காமாவசரகுஸலம் நித்³தே³ஸவாரகதா²

2. இதா³னி தானேவ த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரே பாளிஆருள்ஹானி ச²ப்பஞ்ஞாஸ பதா³னி விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘கதமோ தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீ’திஆதி³னா நயேன நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴.

தத்த² புச்சா²ய தாவ அயமத்தோ² – யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் திஹேதுகம் அஸங்கா²ரிகம் மஹாசித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதி வுத்தோ, கதமோ ஸோ ப²ஸ்ஸோதி இமினா நயேன ஸப்³ப³புச்சா²ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

யோ தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோதி தஸ்மிம் ஸமயே யோ பு²ஸனகவஸேன உப்பன்னோ ப²ஸ்ஸோ, ஸோ ப²ஸ்ஸோதி. இத³ம் ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஸபா⁴வதீ³பனதோ ஸபா⁴வபத³ம் நாம. பு²ஸனாதி பு²ஸனாகாரோ. ஸம்பு²ஸனாதி பு²ஸனாகாரோவ உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா வுத்தோ. ஸம்பு²ஸிதத்தந்தி ஸம்பு²ஸிதபா⁴வோ. அயம் பனேத்த² யோஜனா – யோ தஸ்மிம் ஸமயே பு²ஸனகவஸேன ப²ஸ்ஸோ, யா தஸ்மிம் ஸமயே பு²ஸனா, யா தஸ்மிம் ஸமயே ஸம்பு²ஸனா, யம் தஸ்மிம் ஸமயே ஸம்பு²ஸிதத்தம்; அத² வா, யோ தஸ்மிம் ஸமயே பு²ஸனவஸேன ப²ஸ்ஸோ, அஞ்ஞேனாபி பரியாயேன பு²ஸனா ஸம்பு²ஸனா ஸம்பு²ஸிதத்தந்தி வுச்சதி, அயம் தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதி. வேத³னாதீ³னம்பி நித்³தே³ஸேஸு இமினாவ நயேன பத³யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

அயம் பனேத்த² ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணோ விப⁴த்திவினிச்ச²யோ. யானிமானி ப⁴க³வதா பட²மம் காமாவசரம் குஸலம் மஹாசித்தம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேந்தேன அதிரேகபண்ணாஸபதா³னி மாதிகாவஸேன ட²பேத்வா புன ஏகேகபத³ம் க³ஹேத்வா விப⁴த்திம் ஆரோபிதானி, தானி விப⁴த்திம் க³ச்ச²ந்தானி தீஹி காரணேஹி விப⁴த்திம் க³ச்ச²ந்தி; நானா ஹோந்தானி சதூஹி காரணேஹி நானா ப⁴வந்தி. அபரதீ³பனா பனேத்த² த்³வே டா²னானி க³ச்ச²தி. கத²ம்? ஏதானிஹி ப்³யஞ்ஜனவஸேன உபஸக்³க³வஸேன அத்த²வஸேனாதி இமேஹி தீஹி காரணேஹி விப⁴த்திம் க³ச்ச²ந்தி. தத்த² கோதோ⁴ குஜ்ஜ²னா குஜ்ஜி²தத்தம், தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா து³ஸ்ஸிதத்தந்தி ஏவம் ப்³யஞ்ஜனவஸேன விப⁴த்திக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்த² ஹி ஏகோவ கோதோ⁴ ப்³யஞ்ஜனவஸேன ஏவம் விப⁴த்திம் க³தோ. சாரோ விசாரோ அனுவிசாரோ உபவிசாரோதி ஏவம் பன உபஸக்³க³வஸேன விப⁴த்திக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம். பண்டி³ச்சம் கோஸல்லம் நேபுஞ்ஞம் வேப⁴ப்³யா சிந்தா உபபரிக்கா²தி ஏவம் அத்த²வஸேன விப⁴த்திக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம். தேஸு ப²ஸ்ஸபத³னித்³தே³ஸே தாவ இமா திஸ்ஸோபி விப⁴த்தியோ லப்³ப⁴ந்தி. ‘ப²ஸ்ஸோ பு²ஸனா’தி ஹி ப்³யஞ்ஜனவஸேன விப⁴த்திக³மனம் ஹோதி. ‘ஸம்பு²ஸனா’தி உபஸக்³க³வஸேன. ‘ஸம்பு²ஸிதத்த’ந்தி அத்த²வஸேன. இமினா நயேன ஸப்³ப³பத³னித்³தே³ஸேஸு விப⁴த்திக³மனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

நானா ஹோந்தானிபி பன நாமனானத்தேன லக்க²ணனானத்தேன கிச்சனானத்தேன படிக்கே²பனானத்தேனாதி இமேஹி சதூஹி காரணேஹி நானா ஹோந்தி. தத்த² கதமோ தஸ்மிம் ஸமயே ப்³யாபாதோ³ ஹோதி? யோ தஸ்மிம் ஸமயே தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனாதி (த⁴. ஸ. 419) ஏத்த² ப்³யாபாதோ³தி வா, தோ³ஸோதி வா, த்³வேபி ஏதே கோதோ⁴ ஏவ, நாமேன நானத்தம் க³தாதி. ஏவம் ‘நாமனானத்தேன’ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ராஸட்டே²ன ச பஞ்சபி க²ந்தா⁴ ஏகோவ க²ந்தோ⁴ ஹோதி. ஏத்த² பன ரூபம் ருப்பனலக்க²ணம், வேத³னா வேத³யிதலக்க²ணா, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா, சேதனா சேதயிதலக்க²ணா, விஞ்ஞாணம் விஜானனலக்க²ணந்தி இமினா லக்க²ணனானத்தேன பஞ்சக்க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. ஏவம் ‘லக்க²ணனானத்தேன’ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

சத்தாரோ ஸம்மப்பதா⁴னா – ‘‘இத⁴ பி⁴க்கு² அனுப்பன்னானம் பாபகானம் அகுஸலானம் த⁴ம்மானம் அனுப்பாதா³ய…பே… சித்தம் பக்³க³ண்ஹாதி பத³ஹதீ’’தி (விப⁴. 390; தீ³. நி. 2.402) ஏகமேவ வீரியம் கிச்சனானத்தேன சதூஸு டா²னேஸு ஆக³தம். ஏவம் ‘கிச்சனானத்தேன’ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

சத்தாரோ அஸத்³த⁴ம்மா – கோத⁴க³ருதா ந ஸத்³த⁴ம்மக³ருதா, மக்க²க³ருதா ந ஸத்³த⁴ம்மக³ருதா, லாப⁴க³ருதா ந ஸத்³த⁴ம்மக³ருதா, ஸக்காரக³ருதா ந ஸத்³த⁴ம்மக³ருதாதி, ஏவமாதீ³ஸு (அ. நி. 4.44) பன ‘படிக்கே²பனானத்தேன’ நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

இமானி பன சத்தாரி நானத்தானி ந ப²ஸ்ஸேயேவ லப்³ப⁴ந்தி, ஸப்³பே³ஸுபி ப²ஸ்ஸபஞ்சகாதீ³ஸு லப்³ப⁴ந்தி. ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஹி ப²ஸ்ஸோதி நாமம்…பே… சித்தஸ்ஸ சித்தந்தி. ப²ஸ்ஸோ ச பு²ஸனலக்க²ணோ, வேத³னா வேத³யிதலக்க²ணா, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனலக்க²ணா, சேதனா சேதயிதலக்க²ணா, விஞ்ஞாணம் விஜானனலக்க²ணம். ததா² ப²ஸ்ஸோ பு²ஸனகிச்சோ, வேத³னா அனுப⁴வனகிச்சா, ஸஞ்ஞா ஸஞ்ஜானனகிச்சா, சேதனா சேதயிதகிச்சா, விஞ்ஞாணம் விஜானனகிச்சந்தி. ஏவம் கிச்சனானத்தேன நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

படிக்கே²பனானத்தம் ப²ஸ்ஸபஞ்சமகே நத்தி². அலோபா⁴தி³னித்³தே³ஸே பன அலோபோ⁴ அலுப்³ப⁴னா அலுப்³பி⁴தத்தந்திஆதி³னா நயேன லப்³ப⁴தீதி ஏவம் படிக்கே²பனானத்தேன நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏவம் ஸப்³ப³பத³னித்³தே³ஸேஸு லப்³ப⁴மானவஸேன சதுப்³பி³த⁴ம்பி நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அபரதீ³பனா பன பத³த்து²தி வா ஹோதி த³ள்ஹீகம்மம் வாதி ஏவம் த்³வே டா²னானி க³ச்ச²தி. யட்டி²கோடியா உப்பீளேந்தேன விய ஹி ஸகிமேவ ப²ஸ்ஸோதி வுத்தே ஏதம் பத³ம் பு²ல்லிதமண்டி³தவிபூ⁴ஸிதம் நாம ந ஹோதி. புனப்புனம் ப்³யஞ்ஜனவஸேன உபஸக்³க³வஸேன அத்த²வஸேன ‘ப²ஸ்ஸோ பு²ஸனா ஸம்பு²ஸனா ஸம்பு²ஸிதத்த’ந்தி வுத்தே பு²ல்லிதமண்டி³தவிபூ⁴ஸிதம் நாம ஹோதி. யதா² ஹி த³ஹரகுமாரம் ந்ஹாபேத்வா, மனோரமம் வத்த²ம் பரித³ஹாபேத்வா புப்பா²னி பிளந்தா⁴பேத்வா அக்கீ²னி அஞ்ஜேத்வா அத²ஸ்ஸ நலாடே ஏகமேவ மனோஸிலாபி³ந்து³ம் கரேய்யும், தஸ்ஸ ந ஏத்தாவதா சித்ததிலகோ நாம ஹோதி. நானாவண்ணேஹி பன பரிவாரேத்வா பி³ந்தூ³ஸு கதேஸு சித்ததிலகோ நாம ஹோதி. ஏவம்ஸம்பத³மித³ம் வேதி³தப்³ப³ம். அயம் ‘பத³த்து²தி’ நாம.

ப்³யஞ்ஜனவஸேன உபஸக்³க³வஸேன அத்த²வஸேன ச புனப்புனம் ப⁴ணனமேவ த³ள்ஹீகம்மம் நாம. யதா² ஹி ‘ஆவுஸோ’தி வா ‘ப⁴ந்தே’தி வா ‘யக்கோ²’தி வா ‘ஸப்போ’தி வா வுத்தே த³ள்ஹீகம்மம் நாம ந ஹோதி. ‘ஆவுஸோ ஆவுஸோ’‘ப⁴ந்தே ப⁴ந்தே’‘யக்கோ² யக்கோ²’‘ஸப்போ ஸப்போ’தி வுத்தே பன த³ள்ஹீகம்மம் நாம ஹோதி. ஏவமேவ ஸகிதே³வ யட்டி²கோடியா உப்பீளேந்தேன விய ‘ப²ஸ்ஸோ’தி வுத்தே பத³ம் த³ள்ஹீகம்மம் நாம ந ஹோதி. புனப்புனம் ப்³யஞ்ஜனவஸேன உபஸக்³க³வஸேன அத்த²வஸேன ‘ப²ஸ்ஸோ பு²ஸனா ஸம்பு²ஸனா ஸம்பு²ஸிதத்த’ந்தி வுத்தேயேவ ‘த³ள்ஹீகம்மம்’ நாம ஹோதீதி. ஏவம் அபரதீ³பனா த்³வே டா²னானி க³ச்ச²தி. ஏதஸ்ஸாபி வஸேன லப்³ப⁴மானகபத³னித்³தே³ஸேஸு ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

அயம் தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதீதி யஸ்மிம் ஸமயே பட²மம் காமாவசரம் மஹாகுஸலசித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் ஸமயே அயம் ப²ஸ்ஸோ நாம ஹோதீதி அத்தோ². அயம் தாவ ப²ஸ்ஸபத³னித்³தே³ஸஸ்ஸ வண்ணனா. இதோ பரேஸு பன வேத³னாதீ³னம் பதா³னம் நித்³தே³ஸேஸு விஸேஸமத்தமேவ வண்ணயிஸ்ஸாம. ஸேஸம் இத⁴ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

3. யம் தஸ்மிம் ஸமயேதி ஏத்த² கிஞ்சாபி கதமா தஸ்மிம் ஸமயே வேத³னா ஹோதீதி ஆரத்³த⁴ம், ‘ஸாதபத³வஸேன பன ‘ய’ந்தி வுத்தம். தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்ப²ஸ்ஸஜந்தி ஏத்த² ‘தஜ்ஜா’ வுச்சதி தஸ்ஸ ஸாதஸுக²ஸ்ஸ அனுச்ச²விகா ஸாருப்பா. அனுச்ச²விகத்தோ²பி ஹி அயம் ‘தஜ்ஜா’-ஸத்³தோ³ ஹோதி. யதா²ஹ – ‘‘தஜ்ஜம் தஸ்ஸாருப்பம் கத²ம் மந்தேதீ’’தி (ம. நி. 3.246). தேஹி வா ரூபாதீ³ஹி ஆரம்மணேஹி இமஸ்ஸ ச ஸுக²ஸ்ஸ பச்சயேஹி ஜாதாதிபி தஜ்ஜா. மனோவிஞ்ஞாணமேவ நிஸ்ஸத்தட்டே²ன தா⁴தூதி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. ஸம்ப²ஸ்ஸதோ ஜாதம், ஸம்ப²ஸ்ஸே வா ஜாதந்தி ஸம்ப²ஸ்ஸஜம். சித்தனிஸ்ஸிதத்தா சேதஸிகம். மது⁴ரட்டே²ன ஸாதம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யம் தஸ்மிம் ஸமயே யதா²வுத்தேன அத்தே²ன தஜ்ஜாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் சேதஸிகம் ஸாதம், அயம் தஸ்மிம் ஸமயே வேத³னா ஹோதீதி. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜனா வேதி³தப்³பா³.

