்தோ². ‘‘இங்க⁴ ரூபம் விபா⁴வேஹி, வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் விபா⁴வேஹீ’’தி அயம் விபா⁴வனா நாம; அந்தரதா⁴பனாதி அத்தோ². ‘‘புன சபரம், உதா³யி, அக்கா²தா மயா ஸாவகானம் படிபதா³, யதா²படிபன்னா மே ஸாவகா சத்தாரோ ஸதிபட்டா²னே பா⁴வேந்தீ’’தி (ம. நி. 2.247), அயம் பன உப்பாத³னவட்³ட⁴னட்டே²ன பா⁴வனா நாம. இமஸ்மிம்பி டா²னே அயமேவ அதி⁴ப்பேதா. தேன வுத்தம் – ‘பா⁴வேதீதி ஜனேதி உப்பாதே³தி வட்³டே⁴தீ’தி.

கஸ்மா பனேத்த², யதா² காமாவசரகுஸலனித்³தே³ஸே த⁴ம்மபுப்³ப³ங்க³மா தே³ஸனா கதா ததா² அகத்வா, புக்³க³லபுப்³ப³ங்க³மா கதாதி? படிபதா³ய ஸாதே⁴தப்³ப³தோ. இத³ஞ்ஹி சதூஸு படிபதா³ஸு அஞ்ஞதராய ஸாதே⁴தப்³ப³ம்; ந காமாவசரம் விய வினா படிபதா³ய உப்பஜ்ஜதி. படிபதா³ ச நாமேஸா படிபன்னகே ஸதி ஹோதீதி ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேதும் புக்³க³லபுப்³ப³ங்க³மம் தே³ஸனம் கரோந்தோ ‘ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதீ’தி ஆஹ.

விவிச்சேவ காமேஹீதி காமேஹி விவிச்சித்வா, வினா ஹுத்வா, அபக்கமித்வா. யோ பனாயமேத்த² ‘ஏவ’-காரோ ஸோ நியமத்தோ²தி வேதி³தப்³போ³. யஸ்மா ச நியமத்தோ², தஸ்மா தஸ்மிம் பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரணஸமயே அவிஜ்ஜமானானம்பி காமானம் தஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னஸ்ஸ படிபக்க²பா⁴வம், காமபரிச்சாகே³னேவ சஸ்ஸ அதி⁴க³மம் தீ³பேதி. கத²ம்? ‘விவிச்சேவ காமேஹீ’தி ஏவஞ்ஹி நியமே கரியமானே இத³ம் பஞ்ஞாயதி – நூனிமஸ்ஸ காமா படிபக்க²பூ⁴தா யேஸு ஸதி இத³ம் ந பவத்ததி, அந்த⁴காரே ஸதி பதீ³போபா⁴ஸோ விய? தேஸம் பரிச்சாகே³னேவ சஸ்ஸ அதி⁴க³மோ ஹோதி ஓரிமதீரபரிச்சாகே³ன பாரிமதீரஸ்ஸேவ. தஸ்மா நியமம் கரோதீதி.

தத்த² ஸியா – ‘கஸ்மா பனேஸ புப்³ப³பதே³யேவ வுத்தோ, ந உத்தரபதே³? கிம் அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிவிச்சாபி ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரேய்யா’தி? ந கோ² பனேதம் ஏவம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். தம்னிஸ்ஸரணதோ ஹி புப்³ப³பதே³ ஏஸ வுத்தோ. காமதா⁴துஸமதிக்கமனதோ ஹி காமராக³படிபக்க²தோ ச இத³ம் ஜா²னம் காமானமேவ நிஸ்ஸரணம். யதா²ஹ – ‘‘காமானமேதம் நிஸ்ஸரணம் யதி³த³ம் நேக்க²ம்ம’’ந்தி (இதிவு. 72; தீ³. நி. 3.353). உத்தரபதே³பி பன, யதா² ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ, இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’தி (ம. நி. 1.139; அ. நி. 4.241) ஏத்த² ‘ஏவ’-காரோ ஆனேத்வா வுச்சதி, ஏவம் வத்தப்³போ³. ந ஹி ஸக்கா இதோ அஞ்ஞேஹிபி நீவரணஸங்கா²தேஹி அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிவிச்ச ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும், தஸ்மா ‘விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்சேவ அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’தி ஏவம் பத³த்³வயேபி ஏஸ த³ட்ட²ப்³போ³. பத³த்³வயேபி ச கிஞ்சாபி விவிச்சாதி இமினா ஸாதா⁴ரணவசனேன தத³ங்க³விவேகாத³யோ காயவிவேகாத³யோ ச ஸப்³பே³பி விவேகா ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, ததா²பி காயவிவேகோ சித்தவிவேகோ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோதி தயோ ஏவ இத⁴ த³ட்ட²ப்³பா³.

காமேஹீதி இமினா பன பதே³ன யே ச நித்³தே³ஸே ‘‘கதமே வத்து²காமா? மனாபியா ரூபா’’திஆதி³னா (மஹானி. 1) நயேன வத்து²காமா வுத்தா, யே ச தத்தே²வ விப⁴ங்கே³ ச ‘‘ச²ந்தோ³ காமோ, ராகோ³ காமோ, ச²ந்த³ராகோ³ காமோ; ஸங்கப்போ காமோ, ராகோ³ காமோ, ஸங்கப்பராகோ³ காமோ; இமே வுச்சந்தி காமா’’தி (மஹானி. 1; விப⁴. 564) ஏவம் கிலேஸகாமா வுத்தா, தே ஸப்³பே³பி ஸங்க³ஹிதாஇச்சேவ த³ட்ட²ப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸதி விவிச்சேவ காமேஹீதி வத்து²காமேஹிபி விவிச்சேவாதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி. தேன காயவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி.

விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீதி கிலேஸகாமேஹி ஸப்³பா³குஸலேஹி வா விவிச்சாதி அத்தோ² யுஜ்ஜதி. தேன சித்தவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி. புரிமேன சேத்த² வத்து²காமேஹி விவேகவசனதோ ஏவ காமஸுக²பரிச்சாகோ³, து³தியேன கிலேஸகாமேஹி விவேகவசனதோ நேக்க²ம்மஸுக²பரிக்³க³ஹோ விபா⁴விதோ ஹோதி. ஏவம் வத்து²காமகிலேஸகாமவிவேகவசனதோயேவ ச ஏதேஸம் பட²மேன ஸம்கிலேஸவத்து²ப்பஹானம், து³தியேன ஸம்கிலேஸப்பஹானம்; பட²மேன லோலபா⁴வஸ்ஸ ஹேதுபரிச்சாகோ³, து³தியேன பா³லபா⁴வஸ்ஸ; பட²மேன ச பயோக³ஸுத்³தி⁴, து³தியேன ஆஸயபோஸனம் விபா⁴விதம் ஹோதீதி ஞாதப்³ப³ம். ஏஸ தாவ நயோ ‘காமேஹீ’தி ஏத்த² வுத்தகாமேஸு வத்து²காமபக்கே².

கிலேஸகாமபக்கே² பன ‘ச²ந்தோ³தி ச ராகோ³’தி ச ஏவமாதீ³ஹி அனேகபே⁴தோ³ காமச்ச²ந்தோ³யேவ காமோதி அதி⁴ப்பேதோ. ஸோ ச அகுஸலபரியாபன்னோபி ஸமானோ ‘‘தத்த² கதமோ காமச்ச²ந்தோ³ காமோ’’திஆதி³னா நயேன விப⁴ங்கே³ (விப⁴. 564) ஜா²னபடிபக்க²தோ விஸும் வுத்தோ. கிலேஸகாமத்தா வா புரிமபதே³ வுத்தோ, அகுஸலபரியாபன்னத்தா து³தியபதே³. அனேகபே⁴த³தோ சஸ்ஸ ‘காமதோ’தி அவத்வா ‘காமேஹீ’தி வுத்தம். அஞ்ஞேஸம்பி ச த⁴ம்மானம் அகுஸலபா⁴வே விஜ்ஜமானே ‘‘தத்த² கதமே அகுஸலா த⁴ம்மா? காமச்ச²ந்தோ³’’திஆதி³னா நயேன விப⁴ங்கே³ உபரிஜா²னங்க³பச்சனீகபடிபக்க²பா⁴வத³ஸ்ஸனதோ நீவரணானேவ வுத்தானி. நீவரணானி ஹி ஜா²னங்க³பச்சனீகானி. தேஸம் ஜா²னங்கா³னேவ படிபக்கா²னி, வித்³த⁴ம்ஸகானி, விகா⁴தகானீதி வுத்தம் ஹோதி. ததா² ஹி ‘‘ஸமாதி⁴ காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ படிபக்கோ², பீதி ப்³யாபாத³ஸ்ஸ, விதக்கோ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ, ஸுக²ம் உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சஸ்ஸ, விசாரோ விசிகிச்சா²யா’’தி பேடகே வுத்தம்.

ஏவமேத்த² ‘விவிச்சேவ காமேஹீ’தி இமினா காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதி. ‘விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’தி இமினா பஞ்சன்னம்பி நீவரணானம். அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன பட²மேன காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ, து³தியேன ஸேஸனீவரணானம்; ததா² பட²மேன தீஸு அகுஸலமூலேஸு பஞ்சகாமகு³ணபே⁴த³விஸயஸ்ஸ லோப⁴ஸ்ஸ, து³தியேன ஆகா⁴தவத்து²பே⁴தா³தி³விஸயானம் தோ³ஸமோஹானம். ஓகா⁴தீ³ஸு வா த⁴ம்மேஸு பட²மேன காமோக⁴காமயோக³காமாஸவகாமுபாதா³னஅபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²காமராக³ஸம்யோஜனானம், து³தியேன அவஸேஸஓக⁴யோகா³ஸவஉபாதா³னக³ந்த²ஸம்யோஜனானம். பட²மேன ச தண்ஹாய தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச, து³தியேன அவிஜ்ஜாய தம்ஸம்பயுத்தகானஞ்ச. அபிச பட²மேன லோப⁴ஸம்பயுத்தஅட்ட²சித்துப்பாதா³னம், து³தியேன ஸேஸானம் சதுன்னம் அகுஸலசித்துப்பாதா³னம் விக்க²ம்ப⁴னவிவேகோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. அயம் தாவ ‘விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹீ’தி ஏத்த² அத்த²ப்பகாஸனா.

ஏத்தாவதா ச பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ பஹானங்க³ம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி ஸம்பயோக³ங்க³ம் த³ஸ்ஸேதும் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஹேட்டா² வுத்தலக்க²ணாதி³விபா⁴கே³ன அப்பனாஸம்பயோக³தோ ரூபாவசரபா⁴வப்பத்தேன விதக்கேன சேவ விசாரேன ச ஸஹ வத்ததி. ருக்கோ² விய புப்பே²ன ச ப²லேன சாதி இத³ம் ஜா²னம் ஸவிதக்கம் ஸவிசாரந்தி வுச்சதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘இமினா ச விதக்கேன இமினா ச விசாரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’திஆதி³னா (விப⁴. 565) நயேன புக்³க³லாதி⁴ட்டா²னா தே³ஸனா கதா. அத்தோ² பன தத்ரபி ஏவமேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

விவேகஜந்தி – ஏத்த² விவித்தி விவேகோ. நீவரணவிக³மோதி அத்தோ². விவித்தோதி வா விவேகோ, நீவரணவிவித்தோ ஜா²னஸம்பயுத்தத⁴ம்மராஸீதி அத்தோ². தஸ்மா விவேகா, தஸ்மிம் வா விவேகே, ஜாதந்தி விவேகஜம். பீதிஸுக²ந்தி – ஏத்த² பீதிஸுகா²னி ஹேட்டா² பகாஸிதானேவ. தேஸு பன வுத்தப்பகாராய பஞ்சவிதா⁴ய பீதியா யா அப்பனாஸமாதி⁴ஸ்ஸ மூலம் ஹுத்வா வட்³ட⁴மானா ஸமாதி⁴ஸம்பயோக³ம் க³தா ப²ரணாபீதி – அயம் இமஸ்மிம் அத்தே² அதி⁴ப்பேதா பீதீதி. அயஞ்ச பீதி இத³ஞ்ச ஸுக²ம் அஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, அஸ்மிம் வா ஜா²னே அத்தீ²தி இத³ம் ஜா²னம் பீதிஸுக²ந்தி வுச்சதி. அத² வா பீதி ச ஸுக²ஞ்ச பீதிஸுக²ம், த⁴ம்மவினயாத³யோ விய. விவேகஜம் பீதிஸுக²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, அஸ்மிம் வா ஜா²னே, அத்தீ²தி ஏவம்பி விவேகஜம் பீதிஸுக²ம். யதே²வ ஹி ஜா²னம் ஏவம் பீதிஸுக²ம்பேத்த² விவேகஜமேவ ஹோதி. தஞ்சஸ்ஸ அத்தி². தஸ்மா ஏகபதே³னேவ ‘விவேகஜம் பீதிஸுக²’ந்தி வத்தும் யுஜ்ஜதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘இத³ம் ஸுக²ம் இமாய பீதியா ஸஹக³த’’ந்திஆதி³னா நயேன வுத்தம். அத்தோ² பன தத்தா²பி ஏவமேவ த³ட்ட²ப்³போ³.

பட²மம் ஜா²னந்தி – ஏத்த² க³ணனானுபுப்³ப³தா பட²மம். பட²மம் உப்பன்னந்தி பட²மம். பட²மம் ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ந்திபி பட²மம். இத³ம் பன ந ஏகந்தலக்க²ணம். சிண்ணவஸீபா⁴வோ ஹி அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஆதி³தோ பட்டா²ய மத்த²கம் பாபேந்தோபி ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி. மத்த²கதோ பட்டா²ய ஆதி³ம் பாபேந்தோபி ஸமாபஜ்ஜிதும் ஸக்கோதி. அந்தரந்தரா ஓக்கமந்தோபி ஸக்கோதி. ஏவம் புப்³பு³ப்பத்தியட்டே²ன பன பட²மம் நாம ஹோதி.

ஜா²னந்தி து³வித⁴ம் ஜா²னம் – ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம் லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னந்தி. தத்த² அட்ட² ஸமாபத்தியோ பத²விகஸிணாதி³ஆரம்மணம் உபனிஜ்ஜா²யந்தீதி ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னந்தி ஸங்க்²யம் க³தா. விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லானி பன லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம் நாம. தத்த² விபஸ்ஸனா அனிச்சாதி³லக்க²ணஸ்ஸ உபனிஜ்ஜா²னதோ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம். விபஸ்ஸனாய கதகிச்சஸ்ஸ மக்³கே³ன இஜ்ஜ²னதோ மக்³கோ³ லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம். ப²லம் பன நிரோத⁴ஸச்சம் தத²லக்க²ணம் உபனிஜ்ஜா²யதீதி லக்க²ணூபனிஜ்ஜா²னம் நாம. தேஸு இமஸ்மிம் அத்தே² ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னம் அதி⁴ப்பேதம். தஸ்மா ஆரம்மணூபனிஜ்ஜா²னதோ பச்சனீகஜ்ஜா²பனதோ வா ஜா²னந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

உபஸம்பஜ்ஜாதி உபக³ந்த்வா, பாபுணித்வாதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸம்பாத³யித்வா வா நிப்பா²தே³த்வாதி வுத்தம் ஹோதி. விப⁴ங்கே³ பன ‘‘உபஸம்பஜ்ஜாதி பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபோ⁴ படிலாபோ⁴ பத்தி ஸம்பத்தி பு²ஸனா ஸச்சி²கிரியா உபஸம்பதா³’’தி (விப⁴. 570) வுத்தம். தஸ்ஸாபி ஏவமேவத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. விஹரதீதி தத³னுரூபேன இரியாபத²விஹாரேன இதிவுத்தப்பகாரஜ்ஜா²னஸமங்கீ³ ஹுத்வா அத்தபா⁴வஸ்ஸ இரியனம் வுத்திம் பாலனம் யபனம் யாபனம் சாரம் விஹாரம் அபி⁴னிப்பா²தே³தி. வுத்தஞ்ஹேதம் விப⁴ங்கே³ – ‘‘விஹரதீதி இரியதி வத்ததி பாலேதி யபேதி யாபேதி சரதி விஹரதி, தேன வுச்சதி விஹரதீ’’தி (விப⁴. 512, 571).

