2. ரூபகண்டோ³

உத்³தே³ஸவண்ணனா

இதா³னி ரூபகண்ட³ம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா அப்³யாகதாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² கிஞ்சாபி ஹேட்டா² சித்துப்பாத³கண்டே³ விபாகாப்³யாகதஞ்சேவ கிரியாப்³யாகதஞ்ச நிஸ்ஸேஸம் கத்வா பா⁴ஜிதம், ரூபாப்³யாகதனிப்³பா³னாப்³யாகதானி பன அகதி²தானி, தானி கதே²தும் சதுப்³பி³த⁴ம்பி அப்³யாகதம் ஸமோதா⁴னேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ குஸலாகுஸலானம் த⁴ம்மானம் விபாகாதிஆதி³மாஹ. தத்த² குஸலாகுஸலானந்தி சதுபூ⁴மககுஸலானஞ்சேவ அகுஸலானஞ்ச. ஏவம் தாவ விபாகாப்³யாகதம் குஸலவிபாகாகுஸலவிபாகவஸேன த்³வீஹி பதே³ஹி பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸிதம். யஸ்மா பன தம் ஸப்³ப³ம்பி காமாவசரம் வா ஹோதி, ரூபாவசராதீ³ஸு வா அஞ்ஞதரம், தஸ்மா ‘காமாவசரா’திஆதி³னா நயேன ததே³வ விபாகாப்³யாகதம் பூ⁴மந்தரவஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸிதம். யஸ்மா பன தம் வேத³னாக்க²ந்தோ⁴பி ஹோதி…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴பி, தஸ்மா புன ஸம்பயுத்தசதுக்க²ந்த⁴வஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸிதம்.

ஏவம் விபாகாப்³யாகதம் குஸலாகுஸலவஸேன பூ⁴மந்தரவஸேன ஸம்பயுத்தக்க²ந்த⁴வஸேனாதி தீஹி நயேஹி பரியாதா³ய த³ஸ்ஸேத்வா, புன கிரியாப்³யாகதம் த³ஸ்ஸேந்தோ யே ச த⁴ம்மா கிரியாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ‘காமாவசரா ரூபாவசரா அரூபாவசரா வேத³னாக்க²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴’தி வத்தப்³ப³ம் ப⁴வேய்ய. ஹேட்டா² பன க³ஹிதமேவாதி நயம் த³ஸ்ஸேத்வா நிஸ்ஸஜ்ஜிதம். இதா³னி அவிப⁴த்தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம் அஸங்க²தா ச தா⁴தூதி ஆஹ. தத்த² ‘ஸப்³ப³ஞ்ச ரூப’ந்தி பதே³ன பஞ்சவீஸதி ரூபானி ச²ன்னவுதிரூபகோட்டா²ஸா நிப்பதே³ஸதோ க³ஹிதாதி வேதி³தப்³பா³. ‘அஸங்க²தா ச தா⁴தூ’தி பதே³ன நிப்³பா³னம் நிப்பதே³ஸதோ க³ஹிதந்தி. ஏத்தாவதா ‘அப்³யாகதா த⁴ம்மா’தி பத³ம் நிட்டி²தம் ஹோதி.

584. தத்த² கதமம் ஸப்³ப³ம் ரூபந்தி இத³ம் கஸ்மா க³ஹிதம்? ஹேட்டா² ரூபாப்³யாகதம் ஸங்கே²பேன கதி²தம். இதா³னி தம் ஏககது³கதிகசதுக்க…பே… ஏகாத³ஸகவஸேன வித்தா²ரதோ பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் க³ஹிதம். தஸ்ஸத்தோ² – யம் வுத்தம் ‘ஸப்³ப³ஞ்ச ரூபம், அஸங்க²தா ச தா⁴தூ’தி, தஸ்மிம் பத³த்³வயே ‘கதமம் ஸப்³ப³ம் ரூபம் நாம’? இதா³னி தம் த³ஸ்ஸேந்தோ சத்தாரோ ச மஹாபூ⁴தாதிஆதி³மாஹ. தத்த² சத்தாரோதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. தேன தேஸம் ஊனாதி⁴கபா⁴வம் நிவாரேதி. ‘ச’-ஸத்³தோ³ ஸம்பிண்ட³னத்தோ². தேன ந கேவலம் ‘சத்தாரோ மஹாபூ⁴தாவ’ ரூபம், அஞ்ஞம்பி அத்தீ²தி ‘உபாதா³ரூபம்’ ஸம்பிண்டே³தி.

மஹாபூ⁴தாதி ஏத்த² மஹந்தபாதுபா⁴வாதீ³ஹி காரணேஹி மஹாபூ⁴ததா வேதி³தப்³பா³. ஏதானி ஹி மஹந்தபாதுபா⁴வதோ, மஹாபூ⁴தஸாமஞ்ஞதோ, மஹாபரிஹாரதோ, மஹாவிகாரதோ, மஹந்தபூ⁴தத்தா சாதி இமேஹி காரணேஹி மஹாபூ⁴தானீதி வுச்சந்தி. தத்த² ‘மஹந்தபாதுபா⁴வதோ’தி, ஏதானி ஹி அனுபாதி³ன்னகஸந்தானேபி உபாதி³ன்னகஸந்தானேபி மஹந்தானி பாதுபூ⁴தானி. தேஸம் அனுபாதி³ன்னகஸந்தானே ஏவம் மஹந்தபாதுபா⁴வதா வேதி³தப்³பா³ – ஏகஞ்ஹி சக்கவாளம் ஆயாமதோ ச வித்தா²ரதோ ச யோஜனானம் த்³வாத³ஸ ஸதஸஹஸ்ஸானி தீணி ஸஹஸ்ஸானி சத்தாரி ஸதானி பஞ்ஞாஸஞ்ச யோஜனானி. பரிக்கே²பதோ –

ஸப்³ப³ம் ஸதஸஹஸ்ஸானி, ச²த்திம்ஸ பரிமண்ட³லம்;

த³ஸ சேவ ஸஹஸ்ஸானி, அட்³டு⁴ட்³டா⁴னி ஸதானி ச. (பாரா. அட்ட². 1.1; விஸுத்³தி⁴. 1.137);

தத்த² –

து³வே ஸதஸஹஸ்ஸானி, சத்தாரி நஹுதானி ச;

ஏத்தகம் ப³ஹலத்தேன, ஸங்கா²தாயம் வஸுந்த⁴ரா. (பாரா. அட்ட². 1.1; விஸுத்³தி⁴. 1.137);

தஸ்ஸாயேவ ஸந்தா⁴ரகம் –

சத்தாரி ஸதஸஹஸ்ஸானி, அட்டே²வ நஹுதானி ச;

ஏத்தகம் ப³ஹலத்தேன, ஜலம் வாதே பதிட்டி²தம்.

தஸ்ஸாபி ஸந்தா⁴ரகோ –

நவஸதஸஹஸ்ஸானி, மாலுதோ நப⁴முக்³க³தோ;

ஸட்டி² சேவ ஸஹஸ்ஸானி, ஏஸா லோகஸ்ஸ ஸண்டி²தி.

ஏவம் ஸண்டி²தே சேத்த² யோஜனானம் –

சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸானி, அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹோ மஹண்ணவே;

அச்சுக்³க³தோ தாவதே³வ, ஸினேரு பப்³ப³துத்தமோ.

ததோ உபட்³டு⁴பட்³டே⁴ன, பமாணேன யதா²க்கமம்;

அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹுக்³க³தா தி³ப்³பா³, நானாரதனசித்திதா.

யுக³ந்த⁴ரோ ஈஸத⁴ரோ, கரவீகோ ஸுத³ஸ்ஸனோ;

நேமிந்த⁴ரோ வினதகோ, அஸ்ஸகண்ணோ கி³ரி ப்³ரஹா.

ஏதே ஸத்த மஹாஸேலா, ஸினேருஸ்ஸ ஸமந்ததோ;

மஹாராஜானமாவாஸா தே³வயக்க²னிஸேவிதா.

யோஜனானம் ஸதானுச்சோ, ஹிமவா பஞ்ச பப்³ப³தோ;

யோஜனானம் ஸஹஸ்ஸானி, தீணி ஆயதவித்த²தோ;

சதுராஸீதிஸஹஸ்ஸேஹி, கூடேஹி படிமண்டி³தோ.

திபஞ்சயோஜனக்க²ந்த⁴பரிக்கே²பா நக³வ்ஹயா;

பஞ்ஞாஸயோஜனக்க²ந்த⁴ஸாகா²யாமா ஸமந்ததோ.

ஸதயோஜனவித்தி²ண்ணா, தாவதே³வ ச உக்³க³தா;

ஜம்பூ³ யஸ்ஸானுபா⁴வேன, ஜம்பு³தீ³போ பகாஸிதோ. (பாரா. அட்ட². 1.1; விஸுத்³தி⁴. 1.137);

யஞ்சேதம் ஜம்பு³யா பமாணம் ததே³வ அஸுரானம் சித்தபாடலியா, க³ருளானம் ஸிம்ப³லிருக்க²ஸ்ஸ, அபரகோ³யானே கத³ம்ப³ருக்க²ஸ்ஸ, உத்தரகுரும்ஹி கப்பருக்க²ஸ்ஸ, புப்³ப³விதே³ஹே ஸிரீஸஸ்ஸ, தாவதிம்ஸேஸு பாரிச்ச²த்தகஸ்ஸாதி. தேனாஹு போராணா –

பாடலீ ஸிம்ப³லீ ஜம்பூ³, தே³வானம் பாரிச்ச²த்தகோ;

கத³ம்போ³ கப்பருக்கோ² ச, ஸிரீஸேன ப⁴வதி ஸத்தமந்தி.

த்³வேஅஸீதிஸஹஸ்ஸானி, அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹோ மஹண்ணவே;

அச்சுக்³க³தோ தாவதே³வ, சக்கவாளஸிலுச்சயோ;

பரிக்கி²பித்வா தம் ஸப்³ப³ம், லோகதா⁴துமயம் டி²தோதி.

உபாதி³ன்னகஸந்தானேபி மச்ச²கச்ச²பதே³வதா³னவாதி³ஸரீரவஸேன மஹந்தானேவ பாதுபூ⁴தானி. வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா – ‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, மஹாஸமுத்³தே³ யோஜனஸதிகாபி அத்தபா⁴வாதி’’ஆதி³.

‘மஹாபூ⁴தஸாமஞ்ஞதோ’தி ஏதானி ஹி யதா² மாயாகாரோ அமணிம்யேவ உத³கம் மணிம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி, அஸுவண்ணம்யேவ லேட்³டு³ம் ஸுவண்ணம் கத்வா த³ஸ்ஸேதி, யதா² ச ஸயம் நேவ யக்கோ² ந பக்கீ² ஸமானோ யக்க²பா⁴வம்பி பக்கி²பா⁴வம்பி த³ஸ்ஸேதி, ஏவமேவ ஸயம் அனீலானேவ ஹுத்வா நீலம் உபாதா³ரூபம் த³ஸ்ஸேந்தி, அபீதானி… அலோஹிதானி… அனோதா³தானேவ ஹுத்வா ஓதா³தம் உபாதா³ரூபம் த³ஸ்ஸேந்தீதி மாயாகாரமஹாபூ⁴தஸாமஞ்ஞதோ மஹாபூ⁴தானி. யதா² ச யக்கா²தீ³னி மஹாபூ⁴தானி யம் க³ண்ஹந்தி நேவ தேஸம் தஸ்ஸ அந்தோ ந ப³ஹிடா²னம் உபலப்³ப⁴தி, ந ச தம் நிஸ்ஸாய ந திட்ட²ந்தி, ஏவமேவ ஏதானிபி நேவ அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அந்தோ ந ப³ஹி டி²தானி ஹுத்வா உபலப்³ப⁴ந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் நிஸ்ஸாய ந திட்ட²ந்தீதி. அசிந்தேய்யட்டா²னதாய யக்கா²தி³மஹாபூ⁴தஸாமஞ்ஞதோபி மஹாபூ⁴தானி.

யதா² ச யக்கி²னீஸங்கா²தானி மஹாபூ⁴தானி மனாபேஹி வண்ணஸண்டா²னவிக்கே²பேஹி அத்தனோ ப⁴யானகபா⁴வம் படிச்சா²தே³த்வா ஸத்தே வஞ்சேந்தி, ஏவமேவ ஏதானிபி இத்தி²புரிஸஸரீராதீ³ஸு மனாபேன ச²விவண்ணேன, மனாபேன அங்க³பச்சங்க³ஸண்டா²னேன, மனாபேன ச ஹத்த²பாத³ங்கு³லிப⁴முகவிக்கே²பேன அத்தனோ கக்க²ளதாதி³பே⁴த³ம் ஸரஸலக்க²ணம் படிச்சா²தே³த்வா பா³லஜனம் வஞ்சேந்தி, அத்தனோ ஸபா⁴வம் த³ட்டு²ம் ந தே³ந்தி. இதி வஞ்சகட்டே²ன யக்கி²னீமஹாபூ⁴தஸாமஞ்ஞதோபி மஹாபூ⁴தானி.

‘மஹாபரிஹாரதோ’தி மஹந்தேஹி பச்சயேஹி பரிஹரிதப்³ப³தோ. ஏதானி ஹி தி³வஸே தி³வஸே உபனேதப்³ப³த்தா மஹந்தேஹி கா⁴ஸச்சா²த³னாதீ³ஹி பூ⁴தானி பவத்தானீதி மஹாபூ⁴தானி. மஹாபரிஹாரானி வா பூ⁴தானீதி மஹாபூ⁴தானி.

‘மஹாவிகாரதோ’தி பூ⁴தானம் மஹாவிகாரதோ. ஏதானி ஹி உபாதி³ண்ணானிபி அனுபாதி³ண்ணானிபி மஹாவிகாரானி ஹோந்தி. தத்த² அனுபாதி³ண்ணானம் கப்பவுட்டா²னே விகாரமஹத்தம் பாகடம் ஹோதி, உபாதி³ண்ணானம் தா⁴துக்கோ²ப⁴காலே. ததா² ஹி –

பூ⁴மிதோ வுட்டி²தா யாவ, ப்³ரஹ்மலோகா விதா⁴வதி;

அச்சி அச்சிமதோ லோகே, த³ய்ஹமானம்ஹி தேஜஸா.

கோடிஸதஸஹஸ்ஸேகம், சக்கவாளம் விலீயதி;

குபிதேன யதா³ லோகோ, ஸலிலேன வினஸ்ஸதி.