இதா³னி சேதஸிகம் ஸுக²ந்திஆதீ³ஸு சேதஸிகபதே³ன காயிகஸுக²ம் படிக்கி²பதி, ஸுக²பதே³ன சேதஸிகம் து³க்க²ம். சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜந்தி சித்தஸம்ப²ஸ்ஸே ஜாதம். ஸாதம் ஸுக²ம் வேத³யிதந்தி ஸாதம் வேத³யிதம், ந அஸாதம் வேத³யிதம்; ஸுக²ம் வேத³யிதம், ந து³க்க²ம் வேத³யிதம். பரதோ தீணி பதா³னி இத்தி²லிங்க³வஸேன வுத்தானி. ஸாதா வேத³னா, ந அஸாதா; ஸுகா² வேத³னா, ந து³க்கா²தி. அயமேவ பனேத்த² அத்தோ².

4. ஸஞ்ஞானித்³தே³ஸே தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்ப²ஸ்ஸஜாதி தஸ்ஸாகுஸலஸஞ்ஞாய அனுச்ச²விகாய மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஸம்ப²ஸ்ஸம்ஹி ஜாதா. ஸஞ்ஞாதி ஸபா⁴வனாமம். ஸஞ்ஜானனாதி ஸஞ்ஜானனாகாரோ. ஸஞ்ஜானிதத்தந்தி ஸஞ்ஜானிதபா⁴வோ.

5. சேதனானித்³தே³ஸேபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³போ³.

சித்தனித்³தே³ஸே சித்தவிசித்ததாய சித்தம். ஆரம்மணம் மினமானம் ஜானாதீதி மனோ. மானஸந்தி மனோ ஏவ. ‘‘அந்தலிக்க²சரோ பாஸோ ய்வாயம் சரதி மானஸோ’’தி (ஸம். நி. 1.151; மஹாவ. 33) ஹி ஏத்த² பன ஸம்பயுத்தகத⁴ம்மோ ‘மானஸோ’தி வுத்தோ.

‘‘கத²ஞ்ஹி ப⁴க³வா துய்ஹம், ஸாவகோ ஸாஸனே ரதோ;

அப்பத்தமானஸோ ஸேக்கோ², காலம் கயிரா ஜனே ஸுதா’’தி. (ஸம். நி. 1.159);

ஏத்த² அரஹத்தம் ‘மானஸ’ந்தி வுத்தம். இத⁴ பன ‘மனோவ’ மானஸம். ப்³யஞ்ஜனவஸேன ஹேதம் பத³ம் வட்³டி⁴தம்.

ஹத³யந்தி சித்தம். ‘‘சித்தம் வா தே கி²பிஸ்ஸாமி, ஹத³யம் வா தே பா²லேஸ்ஸாமீ’’தி (ஸம். நி. 1.237; ஸு. நி. ஆளவகஸுத்த) ஏத்த² உரோ ஹத³யந்தி வுத்தம். ‘‘ஹத³யா ஹத³யம் மஞ்ஞே அஞ்ஞாய தச்ச²தீ’’தி (ம. நி. 1.63) ஏத்த² சித்தம். ‘‘வக்கம் ஹத³ய’’ந்தி (தீ³. நி. 2.377; ம. நி. 1.110) ஏத்த² ஹத³யவத்து². இத⁴ பன சித்தமேவ அப்³ப⁴ந்தரட்டே²ன ‘ஹத³ய’ந்தி வுத்தம். தமேவ பரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன பண்ட³ரம். ப⁴வங்க³ம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். யதா²ஹ – ‘‘பப⁴ஸ்ஸரமித³ம், பி⁴க்க²வே, சித்தம், தஞ்ச கோ² ஆக³ந்துகேஹி உபக்கிலேஸேஹி உபக்கிலிட்ட²’’ந்தி (அ. நி. 1.49). ததோ நிக்க²ந்தத்தா பன அகுஸலம்பி, க³ங்கா³ய நிக்க²ந்தா நதீ³ க³ங்கா³ விய, கோ³தா⁴வரிதோ நிக்க²ந்தா கோ³தா⁴வரீ விய ச, பண்ட³ரந்த்வேவ வுத்தம்.

மனோ மனாயதனந்தி இத⁴ பன மனோக்³க³ஹணம் மனஸ்ஸேவ ஆயதனபா⁴வதீ³பனத்த²ம். தேனேதம் தீ³பேதி – ‘நயித³ம் தே³வாயதனம் விய மனஸ்ஸ ஆயதனத்தா மனாயதனம், அத² கோ² மனோ ஏவ ஆயதனம் மனாயதன’ந்தி. தத்த² நிவாஸடா²னட்டே²ன ஆகரட்டே²ன ஸமோஸரணடா²னட்டே²ன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன காரணட்டே²ன ச ஆயதனம் வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஹி லோகே ‘இஸ்ஸராயதனம் வாஸுதே³வாயதன’ந்திஆதீ³ஸு நிவாஸட்டா²னம் ஆயதனந்தி வுச்சதி. ‘ஸுவண்ணாயதனம் ரஜதாயதன’ந்திஆதீ³ஸு ஆகரோ. ஸாஸனே பன ‘‘மனோரமே ஆயதனே ஸேவந்தி நம் விஹங்க³மா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 5.38) ஸமோஸரணட்டா²னம். ‘‘த³க்கி²ணாபதோ² கு³ன்னம் ஆயதன’’ந்திஆதீ³ஸு ஸஞ்ஜாதிதே³ஸோ. ‘‘தத்ர தத்ரேவ ஸக்கி²ப⁴ப்³ப³தம் பாபுணாதி ஸதி ஸதிஆயதனே’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.158) காரணம். இத⁴ பன ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²ன ஸமோஸரணடா²னட்டே²ன காரணட்டே²னாதி திதா⁴பி வட்டதி.

ப²ஸ்ஸாத³யோ ஹி த⁴ம்மா ஏத்த² ஸஞ்ஜாயந்தீதி ஸஞ்ஜாதிதே³ஸட்டே²னபி ஏதம் ஆயதனம். ப³ஹித்³தா⁴ ரூபஸத்³த³க³ந்த⁴ரஸபோ²ட்ட²ப்³பா³ ஆரம்மணபா⁴வேனேத்த² ஓஸரந்தீதி ஸமோஸரணடா²னட்டே²னபி ஆயதனம். ப²ஸ்ஸாதீ³னம் பன ஸஹஜாதாதி³பச்சயட்டே²ன காரணத்தா காரணட்டே²னபி ஆயதனந்தி வேதி³தப்³ப³ம். மனிந்த்³ரியம் வுத்தத்த²மேவ.

விஜானாதீதி விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணமேவ க²ந்தோ⁴ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. தஸ்ஸ ராஸிஆதி³வஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. மஹாஉத³கக்க²ந்தோ⁴த்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி (அ. நி. 4.51). ஏத்த² ஹி ராஸட்டே²ன க²ந்தோ⁴ வுத்தோ. ‘‘ஸீலக்க²ந்தோ⁴ ஸமாதி⁴க்க²ந்தோ⁴’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 3.355) கு³ணட்டே²ன. ‘‘அத்³த³ஸா கோ² ப⁴க³வா மஹந்தம் தா³ருக்க²ந்த⁴’’ந்தி (ஸம். நி. 4.241) ஏத்த² பண்ணத்திமத்தட்டே²ன. இத⁴ பன ருள்ஹிதோ க²ந்தோ⁴ வுத்தோ. ராஸட்டே²ன ஹி விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஏகதே³ஸோ ஏகம் விஞ்ஞாணம். தஸ்மா யதா² ருக்க²ஸ்ஸ ஏகதே³ஸம் சி²ந்த³ந்தோ ருக்க²ம் சி²ந்த³தீதி வுச்சதி, ஏவமேவ விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ஏகதே³ஸபூ⁴தம் ஏகம்பி விஞ்ஞாணம் ருள்ஹிதோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴தி வுத்தம்.

தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி தேஸம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் த⁴ம்மானம் அனுச்ச²விகா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து. இமஸ்மிஞ்ஹி பதே³ ஏகமேவ சித்தம் மினனட்டே²ன மனோ, விஜானனட்டே²ன விஞ்ஞாணம், ஸபா⁴வட்டே²ன நிஸ்ஸத்தட்டே²ன வா தா⁴தூதி தீஹி நாமேஹி வுத்தம். இதி இமஸ்மிம் ப²ஸ்ஸபஞ்சமகே ப²ஸ்ஸோ தாவ யஸ்மா ப²ஸ்ஸோ ஏவ, ந தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்ப²ஸ்ஸஜோ, சித்தஞ்ச யஸ்மா தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஏவ, தஸ்மா இமஸ்மிம் பத³த்³வயே ‘தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துஸம்ப²ஸ்ஸஜா’தி பஞ்ஞத்தி ந ஆரோபிதா. விதக்கபதா³தீ³ஸு பன லப்³ப⁴மானாபி இத⁴ பச்சி²ன்னத்தா ந உத்³த⁴டா.

இமேஸஞ்ச பன ப²ஸ்ஸபஞ்சமகானம் த⁴ம்மானம் பாடியேக்கம் பாடியேக்கம் வினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா பஞ்ஞத்திம் உத்³த⁴ரமானேன ப⁴க³வதா து³க்கரம் கதம். நானாஉத³கானஞ்ஹி நானாதேலானம் வா ஏகபா⁴ஜனே பக்கி²பித்வா தி³வஸம் நிம்மதி²தானம் வண்ண க³ந்த⁴ரஸானம் நானதாய தி³ஸ்வா வா கா⁴யித்வா வா ஸாயித்வா வா நானாகரணம் ஸக்கா ப⁴வேய்ய ஞாதும். ஏவம் ஸந்தேபி தம் து³க்கரந்தி வுத்தம். ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன பன இமேஸம் அரூபீனம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் ஏகாரம்மணே பவத்தமானானம் பாடியேக்கம் பாடியேக்கம் வினிப்³போ⁴க³ம் கத்வா பஞ்ஞத்திம் உத்³த⁴ரமானேன அதிது³க்கரம் கதம். தேனாஹ ஆயஸ்மா நாக³ஸேனத்தே²ரோ –

‘‘து³க்கரம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கதந்தி. ‘கிம், ப⁴ந்தே நாக³ஸேன, ப⁴க³வதா து³க்கரம் கத’ந்தி. ‘து³க்கரம், மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கதம், யம் இமேஸம் அரூபீனம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம் ஏகாரம்மணே பவத்தமானானம் வவத்தா²னம் அக்கா²தம் – அயம் ப²ஸ்ஸோ, அயம் வேத³னா, அயம் ஸஞ்ஞா, அயம் சேதனா, இத³ம் சித்த’ந்தி. ‘ஓபம்மம், ப⁴ந்தே, கரோஹீ’தி. ‘யதா², மஹாராஜ, கோசிதே³வ புரிஸோ நாவாய ஸமுத்³த³ம் அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா ஹத்த²புடேன உத³கம் க³ஹேத்வா ஜிவ்ஹாய ஸாயித்வா ஜானேய்ய நு கோ², மஹாராஜ, ஸோ புரிஸோ – இத³ம் க³ங்கா³ய உத³கம், இத³ம் யமுனாய உத³கம், இத³ம் அசிரவதியா உத³கம், இத³ம் ஸரபு⁴யா உத³கம், இத³ம் மஹியா உத³க’ந்தி? ‘து³க்கரம், ப⁴ந்தே, ஜானிது’ந்தி. ‘ததோ து³க்கரதரம் கோ², மஹாராஜ, ப⁴க³வதா கதம் யம் இமேஸம் அரூபீனம் சித்தசேதஸிகானம் த⁴ம்மானம்…பே… இத³ம் சித்த’’’ந்தி (மி. ப. 2.7.16).