பத²விகஸிணந்தி ஏத்த² பத²விமண்ட³லம்பி ஸகலட்டே²ன பத²விகஸிணந்தி வுச்சதி. தம் நிஸ்ஸாய படிலத்³த⁴ம் நிமித்தம்பி. பத²விகஸிணனிமித்தே படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னம்பி. தத்த² இமஸ்மிம் அத்தே² ஜா²னம் பத²வீகஸிணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பத²விகஸிணஸங்கா²தம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீதி அயஞ்ஹேத்த² ஸங்கே²பத்தோ². இமஸ்மிம் பன பத²விகஸிணே பரிகம்மம் கத்வா சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னானி நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னபத³ட்டா²னம் விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்துகாமேன குலபுத்தேன கிம் கத்தப்³ப³ந்தி? ஆதி³தோ தாவ பாதிமோக்க²ஸம்வரஇந்த்³ரியஸம்வரஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதஸங்கா²தானி சத்தாரி ஸீலானி விஸோதே⁴த்வா ஸுபரிஸுத்³தே⁴ ஸீலே பதிட்டி²தேன, ய்வாஸ்ஸ ஆவாஸாதீ³ஸு த³ஸஸு பலிபோ³தே⁴ஸு பலிபோ³தோ⁴ அத்தி², தம் உபச்சி²ந்தி³த்வா கம்மட்டா²னதா³யகம் கல்யாணமித்தம் உபஸங்கமித்வா பாளியா ஆக³தேஸு அட்ட²திம்ஸாய கம்மட்டா²னேஸு அத்தனோ சரியானுகூலம் கம்மட்டா²னம் உபபரிக்க²ந்தேன ஸசஸ்ஸ இத³ம் பத²விகஸிணம் அனுகூலம் ஹோதி, இத³மேவ கம்மட்டா²னம் க³ஹேத்வா ஜா²னபா⁴வனாய அனனுரூபம் விஹாரம் பஹாய அனுரூபே விஹாரே விஹரந்தேன கு²த்³த³கபலிபோ³து⁴பச்சே²த³ம் கத்வா கஸிணபரிகம்மனிமித்தானுரக்க²ணஸத்தஅஸப்பாயபரிவஜ்ஜனஸத்தஸப்பாயஸேவனத³ஸவித⁴அப்பனாகோஸல்லப்பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் பா⁴வனாவிதா⁴னம் அபரிஹாபேந்தேன ஜா²னாதி⁴க³மத்தா²ய படிபஜ்ஜிதப்³ப³ம். அயமேத்த² ஸங்கே²போ. வித்தா²ரோ பன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.51 ஆத³யோ) வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. யதா² சேத்த² ஏவம் இதோ பரேஸுபி. ஸப்³ப³கம்மட்டா²னானஞ்ஹி பா⁴வனாவிதா⁴னம் ஸப்³ப³ம் அட்ட²கதா²னயேன க³ஹேத்வா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வித்தா²ரிதம். கிம் தேன தத்த² தத்த² புன வுத்தேனாதி ந நம் புன வித்தா²ரயாம. பாளியா பன ஹேட்டா² அனாக³தம் அத்த²ம் அபரிஹாபேந்தா நிரந்தரம் அனுபத³வண்ணனமேவ கரிஸ்ஸாம.

தஸ்மிம் ஸமயேதி தஸ்மிம் பட²மஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரணஸமயே. ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதீதி இமே காமாவசரபட²மகுஸலசித்தே வுத்தப்பகாராய பத³படிபாடியா ச²பண்ணாஸ த⁴ம்மா ஹோந்தி. கேவலஞ்ஹி தே காமாவசரா, இமே பூ⁴மந்தரவஸேன மஹக்³க³தா ரூபாவசராதி அயமேத்த² விஸேஸோ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. யேவாபனகா பனேத்த² ச²ந்தா³த³யோ சத்தாரோவ லப்³ப⁴ந்தி. கோட்டா²ஸவாரஸுஞ்ஞதவாரா பாகதிகா ஏவாதி.

பட²மம்.

து³தியஜ்ஜா²னம்

161-162. து³தியஜ்ஜா²னனித்³தே³ஸே விதக்கவிசாரானம் வூபஸமாதி விதக்கஸ்ஸ ச விசாரஸ்ஸ சாதி இமேஸம் த்³வின்னம் வூபஸமா, ஸமதிக்கமா; து³தியஜ்ஜா²னக்க²ணே அபாதுபா⁴வாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்த² கிஞ்சாபி து³தியஜ்ஜா²னே ஸப்³பே³பி பட²மஜ்ஜா²னத⁴ம்மா ந ஸந்தி, அஞ்ஞேயேவ ஹி பட²மஜ்ஜா²னே ப²ஸ்ஸாத³யோ அஞ்ஞே இத⁴, ஓளாரிகஸ்ஸ பன ஓளாரிகஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ ஸமதிக்கமா பட²மஜ்ஜா²னதோ பரேஸம் து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் அதி⁴க³மோ ஹோதீதி தீ³பனத்த²ம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமாதி ஏவம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அஜ்ஜ²த்தந்தி இத⁴ – நியகஜ்ஜ²த்தம் அதி⁴ப்பேதம். விப⁴ங்கே³ பன ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்த’’ந்தி (விப⁴. 573) ஏத்தகமேவ வுத்தம். யஸ்மா நியகஜ்ஜ²த்தம் அதி⁴ப்பேதம், தஸ்மா அத்தனி ஜாதம், அத்தனோ ஸந்தானே நிப்³ப³த்தந்தி அயமேத்த² அத்தோ².

ஸம்பஸாத³னந்தி ஸம்பஸாத³னம் வுச்சதி ஸத்³தா⁴. ஸம்பஸாத³னயோக³தோ ஜா²னம்பி ஸம்பஸாத³னம், நீலவண்ணயோக³தோ நீலவத்த²ம் விய. யஸ்மா வா தம் ஜா²னம் ஸம்பஸாத³னஸமன்னாக³தத்தா விதக்கவிசாரக்கோ²ப⁴வூபஸமனேன ச சேதோ ஸம்பஸாத³யதி, தஸ்மாபி ஸம்பஸாத³னந்தி வுத்தம். இமஸ்மிஞ்ச அத்த²விகப்பே ‘ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ’தி ஏவம் பத³ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. புரிமஸ்மிம் பன அத்த²விகப்பே ‘சேதஸோ’தி ஏதம் ஏகோதி³பா⁴வேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜேதப்³ப³ம்.

தத்ராயம் அத்த²யோஜனா – ஏகோ உதே³தீதி ஏகோதி³, விதக்கவிசாரேஹி அனஜ்ஜா²ருள்ஹத்தா அக்³கோ³ ஸேட்டோ² ஹுத்வா உதே³தீதி அத்தோ². ஸேட்டோ²பி ஹி லோகே ஏகோதி வுச்சதி. விதக்கவிசாரவிரஹதோ வா ஏகோ அஸஹாயோ ஹுத்வாதிபி வத்தும் வட்டதி. அத² வா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே உதா³யதீதி உதி³. உட்டா²பேதீதி அத்தோ². ஸேட்ட²ட்டே²ன ஏகோ ச ஸோ உதி³ சாதி ஏகோதி³. ஸமாதி⁴ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். இதி இமம் ஏகோதி³ம் பா⁴வேதி வட்³டே⁴தீதி இத³ம் து³தியஜ்ஜா²னம் ஏகோதி³பா⁴வம். ஸோ பனாயம் ஏகோதி³ யஸ்மா சேதஸோ, ந ஸத்தஸ்ஸ, ந ஜீவஸ்ஸ, தஸ்மா ஏதம் ‘சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வ’ந்தி வுத்தம்.

‘நனு சாயம் ஸத்³தா⁴ பட²மஜ்ஜா²னேபி அத்தி², அயஞ்ச ஏகோதி³னாமகோ ஸமாதி⁴, அத² கஸ்மா இத³மேவ ஸம்பஸாத³னம் சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வஞ்சாதி வுத்தந்தி? வுச்சதே – ‘அது³ஞ்ஹி பட²மஜ்ஜா²னம் விதக்கவிசாரக்கோ²பே⁴ன வீசிதரங்க³ஸமாகுலமிவ ஜலம் ந ஸுப்பஸன்னம் ஹோதி, தஸ்மா ஸதியாபி ஸத்³தா⁴ய ஸம்பஸாத³ன’ந்தி ந வுத்தம். ந ஸுப்பஸன்னத்தா ஏவ சேத்த² ஸமாதி⁴பி ந ஸுட்டு² பாகடோ. தஸ்மா ஏகோதி³பா⁴வந்திபி ந வுத்தம். இமஸ்மிம் பன ஜா²னே விதக்கவிசாரபலிபோ³தா⁴பா⁴வேன லத்³தோ⁴காஸா ப³லவதீ ஸத்³தா⁴, ப³லவஸத்³தா⁴ஸஹாயபடிலாபே⁴னேவ ஸமாதி⁴பி பாகடோ. தஸ்மா இத³மேவ ஏவம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். விப⁴ங்கே³ பன ‘‘ஸம்பஸாத³னந்தி யா ஸத்³தா⁴ ஸத்³த³ஹனா ஓகப்பனா அபி⁴ப்பஸாதோ³; சேதஸோ ஏகோதி³பா⁴வந்தி யா சித்தஸ்ஸ டி²தி…பே… ஸம்மாஸமாதீ⁴’’தி (விப⁴. 574-575) ஏத்தகமேவ வுத்தம். ஏவம் வுத்தேன பனேதேன ஸத்³தி⁴ம் அயம் அத்த²வண்ணனா யதா² ந விருஜ்ஜ²தி அஞ்ஞத³த்து² ஸம்ஸந்த³தி சேவ ஸமேதி ச, ஏவம் வேதி³தப்³பா³.

அவிதக்கம் அவிசாரந்தி பா⁴வனாய பஹீனத்தா ஏதஸ்மிம் ஏதஸ்ஸ வா விதக்கோ நத்தீ²தி அவிதக்கம். இமினாவ நயேன அவிசாரம். விப⁴ங்கே³பி வுத்தம் – ‘‘இதி அயஞ்ச விதக்கோ அயஞ்ச விசாரோ ஸந்தா ஹோந்தி ஸமிதா வூபஸந்தா அத்த²ங்க³தா அப்³ப⁴த்த²ங்க³தா அப்பிதா ப்³யப்பிதா ஸோஸிதா விஸோஸிதா ப்³யந்தீகதா, தேன வுச்சதி அவிதக்கம் அவிசார’’ந்தி.

ஏத்தா²ஹ – நனு ச விதக்கவிசாரானம் வூபஸமாதி இமினாபி அயமத்தோ² ஸித்³தோ⁴? அத² கஸ்மா புன ‘வுத்தம் அவிதக்கம் அவிசார’ந்தி? வுச்சதே – ஏவமேதம், ஸித்³தோ⁴வாயமத்தோ², ந பனேதம் தத³த்த²தீ³பகம். நனு அவோசும்ஹ – ‘ஓளாரிகஸ்ஸ பன ஓளாரிகஸ்ஸ அங்க³ஸ்ஸ ஸமதிக்கமா பட²மஜ்ஜா²னதோ பரேஸம் து³தியஜ்ஜா²னாதீ³னம் ஸமதி⁴க³மோ ஹோதீதி தீ³பனத்த²ம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமாதி ஏவம் வுத்த’ந்தி.

அபிச விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா இத³ம் ஸம்பஸாத³னம், ந கிலேஸகாலுஸியஸ்ஸ; விதக்கவிசாரானஞ்ச வூபஸமா ஏகோதி³பா⁴வம், ந உபசாரஜ்ஜா²னமிவ நீவரணப்பஹானா; ந பட²மஜ்ஜா²னமிவ ச அங்க³பாதுபா⁴வாதி ஏவம் ஸம்பஸாத³னஏகோதி³பா⁴வானம் ஹேதுபரிதீ³பகமித³ம் வசனம். ததா² விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா இத³ம் அவிதக்கம் அவிசாரம், ந ததியசதுத்த²ஜ்ஜா²னானி விய, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி விய ச, அபா⁴வாதி ஏவம் அவிதக்கஅவிசாரபா⁴வஸ்ஸ ஹேதுபரிதீ³பகஞ்ச, ந விதக்கவிசாராபா⁴வமத்தபரிதீ³பகம். விதக்கவிசாராபா⁴வமத்தபரிதீ³பகமேவ பன அவிதக்கம் அவிசாரந்தி இத³ம் வசனம், தஸ்மா புரிமம் வத்வாபி புன வத்தப்³ப³மேவாதி.

ஸமாதி⁴ஜந்தி பட²மஜ்ஜா²னஸமாதி⁴தோ ஸம்பயுத்தஸமாதி⁴தோ வா ஜாதந்தி அத்தோ². தத்த² கிஞ்சாபி பட²மம்பி ஸம்பயுத்தஸமாதி⁴தோ ஜாதம், அத² கோ² அயமேவ ஸமாதி⁴ ‘ஸமாதீ⁴’தி வத்தப்³ப³தம் அரஹதி, விதக்கவிசாரக்கோ²ப⁴விரஹேன அதிவிய அசலத்தா ஸுப்பஸன்னத்தா ச. தஸ்மா இமஸ்ஸ வண்ணப⁴ணனத்த²ம் இத³மேவ ஸமாதி⁴ஜந்தி வுத்தம். பீதிஸுக²ந்தி இத³ம் வுத்தனயமேவ.

து³தியந்தி க³ணனானுபுப்³ப³தா து³தியம். இத³ம் து³தியம் ஸமாபஜ்ஜதீதிபி து³தியம். தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு ஜா²னபஞ்சகே விதக்கவிசாரபதா³னி மக்³க³பஞ்சகே ச ஸம்மாஸங்கப்பபத³ம் பரிஹீனம். தேஸம் வஸேன ஸவிப⁴த்திகாவிப⁴த்திகபத³வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. கோட்டா²ஸவாரேபி திவங்கி³கம் ஜா²னம் ஹோதி, சதுரங்கி³கோ மக்³கோ³ ஹோதீதி ஆக³தம். ஸேஸம் பட²மஜ்ஜா²னஸதி³ஸமேவாதி.

து³தியம்.

ததியஜ்ஜா²னம்

163. ததியஜ்ஜா²னனித்³தே³ஸே பீதியா ச விராகா³தி விராகோ³ நாம வுத்தப்பகாராய பீதியா ஜிகு³ச்ச²னம் வா ஸமதிக்கமோ வா. உபி⁴ன்னம் பன அந்தரா ‘ச’-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². ஸோ வூபஸமம் வா ஸம்பிண்டே³தி விதக்கவிசாரவூபஸமம் வா. தத்த² யதா³ வூபஸமமேவ ஸம்பிண்டே³தி ததா³ பீதியா விராகா³ ச, கிஞ்ச பி⁴ய்யோ ‘வூபஸமா’ சாதி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³. இமிஸ்ஸா ச யோஜனாய விராகோ³ ஜிகு³ச்ச²னத்தோ² ஹோதி. தஸ்மா பீதியா ஜிகு³ச்ச²னா ச வூபஸமா சாதி அயமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. யதா³ பன விதக்கவிசாரானம் வூபஸமம் ஸம்பிண்டே³தி ததா³ பீதியா ச விராகா³ கிஞ்ச பி⁴ய்யோ ‘விதக்கவிசாரானஞ்ச வூபஸமா’தி ஏவம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³. இமிஸ்ஸா ச யோஜனாய விராகோ³ ஸமதிக்கமனத்தோ² ஹோதி, தஸ்மா பீதியா ச ஸமதிக்கமா விதக்கவிசாரானஞ்ச வூபஸமாதி அயமத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³.

