கிரியாப்³யாகதவண்ணனா

மனோதா⁴துசித்தம்

566. இதா³னி கிரியாப்³யாகதம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா அப்³யாகதாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கிரியாதி கரணமத்தம். ஸப்³பே³ஸுயேவ ஹி கிரியசித்தேஸு யம் ஜவனபா⁴வம் அப்பத்தம் தம் வாதபுப்ப²ம் விய. யம் ஜவனபா⁴வப்பத்தம் தம் சி²ன்னமூலகருக்க²புப்ப²ம் விய அப²லம் ஹோதி, தம்தம் கிச்சஸாத⁴னவஸேன பவத்தத்தா பன கரணமத்தமேவ ஹோதி. தஸ்மா கிரியாதி வுத்தம். நேவகுஸலானாகுஸலாதிஆதீ³ஸு குஸலமூலஸங்கா²தஸ்ஸ குஸலஹேதுனோ அபா⁴வா ‘நேவகுஸலா’; அகுஸலமூலஸங்கா²தஸ்ஸ அகுஸலஹேதுனோ அபா⁴வா ‘நேவஅகுஸலா’; யோனிஸோமனஸிகாரஅயோனிஸோமனஸிகாரஸங்கா²தானம்பி குஸலாகுஸலபச்சயானம் அபா⁴வா ‘நேவகுஸலானாகுஸலா’. குஸலாகுஸலஸங்கா²தஸ்ஸ ஜனகஹேதுனோ அபா⁴வா நேவகம்மவிபாகா.

இதா⁴பி சித்தஸ்ஸேகக்³க³தானித்³தே³ஸே பவத்திட்டி²திமத்தமேவ லப்³ப⁴தி. த்³வே பஞ்சவிஞ்ஞாணானி, திஸ்ஸோ மனோதா⁴துயோ, திஸ்ஸோ மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயோ, விசிகிச்சா²ஸஹக³தந்தி இமேஸு ஸத்தரஸஸு சித்தேஸு து³ப்³ப³லத்தா ஸண்டி²தி அவட்டி²திஆதீ³னி ந லப்³ப⁴ந்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் விபாகமனோதா⁴துனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம், அஞ்ஞத்ர உப்பத்திட்டா²னா. தஞ்ஹி சித்தம் பஞ்சவிஞ்ஞாணானந்தரம் உப்பஜ்ஜதி. இத³ம் பன பஞ்சத்³வாரே வளஞ்ஜனகப்பவத்திகாலே ஸப்³பே³ஸம் புரே உப்பஜ்ஜதி. கத²ம்? சக்கு²த்³வாரே தாவ இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தஅனிட்ட²அனிட்ட²மஜ்ஜ²த்தேஸு ரூபாரம்மணேஸு யேன கேனசி பஸாதே³ க⁴ட்டிதே தம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா ஆவஜ்ஜனவஸேன புரேசாரிகம் ஹுத்வா ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டயமானம் உப்பஜ்ஜதி. ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோதி.

கிரியமனோதா⁴துசித்தம் நிட்டி²தம்.

கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துசித்தானி

568. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து உப்பன்னா ஹோதி…பே… ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாதி, இத³ம் சித்தம் அஞ்ஞேஸம் அஸாதா⁴ரணம். கீ²ணாஸவஸ்ஸேவ பாடிபுக்³க³லிகம். ச²ஸு த்³வாரேஸு லப்³ப⁴தி. சக்கு²த்³வாரே ஹி பதா⁴னஸாருப்பம் டா²னம் தி³ஸ்வா கீ²ணாஸவோ இமினா சித்தேன ஸோமனஸ்ஸிதோ ஹோதி. ஸோதத்³வாரே ப⁴ண்ட³பா⁴ஜனீயட்டா²னம் பத்வா மஹாஸத்³த³ம் கத்வா லுத்³த⁴லுத்³தே⁴ஸு க³ண்ஹந்தேஸு ‘ஏவரூபா நாம மே லோலுப்பதண்ஹா பஹீனா’தி இமினா சித்தேன ஸோமனஸ்ஸிதோ ஹோதி. கா⁴னத்³வாரே க³ந்தே⁴ஹி வா புப்பே²ஹி வா சேதியம் பூஜேந்தோ இமினா சித்தேன ஸோமனஸ்ஸிதோ ஹோதி. ஜிவ்ஹாத்³வாரே ரஸஸம்பன்னம் பிண்ட³பாதம் லத்³தா⁴ பா⁴ஜேத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜந்தோ ‘ஸாரணீயத⁴ம்மோ வத மே பூரிதோ’தி இமினா சித்தேன ஸோமனஸ்ஸிதோ ஹோதி. காயத்³வாரே அபி⁴ஸமாசாரிகவத்தம் கரோந்தோ ‘காயத்³வாரே மே வத்தம் பூரித’ந்தி இமினா சித்தேன ஸோமனஸ்ஸிதோ ஹோதி. ஏவம் தாவ பஞ்சத்³வாரே லப்³ப⁴தி.