7. விதக்கனித்³தே³ஸே தக்கனவஸேன தக்கோ. தஸ்ஸ தித்தகம் தக்கேஸி கும்ப⁴ம் தக்கேஸி ஸகடம் தக்கேஸி யோஜனம் தக்கேஸி அத்³த⁴யோஜனம் தக்கேஸீதி ஏவம் தக்கனவஸேன பவத்தி வேதி³தப்³பா³. இத³ம் தக்கஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். விதக்கனவஸேன விதக்கோ. ப³லவதரதக்கஸ்ஸேதம் நாமம். ஸுட்டு² கப்பனவஸேன ஸங்கப்போ. ஏகக்³க³ம் சித்தம் ஆரம்மணே அப்பேதீதி அப்பனா. து³தியபத³ம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். ப³லவதரா வா அப்பனா ப்³யப்பனா. ஆரம்மணே சித்தம் அபி⁴னிரோபேதி பதிட்டா²பேதீதி சேதஸோ அபி⁴னிரோபனா. யாதா²வதாய நிய்யானிகதாய ச குஸலபா⁴வப்பத்தோ பஸத்தோ² ஸங்கப்போதி ஸம்மாஸங்கப்போ.

8. விசாரனித்³தே³ஸே ஆரம்மணே சரணகவஸேன சாரோ. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். விசரணவஸேன விசாரோ. அனுக³ந்த்வா விசரணவஸேன அனுவிசாரோ. உபக³ந்த்வா விசரணவஸேன உபவிசாரோதி. உபஸக்³க³வஸேன வா பதா³னி வட்³டி⁴தானி. ஆரம்மணே சித்தம், ஸரம் விய ஜியாய, அனுஸந்த³ஹித்வா ட²பனதோ சித்தஸ்ஸ அனுஸந்தா⁴னதா. ஆரம்மணம் அனுபேக்க²மானோ விய திட்ட²தீதி அனுபேக்க²னதா. விசரணவஸேன வா உபேக்க²னதா அனுபேக்க²னதா.

9. பீதினித்³தே³ஸே பீதீதி ஸபா⁴வபத³ம். பமுதி³தஸ்ஸ பா⁴வோ பாமோஜ்ஜம். ஆமோத³னாகாரோ ஆமோத³னா. பமோத³னாகாரோ பமோத³னா. யதா² வா பே⁴ஸஜ்ஜானம் வா தேலானம் வா உண்ஹோத³கஸீதோத³கானம் வா ஏகதோகரணம் மோத³னாதி வுச்சதி, ஏவமயம்பி பீதி த⁴ம்மானம் ஏகதோகரணேன மோத³னா. உபஸக்³க³வஸேன பன மண்டே³த்வா ஆமோத³னா பமோத³னாதி வுத்தா. ஹாஸேதீதி ஹாஸோ. பஹாஸேதீதி பஹாஸோ. ஹட்ட²பஹட்டா²காரானமேதம் அதி⁴வசனம். வித்தீதி வித்தம்; த⁴னஸ்ஸேதம் நாமம். அயம் பன ஸோமனஸ்ஸபச்சயத்தா வித்திஸரிக்க²தாய வித்தி. யதா² ஹி த⁴னினோ த⁴னம் படிச்ச ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, ஏவம் பீதிமதோபி பீதிம் படிச்ச ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா வித்தீதி வுத்தா. துட்டி²ஸபா⁴வஸண்டி²தாய பீதியா ஏதம் நாமம். பீதிமா பன புக்³க³லோ காயசித்தானம் உக்³க³தத்தா அப்³பு⁴க்³க³தத்தா உத³க்³கோ³தி வுச்சதி. உத³க்³க³ஸ்ஸ பா⁴வோ ஓத³க்³யம். அத்தனோ மனதா அத்தமனதா. அனபி⁴ரத்³த⁴ஸ்ஸ ஹி மனோ து³க்க²பத³ட்டா²னத்தா அத்தனோ மனோ நாம ந ஹோதி, அபி⁴ரத்³த⁴ஸ்ஸ பன ஸுக²பத³ட்டா²னத்தா அத்தனோ மனோ நாம ஹோதி. இதி அத்தனோ மனதா அத்தமனதா, ஸகமனதா. ஸகமனஸ்ஸ பா⁴வோதி அத்தோ². ஸா பன யஸ்மா ந அஞ்ஞஸ்ஸ கஸ்ஸசி அத்தனோ மனதா, சித்தஸ்ஸேவ பனேஸோ பா⁴வோ, சேதஸிகோ த⁴ம்மோ, தஸ்மா அத்தமனதா சித்தஸ்ஸாதி வுத்தா.

11. ஏகக்³க³தானித்³தே³ஸே அசலபா⁴வேன ஆரம்மணே திட்ட²தீதி டி²தி. பரதோ பத³த்³வயம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். அபிச ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஆரம்மணம்ஹி ஸம்பிண்டே³த்வா திட்ட²தீதி ஸண்டி²தி. ஆரம்மணம் ஓகா³ஹேத்வா அனுபவிஸித்வா திட்ட²தீதி அவட்டி²தி. குஸலபக்க²ஸ்மிஞ்ஹி சத்தாரோ த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஓகா³ஹந்தி – ஸத்³தா⁴ ஸதி ஸமாதி⁴ பஞ்ஞாதி. தேனேவ ஸத்³தா⁴ ஓகப்பனாதி வுத்தா, ஸதி அபிலாபனதாதி, ஸமாதி⁴ அவட்டி²தீதி, பஞ்ஞா பரியோகா³ஹனாதி. அகுஸலபக்கே² பன தயோ த⁴ம்மா ஆரம்மணம் ஓகா³ஹந்தி – தண்ஹா தி³ட்டி² அவிஜ்ஜாதி. தேனேவ தே ஓகா⁴தி வுத்தா. சித்தேகக்³க³தா பனேத்த² ந ப³லவதீ ஹோதி. யதா² ஹி ரஜுட்டா²னட்டா²னே உத³கேன ஸிஞ்சித்வா ஸம்மட்டே² தோ²கமேவ காலம் ரஜோ ஸன்னிஸீத³தி, ஸுக்க²ந்தே ஸுக்க²ந்தே புன பகதிபா⁴வேன வுட்டா²தி, ஏவமேவ அகுஸலபக்கே² சித்தேகக்³க³தா ந ப³லவதீ ஹோதி. யதா² பன தஸ்மிம் டா²னே க⁴டேஹி உத³கம் ஆஸிஞ்சித்வா குதா³லேன க²னித்வா ஆகோடனமத்³த³னக⁴ட்டனானி கத்வா உபலித்தே ஆதா³ஸே விய சா²யா பஞ்ஞாயதி, வஸ்ஸஸதாதிக்கமேபி தம்முஹுத்தகதம் விய ஹோதி, ஏவமேவ குஸலபக்கே² சித்தேகக்³க³தா ப³லவதீ ஹோதி.

உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேன பவத்தஸ்ஸ விஸாஹாரஸ்ஸ படிபக்க²தோ அவிஸாஹாரோ. உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேனேவ க³ச்ச²ந்தம் சித்தம் விக்கி²பதி நாம. அயம் பன ததா²விதோ⁴ விக்கே²போ ந ஹோதீதி அவிக்கே²போ. உத்³த⁴ச்சவிசிகிச்சா²வஸேனேவ ச சித்தம் விஸாஹடம் நாம ஹோதி, இதோ சிதோ ச ஹரீயதி. அயம் பன ஏவம் அவிஸாஹடஸ்ஸ மானஸஸ்ஸ பா⁴வோதி அவிஸாஹடமானஸதா.

ஸமதோ²தி திவிதோ⁴ ஸமதோ² – சித்தஸமதோ², அதி⁴கரணஸமதோ², ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²தி. தத்த² அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸு சித்தேகக்³க³தா சித்தஸமதோ² நாம. தஞ்ஹி ஆக³ம்ம சித்தசலனம் சித்தவிப்ப²ந்தி³தம் ஸம்மதி வூபஸம்மதி, தஸ்மா ஸோ சித்தஸமதோ²தி வுச்சதி. ஸம்முகா²வினயாதி³ஸத்தவிதோ⁴ ஸமதோ² அதி⁴கரணஸமதோ² நாம. தஞ்ஹி ஆக³ம்ம தானி தானி அதி⁴கரணானி ஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தி, தஸ்மா ஸோ அதி⁴கரணஸமதோ²தி வுச்சதி. யஸ்மா பன ஸப்³பே³ ஸங்கா²ரா நிப்³பா³னம் ஆக³ம்ம ஸம்மந்தி வூபஸம்மந்தி, தஸ்மா தம் ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²தி வுச்சதி. இமஸ்மிம் அத்தே² சித்தஸமதோ² அதி⁴ப்பேதோ. ஸமாதி⁴லக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம். உத்³த⁴ச்சே ந கம்பதீதி ஸமாதி⁴ப³லம். ஸம்மாஸமாதீ⁴தி யாதா²வஸமாதி⁴ நிய்யானிகஸமாதி⁴ குஸலஸமாதி⁴.

12. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியனித்³தே³ஸே பு³த்³தா⁴தி³கு³ணானம் ஸத்³த³ஹனவஸேன ஸத்³தா⁴. பு³த்³தா⁴தீ³னி வா ரதனானி ஸத்³த³ஹதி பத்தியாயதீதி ஸத்³தா⁴. ஸத்³த³ஹனாதி ஸத்³த³ஹனாகாரோ. பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணே ஓகா³ஹதி, பி⁴ந்தி³த்வா விய அனுபவிஸதீதி ஓகப்பனா. பு³த்³தா⁴தீ³னம் கு³ணேஸு ஏதாய ஸத்தா அதிவிய பஸீத³ந்தி, ஸயம் வா அபி⁴ப்பஸீத³தீதி அபி⁴ப்பஸாதோ³. இதா³னி யஸ்மா ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியாதீ³னம் ஸமாஸபதா³னம் வஸேன அஞ்ஞஸ்மிம் பரியாயே ஆரத்³தே⁴ ஆதி³பத³ம் க³ஹேத்வாவ பத³பா⁴ஜனம் கரீயதி – அயம் அபி⁴த⁴ம்மே த⁴ம்மதா – தஸ்மா புன ஸத்³தா⁴தி வுத்தம். யதா² வா இத்தி²யா இந்த்³ரியம் இத்தி²ந்த்³ரியம், ந ததா² இத³ம். இத³ம் பன ஸத்³தா⁴வ இந்த்³ரியம் ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியந்தி. ஏவம் ஸமானாதி⁴கரணபா⁴வஞாபனத்த²ம்பி புன ஸத்³தா⁴தி வுத்தம். ஏவம் ஸப்³ப³பத³னித்³தே³ஸேஸு ஆதி³பத³ஸ்ஸ புன வசனே பயோஜனம் வேதி³தப்³ப³ம். அதி⁴மோக்க²லக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம். அஸத்³தி⁴யே ந கம்பதீதி ஸத்³தா⁴ப³லம்.

13. வீரியிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே சேதஸிகோதி இத³ம் வீரியஸ்ஸ நியமதோ சேதஸிகபா⁴வதீ³பனத்த²ம் வுத்தம். இத³ஞ்ஹி வீரியம் ‘‘யத³பி, பி⁴க்க²வே, காயிகம் வீரியம் தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, யத³பி சேதஸிகம் வீரியம் தத³பி வீரியஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி. இதிஹித³ம் உத்³தே³ஸம் க³ச்ச²தீ’’தி (ஸம். நி. 5.233) ஏவமாதீ³ஸு ஸுத்தேஸு சங்கமாதீ³னி கரோந்தஸ்ஸ உப்பன்னத்தா ‘காயிக’ந்தி வுச்சமானம்பி காயவிஞ்ஞாணம் விய காயிகம் நாம நத்தி², சேதஸிகமேவ பனேதந்தி த³ஸ்ஸேதும் ‘சேதஸிகோ’தி வுத்தம். வீரியாரம்போ⁴தி வீரியஸங்கா²தோ ஆரம்போ⁴. இமினா ஸேஸாரம்பே⁴ படிக்கி²பதி. அயஞ்ஹி ‘ஆரம்ப⁴’-ஸத்³தோ³ கம்மே ஆபத்தியம் கிரியாயம் வீரியே ஹிம்ஸாய விகோபனேதி அனேகேஸு அத்தே²ஸு ஆக³தோ.