கோடிஸதஸஹஸ்ஸேகம், சக்கவாளம் விகீரதி;

வாயோதா⁴துப்பகோபேன, யதா³ லோகோ வினஸ்ஸதி.

பத்த²த்³தோ⁴ ப⁴வதி காயோ, த³ட்டோ² கட்ட²முகே²ன வா;

பத²வீதா⁴துப்பகோபேன, ஹோதி கட்ட²முகே²வ ஸோ.

பூதியோ ப⁴வதி காயோ, த³ட்டோ² பூதிமுகே²ன வா;

ஆபோதா⁴துப்பகோபேன, ஹோதி பூதிமுகே²வ ஸோ.

ஸந்தத்தோ ப⁴வதி காயோ, த³ட்டோ² அக்³கி³முகே²ன வா;

தேஜோதா⁴துப்பகோபேன, ஹோதி அக்³கி³முகே²வ ஸோ.

ஸஞ்சி²ன்னோ ப⁴வதி காயோ, த³ட்டோ² ஸத்த²முகே²ன வா;

வாயோதா⁴துப்பகோபேன, ஹோதி ஸத்த²முகே²வ ஸோ. (ஸம். நி. அட்ட². 3.4.238);

இதி மஹாவிகாரானி பூ⁴தானீதி மஹாபூ⁴தானி.

‘மஹந்தபூ⁴தத்தா சா’தி ஏதானி ஹி மஹந்தானி மஹதா வாயாமேன பரிக்³க³ஹேதப்³ப³த்தா, பூ⁴தானி விஜ்ஜமானத்தாதி, மஹந்தபூ⁴தத்தா ச மஹாபூ⁴தானி. ஏவம் மஹந்தபாதுபா⁴வாதீ³ஹி காரணேஹி மஹாபூ⁴தானி.

சதுன்னஞ்ச மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய ரூபந்தி உபயோக³த்தே² ஸாமிவசனம். சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி உபாதா³ய, நிஸ்ஸாய, அமுஞ்சித்வா பவத்தரூபந்தி அத்தோ². இத³ம் வுச்சதி ஸப்³ப³ம் ரூபந்தி இத³ம் சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, பத³படிபாடியா நித்³தி³ட்டா²னி தேவீஸதி உபாதா³ரூபானீதி, ஸத்தவீஸதிப்பபே⁴த³ம் ஸப்³ப³ம் ரூபம் நாம.

ஏகவித⁴ரூபஸங்க³ஹோ

இதா³னி தம் வித்தா²ரதோ த³ஸ்ஸேதும் ஏகவிதா⁴தீ³ஹி ஏகாத³ஸஹி ஸங்க³ஹேஹி மாதிகம் ட²பேந்தோ ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேதூதிஆதி³மாஹ.

தத்த² ‘ஸப்³ப³ம் ரூப’ந்தி இத³ம் பத³ம் ‘ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேது’ ‘ஸப்³ப³ம் ரூபம் அஹேதுக’ந்தி ஏவம் ஸப்³ப³பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேதப்³ப³ம். ஸப்³பா³னேவ சேதானி ‘ந ஹேதூ’திஆதீ³னி தேசத்தாலீஸபதா³னி உத்³தி³ட்டா²னி. தேஸு படிபாடியா சத்தாலீஸபதா³னி மாதிகதோ க³ஹேத்வா ட²பிதானி, அவஸானே தீணி மாதிகாமுத்தகானீதி. ஏவம் தாவ பட²மே ஸங்க³ஹே பாளிவவத்தா²னமேவ வேதி³தப்³ப³ம். ததா² து³தியஸங்க³ஹாதீ³ஸு.

து³வித⁴ரூபஸங்க³ஹோ

தத்ராயம் நயோ – து³தியஸங்க³ஹே தாவ ஸதம் சத்தாரோ ச து³கா. தத்த² அத்தி² ரூபம் உபாதா³, அத்தி² ரூபம் நோஉபாதா³திஆத³யோ ஆதி³ம்ஹி சுத்³த³ஸ து³கா அஞ்ஞமஞ்ஞஸம்ப³ந்தா⁴பா⁴வதோ பகிண்ணகது³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ வத்தூ²திஆத³யோ பஞ்சவீஸதி து³கா வத்து²அவத்து²உபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா வத்து²து³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ஆரம்மணந்திஆத³யோ பஞ்சவீஸதி ஆரம்மணானாரம்மணஉபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா ஆரம்மணது³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் சக்கா²யதனந்தி ஆத³யோ த³ஸ ஆயதனானாயதனஉபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா ஆயதனது³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் சக்கு²தா⁴தூதிஆத³யோ த³ஸ தா⁴துஅதா⁴துஉபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா தா⁴துது³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் சக்கு²ந்த்³ரியந்திஆத³யோ அட்ட² இந்த்³ரியானிந்த்³ரியஉபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா இந்த்³ரியது³கா நாம. ததோ அத்தி² ரூபம் காயவிஞ்ஞத்தீதிஆத³யோ த்³வாத³ஸ ஸுகு²மாஸுகு²மரூபஉபபரிக்க²ணவஸேன பவத்தத்தா ஸுகு²மரூபது³கா நாமாதி. இத³ம் து³தியஸங்க³ஹே பாளிவவத்தா²னம்.

திவித⁴ரூபஸங்க³ஹோ

585. ததியஸங்க³ஹே ஸதம் தீணி ச திகானி. தத்த² து³தியஸங்க³ஹே வுத்தேஸு சுத்³த³ஸஸு பகிண்ணகது³கேஸு ஏகம் அஜ்ஜ²த்திகது³கம் ஸேஸேஹி தேரஸஹி யோஜேத்வா யம் தம் ரூபம் அஜ்ஜ²த்திகம் தம் உபாதா³; யம் தம் ரூபம் பா³ஹிரம் தம் அத்தி² உபாதா³, அத்தி² நோஉபாதா³திஆதி³னா நயேன ட²பிதா தேரஸ பகிண்ணகதிகா நாம. ததோ தமேவ து³கம் ஸேஸது³கேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா யம் தம் ரூபம் பா³ஹிரம் தம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ந வத்து², யம் தம் ரூபம் அஜ்ஜ²த்திகம் தம் அத்தி² சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ வத்து², அத்தி² சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸஸ்ஸ ந வத்தூ²திஆதி³னா நயேன ஸேஸதிகா ட²பிதா. தேஸம் நாமஞ்ச க³ணனா ச தேஸம்யேவ வத்து²து³காதீ³னம் வஸேன வேதி³தப்³பா³தி. இத³ம் ததியஸங்க³ஹே பாளிவவத்தா²னம்.

சதுப்³பி³தா⁴தி³ரூபஸங்க³ஹா

586. சதுத்த²ஸங்க³ஹே த்³வாவீஸதி சதுக்கா. தத்த² ஸப்³ப³பச்சி²மோ அத்தி² ரூபம் உபாதா³ அத்தி² ரூபம் நோஉபாதா³தி ஏவம் இத⁴ வுத்தம் மாதிகம் அனாமஸித்வா ட²பிதோ. இதரே பன ஆமஸித்வா ட²பிதா. கத²ம்? யே தாவ இத⁴ து³வித⁴ஸங்க³ஹே பகிண்ணகேஸு ஆதி³தோ தயோ து³கா, தேஸு ஏகேகம் க³ஹேத்வா யம் தம் ரூபம் உபாதா³ தம் அத்தி² உபாதி³ண்ணம், அத்தி² அனுபாதி³ண்ணந்திஆதி³னா நயேன பஞ்சஹி பஞ்சஹி து³கேஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா து³கத்தயமூலகா ஆதி³ம்ஹி பஞ்சத³ஸ சதுக்கா ட²பிதா.

இதா³னி யோ யம் சதுக்கோ ஸனித³ஸ்ஸனது³கோ ஸோ யஸ்மா யம் தம் ரூபம் ஸனித³ஸ்ஸனம் தம் அத்தி² ஸப்படிக⁴ம், அத்தி² அப்படிக⁴ந்திஆதி³னா நயேன பரேஹி வா, அத்தி² உபாதா³ அத்தி² நோஉபாதா³திஆதி³னா நயேன புரிமேஹி வா, து³கேஹி ஸத்³தி⁴ம் அத்தா²பா⁴வதோ கமாபா⁴வதோ விஸேஸாபா⁴வதோ ச யோக³ம் ந க³ச்ச²தி. ஸனித³ஸ்ஸனஞ்ஹி ‘அப்படிக⁴ம்’ நாம, ‘நோ உபாதா³’ வா நத்தீ²தி அத்தா²பா⁴வதோ யோக³ம் ந க³ச்ச²தி. ‘உபாதி³ண்ணம் பன அனுபாதி³ண்ணஞ்ச அத்தி² தம் கமாபா⁴வா யோக³ம் ந க³ச்ச²தி. ஸப்³ப³து³கா ஹி பச்சி²மபச்சி²மேஹேவ ஸத்³தி⁴ம் யோஜிதா. அயமேத்த² கமோ. புரிமேஹி பன ஸத்³தி⁴ம் கமாபா⁴வோதி. ‘ஸதி அத்தே² கமாபா⁴வோ அகாரணம். தஸ்மா உபாதி³ண்ணபதா³தீ³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேதப்³போ³’தி சே – ந, விஸேஸாபா⁴வா; உபாதி³ண்ணபதா³தீ³னி ஹி இமினா ஸத்³தி⁴ம் யோஜிதானி. தத்த² ‘உபாதி³ண்ணம் வா ஸனித³ஸ்ஸனம், ஸனித³ஸ்ஸனம் வா உபாதி³ண்ண’ந்தி வுத்தே விஸேஸோ நத்தீ²தி விஸேஸாபா⁴வாபி யோக³ம் ந க³ச்ச²தி. தஸ்மா தம் சதுத்த²து³கம் அனாமஸித்வா, ததோ பரேஹி அத்தி² ரூபம் ஸப்படிக⁴ந்திஆதீ³ஹி தீஹி து³கேஹி ஸத்³தி⁴ம் ‘யம் தம் ரூபம் ஸப்படிக⁴ம் தம் அத்தி² இந்த்³ரியம், அத்தி² ந இந்த்³ரியம், யம் தம் ரூபம் அப்படிக⁴ம் தம் அத்தி² இந்த்³ரியம், அத்தி² ந இந்த்³ரிய’ந்திஆதி³னா நயேன யுஜ்ஜமானே த்³வே த்³வே து³கே யோஜேத்வா ச² சதுக்கா ட²பிதா.

யதா² சாயம் சதுத்த²து³கோ யோக³ம் ந க³ச்ச²தி, ததா² தேன ஸத்³தி⁴ம் ஆதி³து³கோபி. கஸ்மா? அனுபாதா³ரூபஸ்ஸ ஏகந்தேன அனித³ஸ்ஸனத்தா. ஸோ ஹி யம் தம் ரூபம் நோஉபாதா³ தம் அத்தி² ஸனித³ஸ்ஸனம், அத்தி² அனித³ஸ்ஸனந்தி – ஏவம் சதுத்தே²ன து³கேன ஸத்³தி⁴ம் யோஜியமானோ யோக³ம் ந க³ச்ச²தி. தஸ்மா தம் அதிக்கமித்வா பஞ்சமேன ஸஹ யோஜிதோ. ஏவம் யோ யேன ஸத்³தி⁴ம் யோக³ம் க³ச்ச²தி, யோ ச ந க³ச்ச²தி ஸோ வேதி³தப்³போ³தி. இத³ம் சதுத்த²ஸங்க³ஹே பாளிவவத்தா²னம். இதோ பரே பன பஞ்சவித⁴ஸங்க³ஹாத³யோ ஸத்த ஸங்க³ஹா அஸம்மிஸ்ஸா ஏவ. ஏவம் ஸகலாயபி மாதிகாய பாளிவவத்தா²னம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ரூபவிப⁴த்திஏககனித்³தே³ஸவண்ணனா

594. இதா³னி தஸ்ஸா அத்த²ம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேதுமேவாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். கஸ்மா பனேத்த² ‘கதமம் தம் ஸப்³ப³ம் ரூபம் ந ஹேதூ’தி புச்சா² ந கதாதி? பே⁴தா³பா⁴வதோ. யதா² ஹி து³காதீ³ஸு ‘உபாதா³ரூப’ம்பி அத்தி² ‘நோஉபாதா³ரூப’ம்பி, ஏவமித⁴ ஹேது ந ஹேதூதிபி ஸஹேதுகமஹேதுகந்திபி பே⁴தோ³ நத்தி², தஸ்மா புச்ச²ம் அகத்வாவ விப⁴த்தம். தத்த² ‘ஸப்³ப³’ந்தி ஸகலம், நிரவஸேஸம். ‘ரூப’ந்தி அயமஸ்ஸ ஸீதாதீ³ஹி ருப்பனபா⁴வதீ³பனோ ஸாமஞ்ஞலக்க²ணனித்³தே³ஸோ. ந ஹேதுமேவாதி ஸாதா⁴ரணஹேதுபடிக்கே²பனித்³தே³ஸோ.

தத்த² ஹேதுஹேது பச்சயஹேது உத்தமஹேது ஸாதா⁴ரணஹேதூதி சதுப்³பி³தோ⁴ ஹேது. தேஸு ‘தயோ குஸலஹேதூ, தயோ அகுஸலஹேதூ, தயோ அப்³யாகதஹேதூ’தி (த⁴. ஸ. 1059) அயம் ‘ஹேதுஹேது’ நாம. ‘‘சத்தாரோ கோ², பி⁴க்கு², மஹாபூ⁴தா ஹேது, சத்தாரோ மஹாபூ⁴தா பச்சயோ ரூபக்க²ந்த⁴ஸ்ஸ பஞ்ஞாபனாயா’’தி (ம. நி. 3.85; ஸம். நி. 3.82) அயம் ‘பச்சயஹேது’ நாம. ‘‘குஸலாகுஸலம் அத்தனோ விபாகட்டா²னே, உத்தமம் இட்டா²ரம்மணம் குஸலவிபாகட்டா²னே, உத்தமம் அனிட்டா²ரம்மணம் அகுஸலவிபாகட்டா²னே’’தி அயம் ‘உத்தமஹேது’ நாம. யதா²ஹ – ‘அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னானம் கம்மஸமாதா³னானம் டா²னஸோ ஹேதுஸோ விபாகம் யதா²பூ⁴தம் பஜானாதீ’தி (ம. நி. 1.148; விப⁴. 810; பாடி. ம. 2.44), ‘‘ஏஸேவ ஹேது ஏஸ பச்சயோ ஸங்கா²ரானம் யதி³த³ம் அவிஜ்ஜா’’தி அவிஜ்ஜா ஸங்கா²ரானம் ஸாதா⁴ரணஹேது ஹுத்வா பச்சயட்ட²ம் ப²ரதீதி அயம் ‘ஸாதா⁴ரணஹேது’ நாம. யதா² ஹி பத²வீரஸோ ஆபோரஸோ ச மது⁴ரஸ்ஸாபி அமது⁴ரஸ்ஸாபி பச்சயோ, ஏவம் அவிஜ்ஜா குஸலஸங்கா²ரானம்பி அகுஸலஸங்கா²ரானம்பி ஸாதா⁴ரணபச்சயோ ஹோதி. இமஸ்மிம் பனத்தே² ‘ஹேதுஹேது’ அதி⁴ப்பேதோ. இதி ‘ஹேதூ த⁴ம்மா ந ஹேதூ த⁴ம்மா’தி (த⁴. ஸ. து³கமாதிகா 1) மாதிகாய ஆக³தம் ஹேதுபா⁴வம் ரூபஸ்ஸ நியமேத்வா படிக்கி²பந்தோ ‘ந ஹேதுமேவா’தி ஆஹ. இமினா நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு படிக்கே²பனித்³தே³ஸோ ச அப்படிக்கே²பனித்³தே³ஸோ ச வேதி³தப்³போ³. வசனத்தோ² பன ஸப்³ப³பதா³னம் மாதிகாவண்ணனாயம் வுத்தோயேவ.