காமஞ்சேதே விதக்கவிசாரா து³தியஜ்ஜா²னேயேவ வூபஸந்தா, இமஸ்ஸ பன ஜா²னஸ்ஸ மக்³க³பரிதீ³பனத்த²ம் வண்ணப⁴ணனத்த²ஞ்சேதம் வுத்தம். விதக்கவிசாரானஞ்ச வூபஸமாதி ஹி வுத்தே இத³ம் பஞ்ஞாயதி – நூன விதக்கவிசாரவூபஸமோ மக்³கோ³ இமஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸாதி? யதா² ச ததியே அரியமக்³கே³ அப்பஹீனானம்பி ஸக்காயதி³ட்டா²தீ³னம் ‘‘பஞ்சன்னம் ஓரம்பா⁴கி³யானம் ஸம்யோஜனானம் பஹானா’’தி (ம. நி. 2.132) ஏவம் பஹானம் வுச்சமானம் வண்ணப⁴ணனம் ஹோதி, தத³தி⁴க³மாய உஸ்ஸுக்கானம் உஸ்ஸாஹஜனகம், ஏவமேவ இத⁴ அவூபஸந்தானம்பி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமோ வுச்சமானோ வண்ணப⁴ணனம் ஹோதி. தேனாயமத்தோ² வுத்தோ – ‘பீதியா ச ஸமதிக்கமா விதக்கவிசாரானஞ்ச வூபஸமா’தி.

உபேக்க²கோ ச விஹரதீதி – ஏத்த² உபபத்திதோ இக்க²தீதி உபேக்கா². ஸமம் பஸ்ஸதி, அபக்க²பதிதா ஹுத்வா பஸ்ஸதீதி அத்தோ². தாய விஸதா³ய விபுலாய தா²மக³தாய ஸமன்னாக³தத்தா ததியஜ்ஜா²னஸமங்கீ³ உபேக்க²கோதி வுச்சதி.

உபேக்கா² பன த³ஸவிதா⁴ ஹோதி – ச²ளங்கு³பேக்கா² ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா² வீரியுபேக்கா² ஸங்கா²ருபேக்கா² வேத³னுபேக்கா² விபஸ்ஸனுபேக்கா² தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ஜா²னுபேக்கா² பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா²தி.

தத்த² யா ‘‘இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நேவ ஸுமனோ ஹோதி, ந து³ம்மனோ, உபேக்க²கோ ச விஹரதி ஸதோ ஸம்பஜானோ’’தி (அ. நி. 5.1; மஹானி. 90; சூளனி. மேத்தகூ³மாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸ 18; படி. ம. 3.17) ஏவமாக³தா கீ²ணாஸவஸ்ஸ ச²ஸு த்³வாரேஸு இட்டா²னிட்ட²ச²ளாரம்மணாபாதே² பரிஸுத்³த⁴பகதிபா⁴வாவிஜஹனாகாரபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘ச²ளங்கு³பேக்கா²’ நாம.

யா பன ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதீ’’தி (தீ³. நி. 1.556; ம. நி. 1.77) ஏவமாக³தா ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா²’ நாம.

யா ‘‘உபேக்கா²ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி (ம. நி. 1.27; 3.247) ஏவமாக³தா ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் மஜ்ஜ²த்தாகாரபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா²’ நாம.

யா பன ‘‘காலேன காலம் உபேக்கா²னிமித்தம் மனஸி கரோதீ’’தி (அ. நி. 3.103) ஏவமாக³தா அனச்சாரத்³த⁴னாதிஸிதி²லவீரியஸங்கா²தா உபேக்கா², அயம் ‘வீரியுபேக்கா²’ நாம.

யா ‘‘கதி ஸங்கா²ருபேக்கா² ஸமத²வஸேன உப்பஜ்ஜந்தி, கதி ஸங்கா²ருபேக்கா² விபஸ்ஸனாவஸேன உப்பஜ்ஜந்தி? அட்ட² ஸங்கா²ருபேக்கா² ஸமத²வஸேன உப்பஜ்ஜந்தி, த³ஸ ஸங்கா²ருபேக்கா² விபஸ்ஸனாவஸேன உப்பஜ்ஜந்தீ’’தி (படி. ம. 1.57) ஏவமாக³தா நீவரணாதி³படிஸங்கா²ஸந்திட்ட²னாக³ஹணே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘ஸங்கா²ருபேக்கா²’ நாம.

யா பன ‘‘யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி உபேக்கா²ஸஹக³த’’ந்தி (த⁴. ஸ. 150) ஏவமாக³தா அது³க்க²மஸுக²ஸங்கா²தா உபேக்கா² அயம் ‘வேத³னுபேக்கா²’ நாம.

யா ‘‘யத³த்தி², யம் பூ⁴தம், தம் பஜஹதி, உபேக்க²ம் படிலப⁴தீ’’தி (ம. நி. 3.71; அ. நி. 7.55) ஏவமாக³தா விசினனே மஜ்ஜ²த்தபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘விபஸ்ஸனுபேக்கா²’ நாம.

யா பன ச²ந்தா³தீ³ஸு யேவாபனகேஸு ஆக³தா ஸஹஜாதானம் ஸமவாஹிதபூ⁴தா உபேக்கா² அயம், ‘தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²’ நாம.

யா ‘‘உபேக்க²கோ ச விஹரதீ’’தி (த⁴. ஸ. 163; தீ³. நி. 1.230) ஏவமாக³தா அக்³க³ஸுகே²பி தஸ்மிம் அபக்க²பாதஜனனீ உபேக்கா², அயம் ‘ஜா²னுபேக்கா²’ நாம.

யா ‘‘உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம் சதுத்த²ம் ஜா²ன’’ந்தி ஏவமாக³தா ஸப்³ப³பச்சனீகபரிஸுத்³தா⁴ பச்சனீகவூபஸமனேபி அப்³யாபாரபூ⁴தா உபேக்கா², அயம் ‘பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா²’ நாம.

தத்த² ச²ளங்கு³பேக்கா² ச ப்³ரஹ்மவிஹாருபேக்கா² ச போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா² ச தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா² ச ஜா²னுபேக்கா² ச பாரிஸுத்³து⁴பேக்கா² ச அத்த²தோ ஏகா தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²வ ஹோதி. தேன தேன அவத்தா²பே⁴தே³ன பனஸ்ஸா அயம் பே⁴தோ³. ஏகஸ்ஸாபி ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ குமாரயுவதே²ர ஸேனாபதிராஜாதி³வஸேன பே⁴தோ³ விய. தஸ்மா தாஸு யத்த² ச²ளங்கு³பேக்கா² ந தத்த² போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா²த³யோ, யத்த² வா பன போ³ஜ்ஜ²ங்கு³பேக்கா² ந தத்த² ச²ளங்கு³பேக்கா²த³யோ ஹோந்தீதி வேதி³தப்³பா³.

யதா² சேதாஸம் அத்த²தோ ஏகீபா⁴வோ, ஏவம் ஸங்கா²ருபேக்கா²விபஸ்ஸனுபேக்கா²னம்பி. பஞ்ஞா ஏவ ஹி ஏஸா கிச்சவஸேன த்³விதா⁴ பி⁴ன்னா. யதா² ஹி புரிஸஸ்ஸ ஸாயம் கே³ஹம் பவிட்ட²ம் ஸப்பம் அஜபத³த³ண்ட³ம் க³ஹேத்வா பரியேஸமானஸ்ஸ தம் து²ஸகோட்ட²கே நிபன்னம் தி³ஸ்வா ‘ஸப்போ நு கோ² நோ’தி அவலோகேந்தஸ்ஸ ஸோவத்தி²கத்தயம் தி³ஸ்வா நிப்³பே³மதிகஸ்ஸ ‘ஸப்போ, ந ஸப்போ’தி விசினனே மஜ்ஜ²த்ததா ஹோதி; ஏவமேவ யா ஆரத்³த⁴விபஸ்ஸகஸ்ஸ விபஸ்ஸனாஞாணேன லக்க²ணத்தயே தி³ட்டே² ஸங்கா²ரானம் அனிச்சபா⁴வாதி³விசினனே மஜ்ஜ²த்ததா உப்பஜ்ஜதி, அயம் ‘விபஸ்ஸனுபேக்கா²’. யதா² பன தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அஜபத³த³ண்ட³கேன கா³ள்ஹம் ஸப்பம் க³ஹேத்வா ‘கிந்தாஹம் இமம் ஸப்பம் அவிஹேடே²ந்தோ அத்தானஞ்ச இமினா அட³ம்ஸாபேந்தோ முஞ்சேய்ய’ந்தி முஞ்சனாகாரமேவ பரியேஸதோ க³ஹணே மஜ்ஜ²த்ததா ஹோதி; ஏவமேவ யா லக்க²ணத்தயஸ்ஸ தி³ட்ட²த்தா, ஆதி³த்தே விய தயோ ப⁴வே பஸ்ஸதோ, ஸங்கா²ரக்³க³ஹணே மஜ்ஜ²த்ததா, அயம் ‘ஸங்கா²ருபேக்கா²’. இதி விபஸ்ஸனுபேக்கா²ய ஸித்³தா⁴ய ஸங்கா²ருபேக்கா²பி ஸித்³தா⁴வ ஹோதி. இமினா பனேஸா விசினனக்³க³ஹணேஸு மஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தேன கிச்சேன த்³விதா⁴ பி⁴ன்னாதி. விரியுபேக்கா² பன வேத³னுபேக்கா² ச அஞ்ஞமஞ்ஞஞ்ச அவஸேஸாஹி ச அத்த²தோ பி⁴ன்னாயேவாதி.

இமாஸு த³ஸஸு உபேக்கா²ஸு ‘ஜா²னுபேக்கா²’ இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. ஸா மஜ்ஜ²த்தலக்க²ணா அனாபோ⁴க³ரஸா அப்³யாபாரபச்சுபட்டா²னா பீதிவிராக³பத³ட்டா²னாதி. ஏத்தா²ஹ – நனு சாயம் அத்த²தோ தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²வ ஹோதி? ஸா ச பட²மது³தியஜ்ஜா²னேஸுபி அத்தி², தஸ்மா தத்ராபி ‘உபேக்க²கோ ச விஹரதீ’தி ஏவமயம் வத்தப்³பா³ ஸியா. ஸா கஸ்மா ந வுத்தாதி? அபரிப்³யத்தகிச்சதோ. அபரிப்³யத்தஞ்ஹி தஸ்ஸா தத்த² கிச்சம், விதக்காதீ³ஹி அபி⁴பூ⁴தத்தா. இத⁴ பனாயம் விதக்கவிசாரபீதீஹி அனபி⁴பூ⁴தத்தா உக்கி²த்தஸிரா விய ஹுத்வா பரிப்³யத்தகிச்சா ஜாதா, தஸ்மா வுத்தாதி.

நிட்டி²தா உபேக்க²கோ ச விஹரதீதி ஏதஸ்ஸ

ஸப்³ப³ஸோ அத்த²வண்ணனா.

இதா³னி ஸதோ ச ஸம்பஜானோதி ஏத்த² ஸரதீதி ஸதோ. ஸம்பஜானாதீதி ஸம்பஜானோ. இதி புக்³க³லேன ஸதி ச ஸம்பஜஞ்ஞஞ்ச வுத்தம். தத்த² ஸரணலக்க²ணா ஸதி, அஸம்முஸ்ஸனரஸா, ஆரக்க²பச்சுபட்டா²னா. அஸம்மோஹலக்க²ணம் ஸம்பஜஞ்ஞம், தீரணரஸம், பவிசயபச்சுபட்டா²னம்.

தத்த² கிஞ்சாபி இத³ம் ஸதிஸம்பஜஞ்ஞம் புரிமஜ்ஜா²னேஸுபி அத்தி² – முட்ட²ஸ்ஸதிஸ்ஸ ஹி அஸம்பஜானஸ்ஸ உபசாரமத்தம்பி ந ஸம்பஜ்ஜதி, பகே³வ அப்பனா – ஓளாரிகத்தா பன தேஸம் ஜா²னானம், பூ⁴மியம் விய புரிஸஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸ க³தி ஸுகா² ஹோதி, அப்³யத்தம் தத்த² ஸதிஸம்பஜஞ்ஞகிச்சம். ஓளாரிகங்க³ப்பஹானேன பன ஸுகு²மத்தா இமஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ, புரிஸஸ்ஸ கு²ரதா⁴ராயம் விய, ஸதிஸம்பஜஞ்ஞகிச்சபரிக்³க³ஹிதா ஏவ சித்தஸ்ஸ க³தி இச்சி²தப்³பா³தி இதே⁴வ வுத்தம். கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? யதா² தே⁴னுபகோ³ வச்சோ² தே⁴னுதோ அபனீதோ அரக்கி²யமானோ புனதே³வ தே⁴னும் உபக³ச்ச²தி, ஏவமித³ம் ததியஜ்ஜா²னஸுக²ம் பீதிதோ அபனீதம்பி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞாரக்கே²ன அரக்கி²யமானம் புனதே³வ பீதிம் உபக³ச்சே²ய்ய, பீதிஸம்பயுத்தமேவ ஸியா. ஸுகே² வாபி ஸத்தா ஸாரஜ்ஜந்தி, இத³ஞ்ச அதிமது⁴ரம் ஸுக²ம், ததோ பரம் ஸுகா²பா⁴வா. ஸதிஸம்பஜஞ்ஞானுபா⁴வேன பனேத்த² ஸுகே² அஸாரஜ்ஜனா ஹோதி, நோ அஞ்ஞதா²தி இமம்பி அத்த²விஸேஸம் த³ஸ்ஸேதும் இத³மிதே⁴வ வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீதி ஏத்த² கிஞ்சாபி ததியஜ்ஜா²னஸமங்கி³னோ ஸுக²படிஸம்வேத³னாபோ⁴கோ³ நத்தி², ஏவம் ஸந்தேபி யஸ்மா தஸ்ஸ நாமகாயேன ஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம், யம் வா தம் நாமகாயஸம்பயுத்தம் ஸுக²ம், தம்ஸமுட்டா²னேனஸ்ஸ யஸ்மா அதிபணீதேன ரூபேன ரூபகாயோ பு²டோ, யஸ்ஸ பு²டத்தா ஜா²னா வுட்டி²தோபி ஸுக²ம் படிஸம்வேதே³ய்ய, தஸ்மா ஏதமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தீ’தி ஆஹ.

இதா³னி யம் தம் அரியா ஆசிக்க²ந்தி உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீதி ஏத்த² யம்ஜா²னஹேது யம்ஜா²னகாரணா தம் ததியஜ்ஜா²னஸமங்கீ³புக்³க³லம் பு³த்³தா⁴த³யோ அரியா ‘‘ஆசிக்க²ந்தி தே³ஸேந்தி பஞ்ஞாபேந்தி பட்ட²பேந்தி விவரந்தி விப⁴ஜந்தி உத்தானீகரோந்தி பகாஸே’’ந்தி பஸம்ஸந்தீதி அதி⁴ப்பாயோ – கிந்தி? ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி – தம் ததியஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீதி ஏவமேத்த² யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

கஸ்மா பன தம் தே ஏவம் பஸம்ஸந்தீதி? பஸம்ஸாரஹதோ. அயஞ்ஹி யஸ்மா அதிமது⁴ரஸுகே² ஸுக²பாரமிப்பத்தேபி ததியஜ்ஜா²னே உபேக்க²கோ, ந தத்த² ஸுகா²பி⁴ஸங்கே³ன ஆகட்³டீ⁴யதி, ‘யதா² ச பீதி ந உப்பஜ்ஜதி’ ஏவம் உபட்டி²தஸதிதாய ஸதிமா, யஸ்மா ச அரியகந்தம் அரியஜனஸேவிதமேவ அஸம்கிலிட்ட²ம் ஸுக²ம் நாமகாயேன படிஸம்வேதே³தி தஸ்மா பஸம்ஸாரஹோ; இதி பஸம்ஸாரஹதோ நம் அரியா தே ஏவம் பஸம்ஸாஹேதுபூ⁴தே கு³ணே பகாஸேந்தா ‘உபேக்க²கோ ஸதிமா ஸுக²விஹாரீ’தி ஏவம் பஸம்ஸந்தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

ததியந்தி க³ணனானுபுப்³ப³தா ததியம். இத³ம் ததியம் ஸமாபஜ்ஜதீதிபி ததியம். தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு ஜா²னபஞ்சகே பீதிபத³ம்பி பரிஹீனம். தஸ்ஸாபி வஸேன ஸவிப⁴த்திகாவிப⁴த்திகபத³வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. கோட்டா²ஸவாரேபி து³வங்கி³கம் ஜா²னம் ஹோதீதி ஆக³தம். ஸேஸம் து³தியஜ்ஜா²னஸதி³ஸமேவாதி.