மனோத்³வாரே பன அதீதானாக³தமாரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜதி. ஜோதிபாலமாணவ(ம. நி. 2.282 ஆத³யோ) மக்³க⁴தே³வராஜ(ம. நி. 2.308 ஆத³யோ) கண்ஹதாபஸாதி³காலஸ்மிஞ்ஹி (ஜா. 1.10.11 ஆத³யோ) கதம் காரணம் ஆவஜ்ஜேத்வா ததா²க³தோ ஸிதம் பாத்வாகாஸி. தம் பன புப்³பே³னிவாஸஞாணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணானம் கிச்சம். தேஸம் பன த்³வின்னம் ஞாணானம் சிண்ணபரியந்தே இத³ம் சித்தம் ஹாஸயமானம் உப்பஜ்ஜதி. அனாக³தே ‘தந்திஸ்ஸரோ முதி³ங்க³ஸ்ஸரோ பச்சேகபு³த்³தோ⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ஸிதம் பாத்வாகாஸி. தம்பி அனாக³தம்ஸஞாணஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணானம் கிச்சம். தேஸம் பன த்³வின்ன ஞாணானம் சிண்ணபரியந்தே இத³ம் சித்தம் ஹாஸயமானம் உப்பஜ்ஜதி.

நித்³தே³ஸவாரே பனஸ்ஸ ஸேஸஅஹேதுகசித்தேஹி ப³லவதரதாய சித்தேகக்³க³தா ஸமாதி⁴ப³லம் பாபேத்வா ட²பிதா. வீரியம்பி வீரியப³லம் பாபேத்வா. உத்³தே³ஸவாரே பன ‘ஸமாதி⁴ப³லம் ஹோதி வீரியப³லம் ஹோதீ’தி அனாக³தத்தா பரிபுண்ணேன ப³லட்டே²னேதம் த்³வயம் ப³லம் நாம ந ஹோதி. யஸ்மா பன ‘நேவ குஸலம் நாகுஸலம்’ தஸ்மா ப³லந்தி வத்வான ட²பிதம். யஸ்மா ச ந நிப்பரியாயேன ப³லம், தஸ்மா ஸங்க³ஹவாரேபி ‘த்³வே ப³லானி ஹோந்தீ’தி ந வுத்தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.

574. உபேக்கா²ஸஹக³தாதி இத³ம் சித்தம் தீஸு ப⁴வேஸு ஸப்³பே³ஸம் ஸசித்தகஸத்தானம் ஸாதா⁴ரணம், ந கஸ்ஸசி ஸசித்தகஸ்ஸ நுப்பஜ்ஜதி நாம. உப்பஜ்ஜமானம் பன பஞ்சத்³வாரே வோட்ட²ப்³ப³னம் ஹோதி, மனோத்³வாரே ஆவஜ்ஜனம். ச² அஸாதா⁴ரணஞாணானிபி இமினா க³ஹிதாரம்மணமேவ க³ண்ஹந்தி. மஹாக³ஜம் நாமேதம் சித்தம்; இமஸ்ஸ அனாரம்மணம் நாம நத்தி². ‘அஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணக³திகம் நாம கதம’ந்தி வுத்தே ‘இத³’ந்தி வத்தப்³ப³ம். ஸேஸமேத்த² புரிமசித்தே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். கேவலஞ்ஹி தத்த² ஸப்பீதிகத்தா நவங்கி³கோ ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴ விப⁴த்தோ. இத⁴ நிப்பீதிகத்தா அட்ட²ங்கி³கோ.

இதா³னி யானி குஸலதோ அட்ட² மஹாசித்தானேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனதாய கிரியானி ஜாதானி, தஸ்மா தானி குஸலனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³னி.

இத⁴ ட²த்வா ஹஸனகசித்தானி ஸமோதா⁴னேதப்³பா³னி. கதி பனேதானி ஹோந்தீதி? வுச்சதே தேரஸ. புது²ஜ்ஜனா ஹி குஸலதோ சதூஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேஹி, அகுஸலதோ சதூஹீதி, அட்ட²ஹி சித்தேஹி ஹஸந்தி. ஸேக்கா² குஸலதோ சதூஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேஹி, அகுஸலதோ த்³வீஹி தி³ட்டி²க³தவிப்பயுத்தேஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேஹீதி, ச²ஹி சித்தேஹி ஹஸந்தி. கீ²ணாஸவா கிரியதோ பஞ்சஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேஹி ஹஸந்தீதி.

ரூபாவசராரூபாவசரகிரியம்

577. ரூபாவசராரூபாவசரகிரியனித்³தே³ஸேஸு தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரந்தி தி³ட்ட²த⁴ம்மே, இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே, ஸுக²விஹாரமத்தம். தத்த² கீ²ணாஸவஸ்ஸ புது²ஜ்ஜனகாலே நிப்³ப³த்திதா ஸமாபத்தி யாவ ந நம் ஸமாபஜ்ஜதி தாவ குஸலாவ ஸமாபன்னகாலே கிரியா ஹோதி. கீ²ணாஸவகாலே பனஸ்ஸ நிப்³ப³த்திதா ஸமாபத்தி கிரியாவ ஹோதி. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் தம்ஸதி³ஸத்தா குஸலனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ந்தி.

அட்ட²ஸாலினியா த⁴ம்மஸங்க³ஹஅட்ட²கதா²ய

சித்துப்பாத³கண்ட³கதா² நிட்டி²தா.

அப்³யாகதபத³ம் பன நேவ தாவ நிட்டி²தந்தி.

சித்துப்பாத³கண்ட³வண்ணனா நிட்டி²தா.