ஸப்பச்சயமேவாதி ஏத்த² பன கம்மஸமுட்டா²னம் கம்மபச்சயமேவ ஹோதி, ஆஹாரஸமுட்டா²னாதீ³னி ஆஹாராதி³பச்சயானேவாதி ஏவம் ரூபஸ்ஸேவ வுத்தசதுபச்சயவஸேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ரூபமேவாதி ‘ரூபினோ த⁴ம்மா அரூபினோ த⁴ம்மா’தி மாதிகாய வுத்தம் அரூபீபா⁴வம் படிக்கி²பதி. உப்பன்னம் ச²ஹி விஞ்ஞாணேஹீதி பச்சுப்பன்னரூபமேவ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஹி ச²ஹி வேதி³தப்³ப³ம். நியாமோ பன சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி ஸந்தா⁴ய க³ஹிதோ. ந ஹி தானி அதீதானாக³தம் விஜானந்தி. மனோவிஞ்ஞாணம் பன அதீதம்பி அனாக³தம்பி விஜானாதி. தம் இமஸ்மிம் பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதே பதிதத்தா ஸோதபதிதமேவ ஹுத்வா க³தம். ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன பன அனிச்சமேவ. ஜராய அபி⁴ப⁴விதப்³ப³த⁴ம்மகத்தா ஜராபி⁴பூ⁴தமேவ. யஸ்மா வா ரூபகாயே ஜரா பாகடா ஹோதி, தஸ்மாபி ‘ஜராபி⁴பூ⁴தமேவா’தி வுத்தம்.

ஏவம் ஏகவிதே⁴ன ரூபஸங்க³ஹோதி ஏத்த² ‘விதா⁴’-ஸத்³தோ³ மானஸண்டா²னகோட்டா²ஸேஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘ஸேய்யோஹமஸ்மீதி விதா⁴, ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி விதா⁴’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 962) ஹி மானோ விதா⁴ நாம. ‘‘கத²ம்வித⁴ம் ஸீலவந்தம் வத³ந்தி, கத²ம்வித⁴ம் பஞ்ஞவந்தம் வத³ந்தீ’’திஆதீ³ஸு (ஸம். நி. 1.95) ஸண்டா²னம். ‘கத²ம்வித⁴’ந்தி ஹி பத³ஸ்ஸ கத²ம்ஸண்டா²னந்தி அத்தோ². ‘‘ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்து²ம் து³விதே⁴ன ஞாணவத்தூ²’’திஆதீ³ஸு (விப⁴. 751-752) கோட்டா²ஸோ விதா⁴ நாம. இதா⁴பி கோட்டா²ஸோவ அதி⁴ப்பேதோ.

ஸங்க³ஹஸத்³தோ³பி ஸஜாதிஸஞ்ஜாதிகிரியாக³ணனவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴. தத்த² ‘‘ஸப்³பே³ க²த்தியா ஆக³ச்ச²ந்து, ஸப்³பே³ ப்³ராஹ்மணா ஸப்³பே³ வேஸ்ஸா ஸப்³பே³ ஸுத்³தா³ ஆக³ச்ச²ந்து’’, ‘‘யா சாவுஸோ விஸாக², ஸம்மாவாசா, யோ ச ஸம்மாகம்மந்தோ, யோ ச ஸம்மாஆஜீவோ – இமே த⁴ம்மா ஸீலக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதா’’தி (ம. நி. 1.462) அயம் ‘ஸஜாதிஸங்க³ஹோ’ நாம. ‘ஏகஜாதிகா ஆக³ச்ச²ந்தூ’தி வுத்தட்டா²னே விய ஹி இத⁴ ஸப்³பே³ ஜாதியா ஏகஸங்க³ஹம் க³தா. ‘‘ஸப்³பே³ கோஸலகா ஆக³ச்ச²ந்து, ஸப்³பே³ மாக³த⁴கா, ஸப்³பே³ பா⁴ருகச்ச²கா ஆக³ச்ச²ந்து’’, ‘‘யோ சாவுஸோ விஸாக², ஸம்மாவாயாமோ, யா ச ஸம்மாஸதி, யோ ச ஸம்மாஸமாதி⁴ – இமே த⁴ம்மா ஸமாதி⁴க்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதா’’தி அயம் ‘ஸஞ்ஜாதிஸங்க³ஹோ’ நாம. ஏகட்டா²னே ஜாதா ஸம்வுத்³தா⁴ ஆக³ச்ச²ந்தூதி வுத்தட்டா²னே விய ஹி இத⁴ ஸப்³பே³ ஸஞ்ஜாதிட்டா²னேன நிவுத்தோ²காஸேன ஏகஸங்க³ஹம் க³தா. ‘‘ஸப்³பே³ ஹத்தா²ரோஹா ஆக³ச்ச²ந்து, ஸப்³பே³ அஸ்ஸாரோஹா, ஸப்³பே³ ரதி²கா ஆக³ச்ச²ந்து’’, ‘‘யா சாவுஸோ விஸாக², ஸம்மாதி³ட்டி², யோ ச ஸம்மாஸங்கப்போ – இமே த⁴ம்மா பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ ஸங்க³ஹிதா’’தி (ம. நி. 1.462) அயம் ‘கிரியாஸங்க³ஹோ’ நாம. ஸப்³பே³வ ஹேதே அத்தனோ கிரியாகரணேன ஏகஸங்க³ஹம் க³தா. ‘‘சக்கா²யதனம் கதமக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி? சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி. ஹஞ்சி சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்த⁴க³ணனம் க³ச்ச²தி, தேன வத ரே வத்தப்³பே³ – சக்கா²யதனம் ரூபக்க²ந்தே⁴ன ஸங்க³ஹித’’ந்தி (கதா². 471), அயம் ‘க³ணனஸங்க³ஹோ’ நாம. அயமித⁴ அதி⁴ப்பேதோ. ஏககோட்டா²ஸேன ரூபக³ணனாதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². ஏஸ நயோ ஸப்³ப³த்த².

து³கனித்³தே³ஸவண்ணனா

உபாதா³பா⁴ஜனீயகதா²

595. இதா³னி து³வித⁴ஸங்க³ஹாதீ³ஸு ‘அத்தி² ரூபம் உபாதா³, அத்தி² ரூபம் நோஉபாதா³’தி ஏவம் பே⁴த³ஸப்³பா⁴வதோ புச்சா²புப்³ப³ங்க³மம் பத³பா⁴ஜனம் த³ஸ்ஸேந்தோ கதமம் தம் ரூபம் உபாதா³திஆதி³மாஹ. தத்த² உபாதி³யதீதி ‘உபாதா³’; மஹாபூ⁴தானி க³ஹேத்வா, அமுஞ்சித்வா, தானி நிஸ்ஸாய பவத்ததீதி அத்தோ². இதா³னி தம் பபே⁴த³தோ த³ஸ்ஸேந்தோ சக்கா²யதனந்திஆதி³மாஹ.

596. ஏவம் தேவீஸதிவித⁴ம் உபாதா³ரூபம் ஸங்கே²பதோ உத்³தி³ஸித்வா புன ததே³வ வித்தா²ரதோ நித்³தி³ஸந்தோ கதமம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்திஆதி³மாஹ. தத்த² து³வித⁴ம் சக்கு² – மம்ஸசக்கு² பஞ்ஞாசக்கு² ச. ஏதேஸு ‘பு³த்³த⁴சக்கு² ஸமந்தசக்கு² ஞாணசக்கு² தி³ப்³ப³சக்கு² த⁴ம்மசக்கூ²’தி பஞ்சவித⁴ம் பஞ்ஞாசக்கு². தத்த² ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, பு³த்³த⁴சக்கு²னா லோகம் வோலோகேந்தோ ஸத்தே அப்பரஜக்கே²…பே… து³விஞ்ஞாபயே’’தி (ம. நி. 1.283) இத³ம் பு³த்³த⁴சக்கு² நாம. ‘‘ஸமந்தசக்கு² வுச்சதி ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாண’’ந்தி இத³ம் ஸமந்தசக்கு² நாம. ‘‘சக்கு²ம் உத³பாதி³ ஞாணம் உத³பாதீ³’’தி (ஸம். நி. 5.1081; மஹாவ. 15) இத³ம் ஞாணசக்கு² நாம. ‘‘அத்³த³ஸம் கோ² அஹம், பி⁴க்க²வே, தி³ப்³பே³ன சக்கு²னா விஸுத்³தே⁴னா’’தி (ம. நி. 1.284) இத³ம் தி³ப்³ப³சக்கு² நாம. ‘‘தஸ்மிம் யேவாஸனே விரஜம் வீதமலம் த⁴ம்மசக்கு²ம் உத³பாதீ³’’தி (ம. நி. 2.395) இத³ம் ஹேட்டி²மமக்³க³த்தயஸங்கா²தம் ஞாணம் த⁴ம்மசக்கு² நாம.

மம்ஸசக்கு²பி பஸாத³சக்கு² ஸஸம்பா⁴ரசக்கூ²தி து³வித⁴ம் ஹோதி. தத்த² யோயம் அக்கி²கூபகே பதிட்டி²தோ ஹேட்டா² அக்கி²கூபகட்டி²கேன, உபரி ப⁴முகட்டி²கேன, உப⁴தோ அக்கி²கூடேஹி, அந்தோ மத்த²லுங்கே³ன, ப³ஹித்³தா⁴ அக்கி²லோமேஹி பரிச்சி²ன்னோ மம்ஸபிண்டோ³. ஸங்கே²பதோ ‘சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ, வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா, ஸம்ப⁴வோ ஸண்டா²னம், ஜீவிதம் பா⁴வோ காயபஸாதோ³ சக்கு²பஸாதோ³’தி சுத்³த³ஸஸம்பா⁴ரோ. வித்தா²ரதோ ‘சதஸ்ஸோ தா⁴துயோ, தம்ஸன்னிஸ்ஸிதவண்ணக³ந்த⁴ரஸஓஜாஸண்டா²னஸம்ப⁴வா சா’தி இமானி த³ஸ சதுஸமுட்டா²னிகத்தா சத்தாலீஸம் ஹோந்தி. ஜீவிதம் பா⁴வோ காயபஸாதோ³ சக்கு²பஸாதோ³தி சத்தாரி ஏகந்தகம்மஸமுட்டா²னானேவாதி இமேஸம் சதுசத்தாலீஸாய ரூபானம் வஸேன சதுசத்தாலீஸஸம்பா⁴ரோ. யம் லோகோ ஸேதம் சக்கு²ம் புது²லம் விஸடம் வித்தி²ண்ணம் ‘சக்கு²’ந்தி ஸஞ்ஜானந்தோ ந சக்கு²ம் ஸஞ்ஜானாதி, வத்து²ம் சக்கு²தோ ஸஞ்ஜானாதி, ஸோ மம்ஸபிண்டோ³ அக்கி²கூபே பதிட்டி²தோ, ந்ஹாருஸுத்தகேன மத்த²லுங்கே³ ஆப³த்³தோ⁴, யத்த² ஸேதம்பி அத்தி², கண்ஹம்பி லோஹிதகம்பி, பத²வீபி ஆபோபி தேஜோபி வாயோபி, யம் ஸேம்ஹூஸ்ஸத³த்தா ஸேதம், பித்துஸ்ஸத³த்தா கண்ஹம், ருஹிருஸ்ஸத³த்தா லோஹிதகம், பத²வுஸ்ஸத³த்தா பத்தி²ண்ணம் ஹோதி, ஆபுஸ்ஸத³த்தா பக்³க⁴ரதி, தேஜுஸ்ஸத³த்தா பரித³ய்ஹதி, வாயுஸ்ஸத³த்தா ஸம்ப⁴மதி, இத³ம் ஸஸம்பா⁴ரசக்கு² நாம.

யோ பனேத்த² ஸிதோ ஏத்த² படிப³த்³தோ⁴ சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³, இத³ம் பஸாத³சக்கு² நாம. ததே³தம் தஸ்ஸ ஸஸம்பா⁴ரசக்கு²னோ ஸேதமண்ட³லபரிக்கி²த்தஸ்ஸ கண்ஹமண்ட³லஸ்ஸ மஜ்ஜே², அபி⁴முகே² டி²தானம் ஸரீரஸண்டா²னுப்பத்திதே³ஸபூ⁴தே தி³ட்டி²மண்ட³லே, ஸத்தஸு பிசுபடலேஸு ஆஸித்ததேலம் பிசுபடலானி விய, ஸத்தக்கி²படலானி ப்³யாபேத்வா, தா⁴ரணன்ஹாபனமண்ட³னபீ³ஜனகிச்சாஹி சதூஹி தா⁴தீஹி க²த்தியகுமாரோ விய, ஸந்தா⁴ரணஆப³ந்த⁴னபரிபாசனஸமுதீ³ரணகிச்சாஹி சதூஹி தா⁴தூஹி கதூபகாரம், உதுசித்தாஹாரேஹி உபத்த²ம்பி⁴யமானம், ஆயுனா அனுபாலியமானம், வண்ணக³ந்த⁴ரஸாதீ³ஹி பரிவுதம், பமாணதோ ஊகாஸிரமத்தம், சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. வுத்தம்பி சேதம் த⁴ம்மஸேனாபதினா –

‘‘யேன சக்கு²ப்பஸாதே³ன, ரூபானி மனுபஸ்ஸதி;

பரித்தம் ஸுகு²மம் ஏதம், ஊகாஸிரஸமூபம’’ந்தி.