‘‘யம்கிஞ்சி து³க்க²ம் ஸம்போ⁴தி, ஸப்³ப³ம் ஆரம்ப⁴பச்சயா;

ஆரம்பா⁴னம் நிரோதே⁴ன, நத்தி² து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ’’தி. (ஸு. நி. 749);

ஏத்த² ஹி கம்மம் ‘ஆரம்போ⁴’தி ஆக³தம். ‘‘ஆரம்ப⁴தி ச விப்படிஸாரீ ச ஹோதீ’’தி (அ. நி. 5.142; பு. ப. 191) ஏத்த² ஆபத்தி. ‘‘மஹாயஞ்ஞா மஹாரம்பா⁴ ந தே ஹோந்தி மஹப்ப²லா’’தி (அ. நி. 4.39; ஸம். நி. 1.120) ஏத்த² யூபுஸ்ஸாபனாதி³கிரியா. ‘‘ஆரம்ப⁴த² நிக்கமத² யுஞ்ஜத² பு³த்³த⁴ஸாஸனே’’தி (ஸம். நி. 1.185) ஏத்த² வீரியம். ‘‘ஸமணம் கோ³தமம் உத்³தி³ஸ்ஸ பாணம் ஆரப⁴ந்தீ’’தி (ம. நி. 2.51-52) ஏத்த² ஹிம்ஸா. ‘‘பீ³ஜகா³மபூ⁴தகா³மஸமாரம்பா⁴ படிவிரதோ ஹோதீ’’தி (தீ³. நி. 1.10; ம. நி. 1.293) ஏத்த² சே²த³னப⁴ஞ்ஜனாதி³கம் விகோபனம். இத⁴ பன வீரியமேவ அதி⁴ப்பேதம். தேனாஹ – ‘வீரியாரம்போ⁴தி வீரியஸங்கா²தோ ஆரம்போ⁴’தி. வீரியஞ்ஹி ஆரம்ப⁴னகவஸேன ஆரம்போ⁴தி வுச்சதி. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். கோஸஜ்ஜதோ நிக்க²மனவஸேன நிக்கமோ. பரம் பரம் டா²னம் அக்கமனவஸேன பரக்கமோ. உக்³க³ந்த்வா யமனவஸேன உய்யாமோ. ப்³யாயமனவஸேன வாயாமோ. உஸ்ஸாஹனவஸேன உஸ்ஸாஹோ. அதி⁴மத்துஸ்ஸாஹனவஸேன உஸ்ஸோள்ஹீ. தி²ரபா⁴வட்டே²ன தா²மோ. சித்தசேதஸிகானம் தா⁴ரணவஸேன அவிச்சே²த³தோ வா பவத்தனவஸேன குஸலஸந்தானம் தா⁴ரேதீதி தி⁴தி.

அபரோ நயோ – நிக்கமோ சேஸோ காமானம் பனுத³னாய, பரக்கமோ சேஸோ ப³ந்த⁴னச்சே²தா³ய, உய்யாமோ சேஸோ ஓக⁴னித்த²ரணாய, வாயாமோ சேஸோ பாரங்க³மனட்டே²ன, உஸ்ஸாஹோ சேஸோ புப்³ப³ங்க³மட்டே²ன, உஸ்ஸோள்ஹீ சேஸோ அதி⁴மத்தட்டே²ன, தா²மோ சேஸோ பலிகு⁴க்³கா⁴டனதாய, தி⁴தி சேஸோ அவட்டி²திகாரிதாயாதி.

‘‘காமம் தசோ ச ந்ஹாரு ச அட்டி² ச அவஸிஸ்ஸதூ’’தி (ம. நி. 2.184; ஸம். நி. 2.22, 237; அ. நி. 2.5; மஹானி. 196; சூளனி. க²க்³க³விஸாணஸுத்தனித்³தே³ஸ 154) ஏவம் பவத்திகாலே அஸிதி²லபரக்கமவஸேன அஸிதி²லபரக்கமதா; தி²ரபரக்கமோ, த³ள்ஹபரக்கமோதி அத்தோ². யஸ்மா பனேதம் வீரியம் குஸலகம்மகரணட்டா²னே ச²ந்த³ம் ந நிக்கி²பதி, து⁴ரம் ந நிக்கி²பதி, ந ஓதாரேதி, ந விஸ்ஸஜ்ஜேதி, அனோஸக்கிதமானஸதம் ஆவஹதி, தஸ்மா அனிக்கி²த்தச²ந்த³தா அனிக்கி²த்தது⁴ரதாதி வுத்தம். யதா² பன தஜ்ஜாதிகே உத³கஸம்பி⁴ன்னட்டா²னே து⁴ரவாஹகோ³ணம் க³ண்ஹதா²தி வத³ந்தி, ஸோ ஜண்ணுனா பூ⁴மிம் உப்பீளேத்வாபி து⁴ரம் வஹதி, பூ⁴மியம் பதிதும் ந தே³தி, ஏவமேவ வீரியம் குஸலகம்மகரணட்டா²னே து⁴ரம் உக்கி²பதி பக்³க³ண்ஹாதி, தஸ்மா து⁴ரஸம்பக்³கா³ஹோதி வுத்தம். பக்³க³ஹலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி வீரியிந்த்³ரியம். கோஸஜ்ஜே ந கம்பதீதி வீரியப³லம். யாதா²வனிய்யானிககுஸலவாயாமதாய ஸம்மாவாயாமோ.

14. ஸதிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே ஸரணகவஸேன ஸதி. இத³ம் ஸதியா ஸபா⁴வபத³ம். புனப்புனம் ஸரணதோ அனுஸ்ஸரணவஸேன அனுஸ்ஸதி. அபி⁴முக²ம் க³ந்த்வா விய ஸரணதோ படிஸரணவஸேன படிஸ்ஸதி. உபஸக்³க³வஸேன வா வட்³டி⁴தமத்தமேதம். ஸரணாகாரோ ஸரணதா. யஸ்மா பன ஸரணதாதி திண்ணம் ஸரணானம்பி நாமம், தஸ்மா தம் படிஸேதே⁴தும் புன ஸதிக்³க³ஹணம் கதம். ஸதிஸங்கா²தா ஸரணதாதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². ஸுதபரியத்தஸ்ஸ தா⁴ரணபா⁴வதோ தா⁴ரணதா. அனுபவிஸனஸங்கா²தேன ஓகா³ஹனட்டே²ன அபிலாபனபா⁴வோ அபிலாபனதா. யதா² ஹி லாபு³கடாஹாதீ³னி உத³கே ப்லவந்தி, ந அனுபவிஸந்தி, ந ததா² ஆரம்மணே ஸதி. ஆரம்மணஞ்ஹேஸா அனுபவிஸதி, தஸ்மா அபிலாபனதாதி வுத்தா. சிரகதசிரபா⁴ஸிதானம் அஸம்முஸ்ஸனபா⁴வதோ அஸம்முஸ்ஸனதா. உபட்டா²னலக்க²ணே ஜோதனலக்க²ணே ச இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம். ஸதிஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் ஸதிந்த்³ரியம். பமாதே³ ந கம்பதீதி ஸதிப³லம். யாதா²வஸதி நிய்யானிகஸதி குஸலஸதீதி ஸம்மாஸதி.

16. பஞ்ஞிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ பாகடகரணஸங்கா²தேன பஞ்ஞாபனட்டே²ன பஞ்ஞா. தேன தேன வா அனிச்சாதி³னா பகாரேன த⁴ம்மே ஜானாதீதிபி பஞ்ஞா. இத³மஸ்ஸா ஸபா⁴வபத³ம். பஜானனாகாரோ பஜானனா. அனிச்சாதீ³னி விசினாதீதி விசயோ. பவிசயோதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டி⁴தம். சதுஸச்சத⁴ம்மே விசினாதீதி த⁴ம்மவிசயோ. அனிச்சாதீ³னம் ஸல்லக்க²ணவஸேன ஸல்லக்க²ணா. ஸாயேவ புன உபஸக்³க³னானத்தேன உபலக்க²ணா பச்சுபலக்க²ணாதி வுத்தா. பண்டி³தஸ்ஸ பா⁴வோ பண்டி³ச்சம். குஸலஸ்ஸ பா⁴வோ கோஸல்லம். நிபுணஸ்ஸ பா⁴வோ நேபுஞ்ஞம். அனிச்சாதீ³னம் விபா⁴வனவஸேன வேப⁴ப்³யா. அனிச்சாதீ³னம் சிந்தனகவஸேன சிந்தா. யஸ்ஸ வா உப்பஜ்ஜதி தம் அனிச்சாதீ³னி சிந்தாபேதீதிபி சிந்தா. அனிச்சாதீ³னி உபபரிக்க²தீதி உபபரிக்கா². பூ⁴ரீதி பத²வியா நாமம். அயம்பி ஸண்ஹட்டே²ன வித்த²டட்டே²ன ச பூ⁴ரீ வியாதி பூ⁴ரீ. தேன வுத்தம் – ‘‘பூ⁴ரீ வுச்சதி பத²வீ. தாய பத²வீஸமாய வித்த²டாய விபுலாய பஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோதி பூ⁴ரிபஞ்ஞோதி (மஹானி. 27). அபிச பஞ்ஞாய ஏதம் அதி⁴வசனம் பூ⁴ரீ’’தி. பூ⁴தே அத்தே² ரமதீதிபி பூ⁴ரீ. அஸனி விய ஸிலுச்சயே கிலேஸே மேத⁴தி ஹிம்ஸதீதி மேதா⁴. கி²ப்பம் க³ஹணதா⁴ரணட்டே²ன வா மேதா⁴. யஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி தம் அத்தஹிதபடிபத்தியம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ச யாதா²வலக்க²ணபடிவேதே⁴ பரினேதீதி பரிணாயிகா. அனிச்சாதி³வஸேன த⁴ம்மே விபஸ்ஸதீதி விபஸ்ஸனா. ஸம்மா பகாரேஹி அனிச்சாதீ³னி ஜானாதீதி ஸம்பஜஞ்ஞம். உப்பத²படிபன்னே ஸிந்த⁴வே வீதி²ஆரோபனத்த²ம் பதோதோ³ விய உப்பதே² தா⁴வனகம் கூடசித்தம் வீதி²ஆரோபனத்த²ம் விஜ்ஜ²தீதி பதோதோ³ விய பதோதோ³. த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி இந்த்³ரியம். பஞ்ஞாஸங்கா²தம் இந்த்³ரியம் பஞ்ஞிந்த்³ரியம். அவிஜ்ஜாய ந கம்பதீதி பஞ்ஞாப³லம். கிலேஸச்சே²த³னட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஸத்த²ம் பஞ்ஞாஸத்த²ம். அச்சுக்³க³தட்டே²ன பஞ்ஞாவ பாஸாதோ³ பஞ்ஞாபாஸாதோ³.

ஆலோகனட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஆலோகோ பஞ்ஞாஆலோகோ. ஓபா⁴ஸனட்டே²ன பஞ்ஞாவ ஓபா⁴ஸோ பஞ்ஞாஓபா⁴ஸோ. பஜ்ஜோதனட்டே²ன பஞ்ஞாவ பஜ்ஜோதோ பஞ்ஞாபஜ்ஜோதோ. பஞ்ஞவதோ ஹி ஏகபல்லங்கேன நிஸின்னஸ்ஸ த³ஸஸஹஸ்ஸிலோகதா⁴து ஏகாலோகா ஏகோபா⁴ஸா ஏகபஜ்ஜோதா ஹோதி, தேனேதம் வுத்தம். இமேஸு பன தீஸு பதே³ஸு ஏகபதே³னபி ஏதஸ்மிம் அத்தே² ஸித்³தே⁴, யானி பனேதானி ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஆலோகா. கதமே சத்தாரோ? சந்தா³லோகோ ஸூரியாலோகோ அக்³யாலோகோ பஞ்ஞாலோகோ. இமே கோ², பி⁴க்க²வே, சத்தாரோ ஆலோகா. ஏதத³க்³க³ம், பி⁴க்க²வே, இமேஸம் சதுன்னம் ஆலோகானம் யதி³த³ம் பஞ்ஞாலோகோ’’. ததா² ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, ஓபா⁴ஸா…பே… சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, பஜ்ஜோதா’’தி (அ. நி. 4.144) ஸத்தானம் அஜ்ஜா²ஸயவஸேன ஸுத்தானி தே³ஸிதானி, தத³னுரூபேனேவ இதா⁴பி தே³ஸனா கதா. அத்தோ² ஹி அனேகேஹி ஆகாரேஹி விப⁴ஜ்ஜமானோ ஸுவிப⁴த்தோ ஹோதி. அஞ்ஞதா² ச அஞ்ஞோ பு³ஜ்ஜ²தி, அஞ்ஞதா² ச அஞ்ஞோதி.

ரதிகரணட்டே²ன பன ரதிதா³யகட்டே²ன ரதிஜனகட்டே²ன சித்தீகதட்டே²ன து³ல்லப⁴பாதுபா⁴வட்டே²ன அதுலட்டே²ன அனோமஸத்தபரிபோ⁴க³ட்டே²ன ச பஞ்ஞாவ ரதனம் பஞ்ஞாரதனம். ந தேன ஸத்தா முய்ஹந்தி, ஸயம் வா ஆரம்மணே ந முய்ஹதீதி அமோஹோ. த⁴ம்மவிசயபத³ம் வுத்தத்த²மேவ. கஸ்மா பனேதம் புன வுத்தந்தி? அமோஹஸ்ஸ மோஹபடிபக்க²பா⁴வதீ³பனத்த²ம். தேனேதம் தீ³பேதி – ய்வாயம் அமோஹோ ஸோ ந கேவலம் மோஹதோ அஞ்ஞோ த⁴ம்மோ, மோஹஸ்ஸ பன படிபக்கோ², த⁴ம்மவிசயஸங்கா²தோ அமோஹோ நாம இத⁴ அதி⁴ப்பேதோதி. ஸம்மாதி³ட்டீ²தி யாதா²வனிய்யானிககுஸலதி³ட்டி².

19. ஜீவிதிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே யோ தேஸம் அரூபீனம் த⁴ம்மானம் ஆயூதி தேஸம் ஸம்பயுத்தகானம் அரூபத⁴ம்மானம் யோ ஆயாபனட்டே²ன ஆயு, தஸ்மிஞ்ஹி ஸதி அரூபத⁴ம்மா அயந்தி க³ச்ச²ந்தி பவத்தந்தி, தஸ்மா ஆயூதி வுச்சதி. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். யஸ்மா பனேதே த⁴ம்மா ஆயுஸ்மிம்யேவ ஸதி திட்ட²ந்தி யபேந்தி யாபேந்தி இரியந்தி வத்தந்தி பாலயந்தி, தஸ்மா டி²தீதிஆதீ³னி வுத்தானி. வசனத்தோ² பனேத்த² – ஏதாய திட்ட²ந்தீதி டி²தி. யபேந்தீதி யபனா. ததா² யாபனா. ஏவம் பு³ஜ்ஜ²ந்தானம் பன வஸேன புரிமபதே³ ரஸ்ஸத்தம் கதம். ஏதாய இரியந்தீதி இரியனா. வத்தந்தீதி வத்தனா. பாலயந்தீதி பாலனா. ஜீவந்தி ஏதேனாதி ஜீவிதம். அனுபாலனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி ஜீவிதிந்த்³ரியம்.

30. ஹிரிப³லனித்³தே³ஸே யம் தஸ்மிம் ஸமயேதி யேன த⁴ம்மேன தஸ்மிம் ஸமயே. லிங்க³விபல்லாஸம் வா கத்வா யோ த⁴ம்மோ தஸ்மிம் ஸமயேதிபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஹிரியிதப்³பே³னாதி உபயோக³த்தே² கரணவசனம். ஹிரியிதப்³ப³யுத்தகம் காயது³ச்சரிதாதி³த⁴ம்மம் ஹிரியதி ஜிகு³ச்ச²தீதி அத்தோ². பாபகானந்தி லாமகானம். அகுஸலானம் த⁴ம்மானந்தி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தானம் த⁴ம்மானம். ஸமாபத்தியாதி இத³ம்பி உபயோக³த்தே² கரணவசனம். தேஸம் த⁴ம்மானம் ஸமாபத்திம் படிலாப⁴ம் ஸமங்கீ³பா⁴வம் ஹிரியதி ஜிகு³ச்ச²தீதி அத்தோ².

31. ஓத்தப்பப³லனித்³தே³ஸே ஓத்தப்பிதப்³பே³னாதி ஹேத்வத்தே² கரணவசனம். ஓத்தப்பிதப்³ப³யுத்தகேன ஓத்தப்பஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தேன காயது³ச்சரிதாதி³னா வுத்தப்பகாராய ச ஸமாபத்தியா ஓத்தப்பஸ்ஸ ஹேதுபூ⁴தாய ஓத்தப்பதி, பா⁴யதீதி அத்தோ².

32. அலோப⁴னித்³தே³ஸே அலுப்³ப⁴னகவஸேன அலோபோ⁴. ந லுப்³ப⁴தீதிபி அலோபோ⁴. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். அலுப்³ப⁴னாதி அலுப்³ப⁴னாகாரோ. லோப⁴ஸமங்கீ³ புக்³க³லோ லுப்³பி⁴தோ நாம. ந லுப்³பி⁴தோ அலுப்³பி⁴தோ. அலுப்³பி⁴தஸ்ஸ பா⁴வோ அலுப்³பி⁴தத்தம். ஸாராக³படிபக்க²தோ ந ஸாராகோ³தி அஸாராகோ³. அஸாரஜ்ஜனாதி அஸாரஜ்ஜனாகாரோ. அஸாரஜ்ஜிதஸ்ஸ பா⁴வோ அஸாரஜ்ஜிதத்தம். ந அபி⁴ஜ்ஜா²யதீதி அனபி⁴ஜ்ஜா². அலோபோ⁴ குஸலமூலந்தி அலோப⁴ஸங்கா²தம் குஸலமூலம். அலோபோ⁴ ஹி குஸலானம் த⁴ம்மானம் மூலம் பச்சயட்டே²னாதி குஸலமூலம். குஸலஞ்ச தம் பச்சயட்டே²ன மூலஞ்சாதிபி குஸலமூலம்.

33. அதோ³ஸனித்³தே³ஸே அது³ஸ்ஸனகவஸேன அதோ³ஸோ. ந து³ஸ்ஸதீதிபி அதோ³ஸோ. இத³மஸ்ஸ ஸபா⁴வபத³ம். அது³ஸ்ஸனாதி அது³ஸ்ஸனாகாரோ. அது³ஸ்ஸிதஸ்ஸ பா⁴வோ அது³ஸ்ஸிதத்தம். ப்³யாபாத³படிபக்க²தோ ந ப்³யாபாதோ³தி அப்³யாபாதோ³. கோத⁴து³க்க²படிபக்க²தோ ந ப்³யாபஜ்ஜோதி அப்³யாபஜ்ஜோ. அதோ³ஸஸங்கா²தம் குஸலமூலம் அதோ³ஸோ குஸலமூலம். தம் வுத்தத்த²மேவ.

40-41. காயபஸ்ஸத்³தி⁴னித்³தே³ஸாதீ³ஸு யஸ்மா காயோதி தயோ க²ந்தா⁴ அதி⁴ப்பேதா, தஸ்மா வேத³னாக்க²ந்த⁴ஸ்ஸாதிஆதி³ வுத்தம். பஸ்ஸம்ப⁴ந்தி ஏதாய தே த⁴ம்மா, விக³தத³ரதா² ப⁴வந்தி, ஸமஸ்ஸாஸப்பத்தாதி பஸ்ஸத்³தி⁴. து³தியபத³ம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். பஸ்ஸம்ப⁴னாதி பஸ்ஸம்ப⁴னாகாரோ. து³தியபத³ம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். பஸ்ஸத்³தி⁴ஸமங்கி³தாய படிப்பஸ்ஸம்பி⁴தஸ்ஸ க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸ பா⁴வோ படிப்பஸ்ஸம்பி⁴தத்தம். ஸப்³ப³பதே³ஹிபி திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் கிலேஸத³ரத²படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ ஏவ கதி²தா. து³தியனயேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ த³ரத²படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ கதி²தா.

42-43. லஹுதாதி லஹுதாகாரோ. லஹுபரிணாமதாதி லஹுபரிணாமோ ஏதேஸம் த⁴ம்மானந்தி லஹுபரிணாமா; தேஸம் பா⁴வோ லஹுபரிணாமதா; ஸீக⁴ம் ஸீக⁴ம் பரிவத்தனஸமத்த²தாதி வுத்தம் ஹோதி. அத³ந்த⁴னதாதி க³ருபா⁴வபடிக்கே²பவசனமேதம்; அபா⁴ரியதாதி அத்தோ². அவித்த²னதாதி மானாதி³கிலேஸபா⁴ரஸ்ஸ அபா⁴வேன அத²த்³த⁴தா. ஏவம் பட²மேன திண்ணம் க²ந்தா⁴னம் லஹுதாகாரோ கதி²தோ. து³தியேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ லஹுதாகாரோ கதி²தோ.

44-45. முது³தாதி முது³பா⁴வோ. மத்³த³வதாதி மத்³த³வம் வுச்சதி ஸினித்³த⁴ம், மட்ட²ம்; மத்³த³வஸ்ஸ பா⁴வோ மத்³த³வதா. அகக்க²ளதாதி அகக்க²ளபா⁴வோ. அகதி²னதாதி அகதி²னபா⁴வோ. இதா⁴பி புரிமனயேன திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், பச்சி²மனயேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ முது³தாகாரோவ கதி²தோ.

46-47. கம்மஞ்ஞதாதி கம்மனி ஸாது⁴தா; குஸலகிரியாய வினியோக³க்க²மதாதி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயம் ப்³யஞ்ஜனவஸேன வட்³டி⁴தம். பத³த்³வயேனாபி ஹி புரிமனயேன திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், பச்சி²மனயேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ கம்மனியாகாரோவ கதி²தோ.

48-49. பகு³ணதாதி பகு³ணபா⁴வோ, அனாதுரதா நிக்³கி³லானதாதி அத்தோ². ஸேஸபத³த்³வயம் ப்³யஞ்ஜனவஸேன வட்³டி⁴தம். இதா⁴பி புரிமனயேன திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், பச்சி²மனயேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ நிக்³கி³லானாகாரோவ கதி²தோ.

50-51. உஜுகதாதி உஜுகபா⁴வோ, உஜுகேனாகாரேன பவத்தனதாதி அத்தோ². உஜுகஸ்ஸ க²ந்த⁴த்தயஸ்ஸ விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ ச பா⁴வோ உஜுகதா. அஜிம்ஹதாதி கோ³முத்தவங்கபா⁴வபடிக்கே²போ. அவங்கதாதி சந்த³லேகா²வங்கபா⁴வபடிக்கே²போ. அகுடிலதாதி நங்க³லகோடிவங்கபா⁴வபடிக்கே²போ.

யோ ஹி பாபம் கத்வாவ ‘ந கரோமீ’தி பா⁴ஸதி, ஸோ க³ந்த்வா பச்சோஸக்கனதாய ‘கோ³முத்தவங்கோ’ நாம ஹோதி. யோ பாபம் கரோந்தோவ ‘பா⁴யாமஹம் பாபஸ்ஸா’தி பா⁴ஸதி, ஸோ யேபு⁴ய்யேன குடிலதாய ‘சந்த³லேகா²வங்கோ’ நாம ஹோதி. யோ பாபம் கரோந்தோவ ‘கோ பாபஸ்ஸ ந பா⁴யேய்யா’தி பா⁴ஸதி, ஸோ நாதிகுடிலதாய ‘நங்க³லகோடிவங்கோ’ நாம ஹோதி. யஸ்ஸ வா தீணிபி கம்மத்³வாரானி அஸுத்³தா⁴னி, ஸோ ‘கோ³முத்தவங்கோ’ நாம ஹோதி. யஸ்ஸ யானி கானிசி த்³வே, ஸோ ‘சந்த³லேகா²வங்கோ’ நாம. யஸ்ஸ யம்கிஞ்சி ஏகம், ஸோ ‘நங்க³லகோடிவங்கோ நாம.

தீ³க⁴பா⁴ணகா பனாஹு – ஏகச்சோ பி⁴க்கு² ஸப்³ப³வயே ஏகவீஸதியா அனேஸனாஸு, ச²ஸு ச அகோ³சரேஸு சரதி, அயம் ‘கோ³முத்தவங்கோ’ நாம. ஏகோ பட²மவயே சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பரிபூரேதி, லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ ஹோதி, மஜ்ஜி²மவயபச்சி²மவயேஸு புரிமஸதி³ஸோ, அயம் ‘சந்த³லேகா²வங்கோ’ நாம. ஏகோ பட²மவயே மஜ்ஜி²மவயேபி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் பூரேதி, லஜ்ஜீ குக்குச்சகோ ஸிக்கா²காமோ ஹோதி, பச்சி²மவயே புரிமஸதி³ஸோ. அயம் ‘நங்க³லகோடிவங்கோ’ நாம.

தஸ்ஸ கிலேஸவஸேன ஏவம் வங்கஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ பா⁴வோ ஜிம்ஹதா வங்கதா குடிலதாதி வுச்சதி. தாஸம் படிக்கே²பவஸேன அஜிம்ஹதாதி³கா வுத்தா. க²ந்தா⁴தி⁴ட்டா²னாவ தே³ஸனா கதா. க²ந்தா⁴னஞ்ஹி ஏதா அஜிம்ஹதாதி³கா, நோ புக்³க³லஸ்ஸாதி. ஏவம் ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி புரிமனயேன திண்ணம் க²ந்தா⁴னம், பச்சி²மனயேன விஞ்ஞாணக்க²ந்த⁴ஸ்ஸாதி அரூபீனம் த⁴ம்மானம் நிக்கிலேஸதாய உஜுதாகாரோவ கதி²தோதி வேதி³தப்³போ³.

இதா³னி ய்வாயம் யேவாபனாதி அப்பனாவாரோ வுத்தோ, தேன த⁴ம்முத்³தே³ஸவாரே த³ஸ்ஸிதானம் ‘யேவாபனகானம்’யேவ ஸங்கே²பதோ நித்³தே³ஸோ கதி²தோ ஹோதீதி.

நித்³தே³ஸவாரகதா² நிட்டி²தா.

ஏத்தாவதா புச்சா² ஸமயனித்³தே³ஸோ த⁴ம்முத்³தே³ஸோ அப்பனாதி உத்³தே³ஸவாரே சதூஹி பரிச்சே²தே³ஹி, புச்சா² ஸமயனித்³தே³ஸோ த⁴ம்முத்³தே³ஸோ அப்பனாதி நித்³தே³ஸவாரே சதூஹி பரிச்சே²தே³ஹீதி அட்ட²பரிச்சே²த³படிமண்டி³தோ த⁴ம்மவவத்தா²னவாரோ நிட்டி²தோவ ஹோதி.