ததியம்.

சதுத்த²ஜ்ஜா²னம்

165. சதுத்த²ஜ்ஜா²னனித்³தே³ஸே ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானாதி காயிகஸுக²ஸ்ஸ ச காயிகது³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா. புப்³பே³வாதி தஞ்ச கோ² புப்³பே³வ ந சதுத்த²ஜ்ஜா²னக்க²ணே. ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் அத்த²ங்க³மாதி சேதஸிகஸுக²ஸ்ஸ ச சேதஸிகது³க்க²ஸ்ஸ சாதி இமேஸம்பி த்³வின்னம் புப்³பே³வ அத்த²ங்க³மா; பஹானா இச்சேவ வுத்தம் ஹோதி. கதா³ பன நேஸம் பஹானம் ஹோதி? சதுன்னம் ஜா²னானம் உபசாரக்க²ணே. ஸோமனஸ்ஸஞ்ஹி சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ உபசாரக்க²ணேயேவ பஹீயதி. து³க்க²தோ³மனஸ்ஸஸுகா²னி பட²மது³தியததியஜ்ஜா²னானம் உபசாரக்க²ணேஸு. ஏவமேதேஸம் பஹானக்கமேன அவுத்தானம் இந்த்³ரியவிப⁴ங்கே³ பன இந்த்³ரியானம் உத்³தே³ஸக்கமேனேவ இதா⁴பி வுத்தானம் ஸுக²து³க்க²ஸோமனஸ்ஸதோ³மனஸ்ஸானம் பஹானம் வேதி³தப்³ப³ம்.

யதி³ பனேதானி தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாரக்க²ணேயேவ பஹீயந்தி, அத² கஸ்மா ‘‘கத்த² சுப்பன்னம் து³க்கி²ந்த்³ரியம் அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்து²ப்பன்னம் து³க்கி²ந்த்³ரியம் அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²தி. கத்த² சுப்பன்னம் தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியம்… ஸுகி²ந்த்³ரியம்… ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²தி? இத⁴, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கு² ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. ஏத்து²ப்பன்னம் ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியம் அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²தீ’’தி (ஸம். நி. 5.510) ஏவம் ஜா²னேஸ்வேவ நிரோதோ⁴ வுத்தோதி? அதிஸயனிரோத⁴த்தா. அதிஸயனிரோதோ⁴ ஹி தேஸம் பட²மஜ்ஜா²னாதீ³ஸு, ந நிரோதோ⁴யேவ. நிரோதோ⁴யேவ பன உபசாரக்க²ணே, நாதிஸயனிரோதோ⁴. ததா² ஹி நானாவஜ்ஜனே பட²மஜ்ஜா²னுபசாரே நிருத்³த⁴ஸ்ஸாபி து³க்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ ட³ம்ஸமகஸாதி³ஸம்ப²ஸ்ஸேன வா, விஸமாஸனுபதாபேன வா ஸியா உப்பத்தி, நத்வேவ அந்தோஅப்பனாயம். உபசாரே வா நிருத்³த⁴ம்பேதம் ந ஸுட்டு² நிருத்³த⁴ம் ஹோதி, படிபக்கே²ன அவிஹதத்தா. அந்தோஅப்பனாயம் பன பீதிப²ரணேன ஸப்³போ³ காயோ ஸுகோ²க்கந்தோ ஹோதி. ஸுகோ²க்கந்தகாயஸ்ஸ ச ஸுட்டு² நிருத்³த⁴ம் ஹோதி து³க்கி²ந்த்³ரியம், படிபக்கே²ன விஹதத்தா. நானாவஜ்ஜனேயேவ ச து³தியஜ்ஜா²னுபசாரே பஹீனஸ்ஸ தோ³மனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ யஸ்மா ஏதம் விதக்கவிசாரபச்சயேபி காயகிலமதே² சித்துபகா⁴தே ச ஸதி உப்பஜ்ஜதி, விதக்கவிசாராபா⁴வே நேவ உப்பஜ்ஜதி; யத்த² பன உப்பஜ்ஜதி தத்த² விதக்கவிசாரபா⁴வே; அப்பஹீனா ஏவ ச து³தியஜ்ஜா²னுபசாரே விதக்கவிசாராதி தத்த²ஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தி, நத்வேவ து³தியஜ்ஜா²னே, பஹீனபச்சயத்தா. ததா² ததியஜ்ஜா²னுபசாரே பஹீனஸ்ஸாபி ஸுகி²ந்த்³ரியஸ்ஸ பீதிஸமுட்டா²னபணீதரூபபு²டகாயஸ்ஸ ஸியா உப்பத்தி, நத்வேவ ததியஜ்ஜா²னே. ததியஜ்ஜா²னே ஹி ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயபூ⁴தா பீதி ஸப்³ப³ஸோ நிருத்³தா⁴தி. ததா² சதுத்த²ஜ்ஜா²னுபசாரே பஹீனஸ்ஸாபி ஸோமனஸ்ஸிந்த்³ரியஸ்ஸ ஆஸன்னத்தா, அப்பனாப்பத்தாய உபேக்கா²ய அபா⁴வேன ஸம்மா அனதிக்கந்தத்தா ச, ஸியா உப்பத்தி, நத்வேவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னே. தஸ்மா ஏவ ச ‘ஏத்து²ப்பன்னம் து³க்கி²ந்த்³ரியம் அபரிஸேஸம் நிருஜ்ஜ²தீ’தி தத்த² தத்த² அபரிஸேஸக்³க³ஹணம் கதந்தி.

ஏத்தா²ஹ – ‘அதே²வம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸுபசாரே பஹீனாபி ஏதா வேத³னா இத⁴ கஸ்மா ஸமாஹடா’தி? ‘ஸுக²க்³க³ஹணத்த²ம்’. யா ஹி அயம் ‘அது³க்க²மஸுக²’ந்தி ஏத்த² அது³க்க²மஸுகா² வேத³னா வுத்தா, ஸா ஸுகு²மா, து³ப்³பி³ஞ்ஞேய்யா, ந ஸக்கா ஸுகே²ன க³ஹேதும். தஸ்மா யதா² நாம து³ட்ட²ஸ்ஸ யதா² ததா² வா உபஸங்கமித்வா க³ஹேதும் அஸக்குணேய்யஸ்ஸ கோ³ணஸ்ஸ க³ஹணத்த²ம் கோ³போ ஏகஸ்மிம் வஜே ஸப்³பா³ கா³வோ ஸமாஹரதி, அதே²கேகம் நீஹரந்தோ படிபாடியா ஆக³தம் ‘அயம் ஸோ, க³ண்ஹத² ந’ந்தி தம்பி கா³ஹாபயதி; ஏவமேவ ப⁴க³வா ஸுக²க³ஹணத்த²ம் ஸப்³பா³பி ஏதா ஸமாஹரீதி. ஏவஞ்ஹி ஸமாஹடா ஏதா த³ஸ்ஸேத்வா யம் நேவ ஸுக²ம் ந து³க்க²ம், ந ஸோமனஸ்ஸம் ந தோ³மனஸ்ஸம், அயம் அது³க்க²மஸுகா²வேத³னாதி ஸக்கா ஹோதி ஏஸா கா³ஹயிதும்.

அபிச அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா பச்சயத³ஸ்ஸனத்த²ஞ்சாபி ஏதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. ஸுக²து³க்க²ப்பஹானாத³யோ ஹி தஸ்ஸா பச்சயா. யதா²ஹ – ‘‘சத்தாரோ கோ², ஆவுஸோ, பச்சயா அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா. இதா⁴வுஸோ பி⁴க்கு², ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, இமே கோ², ஆவுஸோ, சத்தாரோ பச்சயா அது³க்க²மஸுகா²ய சேதோவிமுத்தியா ஸமாபத்தியா’’தி (ம. நி. 1.458). யதா² வா அஞ்ஞத்த² பஹீனாபி ஸக்காயதி³ட்டி²ஆத³யோ ததியமக்³க³ஸ்ஸ வண்ணப⁴ணனத்த²ம் தத்த² பஹீனாதி வுத்தா, ஏவம் வண்ணப⁴ணனத்த²ம்பேதஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸேதா இத⁴ வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. பச்சயகா⁴தேன வா ஏத்த² ராக³தோ³ஸானம் அதிதூ³ரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேதும்பேதா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. ஏதாஸு ஹி ஸுக²ம் ஸோமனஸ்ஸஸ்ஸ பச்சயோ, ஸோமனஸ்ஸம் ராக³ஸ்ஸ; து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ, தோ³மனஸ்ஸம் தோ³ஸஸ்ஸ. ஸுகா²தி³கா⁴தேன ச ஸப்பச்சயா ராக³தோ³ஸா ஹதாதி அதிதூ³ரே ஹோந்தீதி.

அது³க்க²மஸுக²ந்தி து³க்கா²பா⁴வேன அது³க்க²ம், ஸுகா²பா⁴வேன அஸுக²ம். ஏதேனேத்த² து³க்க²ஸுக²ப்படிபக்க²பூ⁴தம் ததியவேத³னம் தீ³பேதி, ந து³க்க²ஸுகா²பா⁴வமத்தம். ததியவேத³னா நாம அது³க்க²மஸுகா². உபேக்கா²திபி வுச்சதி. ஸா இட்டா²னிட்ட²விபரீதானுப⁴வனலக்க²ணா, மஜ்ஜ²த்தரஸா, அவிபூ⁴தபச்சுபட்டா²னா, ஸுக²னிரோத⁴பத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ந்தி உபேக்கா²ய ஜனிதஸதிபாரிஸுத்³தி⁴ம். இமஸ்மிஞ்ஹி ஜா²னே ஸுபரிஸுத்³தா⁴ ஸதி. யா ச தஸ்ஸா ஸதியா பாரிஸுத்³தி⁴ ஸா உபேக்கா²ய கதா, ந அஞ்ஞேன. தஸ்மா ஏதம் உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴தி வுச்சதி. விப⁴ங்கே³பி வுத்தம் – ‘‘அயம் ஸதி இமாய உபேக்கா²ய விஸதா³ ஹோதி பரிஸுத்³தா⁴ பரியோதா³தா, தேன வுச்சதி உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴’’தி (விப⁴. 597). யாய ச உபேக்கா²ய ஏத்த² ஸதி பாரிஸுத்³தி⁴ ஹோதி ஸா அத்த²தோ தத்ரமஜ்ஜ²த்ததாதி வேதி³தப்³பா³. ந கேவலஞ்சேத்த² தாய ஸதியேவ பரிஸுத்³தா⁴ அபிச கோ² ஸப்³பே³பி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மா. ஸதிஸீஸேன பன தே³ஸனா வுத்தா.

தத்த² கிஞ்சாபி அயம் உபேக்கா² ஹேட்டா²பி தீஸு ஜா²னேஸு விஜ்ஜதி – யதா² பன தி³வா ஸூரியப்பபா⁴பி⁴ப⁴வா ஸோம்மபா⁴வேன ச அத்தனோ உபகாரகத்தேன வா ஸபா⁴கா³ய ரத்தியா அலாபா⁴ தி³வா விஜ்ஜமானாபி சந்த³லேகா² அபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதி அபரியோதா³தா – ஏவமயம்பி தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²சந்த³லேகா² விதக்காதி³பச்சனீகத⁴ம்மதேஜாபி⁴ப⁴வா ஸபா⁴கா³ய ச உபேக்கா²வேத³னாரத்தியா அப்படிலாபா⁴ விஜ்ஜமானாபி பட²மாதி³ஜ்ஜா²னபே⁴தே³ஸு அபரிஸுத்³தா⁴ ஹோதி. தஸ்ஸா ச அபரிஸுத்³தா⁴ய தி³வா அபரிஸுத்³த⁴சந்த³லேகா²ய பபா⁴ விய ஸஹஜாதாபி ஸதிஆத³யோ அபரிஸுத்³தா⁴வ ஹோந்தி. தஸ்மா தேஸு ஏகம்பி ‘உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴’தி ந வுத்தம். இத⁴ பன விதக்காதி³பச்சனீகத⁴ம்மதேஜாபி⁴ப⁴வாபா⁴வா ஸபா⁴கா³ய ச உபேக்கா² வேத³னாரத்தியா படிலாபா⁴ அயம் தத்ரமஜ்ஜ²த்துபேக்கா²சந்த³லேகா² அதிவிய பரிஸுத்³தா⁴. தஸ்ஸா பரிஸுத்³த⁴த்தா பரிஸுத்³த⁴சந்த³லேகா²ய பபா⁴ விய ஸஹஜாதாபி ஸதிஆத³யோ பரிஸுத்³தா⁴ ஹோந்தி பரியோதா³தா. தஸ்மா இத³மேவ உபேக்கா²ஸதிபாரிஸுத்³தீ⁴தி வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

சதுத்த²ந்தி க³ணனானுபுப்³ப³தா சதுத்த²ம். இத³ம் சதுத்த²ம் ஸமாபஜ்ஜதீதிபி சதுத்த²ம். ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதிஆதீ³ஸு ப²ஸ்ஸபஞ்சகே தாவ வேத³னாதி உபேக்கா²வேத³னா வேதி³தப்³பா³. ஜா²னபஞ்சகஇந்த்³ரியஅட்ட²கேஸு பன உபேக்கா² ஹோதி உபேக்கி²ந்த்³ரியம் ஹோதீதி (த⁴. ஸ. 165) வுத்தமேவ. ஸேஸானி ததியே பரிஹீனபதா³னி இதா⁴பி பரிஹீனானேவ. கோட்டா²ஸவாரேபி து³வங்கி³கம் ஜா²னந்தி உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தாவஸேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ததியஸதி³ஸமேவாதி.

சதுக்கனயோ நிட்டி²தோ.

பஞ்சகனயோ

167. இதா³னி கதமே த⁴ம்மா குஸலாதி பஞ்சகனயோ ஆரத்³தோ⁴. கஸ்மாதி சே, புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன சேவ தே³ஸனாவிலாஸேன ச. ஸன்னிஸின்னதே³வபரிஸாய கிர ஏகச்சானம் தே³வானம் விதக்கோ ஏவ ஓளாரிகதோ உபட்டா²ஸி, விசாரபீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தா ஸந்ததோ. தேஸம் ஸப்பாயவஸேன ஸத்தா² சதுரங்கி³கம் அவிதக்கம் விசாரமத்தம் து³தியஜ்ஜா²னம் நாம பா⁴ஜேஸி. ஏகச்சானம் விசாரோ ஓளாரிகதோ உபட்டா²ஸி, பீதிஸுக²சித்தேகக்³க³தா ஸந்ததோ. தேஸம் ஸப்பாயவஸேன திவங்கி³கம் ததியஜ்ஜா²னம் நாம பா⁴ஜேஸி. ஏகச்சானம் பீதி ஓளாரிகதோ உபட்டா²ஸி, ஸுக²சித்தேகக்³க³தா ஸந்ததோ. தேஸம் ஸப்பாயவஸேன து³வங்கி³கம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் நாம பா⁴ஜேஸி. ஏகச்சானம் ஸுக²ம் ஓளாரிகதோ உபட்டா²ஸி, உபேக்கா²சித்தேகக்³க³தா ஸந்ததோ. தேஸம் ஸப்பாயவஸேன து³வங்கி³கம் பஞ்சமஜ்ஜா²னம் நாம பா⁴ஜேஸி. அயம் தாவ ‘புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயோ’.