சக்கு² ச தம் ஆயதனஞ்சாதி சக்கா²யதனம். யம் சக்கு² சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³தி இதா⁴பி உபயோக³த்தே²யேவ ஸாமிவசனம்; சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி உபாதி³யித்வா பவத்தப்பஸாதோ³தி அத்தோ². இமினா பஸாத³சக்கு²மேவ க³ண்ஹாதி, ஸேஸசக்கு²ம் படிக்கி²பதி. யம் பன இந்த்³ரியகோ³சரஸுத்தே ‘‘ஏகம் மஹாபூ⁴தம் உபாதா³ய பஸாதோ³ பத²வீதா⁴துயா தீஹி மஹாபூ⁴தேஹி ஸங்க³ஹிதோ ஆபோதா⁴துயா ச தேஜோதா⁴துயா ச வாயோதா⁴துயா ச,’’ சதுபரிவத்தஸுத்தே ‘‘த்³வின்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ பத²வீதா⁴துயா ச ஆபோதா⁴துயா ச த்³வீஹி மஹாபூ⁴தேஹி ஸங்க³ஹிதோ தேஜோதா⁴துயா ச வாயோதா⁴துயா சா’’தி வுத்தம், தம் பரியாயேன வுத்தம். அயஞ்ஹி ஸுத்தந்திககதா² நாம பரியாயதே³ஸனா. யோ ச சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³ ஸோ தேஸு ஏகேகஸ்ஸாபி தி³ன்னம் த்³வின்னம்பி பஸாதோ³யேவாதி இமினா பரியாயேன தத்த² தே³ஸனா ஆக³தா. அபி⁴த⁴ம்மோ பன நிப்பரியாயதே³ஸனா நாம. தஸ்மா இத⁴ ‘சதுன்னம் மஹாபூ⁴தானம் உபாதா³ய பஸாதோ³’தி வுத்தம்.

‘அயம் மே அத்தா’தி பா³லஜனேன பரிக்³க³ஹிதத்தா அத்தபா⁴வோ வுச்சதி ஸரீரம்பி க²ந்த⁴பஞ்சகம்பி. தஸ்மிம் பரியாபன்னோ தன்னிஸ்ஸிதோதி அத்தபா⁴வபரியாபன்னோ சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸிதும் ந ஸக்காதி அனித³ஸ்ஸனோ. படிக⁴ட்டனானிக⁴ம்ஸோ ஏத்த² ஜாயதீதி ஸப்படிகோ⁴.

யேனாதிஆதீ³ஸு அயம் ஸங்கே²பத்தோ² – யேன கரணபூ⁴தேன சக்கு²னா அயம் ஸத்தோ இத³ம் வுத்தப்பகாரம் ரூபம் அதீதே பஸ்ஸி வா, வத்தமானே பஸ்ஸதி வா, அனாக³தே பஸ்ஸிஸ்ஸதி வா, ஸசஸ்ஸ அபரிபி⁴ன்னம் சக்கு² ப⁴வேய்ய, அதா²னேன ஆபாத²க³தம் ரூபம் பஸ்ஸே வா, அதீதம் வா ரூபம் அதீதேன சக்கு²னா பஸ்ஸி, பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னேன பஸ்ஸதி, அனாக³தம் அனாக³தேன பஸ்ஸிஸ்ஸதி, ஸசே தம் ரூபம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்சே²ய்ய சக்கு²னா தம் ரூபம் பஸ்ஸேய்யாதி இத³மேத்த² பரிகப்பவசனம். த³ஸ்ஸனபரிணாயகட்டே²ன சக்கு²ம்பேதம், ஸஞ்ஜாதிஸமோஸரணட்டே²ன சக்கா²யதனம்பேதம், ஸுஞ்ஞதபா⁴வனிஸ்ஸத்தட்டே²ன சக்கு²தா⁴துபேஸா. த³ஸ்ஸனலக்க²ணே இந்த³ட்ட²ம் காரேதீதி சக்கு²ந்த்³ரியம்பேதம். லுஜ்ஜனபலுஜ்ஜனட்டே²ன லோகோபேஸோ. வளஞ்ஜனட்டே²ன த்³வாராபேஸா. அபூரணீயட்டே²ன ஸமுத்³தோ³பேஸோ. பரிஸுத்³த⁴ட்டே²ன பண்ட³ரம்பேதம். ப²ஸ்ஸாதீ³னம் அபி⁴ஜாயனட்டே²ன கே²த்தம்பேதம். தேஸம்யேவ பதிட்டா²னட்டே²ன வத்து²ம்பேதம். ஸமவிஸமம் த³ஸ்ஸேந்தம் அத்தபா⁴வம் நேதீதி நேத்தம்பேதம். தேனேவட்டே²ன நயனம்பேதம். ஸக்காயபரியாபன்னட்டே²ன ஓரிமம் தீரம்பேதம். ப³ஹுஸாதா⁴ரணட்டே²ன அஸ்ஸாமிகட்டே²ன ச ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோதி.

ஏத்தாவதா ‘பஸ்ஸி வா’திஆதீ³ஹி சதூஹி பதே³ஹி சக்கு²ம்பேதந்திஆதீ³னி சுத்³த³ஸ நாமானி யோஜேத்வா சக்கா²யதனஸ்ஸ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³. கத²ம்? ஏத்த² ஹி யேன சக்கு²னா அனித³ஸ்ஸனேன ஸப்படிகே⁴ன ரூபம் ஸனித³ஸ்ஸனம் ஸப்படிக⁴ம் பஸ்ஸி வா சக்கு²ம்பேதம்…பே… ஸுஞ்ஞோ கா³மோபேஸோ, இத³ம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்தி அயமேகோ நயோ. ஏவம் ஸேஸாபி வேதி³தப்³பா³.

597. இதா³னி யஸ்மா விஜ்ஜுனிச்ச²ரணாதி³காலேஸு அனோலோகேதுகாமஸ்ஸாபி ரூபம் சக்கு²பஸாத³ம் க⁴ட்டேதி, தஸ்மா தம் ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதும் து³தியோ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. தத்த² யம்ஹி சக்கு²ம்ஹீதி யம்ஹி அதி⁴கரணபூ⁴தே சக்கு²ம்ஹி. ரூபந்தி பச்சத்தவசனமேதம். தத்த² படிஹஞ்ஞி வாதி அதீதத்தோ². படிஹஞ்ஞதி வாதி பச்சுப்பன்னத்தோ². படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி வாதி அனாக³தத்தோ². படிஹஞ்ஞே வாதி விகப்பனத்தோ². அதீதஞ்ஹி ரூபம் அதீதே சக்கு²ஸ்மிம் படிஹஞ்ஞி நாம. பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னே படிஹஞ்ஞதி நாம. அனாக³தம் அனாக³தே படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி நாம. ஸசே தம் ரூபம் சக்கு²ஸ்ஸ ஆபாத²ம் ஆக³ச்சே²ய்ய, சக்கு²ம்ஹி படிஹஞ்ஞேய்ய தம் ரூபந்தி அயமேத்த² பரிகப்போ. அத்த²தோ பன பஸாத³ம் க⁴ட்டயமானமேவ ரூபம் படிஹஞ்ஞதி நாம. இதா⁴பி புரிமனயேனேவ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³.

598. இதா³னி யஸ்மா அத்தனோ இச்சா²ய ஓலோகேதுகாமஸ்ஸ ரூபே சக்கு²ம் உபஸம்ஹரதோ சக்கு² ரூபஸ்மிம் படிஹஞ்ஞதி, தஸ்மா தம் ஆகாரம் த³ஸ்ஸேதும் ததியோ நித்³தே³ஸவாரோ ஆரத்³தோ⁴. ஸோ அத்த²தோ பாகடோயேவ. ஏத்த² பன சக்கு² ஆரம்மணம் ஸம்படிச்ச²மானமேவ ரூபம்ஹி படிஹஞ்ஞதி நாம. இதா⁴பி புரிமனயேனேவ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³.

599. இதோ பரம் ப²ஸ்ஸபஞ்சமகானம் உப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்ச, தேஸம்யேவ ஆரம்மணபடிப³த்³த⁴உப்பத்தித³ஸ்ஸனவஸேன பஞ்சாதி, த³ஸ வாரா த³ஸ்ஸிதா. தத்த² சக்கு²ம் நிஸ்ஸாயாதி சக்கு²ம் நிஸ்ஸாய, பச்சயம் கத்வா. ரூபம் ஆரப்³பா⁴தி ரூபாரம்மணம் ஆக³ம்ம, ஸந்தா⁴ய, படிச்ச. இமினா சக்கு²பஸாத³வத்து²கானம் ப²ஸ்ஸாதீ³னம் புரேஜாதபச்சயேன சக்கு²த்³வாரஜவனவீதி²பரியாபன்னானம் ஆரம்மணாதி⁴பதிஆரம்மணூபனிஸ்ஸயபச்சயேஹி ரூபஸ்ஸ பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. இதரேஸு பஞ்சஸு வாரேஸு ரூபம் ஆரம்மணமஸ்ஸாதி ரூபாரம்மணோதி ஏவம் ஆரம்மணபச்சயமத்தேனேவ பச்சயபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. யதா² பன புரிமேஸு தீஸு, ஏவம் இமேஸுபி த³ஸஸு வாரேஸு சத்தாரோ சத்தாரோ வவத்தா²பனனயா வேதி³தப்³பா³. ஏவம் கதமம் தம் ரூபம் சக்கா²யதனந்தி புச்சா²ய உத்³த⁴டம் சக்கு²ம் ‘இத³ம் த’ந்தி நானப்பகாரதோ த³ஸ்ஸேதும், புரிமா தயோ, இமே த³ஸாதி, தேரஸ நித்³தே³ஸவாரா த³ஸ்ஸிதா. ஏகேகஸ்மிஞ்சேத்த² சதுன்னம் சதுன்னம் வவத்தா²பனனயானம் ஆக³தத்தா த்³விபஞ்ஞாஸாய நயேஹி படிமண்டே³த்வாவ த³ஸ்ஸிதாதி வேதி³தப்³பா³.

600. இதோ பரேஸு ஸோதாயதனாதி³னித்³தே³ஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. விஸேஸமத்தம் பனேத்த² ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – ஸுணாதீதி ஸோதம். தம் ஸஸம்பா⁴ரஸோதபி³லஸ்ஸ அந்தோ தனுதம்ப³லோமாசிதே அங்கு³லிவேத⁴கஸண்டா²னே பதே³ஸே வுத்தப்பகாராஹி தா⁴தூஹி கதூபகாரம், உதுசித்தாஹாரேஹி உபத்த²ம்பி⁴யமானம், ஆயுனா அனுபாலியமானம், வண்ணாதீ³ஹி பரிவுதம் ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி.

கா⁴யதீதி கா⁴னம். தம் ஸஸம்பா⁴ரகா⁴னபி³லஸ்ஸ அந்தோ அஜப்பத³ஸண்டா²னே பதே³ஸே யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரம் ஹுத்வா கா⁴னவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி.

ஸாயனட்டே²ன ஜிவ்ஹா. ஸா ஸஸம்பா⁴ரஜிவ்ஹாமஜ்ஜ²ஸ்ஸ உபரி உப்பலத³லக்³க³ஸண்டா²னே பதே³ஸே யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரா ஹுத்வா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானா திட்ட²தி.

யாவதா பன இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ண்ணகரூபம் நாம அத்தி², ஸப்³ப³த்த² காயாயதனம், கப்பாஸபடலே ஸ்னேஹோ விய, யதா²வுத்தப்பகாரஉபகாருபத்த²ம்ப⁴னானுபாலனபரிவாரமேவ ஹுத்வா காயவிஞ்ஞாணாதீ³னம் யதா²ரஹம் வத்து²த்³வாரபா⁴வம் ஸாத⁴யமானம் திட்ட²தி. அயமேத்த² விஸேஸோ. ஸேஸோ பாளிப்பபே⁴தோ³ ச அத்தோ² ச சக்கு²னித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. கேவலஞ்ஹி இத⁴ சக்கு²பத³ஸ்ஸ டா²னே ஸோதபதா³தீ³னி, ரூபபத³ஸ்ஸ டா²னே ஸத்³த³பதா³தீ³னி, பஸ்ஸீதி ஆதீ³னம் டா²னே ஸுணீதிஆதி³பதா³னி ச ஆக³தானி. ‘நேத்தம்பேதம், நயனம்பேத’ந்தி இமஸ்ஸ ச பத³த்³வயஸ்ஸ அபா⁴வா த்³வாத³ஸ த்³வாத³ஸ நாமானி ஹோந்தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தஸதி³ஸமேவ.

தத்த² ஸியா – யதி³ யாவதா இமஸ்மிம் காயே உபாதி³ண்ணகரூபம் நாம அத்தி², ஸப்³ப³த்த² காயாயதனம், கப்பாஸபடலே ஸ்னேஹோ விய. ‘ஏவம் ஸந்தே லக்க²ணஸம்மிஸ்ஸதா ஆபஜ்ஜதீ’தி. ‘நாபஜ்ஜதீ’தி. ‘கஸ்மா’? ‘அஞ்ஞஸ்ஸ அஞ்ஞத்த² அபா⁴வதோ’. ‘யதி³ ஏவம், ந ஸப்³ப³த்த² காயாயதன’ந்தி? ‘நேவ பரமத்த²தோ ஸப்³ப³த்த². வினிப்³பு⁴ஜித்வா பனஸ்ஸ நானாகரணம் பஞ்ஞாபேதும் ந ஸக்கா, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம். யதா² ஹி ரூபரஸாத³யோ, வாலிகாசுண்ணானி விய, விவேசேதும் அஸக்குணேய்யதாய அஞ்ஞமஞ்ஞப்³யாபினோதி வுச்சந்தி, ந ச பரமத்த²தோ ரூபே ரஸோ அத்தி². யதி³ ஸியா ரூபக்³க³ஹணேனேவ ரஸக்³க³ஹணம் க³ச்சே²ய்ய. ஏவம் காயாயதனம்பி பரமத்த²தோ நேவ ஸப்³ப³த்த² அத்தி², ந ச ஸப்³ப³த்த² நத்தி², விவேசேதும் அஸக்குணேய்யதாயாதி. ஏவமேத்த² ந லக்க²ணஸம்மிஸ்ஸதா ஆபஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³பா³’.