கோட்டா²ஸவாரோ

58-120. இதா³னி தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே சத்தாரோ க²ந்தா⁴ ஹோந்தீதி ஸங்க³ஹவாரோ ஆரத்³தோ⁴. ஸோ உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸபடினித்³தே³ஸானம் வஸேன திவிதோ⁴ ஹோதி. தத்த² ‘தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே சத்தாரோ க²ந்தா⁴’தி ஏவமாதி³கோ உத்³தே³ஸோ. கதமே தஸ்மிம் ஸமயே சத்தாரோ க²ந்தா⁴’திஆதி³கோ நித்³தே³ஸோ. கதமோ தஸ்மிம் ஸமயே வேத³னாக்க²ந்தோ⁴திஆதி³கோ படினித்³தே³ஸோதி வேதி³தப்³போ³.

தத்த² உத்³தே³ஸவாரே சத்தாரோ க²ந்தா⁴திஆத³யோ தேவீஸதி கோட்டா²ஸா ஹோந்தி. தேஸம் ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³ – யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் பட²மம் மஹாகுஸலசித்தம் உப்பஜ்ஜதி, யே தஸ்மிம் ஸமயே சித்தங்க³வஸேன உப்பன்னா, ட²பேத்வா யேவாபனகே, பாளிஆருள்ஹா அதிரேகபண்ணாஸத⁴ம்மா, தே ஸப்³பே³பி ஸங்க³ய்ஹமானா ராஸட்டே²ன சத்தாரோவ க²ந்தா⁴ ஹோந்தி. ஹேட்டா² வுத்தேன ஆயதனட்டே²ன த்³வே ஆயதனானி ஹோந்தி. ஸபா⁴வட்டே²ன ஸுஞ்ஞதட்டே²ன நிஸ்ஸத்தட்டே²ன த்³வேவ தா⁴துயோ ஹோந்தி. பச்சயஸங்கா²தேன ஆஹாரட்டே²ன தயோவேத்த² த⁴ம்மா ஆஹாரா ஹோந்தி. அவஸேஸா நோ ஆஹாரா.

‘கிம் பனேதே அஞ்ஞமஞ்ஞம் வா தம்ஸமுட்டா²னரூபஸ்ஸ வா பச்சயா ந ஹோந்தீ’தி? ‘நோ ந ஹோந்தி. இமே பன ததா² ச ஹோந்தி, அஞ்ஞதா² சாதி ஸமானேபி பச்சயத்தே அதிரேகபச்சயா ஹோந்தி, தஸ்மா ஆஹாராதி வுத்தா. கத²ம்? ஏதேஸு ஹி ப²ஸ்ஸாஹாரோ, யேஸம் த⁴ம்மானம் அவஸேஸா சித்தசேதஸிகா பச்சயா ஹோந்தி, தேஸஞ்ச பச்சயோ ஹோதி, திஸ்ஸோ ச வேத³னா ஆஹரதி. மனோஸஞ்சேதனாஹாரோ தேஸஞ்ச பச்சயோ ஹோதி தயோ ச ப⁴வே ஆஹரதி. விஞ்ஞாணாஹாரோ தேஸஞ்ச பச்சயோ ஹோதி படிஸந்தி⁴னாமரூபஞ்ச ஆஹரதீ’தி. ‘நனு ச ஸோ விபாகோவ இத³ம் பன குஸலவிஞ்ஞாண’ந்தி? ‘கிஞ்சாபி குஸலவிஞ்ஞாணம், தம்ஸரிக்க²தாய பன விஞ்ஞாணாஹாரோ’த்வேவ வுத்தம். உபத்த²ம்ப⁴கட்டே²ன வா இமே தயோ ஆஹாராதி வுத்தா. இமே ஹி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம், கப³ளீகாராஹாரோ விய ரூபகாயஸ்ஸ, உபத்த²ம்ப⁴கபச்சயா ஹோந்தி. தேனேவ வுத்தம் – ‘‘அரூபினோ ஆஹாரா ஸம்பயுத்தகானம் த⁴ம்மானம் தம்ஸமுட்டா²னானஞ்ச ரூபானம் ஆஹாரபச்சயேன பச்சயோ’’தி (பட்டா². 1.1.15).

அபரோ நயோ – அஜ்ஜ²த்திகஸந்ததியா விஸேஸபச்சயத்தா கப³ளீகாராஹாரோ ச இமே ச தயோ த⁴ம்மா ஆஹாராதி வுத்தா. விஸேஸபச்சயோ ஹி கப³ளீகாராஹாரப⁴க்கா²னம் ஸத்தானம் ரூபகாயஸ்ஸ கப³ளீகாரோ ஆஹாரோ; நாமகாயே வேத³னாய ப²ஸ்ஸோ, விஞ்ஞாணஸ்ஸ மனோஸஞ்சேதனா, நாமரூபஸ்ஸ விஞ்ஞாணம். யதா²ஹ –

‘‘ஸேய்யதா²பி, பி⁴க்க²வே, அயம் காயோ ஆஹாரட்டி²திகோ, ஆஹாரம் படிச்ச திட்ட²தி, அனாஹாரோ நோ திட்ட²தி’’ (ஸம். நி. 5.183). ததா² ப²ஸ்ஸபச்சயா வேத³னா, ஸங்கா²ரபச்சயா விஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணபச்சயா நாமரூபந்தி (ஸம். நி. 2.1).

அதி⁴பதியட்டே²ன பன அட்டே²வ த⁴ம்மா இந்த்³ரியானி ஹோந்தி, ந அவஸேஸா. தேன வுத்தம் – அட்டி²ந்த்³ரியானி ஹோந்தீதி. உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன பஞ்சேவ த⁴ம்மா ஜா²னங்கா³னி ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – பஞ்சங்கி³கம் ஜா²னம் ஹோதீதி.

நிய்யானட்டே²ன ச ஹேத்வட்டே²ன ச பஞ்சேவ த⁴ம்மா மக்³க³ங்கா³னி ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – பஞ்சங்கி³கோ மக்³கோ³ ஹோதீதி. கிஞ்சாபி ஹி அட்ட²ங்கி³கோ அரியமக்³கோ³, லோகியசித்தே பன ஏகக்க²ணே திஸ்ஸோ விரதியோ ந லப்³ப⁴ந்தி, தஸ்மா பஞ்சங்கி³கோதி வுத்தோ. ‘நனு ச ‘‘யதா²க³தமக்³கோ³தி கோ², பி⁴க்கு², அரியஸ்ஸேதம் அட்ட²ங்கி³கஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 4.245) இமஸ்மிம் ஸுத்தே ‘யதே²வ லோகுத்தரமக்³கோ³ அட்ட²ங்கி³கோ, புப்³ப³பா⁴க³விபஸ்ஸனாமக்³கோ³பி ததே²வ அட்ட²ங்கி³கோ’தி யதா²க³தவசனேன இமஸ்ஸத்த²ஸ்ஸ தீ³பிதத்தா, லோகியமக்³கே³னாபி அட்ட²ங்கி³கேன ப⁴விதப்³ப³ந்தி? ந ப⁴விதப்³ப³ம். அயஞ்ஹி ஸுத்தந்திகதே³ஸனா நாம பரியாயதே³ஸனா. தேனாஹ – ‘‘புப்³பே³வ கோ² பனஸ்ஸ காயகம்மம் வசீகம்மம் ஆஜீவோ ஸுபரிஸுத்³தோ⁴ ஹோதீ’’தி (ம. நி. 3.431). அயம் பன நிப்பரியாயதே³ஸனா. லோகியசித்தஸ்மிஞ்ஹி திஸ்ஸோ விரதியோ ஏகக்க²ணே ந லப்³ப⁴ந்தி, தஸ்மா ‘பஞ்சங்கி³கோ’வ வுத்தோதி.

அகம்பியட்டே²ன பன ஸத்தேவ த⁴ம்மா ப³லானி ஹோந்தி. மூலட்டே²ன தயோவ த⁴ம்மா ஹேதூ. பு²ஸனட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ ப²ஸ்ஸோ. வேத³யிதட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ வேத³னா. ஸஞ்ஜானனட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ ஸஞ்ஞா. சேதயனட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ சேதனா. சித்தவிசித்தட்டே²ன ஏகோவ த⁴ம்மோ சித்தம். ராஸட்டே²ன சேவ வேத³யிதட்டே²ன ச ஏகோவ த⁴ம்மோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴. ராஸட்டே²ன ச ஸஞ்ஜானனட்டே²ன ச ஏகோவ த⁴ம்மோ ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. ராஸட்டே²ன ச அபி⁴ஸங்க²ரணட்டே²ன ச ஏகோவ த⁴ம்மோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴. ராஸட்டே²ன ச சித்தவிசித்தட்டே²ன ச ஏகோவ த⁴ம்மோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴. விஜானனட்டே²ன சேவ ஹேட்டா² வுத்தஆயதனட்டே²ன ச ஏகமேவ மனாயதனம். விஜானனட்டே²ன ச அதி⁴பதியட்டே²ன ச ஏகமேவ மனிந்த்³ரியம். விஜானனட்டே²ன ச ஸபா⁴வஸுஞ்ஞதனிஸ்ஸத்தட்டே²ன ச ஏகோவ த⁴ம்மோ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து நாம ஹோதி, ந அவஸேஸா. ட²பேத்வா பன சித்தம், யதா²வுத்தேன அத்தே²ன அவஸேஸா ஸப்³பே³பி த⁴ம்மா ஏகம் த⁴ம்மாயதனமேவ, ஏகா ச த⁴ம்மதா⁴துயேவ ஹோதீதி.

யே வா பன தஸ்மிம் ஸமயேதி இமினா பன அப்பனாவாரேன இதா⁴பி ஹேட்டா² வுத்தா யேவாபனகாவ ஸங்க³ஹிதா. யதா² ச இத⁴ ஏவம் ஸப்³ப³த்த². இதோ பரஞ்ஹி ஏத்தகம்பி ந விசாரயிஸ்ஸாம. நித்³தே³ஸபடினித்³தே³ஸவாரேஸு ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

ஸங்க³ஹவாரோ நிட்டி²தோ.

கோட்டா²ஸவாரோதிபி ஏதஸ்ஸேவ நாமம்.

ஸுஞ்ஞதவாரோ

121-145. இதா³னி தஸ்மிம் கோ² பன ஸமயே த⁴ம்மா ஹோந்தீதி ஸுஞ்ஞதவாரோ ஆரத்³தோ⁴. ஸோ உத்³தே³ஸனித்³தே³ஸவஸேன த்³விதா⁴ வவத்தி²தோ. தத்த² உத்³தே³ஸவாரே ‘த⁴ம்மா ஹோந்தீ’தி இமினா ஸத்³தி⁴ம் சதுவீஸதி கோட்டா²ஸா ஹோந்தி. ஸப்³ப³கோட்டா²ஸேஸு ச ‘சத்தாரோ த்³வே தயோ’தி க³ணனபரிச்சே²தோ³ ந வுத்தோ. கஸ்மா? ஸங்க³ஹவாரே பரிச்சி²ன்னத்தா. தத்த² பரிச்சி²ன்னத⁴ம்மாயேவ ஹி இதா⁴பி வுத்தா. ந ஹேத்த² ஸத்தோ வா பா⁴வோ வா அத்தா வா உபலப்³ப⁴தி. த⁴ம்மாவ ஏதே த⁴ம்மமத்தா அஸாரா அபரிணாயகாதி இமிஸ்ஸா ஸுஞ்ஞதாய தீ³பனத்த²ம் வுத்தா. தஸ்மா ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³ – யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் பட²மம் மஹாகுஸலசித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் ஸமயே சித்தங்க³வஸேன உப்பன்னா அதிரேகபண்ணாஸத⁴ம்மா ஸபா⁴வட்டே²ன த⁴ம்மா ஏவ ஹோந்தி. ந அஞ்ஞோ கோசி ஸத்தோ வா பா⁴வோ வா போஸோ வா புக்³க³லோ வா ஹோதீதி. ததா² ராஸட்டே²ன க²ந்தா⁴வ ஹோந்தீதி. ஏவம் புரிமனயேனேவ ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்த²யோஜனா வேதி³தப்³பா³. யஸ்மா பன ஜா²னதோ அஞ்ஞம் ஜா²னங்க³ம், மக்³க³தோ வா அஞ்ஞம் மக்³க³ங்க³ம் நத்தி², தஸ்மா இத⁴ ‘ஜா²னம் ஹோதி, மக்³கோ³ ஹோதி’ இச்சேவ வுத்தம். உபனிஜ்ஜா²யனட்டே²ன ஹி ஜா²னமேவ ஹேத்வட்டே²ன மக்³கோ³வ ஹோதி. ந அஞ்ஞோ கோசி ஸத்தோ வா பா⁴வோ வாதி. ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்த²யோஜனா காதப்³பா³. நித்³தே³ஸவாரோ உத்தானத்தோ²யேவாதி.

ஸுஞ்ஞதவாரோ நிட்டி²தோ.

நிட்டி²தா ச தீஹி மஹாவாரேஹி மண்டே³த்வா நித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ

பட²மசித்தஸ்ஸ அத்த²வண்ணனா.