யஸ்ஸா பன த⁴ம்மதா⁴துயா ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோ நாம ஹோதி – ஸா ததா²க³தஸ்ஸ ஸுட்டு² படிவித்³தா⁴ – தஸ்மா ஞாணமஹத்ததாய தே³ஸனாவிதா⁴னேஸு குஸலோ தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோ ஸத்தா² யம் யம் அங்க³ம் லப்³ப⁴தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன யதா² யதா² இச்ச²தி ததா² ததா² தே³ஸனம் நியாமேதீதி ஸோ இத⁴ பஞ்சங்கி³கம் பட²மஜ்ஜா²னம் பா⁴ஜேஸி, சதுரங்கி³கம் அவிதக்கம் விசாரமத்தம் து³தியஜ்ஜா²னம், பா⁴ஜேஸி திவங்கி³கம் ததியஜ்ஜா²னம், பா⁴ஜேஸி து³வங்கி³கம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னம், து³வங்கி³கமேவ பஞ்சமஜ்ஜா²னம் பா⁴ஜேஸி. அயம் ‘தே³ஸனாவிலாஸோ’ நாம.

அபிச யே ப⁴க³வதா ‘‘தயோமே, பி⁴க்க²வே, ஸமாதீ⁴ – ஸவிதக்கஸவிசாரோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கவிசாரமத்தோ ஸமாதி⁴, அவிதக்கஅவிசாரோ ஸமாதீ⁴’’தி (தீ³. நி. 3.305) ஸுத்தந்தே தயோ ஸமாதீ⁴ தே³ஸிதா, தேஸு ஹேட்டா² ஸவிதக்கஸவிசாரோ ஸமாதி⁴ அவிதக்கஅவிசாரோ ஸமாதி⁴ ச பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸிதோ, அவிதக்கவிசாரமத்தோ ந த³ஸ்ஸிதோ. தம் த³ஸ்ஸேதும்பி அயம் பஞ்சகனயோ ஆரத்³தோ⁴தி வேதி³தப்³போ³.

தத்த² து³தியஜ்ஜா²னனித்³தே³ஸே ப²ஸ்ஸாதீ³ஸு விதக்கமத்தம் பரிஹாயதி, கோட்டா²ஸவாரே ‘‘சதுரங்கி³கம் ஜா²னம் ஹோதி சதுரங்கி³கோ மக்³கோ³ ஹோதீ’’தி அயமேவ விஸேஸோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் பட²மஜ்ஜா²னஸதி³ஸமேவ. யானி ச சதுக்கனயே து³தியததியசதுத்தா²னி தானேவ இத⁴ ததியசதுத்த²பஞ்சமானி. தேஸம் அதி⁴க³மபடிபாடிதீ³பனத்த²ம் அயம் நயோ வேதி³தப்³போ³ –

ஏகோ கிர அமச்சபுத்தோ ராஜானம் உபட்டா²தும் ஜனபத³தோ நக³ரம் ஆக³தோ. ஸோ ஏகதி³வஸமேவ ராஜானம் தி³ஸ்வா பானப்³யஸனேன ஸப்³ப³ம் விப⁴வஜாதம் நாஸேஸி. தம் ஏகதி³வஸம் ஸுராமத³மத்தம் நிச்சோளம் கத்வா ஜிண்ணகடஸாரகமத்தேன படிச்சா²தே³த்வா பானாகா³ரதோ நீஹரிம்ஸு. தமேனம் ஸங்காரகூடே நிபஜ்ஜித்வா நித்³தா³யந்தம் ஏகோ அங்க³விஜ்ஜாபாட²கோ தி³ஸ்வா ‘அயம் புரிஸோ மஹாஜனஸ்ஸ அவஸ்ஸயோ ப⁴விஸ்ஸதி, படிஜக்³கி³தப்³போ³ ஏஸோ’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா மத்திகாய ந்ஹாபேத்வா தூ²லஸாடகயுக³ம் நிவாஸாபேத்வா புன க³ந்தோ⁴த³கேன ந்ஹாபேத்வா ஸுகு²மேன து³கூலயுக³ளேன அச்சா²தே³த்வா பாஸாத³ம் ஆரோபேத்வா ஸுபோ⁴ஜனம் போ⁴ஜேத்வா ‘ஏவம் நம் பரிசாரேய்யாதா²’தி பரிசாரகே படிபாதே³த்வா பக்காமி. அத² நம் தே ஸயனம் ஆரோபேஸும். பானாகா³ரக³மனபடிபா³ஹனத்த²ஞ்ச நம் சத்தாரோ தாவ ஜனா சதூஸு ஹத்த²பாதே³ஸு உப்பீளேத்வா அட்ட²ம்ஸு. ஏகோ பாதே³ பரிமஜ்ஜி. ஏகோ தாலவண்டம் க³ஹேத்வா பீ³ஜி. ஏகோ வீணம் வாத³யமானோ கா³யந்தோ நிஸீதி³.

ஸோ ஸயனுபக³மனேன விக³தகிலமதோ² தோ²கம் நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தோ ஹத்த²பாத³னிப்பீளனம் அஸஹமானோ ‘கோ மே ஹத்த²பாதே³ உப்பீளேதி? அபக³ச்ச²தா²’தி தஜ்ஜேஸி. தே ஏகவசனேனேவ அபக³ச்சி²ம்ஸு. ததோ புன தோ²கம் நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தோ பாத³பரிமஜ்ஜனம் அஸஹமானோ ‘கோ மே பாதே³ பரிமஜ்ஜதி? அபக³ச்சா²’தி ஆஹ. ஸோபி ஏகவசனேனேவ அபக³ச்சி². புன தோ²கம் நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தோ வாதவுட்டி² விய தாலவண்டவாதம் அஸஹந்தோ ‘கோ ஏஸ? அபக³ச்ச²தூ’தி ஆஹ. ஸோபி ஏகவசனேனேவ அபக³ச்சி². புன தோ²கம் நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தோ கண்ணஸூலம் விய கீ³தவாதி³தஸத்³த³ம் அஸஹமானோ வீணாவாத³கம் தஜ்ஜேஸி. ஸோபி ஏகவசனேனேவ அபக³ச்சி². அதே²வம் அனுக்கமேன பஹீனகிலமது²ப்பீளனபரிமஜ்ஜனவாதப்பஹாரகீ³தவாதி³தஸத்³து³பத்³த³வோ ஸுக²ம் ஸயித்வா வுட்டா²ய ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் அக³மாஸி. ராஜாபிஸ்ஸ மஹந்தம் இஸ்ஸரியமதா³ஸி. ஸோ மஹாஜனஸ்ஸ அவஸ்ஸயோ ஜாதோ.

தத்த² பானப்³யஸனேன பாரிஜுஞ்ஞப்பத்தோ ஸோ அமச்சபுத்தோ விய அனேகப்³யஸனபாரிஜுஞ்ஞப்பத்தோ க⁴ராவாஸக³தோ குலபுத்தோ த³ட்ட²ப்³போ³. அங்க³விஜ்ஜாபாட²கோ புரிஸோ விய ததா²க³தோ. தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ‘அயம் மஹாஜனஸ்ஸ அவஸ்ஸயோ ப⁴விஸ்ஸதி, படிஜக்³க³னம் அரஹதீ’தி ஸன்னிட்டா²னம் விய ததா²க³தஸ்ஸ ‘அயம் மஹாஜனஸ்ஸ அவஸ்ஸயோ ப⁴விஸ்ஸதி, பப்³ப³ஜ்ஜம் அரஹதி குலபுத்தோ’தி ஸன்னிட்டா²னகரணம்.

அத²ஸ்ஸ அமச்சபுத்தஸ்ஸ மத்திகாமத்தேன ந்ஹாபனம் விய குலபுத்தஸ்ஸாபி பப்³ப³ஜ்ஜாபடிலாபோ⁴. அத²ஸ்ஸ தூ²லஸாடகனிவாஸனம் விய இமஸ்ஸாபி த³ஸஸிக்கா²பத³ஸங்கா²தஸீலவத்த²னிவாஸனம். புன தஸ்ஸ க³ந்தோ⁴த³கன்ஹாபனம் விய இமஸ்ஸாபி பாதிமோக்க²ஸம்வராதி³ஸீலக³ந்தோ⁴த³கன்ஹாபனம். புன தஸ்ஸ ஸுகு²மது³கூலயுக³ளச்சா²த³னம் விய இமஸ்ஸாபி யதா²வுத்தஸீலவிஸுத்³தி⁴ஸம்பதா³ஸங்கா²தது³கூலச்சா²த³னம்.

து³கூலச்சா²தி³தஸ்ஸ பனஸ்ஸ பாஸாதா³ரோபனம் விய இமஸ்ஸாபி ஸீலவிஸுத்³தி⁴து³கூலச்சா²தி³தஸ்ஸ ஸமாதி⁴பா⁴வனாபாஸாதா³ரோஹனம். ததோ தஸ்ஸ ஸுபோ⁴ஜனபு⁴ஞ்ஜனம் விய இமஸ்ஸாபி ஸமாதி⁴உபகாரகஸதிஸம்பஜஞ்ஞாதி³த⁴ம்மாமதபரிபு⁴ஞ்ஜனம்.

பு⁴த்தபோ⁴ஜனஸ்ஸ பன தஸ்ஸ பரிசாரகேஹி ஸயனாரோபனம் விய இமஸ்ஸாபி விதக்காதீ³ஹி உபசாரஜ்ஜா²னாரோபனம். புன தஸ்ஸ பானாகா³ரக³மனபடிபா³ஹனத்த²ம் ஹத்த²பாது³ப்பீளனகபுரிஸசதுக்கம் விய இமஸ்ஸாபி காமஸஞ்ஞாபி⁴முக²க³மனபடிபா³ஹனத்த²ம் ஆரம்மணே சித்துப்பீளனகோ நேக்க²ம்மவிதக்கோ. தஸ்ஸ பாத³பரிமஜ்ஜகபுரிஸோ விய இமஸ்ஸாபி ஆரம்மணே சித்தானுமஜ்ஜனகோ விசாரோ. தஸ்ஸ தாலவண்டவாததா³யகோ விய இமஸ்ஸாபி சேதஸோ ஸீதலபா⁴வதா³யிகா பீதி.

தஸ்ஸ ஸோதானுக்³க³ஹகரோ க³ந்த⁴ப்³ப³புரிஸோ விய இமஸ்ஸாபி சித்தானுக்³கா³ஹகம் ஸோமனஸ்ஸம். தஸ்ஸ ஸயனுபக³மனேன விக³தகிலமத²ஸ்ஸ தோ²கம் நித்³து³பக³மனம் விய இமஸ்ஸாபி உபசாரஜ்ஜா²னஸன்னிஸ்ஸயேன விக³தனீவரணகிலமத²ஸ்ஸ பட²மஜ்ஜா²னுபக³மனம்.

அத²ஸ்ஸ நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தஸ்ஸ ஹத்த²பாது³ப்பீளனாஸஹனேன ஹத்த²பாது³ப்பீளகானம் ஸந்தஜ்ஜனம் தேஸஞ்ச அபக³மனேன புன தோ²கம் நித்³து³பக³மனம் விய இமஸ்ஸாபி பட²மஜ்ஜா²னதோ வுட்டி²தஸ்ஸ சித்துப்பீளகவிதக்காஸஹனேன விதக்கதோ³ஸத³ஸ்ஸனம், விதக்கப்பஹானா ச புன அவிதக்கவிசாரமத்தது³தியஜ்ஜா²னுபக³மனம்.

ததோ தஸ்ஸ புனப்புனம் நித்³தா³யித்வா வுட்டி²தஸ்ஸ யதா²வுத்தேன கமேன பாத³பரிமஜ்ஜனாதீ³னம் அஸஹனேன படிபாடியா பாத³பரிமஜ்ஜகாதீ³னம் ஸந்தஜ்ஜனம், தேஸம் தேஸஞ்ச அபக³மனேன புனப்புனம் தோ²கம் நித்³து³பக³மனம் விய இமஸ்ஸாபி புனப்புனம் து³தியாதீ³ஹி ஜா²னேஹி வுட்டி²தஸ்ஸ யதா²வுத்ததோ³ஸானம் விசாராதீ³னம் அஸஹனேன படிபாடியா விசாராதி³தோ³ஸத³ஸ்ஸனம். தேஸம் தேஸஞ்ச பஹானா புனப்புனம் அவிதக்கஅவிசாரனிப்பீதிக பஹீனஸோமனஸ்ஸஜ்ஜா²னுபக³மனம்.

தஸ்ஸ பன ஸயனா வுட்டா²ய ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³தஸ்ஸ இஸ்ஸரியப்பத்தி விய இமஸ்ஸாபி பஞ்சமஜ்ஜா²னதோ வுட்டி²தஸ்ஸ விபஸ்ஸனா மக்³க³ம் உபக³தஸ்ஸ அரஹத்தப்பத்தி.

தஸ்ஸ பத்திஸ்ஸரியஸ்ஸ ப³ஹூனம் ஜனானம் அவஸ்ஸயபா⁴வோ விய இமஸ்ஸாபி அரஹத்தப்பத்தஸ்ஸ ப³ஹூனம் அவஸ்ஸயபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. ஏத்தாவதா ஹி ஏஸ அனுத்தரம் புஞ்ஞக்கே²த்தம் நாம ஹோதீதி.

பஞ்சகனயோ நிட்டி²தோ.

ஏத்தாவதா சதுக்கபஞ்சகனயத்³வயபே⁴தோ³ ஸுத்³தி⁴கனவகோ நாம பகாஸிதோ ஹோதி. அத்த²தோ பனேஸ பஞ்சகனயே சதுக்கனயஸ்ஸ பவிட்ட²த்தா ஜா²னபஞ்சகோ ஏவாதி வேதி³தப்³போ³.

படிபதா³சதுக்கம்

176-180. இதா³னி யஸ்மா ஏதம் ஜா²னம் நாம படிபதா³கமேன ஸிஜ்ஜ²தி, தஸ்மா தஸ்ஸ படிபதா³பே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² து³க்கா² படிபதா³ அஸ்ஸாதி து³க்க²படிபத³ம். த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா அஸ்ஸாதி த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம். இதி து³க்க²படிபத³ந்தி வா த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞந்தி வா பத²வீகஸிணந்தி வா தீணிபி ஜா²னஸ்ஸேவ நாமானி. து³க்க²படிபத³ம் கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞந்திஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² பட²மஸமன்னாஹாரதோ பட்டா²ய யாவ தஸ்ஸ தஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ உபசாரம் உப்பஜ்ஜதி தாவ பவத்தா ஜா²னபா⁴வனா ‘படிபதா³’தி வுச்சதி. உபசாரதோ பன பட்டா²ய யாவ அப்பனா தாவ பவத்தா பஞ்ஞா ‘அபி⁴ஞ்ஞா’தி வுச்சதி. ஸா பனேஸா படிபதா³ ஏகச்சஸ்ஸ து³க்கா² ஹோதி. நீவரணாதி³பச்சனீகத⁴ம்மஸமுதா³சாரக³ஹனதாய கிச்சா² அஸுக²ஸேவனாதி அத்தோ². ஏகச்சஸ்ஸ தத³பா⁴வேன ஸுகா². அபி⁴ஞ்ஞாபி ஏகச்சஸ்ஸ த³ந்தா⁴ ஹோதி, மந்தா³, அஸீக⁴ப்பவத்தி. ஏகச்சஸ்ஸ கி²ப்பா அமந்தா³ ஸீக⁴ப்பவத்தி. தஸ்மா யோ ஆதி³தோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ து³க்கே²ன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ நாம ஹோதி. யோ பன விக்க²ம்பி⁴தகிலேஸோ அப்பனாபரிவாஸம் வஸந்தோ சிரேன அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. யோ கி²ப்பம் அங்க³பாதுபா⁴வம் பாபுணாதி தஸ்ஸ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா நாம ஹோதி. யோ கிலேஸே விக்க²ம்பே⁴ந்தோ ஸுகே²ன அகிலமந்தோ விக்க²ம்பே⁴தி, தஸ்ஸ ஸுகா² படிபதா³ நாம ஹோதி.