அபிச லக்க²ணாதி³வவத்தா²பனதோபேதேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதா வேதி³தப்³பா³ – ஏதேஸு ஹி ரூபாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் த³ட்டு²காமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா சக்கு², ரூபேஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம், த³ட்டு²காமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

ஸத்³தா³பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் ஸோதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா ஸோதம், ஸத்³தே³ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம், ஸோதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

க³ந்தா⁴பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் கா⁴யிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணம் வா கா⁴னம், க³ந்தே⁴ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸம், கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னம் கா⁴யிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னம்.

ரஸாபி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணா ஸாயிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணா வா ஜிவ்ஹா, ரஸேஸு ஆவிஞ்ச²னரஸா, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, ஸாயிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னா.

போ²ட்ட²ப்³பா³பி⁴கா⁴தாரஹபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணோ பு²ஸிதுகாமதானிதா³னகம்மஸமுட்டா²னபூ⁴தப்பஸாத³லக்க²ணோ வா காயோ, போ²ட்ட²ப்³பே³ஸு ஆவிஞ்ச²னரஸோ, காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆதா⁴ரபா⁴வபச்சுபட்டா²னோ, பு²ஸிதுகாமதானிதா³னகம்மஜபூ⁴தபத³ட்டா²னோ.

கேசி பன ‘தேஜாதி⁴கானம் பூ⁴தானம் பஸாதோ³ சக்கு², வாயுபத²வீஆபாதி⁴கானம் பூ⁴தானம் பஸாதா³ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹா, காயோ ஸப்³பே³ஸ’ந்தி வத³ந்தி. அபரே ‘தேஜாதி⁴கானம் பஸாதோ³ சக்கு², விவரவாயுஆபபத²வாதி⁴கானம் பஸாதா³ ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயா’தி வத³ந்தி. தே வத்தப்³பா³ – ‘ஸுத்தம் ஆஹரதா²’தி. அத்³தா⁴ ஸுத்தமேவ ந த³க்கி²ஸ்ஸந்தி. கேசி பனேத்த² ‘தேஜாதீ³னம் கு³ணேஹி ரூபாதீ³ஹி அனுக்³க³ய்ஹபா⁴வதோ’தி காரணம் வத³ந்தி. தே ச வத்தப்³பா³ – ‘கோ பனேவமாஹ – ரூபாத³யோ தேஜாதீ³னம் கு³ணா’தி? அவினிப்³போ⁴கே³ஸு ஹி ரூபேஸு ‘அயம் இமஸ்ஸ கு³ணோ, அயம் இமஸ்ஸ கு³ணோ’தி ந லப்³பா⁴ வத்தும். அதா²பி வதே³ய்யும் – ‘யதா² தேஸு தேஸு ஸம்பா⁴ரேஸு தஸ்ஸ தஸ்ஸ பூ⁴தஸ்ஸ அதி⁴கதாய பத²வீஆதீ³னம் ஸந்தா⁴ரணாதீ³னி கிச்சானி இச்ச²த², ஏவம் தேஜாதி³அதி⁴கேஸு ஸம்பா⁴ரேஸு ரூபாதீ³னம் அதி⁴கபா⁴வத³ஸ்ஸனதோ இச்சி²தப்³ப³மேதம் ரூபாத³யோ தேஸம் கு³ணா’தி. தே வத்தப்³பா³ – இச்சே²ய்யாம, யதி³ ஆபாதி⁴கஸ்ஸ ஆஸவஸ்ஸ க³ந்த⁴தோ பத²வீஅதி⁴கே கப்பாஸே க³ந்தோ⁴ அதி⁴கதரோ ஸியா, தேஜாதி⁴கஸ்ஸ ச உண்ஹோத³கஸ்ஸ வண்ணதோபி ஸீதூத³கஸ்ஸ வண்ணோ பரிஹாயேத². யஸ்மா பனேதம் உப⁴யம்பி நத்தி², தஸ்மா பஹாயேதே²தம் ஏதேஸம் நிஸ்ஸயபூ⁴தானம் விஸேஸகப்பனம், யதா² அவிஸேஸேபி ஏககலாபே பூ⁴தானம் ரூபரஸாத³யோ அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஸதி³ஸா ஹோந்தி, ஏவம் சக்கு²பஸாதா³த³யோ, அவிஜ்ஜமானேபி அஞ்ஞஸ்மிம் விஸேஸகாரணேதி க³ஹேதப்³ப³மேதம்.

கிம் பன தம் யம் அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ அஸாதா⁴ரணம்? கம்மமேவ நேஸம் விஸேஸகாரணம். தஸ்மா கம்மவிஸேஸதோ ஏதேஸம் விஸேஸோ, ந பூ⁴தவிஸேஸதோ. பூ⁴தவிஸேஸே ஹி ஸதி பஸாதோ³வ நுப்பஜ்ஜதி. ஸமானானஞ்ஹி பஸாதோ³, ந விஸமானானந்தி போராணா. ஏவம் கம்மேவிஸஸதோ விஸேஸவந்தேஸு ச ஏதேஸு சக்கு²ஸோதானி அஸம்பத்தவிஸயக்³கா³ஹகானி அத்தனோ நிஸ்ஸயம் அனல்லீனனிஸ்ஸயே ஏவ விஸயே விஞ்ஞாணஹேதுத்தா. கா⁴னஜிவ்ஹாகாயா ஸம்பத்தவிஸயக்³கா³ஹகா, நிஸ்ஸயவஸேன சேவ ஸயஞ்ச அத்தனோ நிஸ்ஸயம் அல்லீனேயேவ விஸயே விஞ்ஞாணஹேதுத்தா.

அட்ட²கதா²யம் பன ‘‘ஆபாத²க³தத்தாவ ஆரம்மணம் ஸம்பத்தம் நாம. சந்த³மண்ட³லஸூரியமண்ட³லானஞ்ஹி த்³வாசத்தாலீஸயோஜனஸஹஸ்ஸமத்த²கே டி²தானம் வண்ணோ சக்கு²பஸாத³ம் க⁴ட்டேதி. ஸோ தூ³ரே ட²த்வா பஞ்ஞாயமானோபி ஸம்பத்தோயேவ நாம. தம்கோ³சரத்தா சக்கு² ஸம்பத்தகோ³சரமேவ நாம. தூ³ரே ருக்க²ம் சி²ந்த³ந்தானம்பி, ரஜகானஞ்ச வத்த²ம் தோ⁴வந்தானம் தூ³ரதோவ காயவிகாரோ பஞ்ஞாயதி. ஸத்³தோ³ பன தா⁴துபரம்பராய ஆக³ந்த்வா ஸோதம் க⁴ட்டேத்வா ஸணிகம் வவத்தா²னம் க³ச்ச²தீ’’தி வுத்தம்.

தத்த² கிஞ்சாபி ஆபாத²க³தத்தா ஆரம்மணம் ஸம்பத்தந்தி வுத்தம், சந்த³மண்ட³லாதி³வண்ணோ பன சக்கு²ம் அஸம்பத்தோ தூ³ரே டி²தோவ பஞ்ஞாயதி. ஸத்³தோ³பி ஸசே ஸணிகம் ஆக³ச்சே²ய்ய, தூ³ரே உப்பன்னோ சிரேன ஸுய்யேய்ய, பரம்பரக⁴ட்டனாய ச ஆக³ந்த்வா ஸோதம் க⁴ட்டேந்தோ அஸுகதி³ஸாய நாமாதி ந பஞ்ஞாயேய்ய. தஸ்மா அஸம்பத்தகோ³சரானேவ தானி.

அஹிஆதி³ஸமானானி சேதானி. யதா² ஹி அஹி நாம ப³ஹி ஸித்தஸம்மட்ட²ட்டா²னே நாபி⁴ரமதி, ஸங்காரட்டா²னதிணபண்ணக³ஹனவம்மிகானியேவ பன பவிஸித்வா நிபன்னகாலே அபி⁴ரமதி, ஏகக்³க³தம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவமேவ சக்கு²பேதம் விஸமஜ்ஜா²ஸயம் மட்டே²ஸு ஸுவண்ணபி⁴த்திஆதீ³ஸு நாபி⁴ரமதி, ஓலோகேதும்பி ந இச்ச²தி, ரூபசித்தபுப்ப²லதாதி³சித்தேஸுயேவ பன அபி⁴ரமதி. தாதி³ஸேஸு ஹி டா²னேஸு சக்கு²ம்ஹி அப்பஹோந்தே முக²ம்பி விவரித்வா ஓலோகேதுகாமா ஹோந்தி.

ஸுஸுமாரோபி ப³ஹி நிக்க²ந்தோ க³ஹேதப்³ப³ம் ந பஸ்ஸதி, அக்கீ²னி நிம்மீலேத்வாவ சரதி. யதா³ பன ப்³யாமஸதமத்தம் உத³கம் ஓகா³ஹித்வா பி³லம் பவிஸித்வா நிபன்னோ ஹோதி, ததா³ தஸ்ஸ சித்தம் ஏகக்³க³ம் ஹோதி ஸுக²ம் ஸுபதி, ஏவமேவ ஸோதம் தம்பே பி³லஜ்ஜா²ஸயம் ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸிதம் கண்ணச்சி²த்³த³கூபகேயேவ அஜ்ஜா²ஸயம் கரோதி. கண்ணச்சி²த்³தா³காஸோயேவ தஸ்ஸ ஸத்³த³ஸவனே பச்சயோ ஹோதி. அஜடாகாஸோபி வட்டதியேவ. அந்தோலேணஸ்மிஞ்ஹி ஸஜ்ஜா²யே கரியமானே ந லேணச்ச²த³னம் பி⁴ந்தி³த்வா ஸத்³தோ³ ப³ஹி நிக்க²மதி, த்³வாரவாதபானச்சி²த்³தே³ஹி பன நிக்க²மித்வா தா⁴துபரம்பராயேவ க⁴ட்டேந்தோ க³ந்த்வா ஸோதபஸாத³ம் க⁴ட்டேதி. அத² தஸ்மிம் காலே ‘அஸுகோ நாம ஸஜ்ஜா²யதீ’தி லேணபிட்டே² நிஸின்னா ஜானந்தி.

ஏவம் ஸந்தே ஸம்பத்தகோ³சரதா ஹோதி. ‘கிம் பனேதம் ஸம்பத்தகோ³சர’ந்தி? ‘ஆம, ஸம்பத்தகோ³சரம்’. ‘யதி³ ஏவம், தூ³ரே பே⁴ரீஆதீ³ஸு வஜ்ஜமானேஸு தூ³ரே ஸத்³தோ³தி ஜானனம் ந ப⁴வேய்யா’தி? ‘நோ ந ப⁴வதி. ஸோதபஸாத³ஸ்மிஞ்ஹி க⁴ட்டிதே தூ³ரே ஸத்³தோ³ ஆஸன்னே ஸத்³தோ³, பரதீரே ஓரிமதீரேதி ததா² ததா² ஜானனாகாரோ ஹோதி. த⁴ம்மதா ஏஸா’தி. ‘கிம் ஏதாய த⁴ம்மதாய? யதோ யதோ சி²த்³த³ம் ததோ ததோ ஸவனம் ஹோதி, சந்தி³மஸூரியாதீ³னம் த³ஸ்ஸனம் வியாதி அஸம்பத்தகோ³சரமேவேதம்’.

பக்கீ²பி ருக்கே² வா பூ⁴மியம் வா ந ரமதி. யதா³ பன ஏகம் வா த்³வே வா லேட்³டு³பாதே அதிக்கம்ம அஜடாகாஸம் பக்க²ந்தோ³ ஹோதி, ததா³ ஏகக்³க³சித்ததம் ஆபஜ்ஜதி, ஏவமேவ கா⁴னம்பி ஆகாஸஜ்ஜா²ஸயம் வாதூபனிஸ்ஸயக³ந்த⁴கோ³சரம். ததா² ஹி கா³வோ நவவுட்டே² தே³வே பூ⁴மியம் கா⁴யித்வா கா⁴யித்வா ஆகாஸாபி⁴முகா² ஹுத்வா வாதம் ஆகட்³ட⁴ந்தி. அங்கு³லீஹி க³ந்த⁴பிண்ட³ம் க³ஹேத்வாபி ச உபஸிங்க⁴னகாலே வாதம் அனாகட்³ட⁴ந்தோ நேவ தஸ்ஸ க³ந்த⁴ம் ஜானாதி.

குக்குரோபி ப³ஹி விசரந்தோ கே²மட்டா²னம் ந பஸ்ஸதி லேட்³டு³பஹாராதீ³ஹி உபத்³து³தோ ஹோதி. அந்தோகா³மம் பவிஸித்வா உத்³த⁴னட்டா²னே சா²ரிகம் ப்³யூஹித்வா நிபன்னஸ்ஸ பன பா²ஸுகம் ஹோதி, ஏவமேவ ஜிவ்ஹாபி கா³மஜ்ஜா²ஸயா ஆபோஸன்னிஸ்ஸிதரஸாரம்மணா. ததா² ஹி தியாமரத்திம் ஸமணத⁴ம்மம் கத்வாபி பாதோவ பத்தசீவரமாதா³ய கா³மோ பவிஸிதப்³போ³ ஹோதி. ஸுக்க²கா²த³னீயஸ்ஸ ச ந ஸக்கா கே²ளேன அதேமிதஸ்ஸ ரஸம் ஜானிதும்.

ஸிங்கா³லோபி ப³ஹி சரந்தோ ரதிம் ந விந்த³தி, ஆமகஸுஸானே மனுஸ்ஸமம்ஸம் கா²தி³த்வா நிபன்னஸ்ஸேவ பனஸ்ஸ பா²ஸுகம் ஹோதி, ஏவமேவ காயோபி உபாதி³ண்ணகஜ்ஜா²ஸயோ பத²வீனிஸ்ஸிதபோ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணோ. ததா² ஹி அஞ்ஞம் உபாதி³ண்ணகம் அலப⁴மானா ஸத்தா அத்தனோவ ஹத்த²தலே ஸீஸம் கத்வா நிபஜ்ஜந்தி. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிரா சஸ்ஸ பத²வீ ஆரம்மணக்³க³ஹணே பச்சயோ ஹோதி. ஸுஸந்த²தஸ்ஸபி ஹி ஸயனஸ்ஸ, ஹத்தே² ட²பிதானம்பி வா ப²லானம், ந ஸக்கா அனிஸீத³ந்தேன வா அனிப்பீளேந்தேன வா த²த்³த⁴முது³பா⁴வோ ஜானிதுந்தி. அஜ்ஜ²த்திகபா³ஹிராபத²வீ ஏதஸ்ஸ காயபஸாத³ஸ்ஸ போ²ட்ட²ப்³ப³ஜானனே பச்சயோ ஹோதி. ஏவம் லக்க²ணாதி³வவத்தா²னதோபேதேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதா வேதி³தப்³பா³. அஞ்ஞேயேவ ஹி சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ லக்க²ணரஸபச்சுபட்டா²னபத³ட்டா²னகோ³சரஜ்ஜா²ஸயனிஸ்ஸயா அஞ்ஞே ஸோதபஸாதா³தீ³னந்தி அஸம்மிஸ்ஸானேவ சக்கா²யதனாதீ³னி.