து³தியசித்தம்

146. இதா³னி து³தியசித்தாதீ³னி த³ஸ்ஸேதும் புன ‘‘கதமே த⁴ம்மா’’திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தேஸு ஸப்³பே³ஸுபி பட²மசித்தே வுத்தனயேனேவ தயோ தயோ மஹாவாரா வேதி³தப்³பா³. ந கேவலஞ்ச மஹாவாரா ஏவ, பட²மசித்தே வுத்தஸதி³ஸானம் ஸப்³ப³பதா³னம் அத்தோ²பி வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. இதோ பரம்பி அபுப்³ப³பத³வண்ணனம்யேவ கரிஸ்ஸாம. இமஸ்மிம் தாவ து³தியசித்தனித்³தே³ஸே ஸஸங்கா²ரேனாதி இத³மேவ அபுப்³ப³ம். தஸ்ஸத்தோ² – ஸஹ ஸங்கா²ரேனாதி ஸஸங்கா²ரோ. தேன ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸஉபாயேன பச்சயக³ணேனாதி அத்தோ². யேன ஹி ஆரம்மணாதி³னா பச்சயக³ணேன பட²மம் மஹாசித்தம் உப்பஜ்ஜதி, தேனேவ ஸப்பயோகே³ன ஸஉபாயேன இத³ம் உப்பஜ்ஜதி.

தஸ்ஸேவம் உப்பத்தி வேதி³தப்³பா³ – இதே⁴கச்சோ பி⁴க்கு² விஹாரபச்சந்தே வஸமானோ சேதியங்க³ணஸம்மஜ்ஜனவேலாய வா தே²ருபட்டா²னவேலாய வா ஸம்பத்தாய, த⁴ம்மஸவனதி³வஸே வா ஸம்பத்தே ‘மய்ஹம் க³ந்த்வா பச்சாக³ச்ச²தோ அதிதூ³ரம் ப⁴விஸ்ஸதி, ந க³மிஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேத்வா புன சிந்தேதி – ‘பி⁴க்கு²ஸ்ஸ நாம சேதியங்க³ணம் வா தே²ருபட்டா²னம் வா த⁴ம்மஸவனம் வா அக³ந்தும் அஸாருப்பம், க³மிஸ்ஸாமீ’தி க³ச்ச²தி. தஸ்ஸேவம் அத்தனோ பயோகே³ன வா, பரேன வா வத்தாதீ³னம் அகரணே ச ஆதீ³னவம் கரணே ச ஆனிஸம்ஸம் த³ஸ்ஸேத்வா ஓவதி³யமானஸ்ஸ, நிக்³க³ஹவஸேனேவ வா ‘ஏஹி, இத³ம் கரோஹீ’தி காரியமானஸ்ஸ உப்பன்னம் குஸலசித்தம் ஸஸங்கா²ரேன பச்சயக³ணேன உப்பன்னம் நாம ஹோதீதி.

து³தியசித்தம்.

ததியசித்தம்

147-148. ததியே ஞாணேன விப்பயுத்தந்தி ஞாணவிப்பயுத்தம். இத³ம்பி ஹி ஆரம்மணே ஹட்ட²பஹட்ட²ம் ஹோதி பரிச்சி²ந்த³கஞாணம் பனேத்த² ந ஹோதி. தஸ்மா இத³ம் த³ஹரகுமாரகானம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா ‘அயம் தே²ரோ மய்ஹ’ந்தி வந்த³னகாலே, தேனேவ நயேன சேதியவந்த³னத⁴ம்மஸவனகாலாதீ³ஸு ச உப்பஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³ப³ம். பாளியம் பனேத்த² ஸத்தஸு டா²னேஸு பஞ்ஞா பரிஹாயதி. ஸேஸம் பாகதிகமேவாதி.

ததியசித்தம்.

சதுத்த²சித்தம்

149. சதுத்த²சித்தேபி ஏஸேவ நயோ. இத³ம் பன ஸஸங்கா²ரேனாதி வசனதோ யதா³ மாதாபிதரோ த³ஹரகுமாரகே ஸீஸே க³ஹேத்வா சேதியாதீ³னி வந்தா³பேந்தி தே ச அனத்தி²கா ஸமானாபி ஹட்ட²பஹட்டா²வ வந்த³ந்தி. ஏவரூபே காலே லப்³ப⁴தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

சதுத்த²சித்தம்.

பஞ்சமசித்தம்

150. பஞ்சமே உபேக்கா²ஸஹக³தந்தி உபேக்கா²வேத³னாய ஸம்பயுத்தம். இத³ஞ்ஹி ஆரம்மணே மஜ்ஜ²த்தம் ஹோதி. பரிச்சி²ந்த³கஞாணம் பனேத்த² ஹோதியேவ. பாளியம் பனேத்த² ஜா²னசதுக்கே உபேக்கா² ஹோதீதி இந்த்³ரியட்ட²கே உபேக்கி²ந்த்³ரியம் ஹோதீதி வத்வா ஸப்³பே³ஸம்பி வேத³னாதி³பதா³னம் நித்³தே³ஸே ஸாதாஸாதஸுக²து³க்க²படிக்கே²பவஸேன தே³ஸனம் கத்வா அது³க்க²மஸுக²வேத³னா கதி²தா. தஸ்ஸா மஜ்ஜ²த்தலக்க²ணே இந்த³த்தகரணவஸேன உபேக்கி²ந்த்³ரியபா⁴வோ வேதி³தப்³போ³. பத³படிபாடியா ச ஏகஸ்மிம் டா²னே பீதி பரிஹீனா. தஸ்மா சித்தங்க³வஸேன பாளிஆருள்ஹா பஞ்சபண்ணாஸேவ த⁴ம்மா ஹோந்தி. தேஸம் வஸேன ஸப்³ப³கோட்டா²ஸேஸு ஸப்³ப³வாரேஸு ச வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

பஞ்சமசித்தம்.

ச²ட்ட²சித்தாதி³

156-9. ச²ட்ட²ஸத்தமஅட்ட²மானி து³தியததியசதுத்தே²ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி. கேவலஞ்ஹி இமேஸு வேத³னாபரிவத்தனஞ்சேவ பீதிபரிஹானஞ்ச ஹோதி. ஸேஸம் ஸத்³தி⁴ம் உப்பத்தினயேன தாதி³ஸமேவ. கருணாமுதி³தா பரிகம்மகாலேபி ஹி இமேஸம் உப்பத்தி மஹாஅட்ட²கதா²யம் அனுஞ்ஞாதா ஏவ. இமானி அட்ட² காமாவசரகுஸலசித்தானி நாம.

புஞ்ஞகிரியவத்தா²தி³கதா²

தானி ஸப்³பா³னிபி த³ஸஹி புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஹி தீ³பேதப்³பா³னி. கத²ம்? தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து², ஸீலமயம்… பா⁴வனாமயம்… அபசிதிஸஹக³தம்… வேய்யாவச்சஸஹக³தம்… பத்தானுப்பதா³னம்… அப்³ப⁴னுமோத³னம்… தே³ஸனாமயம்… ஸவனமயம்… தி³ட்டி²ஜுகம்மம் புஞ்ஞகிரியவத்தூ²தி இமானி த³ஸ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி நாம. தத்த² தா³னமேவ தா³னமயம். புஞ்ஞகிரியா ச ஸா தேஸம் தேஸம் ஆனிஸம்ஸானம் வத்து² சாதி புஞ்ஞகிரியவத்து². ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² சீவராதீ³ஸு சதூஸு பச்சயேஸு, ரூபாதீ³ஸு வா ச²ஸு ஆரம்மணேஸு, அன்னாதீ³ஸு வா த³ஸஸு தா³னவத்தூ²ஸு, தம் தம் தே³ந்தஸ்ஸ தேஸம் தேஸம் உப்பாத³னதோ பட்டா²ய புப்³ப³பா⁴கே³, பரிச்சாக³காலே, பச்சா² ஸோமனஸ்ஸசித்தேன அனுஸ்ஸரணகாலே சாதி தீஸு காலேஸு பவத்தா சேதனா ‘தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம.

பஞ்சஸீலம் அட்ட²ஸீலம் த³ஸஸீலம் ஸமாதி³யந்தஸ்ஸ, ‘பப்³ப³ஜிஸ்ஸாமீ’தி விஹாரம் க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ, பப்³ப³ஜந்தஸ்ஸ, ‘மனோரத²ம் மத்த²கம் பாபேத்வா பப்³ப³ஜிதோ வத’ம்ஹி, ‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’தி ஆவஜ்ஜேந்தஸ்ஸ, பாதிமோக்க²ம் ஸம்வரந்தஸ்ஸ, சீவராத³யோ பச்சயே பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ, ஆபாத²க³தேஸு ரூபாதீ³ஸு சக்கு²த்³வாராதீ³னி ஸம்வரந்தஸ்ஸ, ஆஜீவம் ஸோதே⁴ந்தஸ்ஸ ச பவத்தா சேதனா ‘ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம.

படிஸம்பி⁴தா³யம் வுத்தேன விபஸ்ஸனாமக்³கே³ன சக்கு²ம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ பா⁴வேந்தஸ்ஸ…பே… மனம்… ரூபே…பே… த⁴ம்மே… சக்கு²விஞ்ஞாணம்…பே… மனோவிஞ்ஞாணம்,… சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸம்…பே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸம், சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம்…பே… மனோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் வேத³னம், …பே… ரூபஸஞ்ஞம்…பே… ஜராமரணம் அனிச்சதோ து³க்க²தோ அனத்ததோ பா⁴வேந்தஸ்ஸ பவத்தா சேதனா, அட்ட²திம்ஸாய வா ஆரம்மணேஸு அப்பனம் அப்பத்தா ஸப்³பா³பி சேதனா ‘பா⁴வனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம.

மஹல்லகம் பன தி³ஸ்வா பச்சுக்³க³மனபத்தசீவரபடிக்³க³ஹணஅபி⁴வாத³னமக்³க³ஸம்பதா³னாதி³வஸேன ‘அபசிதிஸஹக³தம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

வுட்³ட⁴தரானம் வத்தப்படிபத்திகரணவஸேன கா³மம் பிண்டா³ய பவிட்ட²ம் பி⁴க்கு²ம் தி³ஸ்வா பத்தம் க³ஹேத்வா கா³மே பி⁴க்க²ம் ஸமாத³பேத்வா உபஸம்ஹரணவஸேன, ‘க³ச்ச² பி⁴க்கூ²னம் பத்தம் ஆஹரா’தி ஸுத்வா வேகே³ன க³ந்த்வா பத்தாஹரணாதி³வஸேன ச காயவேய்யாவடிககாலே ‘வேய்யாவச்சஸஹக³தம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

தா³னம் த³த்வா க³ந்தா⁴தீ³ஹி பூஜம் கத்வா ‘அஸுகஸ்ஸ நாம பத்தி ஹோதூ’தி வா, ‘ஸப்³ப³ஸத்தானம் ஹோதூ’தி வா பத்திம் த³த³தோ ‘பத்தானுப்பதா³னம்’ வேதி³தப்³ப³ம். கிம் பனேவம் பத்திம் த³த³தோ புஞ்ஞக்க²யோ ஹோதீதி? ந ஹோதி. யதா² பன ஏகம் தீ³பம் ஜாலேத்வா ததோ தீ³பஸஹஸ்ஸம் ஜாலேந்தஸ்ஸ பட²மதீ³போ கீ²ணோதி ந வத்தப்³போ³; புரிமாலோகேன பன ஸத்³தி⁴ம் பச்சி²மாலோகோ ஏகதோ ஹுத்வா அதிமஹா ஹோதி. ஏவமேவ பத்திம் த³த³தோ பரிஹானி நாம நத்தி². வுட்³டி⁴யேவ பன ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

பரேஹி தி³ன்னாய பத்தியா வா அஞ்ஞாய வா புஞ்ஞகிரியாய ‘ஸாது⁴ ஸாதூ⁴’தி அனுமோத³னவஸேன ‘அப்³ப⁴னுமோத³னம்’ வேதி³தப்³ப³ம்.

ஏகோ ‘ஏவம் மம் த⁴ம்மகதி²கோதி மம் ஜானிஸ்ஸந்தீ’தி இச்சா²ய ட²த்வா லாப⁴க³ருகோ ஹுத்வா தே³ஸேதி, தம் ந மஹப்ப²லம். ஏகோ அத்தனோ பகு³ணம் த⁴ம்மம் அபச்சாஸீஸமானோ விமுத்தாயதனஸீஸேன பரேஸம் தே³ஸேதி, இத³ம் ‘தே³ஸனாமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம.

ஏகோ ஸுணந்தோ ‘இதி மம் ஸத்³தோ⁴தி ஜானிஸ்ஸந்தீ’தி ஸுணாதி, தம் ந மஹப்ப²லம். ஏகோ ‘ஏவம் மே மஹப்ப²லம் ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ஹிதப²ரணேன முது³சித்தேன த⁴ம்மம் ஸுணாதி, இத³ம் ‘ஸவனமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம.

தி³ட்டி²ம் உஜும் கரோந்தஸ்ஸ ‘தி³ட்டி²ஜுகம்மம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம. தீ³க⁴பா⁴ணகா பனாஹு – ‘தி³ட்டி²ஜுகம்மம் ஸப்³பே³ஸம் நியமலக்க²ணம், யம்கிஞ்சி புஞ்ஞம் கரோந்தஸ்ஸ ஹி தி³ட்டி²யா உஜுகபா⁴வேனேவ மஹப்ப²லம் ஹோதீ’தி.