தத்த² யானி ஸப்பாயாஸப்பாயானி ச பலிபோ³து⁴பச்சே²தா³தீ³னி புப்³ப³கிச்சானி ச அப்பனாகோஸல்லானி ச விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ சித்தபா⁴வனானித்³தே³ஸே நித்³தி³ட்டா²னி, தேஸு யோ அஸப்பாயஸேவீ ஹோதி, தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ த³ந்தா⁴ ச அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி. ஸப்பாயஸேவினோ ஸுகா² படிபதா³ கி²ப்பா ச அபி⁴ஞ்ஞா. யோ பன புப்³ப³பா⁴கே³ அஸப்பாயம் ஸேவித்வா அபரபா⁴கே³ ஸப்பாயஸேவீ ஹோதி, புப்³ப³பா⁴கே³ வா ஸப்பாயம் ஸேவித்வா அபரபா⁴கே³ அஸப்பாயஸேவீ, தஸ்ஸ வோமிஸ்ஸகதா வேதி³தப்³பா³. ததா² பலிபோ³து⁴பச்சே²தா³தி³கம் புப்³ப³கிச்சம் அஸம்பாதே³த்வா பா⁴வனம் அனுயுத்தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி, விபரியாயேன ஸுகா². அப்பனாகோஸல்லானி பன அஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி, ஸம்பாதே³ந்தஸ்ஸ கி²ப்பா.

அபிச தண்ஹாஅவிஜ்ஜாவஸேன ஸமத²விபஸ்ஸனாகதாதி⁴காரவஸேன சாபி ஏதாஸம் பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. தண்ஹாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஹி து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி, அனபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ஸுகா². அவிஜ்ஜாபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ ச த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி, அனபி⁴பூ⁴தஸ்ஸ கி²ப்பா. யோ ச ஸமதே² அகதாதி⁴காரோ தஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி, கதாதி⁴காரஸ்ஸ ஸுகா². யோ பன விபஸ்ஸனாய அகதாதி⁴காரோ ஹோதி, தஸ்ஸ த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஹோதி, கதாதி⁴காரஸ்ஸ கி²ப்பா.

கிலேஸிந்த்³ரியவஸேன சாபி ஏதாஸம் பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. திப்³ப³கிலேஸஸ்ஸ ஹி முதி³ந்த்³ரியஸ்ஸ து³க்கா² படிபதா³ ஹோதி த³ந்தா⁴ ச அபி⁴ஞ்ஞா, திக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ பன கி²ப்பா அபி⁴ஞ்ஞா. மந்த³கிலேஸஸ்ஸ ச முதி³ந்த்³ரியஸ்ஸ ஸுகா² படிபதா³ ஹோதி த³ந்தா⁴ ச அபி⁴ஞ்ஞா, திக்கி²ந்த்³ரியஸ்ஸ பன கி²ப்பா அபி⁴ஞ்ஞாதி.

இதி இமாஸு படிபதா³அபி⁴ஞ்ஞாஸு யோ புக்³க³லோ து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ந்தா⁴ய அபி⁴ஞ்ஞாய ஜா²னம் பாபுணாதி, தஸ்ஸ தம் ஜா²னம் து³க்க²படிபத³ம் த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞந்தி வுச்சதி. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² ‘தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா’தி (விப⁴. 799) ஏவம் வுத்தஸதியா வா தம்தம்ஜா²னனிகந்தியா வா விக்க²ம்ப⁴னே படிபதா³, தம்தம்ஜா²னுபசாரப்பத்தஸ்ஸ அப்பனாய பரிவாஸே அபி⁴ஞ்ஞா ச வேதி³தப்³பா³. ஆக³மனவஸேனாபி ச படிபதா³ அபி⁴ஞ்ஞா ஹோந்தியேவ. து³க்க²படிபத³ஞ்ஹி த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞம் பட²மஜ்ஜா²னம் பத்வா பவத்தம் து³தியம்பி தாதி³ஸமேவ ஹோதி. ததியசதுத்தே²ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யதா² ச சதுக்கனயே ஏவம் பஞ்சகனயேபி படிபதா³வஸேன சதுதா⁴ பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. இதி படிபதா³வஸேனபி சத்தாரோ நவகா வுத்தா ஹோந்தி. தேஸு பாட²தோ ச²த்திம்ஸ சித்தானி, அத்த²தோ பன பஞ்சகனயே சதுக்கனயஸ்ஸ பவிட்ட²த்தா வீஸதிமேவ ப⁴வந்தீதி.

படிபதா³சதுக்கம்.

ஆரம்மணசதுக்கம்

181. இதா³னி யஸ்மா ஏதம் ஜா²னம் நாம யதா² படிபதா³பே⁴தே³ன ஏவம் ஆரம்மணபே⁴தே³னாபி சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. தஸ்மாஸ்ஸ தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பரித்தம் பரித்தாரம்மணந்திஆதீ³ஸு யம் அப்பகு³ணம் ஹோதி, உபரிஜ்ஜா²னஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ந ஸக்கோதி, இத³ம் பரித்தம் நாம. யம் பன அவட்³டி⁴தே ஸுப்பமத்தே வா ஸராவமத்தே வா ஆரம்மணே பவத்தம், தம் பரித்தம் ஆரம்மணம் அஸ்ஸாதி பரித்தாரம்மணம். யம் பகு³ணம் ஸுபா⁴விதம் உபரிஜ்ஜா²னஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் ஸக்கோதி, இத³ம் அப்பமாணம் நாம. யம் விபுலே ஆரம்மணே பவத்தம் தம் வுட்³டி⁴ப்பமாணத்தா அப்பமாணம் ஆரம்மணம் அஸ்ஸாதி அப்பமாணாரம்மணம். வுத்தலக்க²ணவோமிஸ்ஸகதாய பன வோமிஸ்ஸகனயோ வேதி³தப்³போ³. இதி ஆரம்மணவஸேனபி சத்தாரோ நவகா வுத்தா ஹோந்தி. சித்தக³ணனாபேத்த² புரிமஸதி³ஸா ஏவாதி.

ஆரம்மணசதுக்கம்.

ஆரம்மணபடிபதா³மிஸ்ஸகம்

186. இதா³னி ஆரம்மணபடிபதா³மிஸ்ஸகம் ஸோளஸக்க²த்துகனயம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பட²மனயே வுத்தஜ்ஜா²னம் து³க்க²படிபத³த்தா த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞத்தா பரித்தத்தா பரித்தாரம்மணத்தாதி சதூஹி காரணேஹி ஹீனம், ஸோளஸமனயே வுத்தஜ்ஜா²னம் ஸுக²படிபத³த்தா கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞத்தா அப்பமாணத்தா அப்பமாணாரம்மணத்தாதி சதூஹி காரணேஹி பணீதம். ஸேஸேஸு சுத்³த³ஸஸு ஏகேன த்³வீஹி தீஹி ச காரணேஹி ஹீனப்பணீததா வேதி³தப்³பா³.

கஸ்மா பனாயம் நயோ தே³ஸிதோதி? ஜா²னுப்பத்திகாரணத்தா. ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ஹி பத²வீகஸிணே ஸுத்³தி⁴கஜ்ஜா²னம் சதுக்கனயவஸேன பஞ்சகனயவஸேன ச த³ஸ்ஸிதம்; ததா² ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³, ததா² ஸுத்³தி⁴காரம்மணம். தத்த² யா தே³வதா பத²வீகஸிணே ஸுத்³தி⁴கஜ்ஜா²னம் சதுக்கனயவஸேன தே³ஸியமானம் பு³ஜ்ஜி²தும் ஸக்கோந்தி, தாஸம் ஸப்பாயவஸேன ஸுத்³தி⁴கஜ்ஜா²னே சதுக்கனயோ தே³ஸிதோ. யா பஞ்சகனயவஸேன தே³ஸியமானம் பு³ஜ்ஜி²தும் ஸக்கோந்தி, தாஸம் ஸப்பாயவஸேன பஞ்சகனயோ. யா ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³ய, ஸுத்³தி⁴காரம்மணே சதுக்கனயவஸேன தே³ஸியமானம் பு³ஜ்ஜி²தும் ஸக்கோந்தி, தாஸம் ஸப்பாயவஸேன ஸுத்³தி⁴கபடிபதா³ய ஸுத்³தி⁴காரம்மணே சதுக்கனயோ தே³ஸிதோ. யா பஞ்சகனயவஸேன தே³ஸியமானம் பு³ஜ்ஜி²தும் ஸக்கோந்தி தாஸம் ஸப்பாயவஸேன பஞ்சகனயோ. இதி ஹேட்டா² புக்³க³லஜ்ஜா²ஸயவஸேன தே³ஸனா கதா.

தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தோ சேஸ பபி⁴ன்னபடிஸம்பி⁴தோ³ த³ஸப³லசதுவேஸாரஜ்ஜவிஸத³ஞாணோ த⁴ம்மானம் யாதா²வஸரஸலக்க²ணஸ்ஸ ஸுப்படிவித்³த⁴த்தா த⁴ம்மபஞ்ஞத்திகுஸலதாய யோ யோ நயோ லப்³ப⁴தி தஸ்ஸ தஸ்ஸ வஸேன தே³ஸனம் நியமேதும் ஸக்கோதி, தஸ்மா இமாய தே³ஸனாவிலாஸப்பத்தியாபி தேன ஏஸா பத²வீகஸிணே ஸுத்³தி⁴கசதுக்கனயாதி³வஸேன தே³ஸனா கதா.

யஸ்மா பன யே கேசி ஜா²னம் உப்பாதே³ந்தி நாம ந தே ஆரம்மணபடிபதா³ஹி வினா உப்பாதே³தும் ஸக்கோந்தி, தஸ்மா நியமதோ ஜா²னுப்பத்திகாரணத்தா அயம் ஸோளஸக்க²த்துகனயோ கதி²தோ.

ஏத்தாவதா ஸுத்³தி⁴கனவகோ, சத்தாரோ படிபதா³னவகா, சத்தாரோ ஆரம்மணனவகா, இமே ச ஸோளஸ நவகாதி பஞ்சவீஸதி நவகா கதி²தா ஹோந்தி. தத்த² ஏகேகஸ்மிம் நவகே சதுக்கபஞ்சகவஸேன த்³வே த்³வே நயாதி பஞ்ஞாஸ நயா. தத்த² ‘‘பஞ்சவீஸதியா சதுக்கனயேஸு ஸதம், பஞ்சகனயேஸு பஞ்சவீஸஸத’’ந்தி பாட²தோ பஞ்சவீஸாதி⁴கானி த்³வே ஜா²னசித்தஸதானி ஹோந்தி. பஞ்சகனயே பன சதுக்கனயஸ்ஸ பவிட்ட²த்தா அத்த²தோ பஞ்சவீஸாதி⁴கமேவ சித்தஸதம் ஹோதி. யானி சேதானி பாடே² பஞ்சவீஸாதி⁴கானி த்³வே சித்தஸதானி தேஸு ஏகேகஸ்ஸ நித்³தே³ஸே த⁴ம்மவவத்தா²னாத³யோ தயோ தயோ மஹாவாரா ஹோந்தி. தே பன தத்த² தத்த² நயமத்தமேவ த³ஸ்ஸேத்வா ஸம்கி²த்தாதி.

பத²வீகஸிணம்.

203. இதா³னி யஸ்மா ஆபோகஸிணாதீ³ஸுபி ஏதானி ஜா²னானி உப்பஜ்ஜந்தி, தஸ்மா தேஸம் த³ஸ்ஸனத்த²ம் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தேஸு ஸப்³போ³ பாளினயோ ச அத்த²விபா⁴வனா ச சித்தக³ணனா ச வாரஸங்கே²போ ச பத²வீகஸிணே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. பா⁴வனானயோ பன கஸிணபரிகம்மம் ஆதி³ம் கத்வா ஸப்³போ³ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴ 1.91 ஆத³யோ) பகாஸிதோயேவ. மஹாஸகுலுதா³யிஸுத்தே பன த³ஸகஸிணானி (ம. நி. 2.250) வுத்தானி. தேஸு விஞ்ஞாணகஸிணம் ஆகாஸே பவத்திதமஹக்³க³தவிஞ்ஞாணம்பி தத்த² பரிகம்மம் கத்வா நிப்³ப³த்தா விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸமாபத்திபி ஹோதீதி ஸப்³ப³ப்பகாரேன ஆருப்பதே³ஸனமேவ ப⁴ஜதி, தஸ்மா இமஸ்மிம் டா²னே ந கதி²தம்.

ஆகாஸகஸிணந்தி பன கஸிணுக்³கா⁴டிமமாகாஸம்பி, தம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தக்க²ந்தா⁴பி, பி⁴த்திச்சி²த்³தா³தீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் க³ஹேதப்³ப³னிமித்தபரிச்சே²தா³காஸம்பி, தம் ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னம் சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னம்பி வுச்சதி. தத்த² புரிமனயோ ஆருப்பதே³ஸனம் ப⁴ஜதி, பச்சி²மனயோ ரூபாவசரதே³ஸனம். இதி மிஸ்ஸகத்தா இமம் ரூபாவசரதே³ஸனம் ந ஆருள்ஹம். பரிச்சே²தா³காஸே நிப்³ப³த்தஜ்ஜா²னம் பன ரூபூபபத்தியா மக்³கோ³ ஹோதி தஸ்மா தம் க³ஹேதப்³ப³ம். தஸ்மிம் பன சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னமேவ உப்பஜ்ஜதி, அரூபஜ்ஜா²னம் நுப்பஜ்ஜதி. கஸ்மா? கஸிணுக்³கா⁴டனஸ்ஸ அலாப⁴தோ. தஞ்ஹி புனப்புனம் உக்³கா⁴டியமானம்பி ஆகாஸமேவ ஹோதீதி ந தத்த² கஸிணுக்³கா⁴டனம் லப்³ப⁴தி, தஸ்மா தத்து²ப்பன்னம் ஜா²னம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய ஸம்வத்ததி, அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கம் ஹோதி, விபஸ்ஸனாபாத³கம் ஹோதி, நிரோத⁴பாத³கம் ந ஹோதி. அனுபுப்³ப³னிரோதோ⁴ பனேத்த² யாவ பஞ்சமஜ்ஜா²னா லப்³ப⁴தி வட்டபாத³கம் ஹோதியேவ. யதா² சேதம் ஏவம் புரிமகஸிணேஸு உப்பன்னம் ஜா²னம்பி. நிரோத⁴பாத³கபா⁴வோ பனேத்த² விஸேஸோ. ஸேஸமேத்த² ஆகாஸகஸிணே யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா தம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.98-99) வுத்தமேவ.

‘ஏகோபி ஹுத்வா ப³ஹுதா⁴ ஹோதீ’திஆதி³னயம் (தீ³. நி. 1.239; படி. ம. 1.102) பன விகுப்³ப³னம் இச்ச²ந்தேன புரிமேஸு அட்ட²ஸு கஸிணேஸு அட்ட² ஸமாபத்தியோ நிப்³ப³த்தேத்வா கஸிணானுலோமதோ கஸிணபடிலோமதோ, கஸிணானுலோமபடிலோமதோ; ஜா²னானுலோமதோ, ஜா²னபடிலோமதோ, ஜா²னானுலோமபடிலோமதோ; ஜா²னுக்கந்திகதோ, கஸிணுக்கந்திகதோ, ஜா²னகஸிணுக்கந்திகதோ; அங்க³ஸங்கந்திகதோ, ஆரம்மணஸங்கந்திகதோ, அங்கா³ரம்மணஸங்கந்திகதோ; அங்க³வவத்தா²னதோ, ஆரம்மணவவத்தா²னதோதி இமேஹி சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி சித்தம் பரித³மேதப்³ப³ம். தேஸம் வித்தா²ரகதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.365-366) வுத்தாயேவ.