அபிச நேஸம் அஸம்மிஸ்ஸதாய அயம் உபமாபி வேதி³தப்³பா³ – யதா² ஹி பஞ்சவண்ணானம் த⁴ஜானம் உஸ்ஸாபிதானம் கிஞ்சாபி சா²யா ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பன அஞ்ஞமஞ்ஞம் அஸம்மிஸ்ஸாவ யதா² ச பஞ்சவண்ணேன கப்பாஸேன வட்டிம் கத்வா தீ³பே ஜாலிதே கிஞ்சாபி ஜாலா ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ பன அம்ஸுனோ பாடியேக்கா பாடியேக்கா ஜாலா அஸம்மிஸ்ஸா ஏவ, ஏவமேவ கிஞ்சாபி இமானி பஞ்சாயதனானி ஏகஸ்மிம் அத்தபா⁴வே ஸமோஸடானி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸானேவ. ந கேவலஞ்ச இமானேவ பஞ்ச, ஸேஸரூபானிபி அஸம்மிஸ்ஸானேவ. இமஸ்மிஞ்ஹி ஸரீரே ஹேட்டி²மகாயோ மஜ்ஜி²மகாயோ உபரிமகாயோதி தயோ கோட்டா²ஸா. தத்த² நாபி⁴தோ பட்டா²ய ஹேட்டா² ஹேட்டி²மகாயோ நாம. தஸ்மிம் காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னானி அட்ட², உதுஸமுட்டா²னானி அட்ட², சித்தஸமுட்டா²னானி அட்டா²தி சதுசத்தாலீஸ ரூபானி. நாபி⁴தோ உத்³த⁴ம் யாவ க³லவாடகா மஜ்ஜி²மகாயோ நாம. தத்த² ச காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், வத்து²த³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னாதீ³னி தீணி அட்ட²கானீதி சதுபஞ்ஞாஸ ரூபானி. க³லவாடகதோ உத்³த⁴ம் உபரிமகாயோ நாம. தத்த² சக்கு²த³ஸகம், ஸோதத³ஸகம், கா⁴னத³ஸகம், ஜிவ்ஹாத³ஸகம், காயத³ஸகம், பா⁴வத³ஸகம், ஆஹாரஸமுட்டா²னாதீ³னி தீணி அட்ட²கானீதி சதுராஸீதி ரூபானி.

தத்த² சக்கு²பஸாத³ஸ்ஸ பச்சயானி சத்தாரி மஹாபூ⁴தானி, வண்ணோ க³ந்தோ⁴ ரஸோ ஓஜா, ஜீவிதிந்த்³ரியம் சக்கு²பஸாதோ³தி இத³ம் ஏகந்ததோ அவினிபு⁴த்தானம் த³ஸன்னம் நிப்ப²ன்னரூபானம் வஸேன சக்கு²த³ஸகம் நாம. இமினா நயேன ஸேஸானிபி வேதி³தப்³பா³னி. தேஸு ஹேட்டி²மகாயே ரூபம் மஜ்ஜி²மகாயஉபரிமகாயரூபேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸம்மிஸ்ஸம். ஸேஸகாயத்³வயேபி ரூபம் இதரேஹி ஸத்³தி⁴ம் அஸம்மிஸ்ஸமேவ. யதா² ஹி ஸாயன்ஹஸமயே பப்³ப³தச்சா²யா ச ருக்க²ச்சா²யா ச கிஞ்சாபி ஏகாப³த்³தா⁴ விய ஹோந்தி அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸாவ ஏவம் இமேஸுபி காயேஸு சதுசத்தாலீஸ சதுபஞ்ஞாஸ சதுராஸீதி ரூபானி ச கிஞ்சாபி ஏகாப³த்³தா⁴னி விய ஹோந்தி, அஞ்ஞமஞ்ஞம் பன அஸம்மிஸ்ஸானேவாதி.

616. ரூபாயதனனித்³தே³ஸே வண்ணோவ வண்ணனிபா⁴; நிபா⁴தீதி வா நிபா⁴. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ பாகடா ஹோதீதி அத்தோ². வண்ணோவ நிபா⁴ வண்ணனிபா⁴. ஸத்³தி⁴ம் நித³ஸ்ஸனேன ஸனித³ஸ்ஸனம், சக்கு²விஞ்ஞாணேன பஸ்ஸிதப்³ப³ந்தி அத்தோ². ஸத்³தி⁴ம் படிகே⁴ன ஸப்படிக⁴ம், படிக⁴ட்டனனிக⁴ம்ஸஜனகந்தி அத்தோ². நீலாதீ³ஸு உமாபுப்ப²ஸமானம் நீலம், கணிகாரபுப்ப²ஸமானம் பீதகம், ப³ந்து⁴ஜீவகபுப்ப²ஸமானம் லோஹிதகம், ஓஸதி⁴தாரகஸமானம் ஓதா³தம். ஜா²மங்கா³ரஸமானம் காளகம், மந்த³ரத்தம் ஸிந்து³வாரகரவீரமகுளஸமானம் மஞ்ஜிட்ட²கம். ‘‘ஹரித்தசஹேமவண்ணகாமம்ஸுமுக²பக்கமா’’தி (ஜா. 1.15.133) ஏத்த² பன கிஞ்சாபி ‘ஹரீ’தி ஸுவண்ணம் வுத்தம், பரதோ பனஸ்ஸ ஜாதரூபக்³க³ஹணேன க³ஹிதத்தா இத⁴ ஸாமம் ஹரி நாம. இமானி ஸத்த வத்து²ம் அனாமஸித்வா ஸபா⁴வேனேவ த³ஸ்ஸிதானி.

ஹரிவண்ணந்தி ஹரிதஸத்³த³லவண்ணம். அம்ப³ங்குரவண்ணந்தி அம்ப³ங்குரேன ஸமானவண்ணம். இமானி த்³வே வத்து²ம் ஆமஸித்வா த³ஸ்ஸிதானி. தீ³கா⁴தீ³னி த்³வாத³ஸ வோஹாரதோ த³ஸ்ஸிதானி. ஸோ ச நேஸம் வோஹாரோ உபனிதா⁴யஸித்³தோ⁴ சேவ ஸன்னிவேஸஸித்³தோ⁴ ச. தீ³கா⁴தீ³னி ஹி அஞ்ஞமஞ்ஞம் உபனிதா⁴யஸித்³தா⁴னி, வட்டாதீ³னி ஸன்னிவேஸவிஸேஸேன. தத்த² ரஸ்ஸம் உபனிதா⁴ய ததோ உச்சதரம் தீ³க⁴ம், தம் உபனிதா⁴ய ததோ நீசதரம் ரஸ்ஸம். தூ²லம் உபனிதா⁴ய ததோ கு²த்³த³கதரம் அணும், தம் உபனிதா⁴ய ததோ மஹந்ததரம் தூ²லம். சக்கஸண்டா²னம் வட்டம், குக்குடண்ட³ஸண்டா²னம் பரிமண்ட³லம். சதூஹி அம்ஸேஹி யுத்தம் சதுரம்ஸம். ச²ளம்ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. நின்னந்தி ஓனதம், த²லந்தி உன்னதம்.

தத்த² யஸ்மா தீ³கா⁴தீ³னி பு²ஸித்வா ஸக்கா ஜானிதும், நீலாதீ³னி பனேவம் ந ஸக்கா, தஸ்மா ந நிப்பரியாயேன தீ³க⁴ம் ரூபாயதனம்; ததா² ரஸ்ஸாதீ³னி. தம் தம் நிஸ்ஸாய பன ததா² ததா² டி²தம் தீ³க⁴ம் ரஸ்ஸந்தி தேன தேன வோஹாரேன ரூபாயதனமேவேத்த² பா⁴ஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். சா²யா ஆதபோதி இத³ம் அஞ்ஞமஞ்ஞபரிச்சி²ன்னம்; ததா² ஆலோகோ அந்த⁴காரோ ச. அப்³பா⁴ மஹிகாதிஆதீ³னி சத்தாரி வத்து²னாவ த³ஸ்ஸிதானி. தத்த² ‘அப்³பா⁴’தி வலாஹகோ. ‘மஹிகா’தி ஹிமம். இமேஹி சதூஹி அப்³பா⁴தீ³னம் வண்ணா த³ஸ்ஸிதா. சந்த³மண்ட³லஸ்ஸ வண்ணனிபா⁴திஆதீ³ஹி தேஸம் தேஸம் பபா⁴வண்ணா த³ஸ்ஸிதா.

தத்த² சந்த³மண்ட³லாதீ³னம் வத்தூ²னம் ஏவம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³ – மணிமயம் ரஜதபடிச்ச²ன்னம் ஏகூனபஞ்ஞாஸயோஜனாயாமவித்தா²ரம் சந்த³ஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ விமானம் சந்த³மண்ட³லம் நாம. ஸோவண்ணமயம் ப²லிகபடிச்ச²ன்னம் ஸமபண்ணாஸயோஜனாயாமவித்தா²ரம் ஸூரியஸ்ஸ தே³வபுத்தஸ்ஸ விமானம் ஸூரியமண்ட³லம் நாம. ஸத்தரதனமயானி ஸத்தட்ட²த³ஸத்³வாத³ஸயோஜனாயாமவித்தா²ரானி தேஸம் தேஸம் தே³வபுத்தானம் விமானானி தாரகரூபானி நாம.

தத்த² ஹேட்டா² சந்தோ³, ஸூரியோ உபரி, உபி⁴ன்னமந்தரம் யோஜனம் ஹோதி. சந்த³ஸ்ஸ ஹேட்டி²மந்ததோ ஸூரியஸ்ஸ உபரிமந்தோ யோஜனஸதம் ஹோதி. த்³வீஸு பஸ்ஸேஸு நக்க²த்ததாரகா க³ச்ச²ந்தி. ஏதேஸு பன தீஸு சந்தோ³ த³ந்த⁴க³மனோ, ஸூரியோ ஸீக⁴க³மனோ, நக்க²த்ததாரகா ஸப்³ப³ஸீக⁴க³மனா. காலேன சந்தி³மஸூரியானம் புரதோ ஹோந்தி காலேன பச்சா².

ஆதா³ஸமண்ட³லந்தி கம்ஸமயம். மணீதி ட²பேத்வா வேளுரியம் ஸேஸோ ஜோதிரஸாதி³அனேகப்பபே⁴தோ³. ஸங்கோ²தி ஸாமுத்³தி³கோ; முத்தா ஸாமுத்³தி³காபி, ஸேஸாபி. வேளுரியோதி வேளுவண்ணமணி. ஜாதரூபம் வுச்சதி ஸத்து²வண்ணோ. ஸத்தா² ஹி ஸுவண்ணவண்ணோ, ஸுவண்ணம்பி ஸத்து²வண்ணம். ரஜதம் வுச்சதி கஹாபணோ – லோஹமாஸகோ தா³ருமாஸகோ ஜதுமாஸகோ, யே ‘வோஹாரம் க³ச்ச²ந்தீ’தி (பாரா. 584) வுத்தம் தம் ஸப்³ப³ம்பி இத⁴ க³ஹிதம்.

யம் வா பனஞ்ஞம்பீதி இமினா பாளிஆக³தம் ட²பேத்வா ஸேஸம் தட்டிகபிலோதிககண்ணிகவண்ணாதி³பே⁴த³ம் ரூபம் க³ஹிதம். தஞ்ஹி ஸப்³ப³ம் யேவாபனகேஸு பவிட்ட²ம்.

ஏவமேதம் நீலாதி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னம்பி ரூபம் ஸப்³ப³ம் லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னமேவ. ஸப்³ப³ஞ்ஹேதம் சக்கு²படிஹனனலக்க²ணம் ரூபம், சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸம், தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னம், சதுமஹாபூ⁴தபத³ட்டா²னம். யதா² சேதம் ததா² ஸப்³பா³னிபி உபாதா³ரூபானி. யத்த² பன விஸேஸோ அத்தி² தத்த² வக்கா²ம. ஸேஸமேத்த² சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். கேவலஞ்ஹி தத்த² சக்கு²புப்³ப³ங்க³மோ நித்³தே³ஸோ இத⁴ ரூபபுப்³ப³ங்க³மோ. தத்த² ‘சக்கு²ம் பேத’ந்திஆதீ³னி சுத்³த³ஸ நாமானி, இத⁴ ‘ரூபம்பேத’ந்திஆதீ³னி தீணி. ஸேஸம் தாதி³ஸமேவ. யதா² ஹி சதூஹி சதூஹி நயேஹி படிமண்டே³த்வா சக்கு²ம் வவத்தா²பேதும் தேரஸ வாரா வுத்தா, இதா⁴பி தே ததே²வ வுத்தாதி.

620. ஸத்³தா³யதனனித்³தே³ஸே பே⁴ரிஸத்³தோ³தி மஹாபே⁴ரீபஹடபே⁴ரீனம் ஸத்³தோ³. முதி³ங்க³ஸங்க²பணவஸத்³தா³பி முதி³ங்கா³தி³பச்சயா ஸத்³தா³. கீ³தஸங்கா²தோ ஸத்³தோ³ கீ³தஸத்³தோ³. வுத்தாவஸேஸானம் வீணாதீ³னம் தந்திப³த்³தா⁴னம் ஸத்³தோ³ வாதி³தஸத்³தோ³. ஸம்மஸத்³தோ³தி கம்ஸதாலகட்ட²தாலஸத்³தோ³. பாணிஸத்³தோ³தி பாணிப்பஹாரஸத்³தோ³. ஸத்தானம் நிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³தி ப³ஹூனம் ஸன்னிபதிதானம் அபஞ்ஞாயமானபத³ப்³யஞ்ஜனனிக்³கோ⁴ஸஸத்³தோ³. தா⁴தூனம் ஸன்னிகா⁴தஸத்³தோ³தி ருக்கா²னம் அஞ்ஞமஞ்ஞனிக⁴ம்ஸனக⁴ண்டிகாகோடனாதி³ஸத்³தோ³. வாதஸ்ஸ வாயதோ ஸத்³தோ³ வாதஸத்³தோ³. உத³கஸ்ஸ ஸந்த³மானஸ்ஸ வா படிஹதஸ்ஸ வா ஸத்³தோ³ உத³கஸத்³தோ³. மனுஸ்ஸானம் ஸல்லாபாதி³ஸத்³தோ³ மனுஸ்ஸஸத்³தோ³. தம் ட²பேத்வா ஸேஸோ ஸப்³போ³பி அமனுஸ்ஸஸத்³தோ³. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி ஸத்³தோ³ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி வம்ஸபா²லனபிலோதிகபா²லனாதீ³ஸு பவத்தோ பாளியம் அனாக³தஸத்³தோ³ யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டோ²தி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் பே⁴ரீஸத்³தா³தி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி ஸத்³தோ³ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ ஸோதபடிஹனனலக்க²ணோ ஸத்³தோ³ ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி சதூஹி சதூஹி நயேஹி படிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா. தேஸம் அத்தோ² ஸக்கா வுத்தனயேனேவ ஜானிதுந்தி ந வித்தா²ரிதோ.