ஏதேஸு பன புஞ்ஞகிரியவத்தூ²ஸு தா³னமயம் தாவ ‘தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தா³னம் த³த³தோ உப்பஜ்ஜதி, ‘தி³ன்னம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் புப்³ப³சேதனம் முஞ்சனசேதனம் அபரசேதனந்தி திஸ்ஸோபி சேதனா ஏகதோ கத்வா ‘தா³னமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம ஹோதி. ஸீலமயம்பி ‘ஸீலம் பூரேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, ஸீலபூரணகாலே உப்பஜ்ஜதி, ‘பூரிதம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. தா ஸப்³பா³பி ஏகதோ கத்வா ‘ஸீலமயம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம ஹோதி…பே… தி³ட்டி²ஜுகம்மம்பி ‘தி³ட்டி²ம் உஜுகம் கரிஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, தி³ட்டி²ம் உஜும் கரோந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, ‘தி³ட்டி² மே உஜுகா கதா’தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி. தா ஸப்³பா³பி ஏகதோ கத்வா ‘தி³ட்டி²ஜுகம்மம் புஞ்ஞகிரியவத்து²’ நாம ஹோதி.

ஸுத்தே பன தீணியேவ புஞ்ஞகிரியவத்தூ²னி ஆக³தானி. தேஸு இதரேஸம்பி ஸங்க³ஹோ வேதி³தப்³போ³. அபசிதிவேய்யாவச்சானி ஹி ஸீலமயே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி. பத்தானுப்பதா³னஅப்³ப⁴னுமோத³னானி தா³னமயே. தே³ஸனாஸவனதி³ட்டி²ஜுகம்மானி பா⁴வனாமயே. யே பன ‘தி³ட்டி²ஜுகம்மம் ஸப்³பே³ஸம் நியமலக்க²ண’ந்தி வத³ந்தி தேஸம் தம் தீஸுபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி. ஏவமேதானி ஸங்கே²பதோ தீணி ஹுத்வா வித்தா²ரதோ த³ஸ ஹோந்தி.

தேஸு ‘தா³னம் த³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோ அட்ட²ன்னம் காமாவசரகுஸலசித்தானம் அஞ்ஞதரேனேவ சிந்தேதி; த³த³மானோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன தே³தி; ‘தா³னம் மே தி³ன்ன’ந்தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘ஸீலம் பூரேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி; ஸீலம் பூரேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பூரேதி, ‘ஸீலம் மே பூரித’ந்தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘பா⁴வனம் பா⁴வேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி; பா⁴வேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பா⁴வேதி; ‘பா⁴வனா மே பா⁴விதா’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி.

‘ஜேட்டா²பசிதிகம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி, கரோந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன கரோதி, ‘கதம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘காயவேய்யாவடிககம்மம் கரிஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி, கரோந்தோபி, ‘கதம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘பத்திம் த³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி, த³த³ந்தோபி, ‘தி³ன்னம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி, ‘பத்திம் வா ஸேஸகுஸலம் வா அனுமோதி³ஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி; அனுமோத³ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன அனுமோத³தி, ‘அனுமோதி³தம் மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘த⁴ம்மம் தே³ஸேஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி, தே³ஸேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன தே³ஸேதி, ‘தே³ஸிதோ மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘த⁴ம்மம் ஸோஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி, ஸுணந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன ஸுணாதி, ‘ஸுதோ மே’தி பச்சவேக்க²ந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி. ‘தி³ட்டி²ம் உஜுகம் கரிஸ்ஸாமீ’தி சிந்தேந்தோபி தேஸம்யேவ அஞ்ஞதரேன சிந்தேதி, உஜும் கரோந்தோ பன சதுன்னம் ஞாணஸம்பயுத்தானம் அஞ்ஞதரேன கரோதி, ‘தி³ட்டி² மே உஜுகா கதா’தி பச்சவேக்க²ந்தோ அட்ட²ன்னம் அஞ்ஞதரேன பச்சவேக்க²தி.

இமஸ்மிம் டா²னே சத்தாரி அனந்தாநி நாம க³ஹிதானி. சத்தாரி ஹி அனந்தானி – ஆகாஸோ அனந்தோ, சக்கவாளானி அனந்தானி, ஸத்தனிகாயோ அனந்தோ, பு³த்³த⁴ஞ்ஞாணம் அனந்தம். ஆகாஸஸ்ஸ ஹி புரத்தி²மாய தி³ஸாய வா பச்சி²முத்தரத³க்கி²ணாஸு வா ஏத்தகானி வா யோஜனஸதானி ஏத்தகானி வா யோஜனஸஹஸ்ஸானீதி பரிச்சே²தோ³ நத்தி². ஸினேருமத்தம்பி அயோகூடம் பத²விம் த்³விதா⁴ கத்வா ஹேட்டா² கி²த்தம் ப⁴ஸ்ஸேதே²வ, நோ பதிட்ட²ம் லபே⁴த², ஏவம் ஆகாஸம் அனந்தம் நாம.

சக்கவாளானம்பி ஸதேஹி வா ஸஹஸ்ஸேஹி வா பரிச்சே²தோ³ நத்தி². ஸசேபி ஹி அகனிட்ட²ப⁴வனே நிப்³ப³த்தா, த³ள்ஹதா²மத⁴னுக்³க³ஹஸ்ஸ லஹுகேன ஸரேன திரியம் தாலச்சா²யம் அதிக்கமனமத்தேன காலேன சக்கவாளஸதஸஹஸ்ஸம் அதிக்கமனஸமத்தே²ன ஜவேன ஸமன்னாக³தா சத்தாரோ மஹாப்³ரஹ்மானோ ‘சக்கவாளபரியந்தம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’தி தேன ஜவேன தா⁴வேய்யும், சக்கவாளபரியந்தம் அதி³ஸ்வாவ பரினிப்³பா³யேய்யும், ஏவம் சக்கவாளானி அனந்தானி நாம.

ஏத்தகேஸு பன சக்கவாளேஸு உத³கட்ட²கத²லட்ட²கஸத்தானம் பமாணம் நத்தி². ஏவம் ஸத்தனிகாயோ அனந்தோ நாம. ததோபி பு³த்³த⁴ஞாணம் அனந்தமேவ.

ஏவம் அபரிமாணேஸு சக்கவாளேஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் காமாவசரஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஞாணஸம்பயுத்தஅஸங்கா²ரிககுஸலசித்தானி ஏகஸ்ஸ ப³ஹூனி உப்பஜ்ஜந்தி. ப³ஹூனம்பி ப³ஹூனி உப்பஜ்ஜந்தி. தானி ஸப்³பா³னிபி காமாவசரட்டே²ன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தட்டே²ன ஞாணஸம்பயுத்தட்டே²ன அஸங்கா²ரிகட்டே²ன ஏகத்தம் க³ச்ச²ந்தி. ஏகமேவ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் திஹேதுகம் அஸங்கா²ரிகம் மஹாசித்தம் ஹோதி. ததா² ஸஸங்கா²ரிகம் மஹாசித்தம்…பே… ததா² உபேக்கா²ஸஹக³தம் ஞாணவிப்பயுத்தம் த்³விஹேதுகம் ஸஸங்கா²ரிகசித்தந்தி. ஏவம் ஸப்³பா³னிபி அபரிமாணேஸு சக்கவாளேஸு அபரிமாணானம் ஸத்தானம் உப்பஜ்ஜமானானி காமாவசரகுஸலசித்தானி ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ மஹாதுலாய துலயமானோ விய, தும்பே³ பக்கி²பித்வா மினமானோ விய, ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணேன பரிச்சி²ந்தி³த்வா ‘அட்டே²வேதானீ’தி ஸரிக்க²ட்டே²ன அட்டே²வ கோட்டா²ஸே கத்வா த³ஸ்ஸேஸி.

புன இமஸ்மிம் டா²னே ச²ப்³பி³தே⁴ன புஞ்ஞாயூஹனம் நாம க³ஹிதம். புஞ்ஞஞ்ஹி அத்தி² ஸயம்காரம் அத்தி² பரம்காரம், அத்தி² ஸாஹத்தி²கம் அத்தி² ஆணத்திகம், அத்தி² ஸம்பஜானகதம் அத்தி² அஸம்பஜானகதந்தி.

தத்த² அத்தனோ த⁴ம்மதாய கதம் ‘ஸயம்காரம்’ நாம. பரம் கரோந்தம் தி³ஸ்வா கதம் ‘பரம்காரம்’ நாம. ஸஹத்தே²ன கதம் ‘ஸாஹத்தி²கம்’ நாம. ஆணாபேத்வா காரிதம் ‘ஆணத்திகம்’ நாம. கம்மஞ்ச ப²லஞ்ச ஸத்³த³ஹித்வா கதம் ‘ஸம்பஜானகதம்’ நாம. கம்மம்பி ப²லம்பி அஜானித்வா கதம் ‘அஸம்பஜானகதம்’ நாம. தேஸு ஸயம்காரம் கரோந்தோபி இமேஸம் அட்ட²ன்னம் குஸலசித்தானம் அஞ்ஞதரேனேவ கரோதி. பரம்காரம் கரோந்தோபி, ஸஹத்தே²ன கரோந்தோபி, ஆணாபேத்வா கரோந்தோபி இமேஸம் அட்ட²ன்னம் குஸலசித்தானம் அஞ்ஞதரேனேவ கரோதி. ஸம்பஜானகரணம் பன சதூஹி ஞாணஸம்பயுத்தேஹி ஹோதி. அஸம்பஜானகரணம் சதூஹி ஞாணவிப்பயுத்தேஹி.

அபராபி இமஸ்மிம் டா²னே சதஸ்ஸோ த³க்கி²ணாவிஸுத்³தி⁴யோ க³ஹிதா – பச்சயானம் த⁴ம்மிகதா, சேதனாமஹத்தம், வத்து²ஸம்பத்தி, கு³ணாதிரேகதாதி. தத்த² த⁴ம்மேன ஸமேன உப்பன்னா பச்சயா ‘த⁴ம்மிகா’ நாம. ஸத்³த³ஹித்வா ஓகப்பேத்வா த³த³தோ பன ‘சேதனாமஹத்தம்’ நாம ஹோதி. கீ²ணாஸவபா⁴வோ ‘வத்து²ஸம்பத்தி’ நாம. கீ²ணாஸவஸ்ஸேவ நிரோதா⁴ வுட்டி²தபா⁴வோ ‘கு³ணாதிரேகதா’ நாம. இமானி சத்தாரி ஸமோதா⁴னேத்வா தா³தும் ஸக்கோந்தஸ்ஸ காமாவசரம் குஸலம் இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே விபாகம் தே³தி. புண்ணகஸேட்டி²காகவலியஸுமனமாலாகாராதீ³னம் (த⁴. ப. அட்ட². 2.225 புண்ணதா³ஸீவத்து²) (த⁴. ப. அட்ட². 1.67 ஸுமனமாலாகாரவத்து²) விய.

ஸங்கே²பதோ பனேதம் ஸப்³ப³ம்பி காமாவசரகுஸலசித்தம் ‘சித்த’ந்தி கரித்வா சித்தவிசித்தட்டே²ன ஏகமேவ ஹோதி. வேத³னாவஸேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் உபேக்கா²ஸஹக³தந்தி து³வித⁴ம் ஹோதி. ஞாணவிப⁴த்திதே³ஸனாவஸேன சதுப்³பி³த⁴ம் ஹோதி. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் அஸங்கா²ரிகம் மஹாசித்தஞ்ஹி உபேக்கா²ஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் அஸங்கா²ரிகம் மஹாசித்தஞ்ச ஞாணஸம்பயுத்தட்டே²ன அஸங்கா²ரிகட்டே²ன ச ஏகமேவ ஹோதி. ததா² ஞாணஸம்பயுத்தம் ஸஸங்கா²ரிகம், ஞாணவிப்பயுத்தம் அஸங்கா²ரிகம், ஞாணவிப்பயுத்தம் ஸஸங்கா²ரிகஞ்சாதி. ஏவம் ஞாணவிப⁴த்திதே³ஸனாவஸேன சதுப்³பி³தே⁴ பனேதஸ்மிம் அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரவிப⁴த்திதோ சத்தாரி அஸங்கா²ரிகானி சத்தாரி ஸஸங்கா²ரிகானீதி அட்டே²வ குஸலசித்தானி ஹோந்தி. தானி யாதா²வதோ ஞத்வா ப⁴க³வா ஸப்³ப³ஞ்ஞூ க³ணீவரோ முனிஸேட்டோ² ஆசிக்க²தி தே³ஸேதி பஞ்ஞபேதி பட்ட²பேதி விவரதி விப⁴ஜதி உத்தானீகரோதீதி.

அட்ட²ஸாலினியா த⁴ம்மஸங்க³ஹட்ட²கதா²ய

காமாவசரகுஸலனித்³தே³ஸோ ஸமத்தோ.