ஏவம் பன சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி சித்தம் அபரித³மேத்வா, புப்³பே³ அபா⁴விதபா⁴வனோ ஆதி³கம்மிகோ யோகா³வசரோ இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் ஸம்பாதே³ஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. ஆதி³கம்மிகஸ்ஸ ஹி கஸிணபரிகம்மம்பி பா⁴ரோ; ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. கதகஸிணபரிகம்மஸ்ஸ நிமித்துப்பாத³னம் பா⁴ரோ; ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. உப்பன்னே நிமித்தே தம் வட்³டே⁴த்வா அப்பனாதி⁴க³மோ பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. அதி⁴க³தப்பனஸ்ஸ சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி சித்தபரித³மனம் பா⁴ரோ; ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. சுத்³த³ஸஹாகாரேஹி பரித³மிதசித்தஸ்ஸாபி இத்³தி⁴விகுப்³ப³னம் நாம பா⁴ரோ, ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ ஸக்கோதி. விகுப்³ப³னப்பத்தஸ்ஸாபி கி²ப்பனிஸந்திபா⁴வோ நாம பா⁴ரோ; ஸதேஸு ஸஹஸ்ஸேஸு வா ஏகோவ கி²ப்பனிஸந்தி ஹோதி. தே²ரம்ப³த்த²லே மஹாரோஹனகு³த்தத்தே²ரஸ்ஸ கி³லானுபட்டா²னம் ஆக³தேஸு திம்ஸமத்தேஸு இத்³தி⁴மந்தஸஹஸ்ஸேஸு உபஸம்பதா³ய அட்ட²வஸ்ஸிகோ ரக்கி²தத்தே²ரோ விய. ஸப்³ப³ம் வத்து² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.367) வித்தா²ரிதமேவாதி.

கஸிணகதா².

அபி⁴பா⁴யதனகதா²

204. ஏவம் அட்ட²ஸு கஸிணேஸு ரூபாவசரகுஸலம் நித்³தி³ஸித்வா, இதா³னி யஸ்மா ஸமானேபி ஆரம்மணே பா⁴வனாய அஸமானம் இமேஸு அட்ட²ஸு கஸிணேஸு அஞ்ஞம்பி அபி⁴பா⁴யதனஸங்கா²தம் ரூபாவசரகுஸலம் பவத்ததி, தஸ்மா தம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அலாபி⁴தாய வா அனத்தி²கதாய வா அஜ்ஜ²த்தரூபே பரிகம்மஸஞ்ஞாவிரஹிதோ. ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴ அட்ட²ஸு கஸிணேஸு கதபரிகம்மதாய பரிகம்மவஸேன சேவ அப்பனாவஸேன ச தானி ப³ஹித்³தா⁴ அட்ட²ஸு கஸிணேஸு ரூபானி பஸ்ஸதி. பரித்தானீதி அவட்³டி⁴தானி. தானி அபி⁴பு⁴ய்யாதி யதா² நாம ஸம்பன்னக³ஹணிகோ கடச்சு²மத்தம் ப⁴த்தம் லபி⁴த்வா ‘கிம் ஏத்த² பு⁴ஞ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தீ²’தி ஸங்கட்³டி⁴த்வா ஏககப³ளமேவ கரோதி, ஏவமேவ ஞாணுத்தரிகோ புக்³க³லோ விஸத³ஞாணோ ‘கிமேத்த² பரித்தகே ஆரம்மணே ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம் அத்தி², நாயம் மம பா⁴ரோ’தி தானி ரூபானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி. ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ². ஜானாமி பஸ்ஸாமீதி இமினா பனஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴கோ³ கதி²தோ. ஆக³மட்ட²கதா²ஸு பன வுத்தம் – இமினாஸ்ஸ பன ஆபோ⁴கோ³ கதி²தோ. ஸோ ச கோ² ஸமாபத்திதோ வுட்டி²தஸ்ஸ, ந அந்தோஸமாபத்தியந்தி (அ. நி. அட்ட². 3.8.65).

அப்பமாணானீதி வட்³டி⁴தப்பமாணானி. அபி⁴பு⁴ய்யாதி ஏத்த² பன யதா² மஹக்³க⁴ஸோ புரிஸோ ஏகம் ப⁴த்தவட்³டி⁴தகம் லபி⁴த்வா ‘அஞ்ஞாபி ஹோது ‘கிமேஸா மய்ஹம் கரிஸ்ஸதீ’தி தம் ந மஹந்ததோ பஸ்ஸதி, ஏவமேவ ஞாணுத்தரோ புக்³க³லோ விஸத³ஞ்ஞாணோ ‘கிமேத்த² ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³ம், ந இத³ம் அப்பமாணம், ந மய்ஹம் சித்தேகக்³க³தாகரணே பா⁴ரோ அத்தீ²’தி தானி அபி⁴ப⁴வித்வா ஸமாபஜ்ஜதி. ஸஹ நிமித்துப்பாதே³னேவேத்த² அப்பனம் நிப்³ப³த்தேதீதி அத்தோ².

பரித்தம் பரித்தாரம்மணம் அப்பமாணம் பரித்தாரம்மணந்தி இத⁴ பரித்தானீதி ஆக³தத்தா அப்பமாணாரம்மணதா ந க³ஹிதா, பரதோ அப்பமாணானீதி ஆக³தத்தா பரித்தாரம்மணதா. அட்ட²கதா²யம் பன வுத்தம் – ‘இமஸ்மிம் டா²னே சத்தாரி சத்தாரி ஆரம்மணானி அக்³க³ஹேத்வா த்³வே த்³வேவ க³ஹிதானி. கிம் காரணா? சதூஸு ஹி க³ஹிதேஸு தே³ஸனா ஸோளஸக்க²த்துகா ஹோதி, ஸத்தா²ரா ச ஹேட்டா² ஸோளஸக்க²த்துகா தே³ஸனா கிலஞ்ஜம்ஹி திலே பத்த²ரந்தேன விய வித்தா²ரதோ கதி²தா. தஸ்ஸ இமஸ்மிம் டா²னே அட்ட²க்க²த்துகம் தே³ஸனம் காதும் அஜ்ஜா²ஸயோ. தஸ்மா த்³வே த்³வேயேவ க³ஹிதானீதி வேதி³தப்³பா³னீதி.

ஸுவண்ணது³ப்³ப³ண்ணானீதி பரிஸுத்³தா⁴பரிஸுத்³த⁴வண்ணானி. பரிஸுத்³தா⁴னி ஹி நீலாதீ³னி ஸுவண்ணானி, அபரிஸுத்³தா⁴னி ச து³ப்³ப³ண்ணானீதி இத⁴ அதி⁴ப்பேதானி. ஆக³மட்ட²கதா²ஸு பன ‘ஸுவண்ணானி வா ஹோந்து து³ப்³ப³ண்ணானி வா, பரித்தஅப்பமாணவஸேனேவ இமானி அபி⁴பா⁴யதனானி தே³ஸிதானீ’தி (அ. நி. அட்ட². 3.8.65) வுத்தம். இமேஸு பன சதூஸு பரித்தம் விதக்கசரிதவஸேன ஆக³தம், அப்பமாணம் மோஹசரிதவஸேன, ஸுவண்ணம் தோ³ஸசரிதவஸேன, து³ப்³ப³ண்ணம் ராக³சரிதவஸேன. ஏதேஸஞ்ஹி ஏதானி ஸப்பாயானி. ஸா ச தேஸம் ஸப்பாயதா வித்தா²ரதோ விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.43) சரியனித்³தே³ஸே வுத்தா.

கஸ்மா பன, யதா² ஸுத்தந்தே ‘‘அஜ்ஜ²த்தம் ரூபஸஞ்ஞீ ஏகோ ப³ஹித்³தா⁴ ரூபானி பஸ்ஸதி பரித்தானீ’’திஆதி³ (தீ³. நி. 2.173; ம. நி. 2.249; அ. நி. 8.65) வுத்தம், ஏவம் அவத்வா இத⁴ சதூஸுபி அபி⁴பா⁴யதனேஸு அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞிதாவ வுத்தாதி? அஜ்ஜ²த்தரூபானம் அனபி⁴ப⁴வனீயதோ. தத்த² வா ஹி இத⁴ வா ப³ஹித்³தா⁴ரூபானேவ அபி⁴ப⁴விதப்³பா³னி, தஸ்மா தானி நியமதோ வத்தப்³பா³னீதி தத்ரபி இத⁴பி வுத்தானி. அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி இத³ம் பன ஸத்து² தே³ஸனாவிலாஸமத்தமேவ. அயம் தாவ சதூஸு அபி⁴பா⁴யதனேஸு அபுப்³ப³பத³வண்ணனா. ஸுத்³தி⁴கனயபடிபதா³பே⁴தோ³ பனேத்த² பத²வீகஸிணே வுத்தனயேனேவ ஏகேகஸ்மிம் அபி⁴பா⁴யதனே வேதி³தப்³போ³. கேவலஞ்சேத்த² ஆரம்மணசதுக்கம் ஆரம்மணது³கம் ஹோதி, ஸோளஸக்க²த்துகஞ்ச அட்ட²க்க²த்துகம். ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. ஏவமேத்த² ஏகேகஸ்மிம் அபி⁴பா⁴யதனே ஏகோ ஸுத்³தி⁴கனவகோ, சத்தாரோ படிபதா³னவகா, த்³வே ஆரம்மணனவகா, ஆரம்மணபடிபதா³மிஸ்ஸகே அட்ட² நவகாதி பன்னரஸ நவகாதி சதூஸுபி அபி⁴பா⁴யதனேஸு ஸமஸட்டி² நவகா வேதி³தப்³பா³.

246. பஞ்சமஅபி⁴பா⁴யதனாதீ³ஸு நீலானீதி ஸப்³ப³ஸங்கா³ஹிகவஸேன வுத்தம். நீலவண்ணானீதி வண்ணவஸேன, நீலனித³ஸ்ஸனானீதி நித³ஸ்ஸனவஸேன, அபஞ்ஞாயமானவிவரானி, அஸம்பி⁴ன்னவண்ணானி, ஏகனீலானேவ ஹுத்வா தி³ஸ்ஸந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. நீலனிபா⁴ஸானீதி இத³ம் பன ஓபா⁴ஸனவஸேன வுத்தம்; நீலோபா⁴ஸானி நீலப்பபா⁴யுத்தானீதி அத்தோ². ஏதேன நேஸம் ஸுவிஸுத்³த⁴தம் த³ஸ்ஸேதி. ஸுவிஸுத்³த⁴வண்ணவஸேன ஹி இமானி சத்தாரி அபி⁴பா⁴யதனானி வுத்தானி. பீதானீதிஆதீ³ஸுபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. நீலகஸிணம் உக்³க³ண்ஹந்தோ நீலஸ்மிம் நிமித்தம் க³ண்ஹாதி. புப்ப²ஸ்மிம் வா வத்த²ஸ்மிம் வா வண்ணதா⁴துயா வாதிஆதி³கம் பனேத்த² கஸிணகரணஞ்ச பரிகம்மஞ்ச அப்பனாவிதா⁴னஞ்ச ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.93 ஆத³யோ) வித்தா²ரதோ வுத்தமேவ. யதா² ச பத²வீகஸிணே ஏவமேத்த² ஏகேகஸ்மிம் அபி⁴பா⁴யதனே பஞ்சவீஸதி பஞ்சவீஸதி நவகா வேதி³தப்³பா³.

அபி⁴பா⁴யதனகதா².

விமோக்க²கதா²

248. இதா³னி யஸ்மா இத³ம் ரூபாவசரகுஸலம் நாம ந கேவலம் ஆரம்மணஸங்கா²தானம் ஆயதனானம் அபி⁴ப⁴வனதோ அபி⁴பா⁴யதனவஸேனேவ உப்பஜ்ஜதி, அத² கோ² விமோக்க²வஸேனபி உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தம்பி நயம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம்.

கேனட்டே²ன பன விமோக்கோ² வேதி³தப்³போ³தி? அதி⁴முச்சனட்டே²ன. கோ அயம் அதி⁴முச்சனட்டோ² நாம? பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச ஸுட்டு² விமுச்சனட்டோ², ஆரம்மணே ச அபி⁴ரதிவஸேன ஸுட்டு² விமுச்சனட்டோ². பிதுஅங்கே விஸ்ஸட்ட²அங்க³பச்சங்க³ஸ்ஸ தா³ரகஸ்ஸ ஸயனம் விய அனிக்³க³ஹிதபா⁴வேன நிராஸங்கதாய ஆரம்மணே பவத்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஏவம்லக்க²ணஞ்ஹி விமோக்க²பா⁴வப்பத்தம் ரூபாவசரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதும் அயம் நயோ ஆரத்³தோ⁴.

தத்த² ரூபீதி அஜ்ஜ²த்தம் கேஸாதீ³ஸு உப்பாதி³தம் ரூபஜ்ஜா²னம் ரூபம், தத³ஸ்ஸத்தீ²தி ரூபீ. அஜ்ஜ²த்தஞ்ஹி நீலபரிகம்மம் கரோந்தோ கேஸே வா பித்தே வா அக்கி²தாரகாய வா கரோதி. பீதபரிகம்மம் கரோந்தோ மேதே³ வா ச²வியா வா அக்கீ²னம் பீதட்டா²னே வா கரோதி. லோஹிதபரிகம்மம் கரோந்தோ மம்ஸே வா லோஹிதே வா ஜிவ்ஹாய வா ஹத்த²தலபாத³தலேஸு வா அக்கீ²னம் ரத்தட்டா²னே வா கரோதி. ஓதா³தபரிகம்மம் கரோந்தோ அட்டி²ம்ஹி வா த³ந்தே வா நகே² வா அக்கீ²னம் ஸேதட்டா²னே வா கரோதி. ஏவம் பரிகம்மம் கத்வா உப்பன்னஜ்ஜா²னஸமங்கி³னம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ரூபானி பஸ்ஸதீதி ப³ஹித்³தா⁴பி நீலகஸிணாதி³ரூபானி ஜா²னசக்கு²னா பஸ்ஸதி. இமினா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴வத்து²கேஸு கஸிணேஸு ஜா²னபடிலாபோ⁴ த³ஸ்ஸிதோ.

அஜ்ஜ²த்தம் அரூபஸஞ்ஞீதி அஜ்ஜ²த்தம் ந ரூபஸஞ்ஞீ. அத்தனோ கேஸாதீ³ஸு அனுப்பாதி³தரூபாவசரஜ்ஜா²னோதி அத்தோ². இமினா ப³ஹித்³தா⁴ பரிகம்மம் கத்வா ப³ஹித்³தா⁴வ படிலத்³த⁴ஜ்ஜா²னதா த³ஸ்ஸிதா.

ஸுப⁴ந்தி இமினா ஸுவிஸுத்³தே⁴ஸு நீலாதீ³ஸு வண்ணகஸிணேஸு ஜா²னானி த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² கிஞ்சாபி அந்தோஅப்பனாய ‘ஸுப⁴’ந்தி ஆபோ⁴கோ³ நத்தி², யோ பன ஸுவிஸுத்³த⁴ம் ஸுப⁴கஸிணம் ஆரம்மணம் கத்வா விஹரதி, ஸோ யஸ்மா ‘ஸுப⁴’ந்தி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ததா² து³தியாதீ³னி, தஸ்மா ஏவம் தே³ஸனா கதா. படிஸம்பி⁴தா³மக்³கே³ பன ‘‘கத²ம் ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீதி விமோக்கோ²? இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம்…பே… விஹரதி, மேத்தாய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி; கருணா… முதி³தா… உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம்…பே… விஹரதி, உபேக்கா²ய பா⁴விதத்தா ஸத்தா அப்படிகூலா ஹோந்தி, ஏவம் ஸுப⁴ந்த்வேவ அதி⁴முத்தோ ஹோதீ’’தி விமோக்கோ²தி (படி. ம. 1.212) வுத்தம். இத⁴ பன உபரி பாளியம்யேவ ப்³ரஹ்மவிஹாரானம் ஆக³தத்தா தம் நயம் படிக்கி²பித்வா ஸுனீலகஸுபீதகஸுலோஹிதகஸுஓதா³தகபரிஸுத்³த⁴னீலகபரிஸுத்³த⁴பீதகபரிஸுத்³த⁴லோஹிதகபரிஸுத்³த⁴ஓதா³தகவஸேனேவ ஸுப⁴விமோக்கோ² அனுஞ்ஞாதோ. இதி கஸிணந்தி வா அபி⁴பா⁴யதனந்தி வா விமோக்கோ²தி வா ரூபாவசரஜ்ஜா²னமேவ. தஞ்ஹி ஆரம்மணஸ்ஸ ஸகலட்டே²ன கஸிணம் நாம, ஆரம்மணம் அபி⁴ப⁴வனட்டே²ன அபி⁴பா⁴யதனம் நாம, ஆரம்மணே அதி⁴முச்சனட்டே²ன பச்சனீகத⁴ம்மேஹி ச விமுச்சனட்டே²ன விமோக்கோ² நாமாதி வுத்தம். தத்த² கஸிணதே³ஸனா அபி⁴த⁴ம்மவஸேன, இதரா பன ஸுத்தந்ததே³ஸனாவஸேன வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. அயமேத்த² அபுப்³ப³பத³வண்ணனா. ஏகேகஸ்மிம் பன விமோக்கே² பத²வீகஸிணே விய பஞ்சவீஸதி பஞ்சவீஸதீதி கத்வா பஞ்சஸத்ததி நவகா வேதி³தப்³பா³.