624. க³ந்தா⁴யதனனித்³தே³ஸே மூலக³ந்தோ⁴தி யம் கிஞ்சி மூலம் படிச்ச நிப்³ப³த்தோ க³ந்தோ⁴. ஸாரக³ந்தா⁴தீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அஸித்³த⁴து³ஸித்³தா⁴னம் டா³காதீ³னம் க³ந்தோ⁴ ஆமகக³ந்தோ⁴. மச்ச²ஸகலிகாபூதிமம்ஸஸம்கிலிட்ட²ஸப்பிஆதீ³னம் க³ந்தோ⁴ விஸ்ஸக³ந்தோ⁴. ஸுக³ந்தோ⁴தி இட்ட²க³ந்தோ⁴. து³க்³க³ந்தோ⁴தி அனிட்ட²க³ந்தோ⁴. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி க³ந்தோ⁴ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி கண்ணகக³ந்த⁴பிலோதிகக³ந்தா⁴த³யோ பாளியம் அனாக³தா ஸப்³பே³பி க³ந்தா⁴ யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவமயம் மூலக³ந்தா⁴தி³னா பே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி க³ந்தோ⁴ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ கா⁴னபடிஹனனலக்க²ணோ க³ந்தோ⁴, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி ததே²வ த்³விபஞ்ஞாஸனயபடிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா. தே அத்த²தோ பாகடாயேவ.

628. ரஸாயதனனித்³தே³ஸே மூலரஸோதி யம்கிஞ்சி மூலம் படிச்ச நிப்³ப³த்தரஸோ. க²ந்த⁴ரஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அம்பி³லந்தி தக்கம்பி³லாதி³. மது⁴ரந்தி ஏகந்ததோ கோ³ஸப்பிஆதி³. மது⁴ பன கஸாவயுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கஸாவம் ஹோதி. பா²ணிதம் கா²ரியுத்தம் சிரனிக்கி²த்தம் கா²ரியம் ஹோதி. ஸப்பி பன சிரனிக்கி²த்தம் வண்ணக³ந்தே⁴ ஜஹந்தம்பி ரஸம் ந ஜஹதீதி ததே³வ ஏகந்தமது⁴ரம். தித்தகந்தி நிம்ப³பண்ணாதி³. கடுகந்தி ஸிங்கி³வேரமரிசாதி³. லோணிகந்தி ஸாமுத்³தி³கலோணாதி³. கா²ரிகந்தி வாதிங்க³ணகளீராதி³. லம்பி³லந்தி ப³த³ராமலககபிட்ட²ஸாலவாதி³. கஸாவந்தி ஹரிதகாதி³. இமே ஸப்³பே³பி ரஸா வத்து²வஸேன வுத்தா. தம்தம்வத்து²தோ பனேத்த² ரஸோவ அம்பி³லாதீ³ஹி நாமேஹி வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. ஸாதூ³தி இட்ட²ரஸோ, அஸாதூ³தி அனிட்ட²ரஸோ. இமினா பத³த்³வயேன ஸப்³போ³பி ரஸோ பரியாதி³ன்னோ. ஏவம் ஸந்தேபி லேட்³டு³ரஸபி⁴த்திரஸபிலோதிகரஸாத³யோ பாளியம் அனாக³தா ஸப்³பே³பி ரஸா யேவாபனகட்டா²னம் பவிட்டா²தி வேதி³தப்³பா³.

ஏவமயம் மூலரஸாதி³னாபே⁴தே³ன பி⁴ன்னோபி ரஸோ லக்க²ணாதீ³ஹி அபி⁴ன்னோயேவ. ஸப்³போ³பி ஹேஸ ஜிவ்ஹாபடிஹனனலக்க²ணோ ரஸோ, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ விஸயபா⁴வரஸோ, தஸ்ஸேவ கோ³சரபச்சுபட்டா²னோ. ஸேஸம் சக்கா²யதனனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். இதா⁴பி ஹி ததே²வ த்³விபஞ்ஞாஸனயபடிமண்டி³தா தேரஸ வாரா வுத்தா.

632. இத்தி²ந்த்³ரியனித்³தே³ஸே யந்தி கரணவசனம். யேன காரணேன இத்தி²யா இத்தி²லிங்கா³தீ³னி ஹோந்தீதி அயமேத்த² அத்தோ². தத்த² ‘லிங்க³’ந்தி ஸண்டா²னம். இத்தி²யா ஹி ஹத்த²பாத³கீ³வாஉராதீ³னம் ஸண்டா²னம் ந புரிஸஸ்ஸ விய ஹோதி. இத்தீ²னஞ்ஹி ஹேட்டி²மகாயோ விஸதோ³ ஹோதி, உபரிமகாயோ அவிஸதோ³. ஹத்த²பாதா³ கு²த்³த³கா, முக²ம் கு²த்³த³கம். நிமித்தந்தி ஸஞ்ஜானனம். இத்தீ²னஞ்ஹி உரமம்ஸம் அவிஸத³ம் ஹோதி, முக²ம் நிம்மஸ்ஸுதா³டி²கம். கேஸப³ந்த⁴வத்த²க்³க³ஹணம்பி ந புரிஸானம் விய ஹோதி. குத்தந்தி கிரியா. இத்தி²யோ ஹி த³ஹரகாலே ஸுப்பகமுஸலகேஹி கீளந்தி, சித்ததீ⁴தலிகாய கீளந்தி, மத்திகவாகேன ஸுத்தகம் நாம கந்தந்தி. ஆகப்போதி க³மனாதி³ஆகாரோ. இத்தி²யோ ஹி க³ச்ச²மானா அவிஸதா³ க³ச்ச²ந்தி, திட்ட²மானா நிபஜ்ஜமானா நிஸீத³மானா கா²த³மானா பு⁴ஞ்ஜமானா அவிஸதா³ பு⁴ஞ்ஜந்தி. புரிஸம்பி ஹி அவிஸத³ம் தி³ஸ்வா மாதுகா³மோ விய க³ச்ச²தி திட்ட²தி நிபஜ்ஜதி நிஸீத³தி கா²த³தி பு⁴ஞ்ஜதீதி வத³ந்தி.

இத்த²த்தம் இத்தி²பா⁴வோதி உப⁴யம்பி ஏகத்த²ம்; இத்தி²ஸபா⁴வோதி அத்தோ². அயம் கம்மஜோ படிஸந்தி⁴ஸமுட்டி²தோ. இத்தி²லிங்கா³தீ³னி பன இத்தி²ந்த்³ரியம் படிச்ச பவத்தே ஸமுட்டி²தானி. யதா² ஹி பீ³ஜே ஸதி, பீ³ஜம் படிச்ச, பீ³ஜபச்சயா ருக்கோ² வட்³டி⁴த்வா ஸாகா²விடபஸம்பன்னோ ஹுத்வா ஆகாஸம் பூரேத்வா திட்ட²தி, ஏவமேவ இத்தி²பா⁴வஸங்கா²தே இத்தி²ந்த்³ரியே ஸதி இத்தி²லிங்கா³தீ³னி ஹோந்தி. பீ³ஜம் விய ஹி இத்தி²ந்த்³ரியம், பீ³ஜம் படிச்ச வட்³டி⁴த்வா ஆகாஸம் பூரேத்வா டி²தருக்கோ² விய இத்தி²ந்த்³ரியம் படிச்ச இத்தி²லிங்கா³தீ³னி பவத்தே ஸமுட்ட²ஹந்தி. தத்த² இத்தி²ந்த்³ரியம் ந சக்கு²விஞ்ஞேய்யம், மனோவிஞ்ஞேய்யமேவ. இத்தி²லிங்கா³தீ³னி சக்கு²விஞ்ஞேய்யானிபி மனோவிஞ்ஞேய்யானிபி.

இத³ம் தம் ரூபம் இத்தி²ந்த்³ரியந்தி இத³ம் தம் ரூபம், யதா² சக்கு²ந்த்³ரியாதீ³னி புரிஸஸ்ஸாபி ஹோந்தி, ந ஏவம்; நியமதோ பன இத்தி²யா ஏவ இந்த்³ரியம் ‘இத்தி²ந்த்³ரியம்’.

633. புரிஸிந்த்³ரியேபி ஏஸேவ நயோ. புரிஸலிங்கா³தீ³னி பன இத்தி²லிங்கா³தீ³னம் படிபக்க²தோ வேதி³தப்³பா³னி. புரிஸஸ்ஸ ஹி ஹத்த²பாத³கீ³வாஉராதீ³னம் ஸண்டா²னம் ந இத்தி²யா விய ஹோதி. புரிஸானஞ்ஹி உபரிமகாயோ விஸதோ³ ஹோதி ஹேட்டி²மகாயோ அவிஸதோ³, ஹத்த²பாதா³ மஹந்தா, முக²ம் மஹந்தம், உரமம்ஸம் விஸத³ம், மஸ்ஸுதா³டி²கா உப்பஜ்ஜந்தி. கேஸப³ந்த⁴னவத்த²க்³க³ஹணம் ந இத்தீ²னம் விய ஹோதி. த³ஹரகாலே ரத²னங்க³லாதீ³ஹி கீளந்தி, வாலிகபாளிம் கத்வா வாபிம் நாம க²னந்தி, க³மனாதீ³னி விஸதா³னி ஹோந்தி. இத்தி²ம்பி க³மனாதீ³னி விஸதா³னி குருமானம் தி³ஸ்வா ‘புரிஸோ விய க³ச்ச²தீ’திஆதீ³னி வத³ந்தி. ஸேஸம் இத்தி²ந்த்³ரியே வுத்தஸதி³ஸமேவ.

தத்த² இத்தி²பா⁴வலக்க²ணம் இத்தி²ந்த்³ரியம், இத்தீ²தி பகாஸனரஸம், இத்தி²லிங்க³னிமித்தகுத்தாகப்பானம் காரணபா⁴வபச்சுபட்டா²னம். புரிஸபா⁴வலக்க²ணம் புரிஸிந்த்³ரியம், புரிஸோதி பகாஸனரஸம், புரிஸலிங்க³னிமித்தகுத்தாகப்பானம் காரணபா⁴வபச்சுபட்டா²னம். உப⁴யம்பேதம் பட²மகப்பிகானம் பவத்தே ஸமுட்டா²தி. அபரபா⁴கே³ படிஸந்தி⁴யம். படிஸந்தி⁴ஸமுட்டி²தம்பி பவத்தே சலதி பரிவத்ததி.

யதா²ஹ –

‘‘தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ இத்தி²லிங்க³ம் பாதுபூ⁴தம் ஹோதி. தேன கோ² பன ஸமயேன அஞ்ஞதரிஸ்ஸா பி⁴க்கு²னியா புரிஸலிங்க³ம் பாதுபூ⁴தம் ஹோதீ’’தி (பாரா. 69).

இமேஸு பன த்³வீஸு புரிஸலிங்க³ம் உத்தமம், இத்தி²லிங்க³ம் ஹீனம். தஸ்மா புரிஸலிங்க³ம் ப³லவஅகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, இத்தி²லிங்க³ம் து³ப்³ப³லகுஸலேன பதிட்டா²தி. இத்தி²லிங்க³ம் பன அந்தரதா⁴யந்தம் து³ப்³ப³லஅகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, புரிஸலிங்க³ம் ப³லவகுஸலேன பதிட்டா²தி. ஏவம் உப⁴யம்பி அகுஸலேன அந்தரதா⁴யதி, குஸலேன பதிட்டா²தீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ பன கிம் ஏகம் இந்த்³ரியம் உதா³ஹு த்³வேதி? ஏகம். தஞ்ச கோ² இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ இத்தி²ந்த்³ரியம், புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ புரிஸிந்த்³ரியம். ‘ஏவம் ஸந்தே து³தியப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ அபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. இந்த்³ரியஞ்ஹி ப்³யஞ்ஜனகாரணம் வுத்தம். தஞ்சஸ்ஸ நத்தீ²’தி? ‘ந தஸ்ஸ இந்த்³ரியம் ப்³யஞ்ஜனகாரணம்’. ‘கஸ்மா’? ‘ஸதா³ அபா⁴வதோ. இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகஸ்ஸ ஹி யதா³ இத்தி²யா ராக³சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³வ புரிஸப்³யஞ்ஜனம் பாகடம் ஹோதி, இத்தி²ப்³யஞ்ஜனம் படிச்ச²ன்னம் கு³ள்ஹம் ஹோதி. ததா² இதரஸ்ஸ இதரம்.

யதி³ ச தேஸம் இந்த்³ரியம் து³தியப்³யஞ்ஜனகாரணம் ப⁴வேய்ய, ஸதா³பி ப்³யஞ்ஜனத்³வயம் திட்டே²ய்ய. ந பன திட்ட²தி. தஸ்மா வேதி³தப்³ப³மேதம் ந தஸ்ஸ தம் ப்³யஞ்ஜனகாரணம். கம்மஸஹாயம் பன ராக³சித்தமேவேத்த² காரணம். யஸ்மா சஸ்ஸ ஏகமேவ இந்த்³ரியம் ஹோதி, தஸ்மா இத்தி²உப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ ஸயம்பி க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாதி, பரம்பி க³ண்ஹாபேதி. புரிஸஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகோ பரம் க³ப்³ப⁴ம் க³ண்ஹாபேதி, ஸயம் பன ந க³ண்ஹாதீதி.

634. ஜீவிதிந்த்³ரியனித்³தே³ஸே யம் வத்தப்³ப³ம் தம் ஹேட்டா² அரூபஜீவிதிந்த்³ரியே வுத்தமேவ. கேவலஞ்ஹி தத்த² யோ தேஸம் அரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி வுத்தம், இத⁴ ரூபஜீவிதிந்த்³ரியத்தா யோ தேஸம் ரூபீனம் த⁴ம்மானந்தி அயமேவ விஸேஸோ. லக்க²ணாதீ³னி பனஸ்ஸ ஏவம் வேதி³தப்³பா³னி – ஸஹஜாதரூபானுபாலனலக்க²ணம் ஜீவிதிந்த்³ரியம், தேஸம் பவத்தனரஸம், தேஸம் யேவ ட²பனபச்சுபட்டா²னம், யாபயிதப்³ப³பூ⁴தபத³ட்டா²னந்தி.

635. காயவிஞ்ஞத்தினித்³தே³ஸே காயவிஞ்ஞத்தீதி ஏத்த² தாவ காயேன அத்தனோ பா⁴வம் விஞ்ஞாபேந்தானம் திரச்சா²னேஹிபி புரிஸானம், புரிஸேஹி வா திரச்சா²னானம்பி காயக³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய ஏதாய பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி ‘விஞ்ஞத்தி’. ஸயம் காயக³ஹணானுஸாரேன விஞ்ஞாயதீதிபி ‘விஞ்ஞத்தி’. ‘‘காயேன ஸம்வரோ ஸாதூ⁴’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 361) ஆக³தோ சோபனஸங்கா²தோ காயோவ விஞ்ஞத்தி ‘காயவிஞ்ஞத்தி’. காயவிப்ப²ந்த³னேன அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனஹேதுத்தா, ஸயஞ்ச ததா² விஞ்ஞேய்யத்தா காயேன விஞ்ஞத்தீதிபி ‘காயவிஞ்ஞத்தி’.

குஸலசித்தஸ்ஸ வாதிஆதீ³ஸு அட்ட²ஹி காமாவசரேஹி அபி⁴ஞ்ஞாசித்தேன சாதி நவஹி குஸலசித்தேஹி குஸலசித்தஸ்ஸ வா, த்³வாத³ஸஹிபி அகுஸலசித்தேஹி அகுஸலசித்தஸ்ஸ வா, அட்ட²ஹி மஹாகிரியேஹி த்³வீஹி அஹேதுககிரியேஹி அபி⁴ஞ்ஞாப்பத்தேன ஏகேன ரூபாவசரகிரியேனாதி ஏகாத³ஸஹி கிரியசித்தேஹி அப்³யாகதசித்தஸ்ஸ வா. இதோ அஞ்ஞானி ஹி சித்தானி விஞ்ஞத்திம் ந ஜனேந்தி. ஸேக்கா²ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் பன ஏத்தகேஹேவ சித்தேஹி விஞ்ஞத்தி ஹோதீதி ஏதேஸம் குஸலாதீ³னம் வஸேன தீஹி பதே³ஹி ‘ஹேதுதோ’ த³ஸ்ஸிதா.

இதா³னி ச²ஹி பதே³ஹி ‘ப²லதோ’ த³ஸ்ஸேதும் அபி⁴க்கமந்தஸ்ஸ வாதிஆதி³ வுத்தம். அபி⁴க்கமாத³யோ ஹி விஞ்ஞத்திவஸேன பவத்தத்தா விஞ்ஞத்திப²லம் நாம. தத்த² ‘அபி⁴க்கமந்தஸ்ஸா’தி புரதோ காயம் அபி⁴ஹரந்தஸ்ஸ. படிக்கமந்தஸ்ஸாதி பச்ச²தோ பச்சாஹரந்தஸ்ஸ. ஆலோகேந்தஸ்ஸாதி உஜுகம் பேக்க²ந்தஸ்ஸ. விலோகேந்தஸ்ஸாதி இதோ சிதோ ச பேக்க²ந்தஸ்ஸ. ஸமிஞ்ஜேந்தஸ்ஸாதி ஸந்த⁴யோ ஸங்கோசேந்தஸ்ஸ. பஸாரேந்தஸ்ஸாதி ஸந்த⁴யோ படிபணாமேந்தஸ்ஸ.

இதா³னி ச²ஹி பதே³ஹி ‘ஸபா⁴வதோ’ த³ஸ்ஸேதும் காயஸ்ஸ த²ம்ப⁴னாதி ஆதி³ வுத்தம். தத்த² ‘காயஸ்ஸா’தி ஸரீரஸ்ஸ. காயம் த²ம்பே⁴த்வா த²த்³த⁴ம் கரோதீதி த²ம்ப⁴னா. தமேவ உபஸக்³கே³ன வட்³டே⁴த்வா ஸந்த²ம்ப⁴னாதி ஆஹ. ப³லவதரா வா த²ம்ப⁴னா ‘ஸந்த²ம்ப⁴னா’. ஸந்த²ம்பி⁴தத்தந்தி ஸந்த²ம்பி⁴தபா⁴வோ. விஞ்ஞாபனவஸேன விஞ்ஞத்தி. விஞ்ஞாபனாதி விஞ்ஞாபனாகாரோ. விஞ்ஞாபிதபா⁴வோ விஞ்ஞாபிதத்தம். ஸேஸமேத்த² யம் வத்தப்³ப³ம் தம் ஹேட்டா² த்³வாரகதா²யம் வுத்தமேவ. ததா² வசீவிஞ்ஞத்தியம்.

636. வசீவிஞ்ஞத்தீதிபத³ஸ்ஸ பன நித்³தே³ஸபதா³னஞ்ச அத்தோ² தத்த² ந வுத்தோ, ஸோ ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – வாசாய அத்தனோ பா⁴வம் விஞ்ஞாபேந்தானம் திரச்சா²னேஹிபி புரிஸானம், புரிஸேஹி வா திரச்சா²னானம்பி, வசீக³ஹணானுஸாரேன க³ஹிதாய ஏதாய பா⁴வோ விஞ்ஞாயதீதி விஞ்ஞத்தி. ஸயஞ்ச வசீக³ஹணானுஸாரேன விஞ்ஞாயதீதிபி விஞ்ஞத்தி. ‘‘ஸாது⁴ வாசாய ஸம்வரோ’’திஆதீ³ஸு (த⁴. ப. 361) ஆக³தா சோபனஸங்கா²தா வசீ ஏவ விஞ்ஞத்தி ‘வசீவிஞ்ஞத்தி’. வசீகோ⁴ஸேன அதி⁴ப்பாயவிஞ்ஞாபனஹேதுத்தா ஸயஞ்ச ததா²விஞ்ஞேய்யத்தா வாசாய விஞ்ஞத்தீதிபி ‘வசீவிஞ்ஞத்தி’. வாசா கி³ராதிஆதீ³ஸு வுச்சதீதி ‘வாசா’. கி³ரியதீதி ‘கி³ரா’. ப்³யப்பதோ²தி வாக்யபே⁴தோ³. வாக்யஞ்ச தம் பதோ² ச அத்த²ம் ஞாதுகாமானம் ஞாபேதுகாமானஞ்சாதிபி ‘ப்³யப்பதோ²’. உதீ³ரியதீதி உதீ³ரணம். கு⁴ஸ்ஸதீதி கோ⁴ஸோ. கரியதீதி கம்மம். கோ⁴ஸோவ கம்மம் கோ⁴ஸகம்மம். நானப்பகாரேஹி கதோ கோ⁴ஸோதி அத்தோ². வசியா பே⁴தோ³ வசீபே⁴தோ³. ஸோ பன ‘ந ப⁴ங்கோ³, பபே⁴த³க³தா வாசா ஏவா’தி ஞாபனத்த²ம் வாசா வசீபே⁴தோ³தி வுத்தம். இமேஹி ஸப்³பே³ஹிபி பதே³ஹி ‘ஸத்³த³வாசாவ’ த³ஸ்ஸிதா. இதா³னி தாய வாசாய ஸத்³தி⁴ம் யோஜேத்வா ஹேட்டா² வுத்தத்தா²னம் விஞ்ஞத்திஆதீ³னம் பதா³னம் வஸேன தீஹாகாரேஹி ஸபா⁴வதோ தம் த³ஸ்ஸேதும் யா தாய வாசாய விஞ்ஞத்தீதிஆதி³ வுத்தம். தம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானத்த²மேவ.

இதா³னி விஞ்ஞத்திஸமுட்டா²பகசித்தேஸு அஸம்மோஹத்த²ம் த்³வத்திம்ஸ ச²ப்³பீ³ஸ ஏகூனவீஸதி ஸோளஸ பச்சி²மானீதி இத³ம் பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம் – த்³வத்திம்ஸ சித்தானி ஹி ரூபம் ஸமுட்டா²பேந்தி, இரியாபத²ம்பி உபத்த²ம்பே⁴ந்தி, து³வித⁴ம்பி விஞ்ஞத்திம் ஜனேந்தி. ச²ப்³பீ³ஸதி விஞ்ஞத்திமேவ ந ஜனேந்தி, இதரத்³வயம் கரோந்தி. ஏகூனவீஸதி ரூபமேவ ஸமுட்டா²பேந்தி, இதரத்³வயம் ந கரோந்தி. ஸோளஸ இமேஸு தீஸு ஏகம்பி ந கரோந்தி.

தத்த² த்³வத்திம்ஸாதி ஹேட்டா² வுத்தானேவ காமாவசரதோ அட்ட² குஸலானி, த்³வாத³ஸ அகுஸலானி, கிரியதோ த³ஸ சித்தானி, ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தம், கீ²ணாஸவானம் அபி⁴ஞ்ஞாசித்தந்தி. ச²ப்³பீ³ஸாதி ரூபாவசரதோ பஞ்ச குஸலானி, பஞ்ச கிரியானி, அரூபாவசரதோ சத்தாரி குஸலானி, சத்தாரி கிரியானி, சத்தாரி மக்³க³சித்தானி, சத்தாரி ப²லசித்தானீதி. ஏகூனவீஸதீதி காமாவசரகுஸலவிபாகதோ ஏகாத³ஸ, அகுஸலவிபாகதோ த்³வே, கிரியதோ கிரியமனோதா⁴து, ரூபாவசரதோ பஞ்ச விபாகசித்தானீதி. ஸோளஸாதி த்³வே பஞ்சவிஞ்ஞாணானி, ஸப்³ப³ஸத்தானம் படிஸந்தி⁴சித்தம், கீ²ணாஸவானம் சுதிசித்தம், அரூபே சத்தாரி விபாகசித்தானீதி. இமானி ஸோளஸ ரூபிரியாபத²விஞ்ஞத்தீஸு ஏகம்பி ந கரோந்தி. அஞ்ஞானிபி ப³ஹூனி அரூபே உப்பன்னானி அனோகாஸக³தத்தா ரூபம் ந ஸமுட்டா²பேந்தி. ந தானேவ, காயவசீவிஞ்ஞத்தியோபி.

637. ஆகாஸதா⁴துனித்³தே³ஸே ந கஸ்ஸதி, ந நிகஸ்ஸதி, கஸிதும் வா சி²ந்தி³தும் வா பி⁴ந்தி³தும் வா ந ஸக்காதி ஆகாஸோ. ஆகாஸோவ ஆகாஸக³தம், கே²ளக³தாதி³ விய. ஆகாஸோதி வா க³தந்தி ‘ஆகாஸக³தம்’. ந ஹஞ்ஞதீதி அக⁴ம், அக⁴ட்டனீயந்தி அத்தோ². அக⁴மேவ அக⁴க³தம். சி²த்³த³ட்டே²ன விவரோ. விவரோவ விவரக³தம். அஸம்பு²ட்ட²ம் சதூஹி மஹாபூ⁴தேஹீதி ஏதேஹி அஸம்பு²ட்ட²ம் நிஜ்ஜடாகாஸம்வ கதி²தம். லக்க²ணாதி³தோ பன ரூபபரிச்சே²த³லக்க²ணா ஆகாஸதா⁴து, ரூபபரியந்தப்பகாஸனரஸா, ரூபமரியாத³பச்சுபட்டா²னா அஸம்பு²ட்ட²பா⁴வசி²த்³த³விவரபா⁴வபச்சுபட்டா²னா வா, பரிச்சி²ன்னரூபபத³ட்டா²னா, யாய பரிச்சி²ன்னேஸு ரூபேஸு ‘இத³மிதோ உத்³த⁴ம் அதோ⁴ திரிய’ந்தி ச ஹோதி.

638. இதோ பரே ரூபஸ்ஸலஹுதாதீ³னம் நித்³தே³ஸா சித்தஸ்ஸலஹுதாதீ³ஸு வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³. லக்க²ணாதி³தோ பனேத்த² அத³ந்த⁴தாலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ லஹுதா, ரூபானம் க³ருபா⁴வவினோத³னரஸா, லஹுபரிவத்திதாபச்சுபட்டா²னா, லஹுரூபபத³ட்டா²னா. அத²த்³த⁴தாலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ முது³தா, ரூபானம் த²த்³த⁴பா⁴வவினோத³னரஸா, ஸப்³ப³கிரியாஸு அவிரோதி⁴தாபச்சுபட்டா²னா, முது³ரூபபத³ட்டா²னா. ஸரீரகிரியானுகூலகம்மஞ்ஞபா⁴வலக்க²ணா ரூபஸ்ஸ கம்மஞ்ஞதா, அகம்மஞ்ஞதாவினோத³னரஸா, அது³ப்³ப³லபா⁴வபச்சுபட்டா²னா, கம்மஞ்ஞரூபபத³ட்டா²னா.

ஏதா பன திஸ்ஸோ ந அஞ்ஞமஞ்ஞம் விஜஹந்தி. ஏவம் ஸந்தேபி யோ அரோகி³னோ விய ரூபானம் லஹுபா⁴வோ, அத³ந்த⁴தாலஹுபரிவத்திப்பகாரோ, ரூபத³ந்த⁴த்தகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸலஹுதா’. யோ ஸுபரிமத்³தி³தசம்மஸ்ஸேவ ரூபானம் முது³பா⁴வோ ஸப்³ப³கிரியாவிஸேஸேஸு ஸரஸவத்தனபா⁴வோ வஸவத்தனபா⁴வமத்³த³வப்பகாரோ ரூபத²த்³த⁴த்தகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸ முது³தா’. யோ பன ஸுத⁴ந்தஸுவண்ணஸ்ஸேவ ரூபானம் கம்மஞ்ஞபா⁴வோ ஸரீரகிரியானுகூலபா⁴வப்பகாரோ ஸரீரகிரியானம் அனனுகூலகரதா⁴துக்கோ²ப⁴படிபக்க²பச்சயஸமுட்டா²னோ, ஸோ ரூபவிகாரோ ‘ரூபஸ்ஸ கம்மஞ்ஞதா’தி. ஏவமேதாஸம் விஸேஸோ வேதி³தப்³போ³.