விமோக்க²கதா².

ப்³ரஹ்மவிஹாரகதா²

251. இதா³னி மேத்தாதி³ப்³ரஹ்மவிஹாரவஸேன பவத்தமானம் ரூபாவசரகுஸலம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா குஸலாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² மேத்தாஸஹக³தந்தி மேத்தாய ஸமன்னாக³தம். பரதோ கருணாஸஹக³தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. யேன பனேஸ விதா⁴னேன படிபன்னோ மேத்தாதி³ஸஹக³தானி ஜா²னானி உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, தம் மேத்தாதீ³னம் பா⁴வனாவிதா⁴னம் ஸப்³ப³ம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.240) வித்தா²ரிதமேவ. அவஸேஸாய பாளியா அத்தோ² பத²வீகஸிணே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

கேவலஞ்ஹி பத²வீகஸிணே பஞ்சவீஸதி நவகா, இத⁴ புரிமாஸு தீஸு திகசதுக்கஜ்ஜா²னிகவஸேன பஞ்சவீஸதி ஸத்தகா, உபேக்கா²ய சதுத்த²ஜ்ஜா²னவஸேன பஞ்சவீஸதி ஏககா, கருணாமுதி³தாஸு ச ச²ந்தா³தீ³ஹி சதூஹி ஸத்³தி⁴ம் கருணாமுதி³தாதி இமேபி யேவாபனகா லப்³ப⁴ந்தி. து³க்க²படிபதா³தி³பா⁴வோ சேத்த² மேத்தாய தாவ ப்³யாபாத³விக்க²ம்ப⁴னவஸேன, கருணாய விஹிம்ஸாவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன, முதி³தாய அரதிவிக்க²ம்ப⁴னவஸேன, உபேக்கா²ய ராக³படிக⁴விக்க²ம்ப⁴னவஸேன வேதி³தப்³போ³. பரித்தாரம்மணதா பன நப³ஹுஸத்தாரம்மணவஸேன; அப்பமாணாரம்மணதா ப³ஹுஸத்தாரம்மணவஸேன ஹோதீதி அயம் விஸேஸோ. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ.

ஏவம் தாவ பாளிவஸேனேவ –

ப்³ரஹ்முத்தமேன கதி²தே, ப்³ரஹ்மவிஹாரே இமே இதி விதி³த்வா;

பி⁴ய்யோ ஏதேஸு அயம், பகிண்ணககதா²பி விஞ்ஞேய்யா.

ஏதாஸு ஹி மேத்தாகருணாமுதி³தாஉபேக்கா²ஸு அத்த²தோ தாவ மேஜ்ஜதீதி மேத்தா, ஸினிய்ஹதீதி அத்தோ². மித்தே வா ப⁴வா, மித்தஸ்ஸ வா ஏஸா பவத்ததீபி மேத்தா. பரது³க்கே² ஸதி ஸாதூ⁴னம் ஹத³யகம்பனம் கரோதீதி கருணா. கிணாதி வா பரது³க்க²ம் ஹிம்ஸதி வினாஸேதீதி கருணா. கிரீயதி வா து³க்கி²தேஸு ப²ரணவஸேன பஸாரியதீதி கருணா. மோத³ந்தி தாய தம்ஸமங்கி³னோ, ஸயம் வா மோத³தி, மோத³னமத்தமேவ வா தந்தி முதி³தா. ‘அவேரா ஹோந்தூ’திஆதி³ப்³யாபாரப்பஹானேன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வூபக³மனேன ச உபேக்க²தீதி உபேக்கா².

லக்க²ணாதி³தோ பனேத்த² ஹிதாகாரப்பவத்திலக்க²ணா ‘மேத்தா’, ஹிதூபஸம்ஹாரரஸா, ஆகா⁴தவினயபச்சுபட்டா²னா, ஸத்தானம் மனாபபா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. ப்³யாபாதூ³பஸமோ ஏதிஸ்ஸா ஸம்பத்தி, ஸினேஹஸம்ப⁴வோ விபத்தி. து³க்கா²பனயனாகாரப்பவத்திலக்க²ணா ‘கருணா’, பரது³க்கா²ஸஹனரஸா, அவிஹிம்ஸாபச்சுபட்டா²னா, து³க்கா²பி⁴பூ⁴தானம் அனாத²பா⁴வத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. விஹிம்ஸூபஸமோ தஸ்ஸா ஸம்பத்தி, ஸோகஸம்ப⁴வோ விபத்தி. ஸத்தேஸு பமோத³னலக்க²ணா ‘முதி³தா’, அனிஸ்ஸாயனரஸா, அரதிவிகா⁴தபச்சுபட்டா²னா, ஸத்தானம் ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. அரதிவூபஸமோ தஸ்ஸா ஸம்பத்தி, பஹாஸஸம்ப⁴வோ விபத்தி. ஸத்தேஸு மஜ்ஜ²த்தாகாரப்பவத்திலக்க²ணா ‘உபேக்கா²’, ஸத்தேஸு ஸமபா⁴வத³ஸ்ஸனரஸா, படிகா⁴னுனயவூபஸமபச்சுபட்டா²னா, ‘‘கம்மஸ்ஸகா ஸத்தா, தே கஸ்ஸ ருசியா ஸுகி²தா வா ப⁴விஸ்ஸந்தி, து³க்க²தோ வா முச்சிஸ்ஸந்தி, பத்தஸம்பத்திதோ வா ந பரிஹாயிஸ்ஸந்தீ’’தி? ஏவம் பவத்தகம்மஸ்ஸகதாத³ஸ்ஸனபத³ட்டா²னா. படிகா⁴னுனயவூபஸமோ தஸ்ஸா ஸம்பத்தி, கே³ஹஸ்ஸிதாய அஞ்ஞாணுபேக்கா²ய ஸம்ப⁴வோ விபத்தி.

சதுன்னம்பி பனேதேஸம் ப்³ரஹ்மவிஹாரானம் விபஸ்ஸனாஸுக²ஞ்சேவ ப⁴வஸம்பத்தி ச ஸாதா⁴ரணப்பயோஜனம், ப்³யாபாதா³தி³படிகா⁴தோ ஆவேணிகம். ப்³யாபாத³படிகா⁴தப்பயோஜனா ஹேத்த² மேத்தா, விஹிம்ஸாஅரதிராக³படிகா⁴தப்பயோஜனா இதரா. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, ப்³யாபாத³ஸ்ஸ யதி³த³ம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி, நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, விஹேஸாய யதி³த³ம் கருணாசேதோவிமுத்தி; நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, அரதியா யதி³த³ம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி, நிஸ்ஸரணஞ்ஹேதம், ஆவுஸோ, ராக³ஸ்ஸ யதி³த³ம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தீ’’தி (தீ³. நி. 3.326; அ. நி. 6.13).

ஏகமேகஸ்ஸ சேத்த² ஆஸன்னதூ³ரவஸேன த்³வே த்³வே பச்சத்தி²கா. மேத்தாப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ஹி, ஸமீபசாரோ விய புரிஸஸ்ஸ ஸபத்தோ, கு³ணத³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாய ராகோ³ ஆஸன்னபச்சத்தி²கோ. ஸோ லஹும் ஓதாரம் லப⁴தி. தஸ்மா ததோ ஸுட்டு² மேத்தா ரக்கி²தப்³பா³. பப்³ப³தாதி³க³ஹனனிஸ்ஸிதோ விய புரிஸஸ்ஸ ஸபத்தோ ஸபா⁴வவிஸபா⁴க³தாய ப்³யாபாதோ³ தூ³ரபச்சத்தி²கோ. தஸ்மா ததோ நிப்³ப⁴யேன மேத்தாயிதப்³ப³ம். மேத்தாயிஸ்ஸதி ச நாம கோபஞ்ச கரிஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேதம்.

கருணாப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் அப்படிலாப⁴ம் வா அப்படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ புப்³பே³ வா படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி தோ³மனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் தோ³மனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா நயேன ஆக³தம் கே³ஹஸ்ஸிதம் தோ³மனஸ்ஸம் விபத்தித³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாய ஆஸன்னபச்சத்தி²கம். ஸபா⁴வவிஸபா⁴க³தாய விஹேஸா தூ³ரபச்சத்தி²கா. தஸ்மா ததோ நிப்³ப⁴யேன கருணாயிதப்³ப³ம். கருணஞ்ச நாம கரிஸ்ஸதி பாணிஆதீ³ஹி ச விஹேஸிஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேதம்.

முதி³தாப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ ‘‘சக்கு²விஞ்ஞேய்யானம் ரூபானம் இட்டா²னம் கந்தானம் மனாபானம் மனோரமானம் லோகாமிஸபடிஸம்யுத்தானம் படிலாப⁴ம் வா படிலாப⁴தோ ஸமனுபஸ்ஸதோ புப்³பே³ வா படிலத்³த⁴புப்³ப³ம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விபரிணதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ உப்பஜ்ஜதி ஸோமனஸ்ஸம். யம் ஏவரூபம் ஸோமனஸ்ஸம் இத³ம் வுச்சதி கே³ஹஸ்ஸிதம் ஸோமனஸ்ஸ’’ந்திஆதி³னா (ம. நி. 3.306) நயேன ஆக³தம் கே³ஹஸ்ஸிதம் ஸோமனஸ்ஸம் ஸம்பத்தித³ஸ்ஸனஸபா⁴க³தாய ஆஸன்னபச்சத்தி²கம். ஸபா⁴வவிஸபா⁴க³தாய அரதி தூ³ரபச்சத்தி²கா. தஸ்மா ததோ நிப்³ப⁴யேன முதி³தா பா⁴வேதப்³பா³. பமுதி³தோ ச நாம ப⁴விஸ்ஸதி பந்தஸேனாஸனேஸு ச அதி⁴குஸலத⁴ம்மேஸு ச உக்கண்டி²ஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேதம்.

உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரஸ்ஸ பன ‘‘சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா உப்பஜ்ஜதி உபேக்கா² பா³லஸ்ஸ மூள்ஹஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ அனோதி⁴ஜினஸ்ஸ அவிபாகஜினஸ்ஸ அனாதீ³னவத³ஸ்ஸாவினோ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ. யா ஏவரூபா உபேக்கா² ரூபம் ஸா நாதிவத்ததி. தஸ்மா ஸா உபேக்கா² கே³ஹஸ்ஸிதாதி வுச்சதீ’’திஆதி³னா (ம. நி. 3.308) நயேன ஆக³தா கே³ஹஸ்ஸிதா அஞ்ஞாணுபேக்கா² தோ³ஸகு³ணானம் அவிசாரணவஸேன ஸபா⁴க³த்தா ஆஸன்னபச்சத்தி²கா. ஸபா⁴வவிஸபா⁴க³தாய ராக³படிகா⁴ தூ³ரபச்சத்தி²கா. தஸ்மா ததோ நிப்³ப⁴யேன உபேக்கி²தப்³ப³ம். உபேக்கி²ஸ்ஸதி ச நாம ரஜ்ஜிஸ்ஸதி ச படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி சாதி அட்டா²னமேதம்.

ஸப்³பே³ஸம்பி ச ஏதேஸம் கத்துகாமதாச²ந்தோ³ ஆதி³, நீவரணாதி³விக்க²ம்ப⁴னம் மஜ்ஜ²ம், அப்பனா பரியோஸானம், பஞ்ஞத்தித⁴ம்மவஸேன ஏகோ வா ஸத்தோ அனேகா வா ஸத்தா ஆரம்மணம், உபசாரே வா அப்பனாய வா பத்தாய ஆரம்மணவட்³ட⁴னம்.

தத்ராயம் வட்³ட⁴னக்கமோ – யதா² ஹி குஸலோ கஸ்ஸகோ கஸிதப்³ப³ட்டா²னம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா கஸதி, ஏவம் பட²மமேவ ஏகம் ஆவாஸம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா தத்த² ஸத்தேஸு ‘இமஸ்மிம் ஆவாஸே ஸத்தா அவேரா ஹோந்தூ’திஆதி³னா நயேன மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³. தத்த² சித்தம் முது³ம் கம்மனியம் கத்வா த்³வே ஆவாஸா பரிச்சி²ந்தி³தப்³பா³. ததோ அனுக்கமேன தயோ சத்தாரோ பஞ்ச ச² ஸத்த அட்ட² நவ த³ஸ, ஏகா ரச்சா², உபட்³ட⁴கா³மோ, கா³மோ, ஜனபதோ³, ரஜ்ஜம், ஏகா தி³ஸாதி ஏவம் யாவ ஏகம் சக்கவாளம், ததோ வா பன பி⁴ய்யோ தத்த² தத்த² ஸத்தேஸு மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³. ததா² கருணாத³யோதி. அயமேத்த² ஆரம்மணவட்³ட⁴னக்கமோ.

யதா² பன கஸிணானம் நிஸ்ஸந்தோ³ ஆருப்பா, ஸமாதீ⁴னம் நிஸ்ஸந்தோ³ நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், விபஸ்ஸனானம் நிஸ்ஸந்தோ³ ப²லஸமாபத்தி, ஸமத²விபஸ்ஸனானம் நிஸ்ஸந்தோ³ நிரோத⁴ஸமாபத்தி, ஏவம் புரிமப்³ரஹ்மவிஹாரத்தயஸ்ஸ நிஸ்ஸந்தோ³ ஏத்த² உபேக்கா²ப்³ரஹ்மவிஹாரோ. யதா² ஹி த²ம்பே⁴ அனுஸ்ஸாபேத்வா துலாஸங்கா⁴டம் அனாரோபேத்வா ந ஸக்கா ஆகாஸே கூடகோ³பானஸியோ ட²பேதும், ஏவம் புரிமேஸு ததியஜ்ஜா²னம் வினா ந ஸக்கா சதுத்த²ம் பா⁴வேதும். கஸிணேஸு பன உப்பன்னததியஜ்ஜா²னஸ்ஸபேஸா நுப்பஜ்ஜதி விஸபா⁴கா³ரம்மணத்தாதி.

ஏத்த² ஸியா – ‘கஸ்மா பனேதா மேத்தா கருணா முதி³தா உபேக்கா² ப்³ரஹ்மவிஹாராதி வுச்சந்தி? கஸ்மா ச, சதஸ்ஸோவ? கோ ச ஏதாஸம் கமோ? விப⁴ங்கே³ ச கஸ்மா அப்பமஞ்ஞாதி வுத்தா’தி? வுச்சதே – ஸேட்ட²ட்டே²ன தாவ நித்³தோ³ஸபா⁴வேன சேத்த² ப்³ரஹ்மவிஹாரதா வேதி³தப்³பா³. ஸத்தேஸு ஸம்மாபடிபத்திபா⁴வேன ஹி ஸேட்டா² ஏதே விஹாரா. யதா² ச ப்³ரஹ்மானோ நித்³தோ³ஸசித்தா விஹரந்தி, ஏவம் ஏதேஹி ஸம்பயுத்தா யோகி³னோ ப்³ரஹ்மஸமாவ ஹுத்வா விஹரந்தீதி ஸேட்ட²ட்டே²ன நித்³தோ³ஸபா⁴வேன ச ப்³ரஹ்மவிஹாராதி வுச்சந்தி.

கஸ்மா ச சதஸ்ஸோதிஆதி³பஞ்ஹஸ்ஸ பன இத³ம் விஸ்ஸஜ்ஜனம் –

விஸுத்³தி⁴மக்³கா³தி³வஸா சதஸ்ஸோ,

ஹிதாதி³ஆகாரவஸா பனாஸம்;

கமோ பவத்தந்தி ச அப்பமாணே,

தா கோ³சரே யேன தத³ப்பமஞ்ஞா.