3. நிக்கே²பகண்டோ³

திகனிக்கே²பகதா²

985. ஏத்தாவதா குஸலத்திகோ ஸப்³பே³ஸம் குஸலாதி³த⁴ம்மானம் பத³பா⁴ஜனனயேன வித்தா²ரிதோ ஹோதி. யஸ்மா பன ய்வாயம் குஸலத்திகஸ்ஸ விப⁴ஜனனயோ வுத்தோ, ஸேஸதிகது³கானம்பி ஏஸேவ விப⁴ஜனனயோ ஹோதி – யதா² ஹி ஏத்த², ஏவம் ‘கதமே த⁴ம்மா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா? யஸ்மிம் ஸமயே காமாவசரம் குஸலம் சித்தம் உப்பன்னம் ஹோதி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தம் ஞாணஸம்பயுத்தம் ரூபாரம்மணம் வா…பே… யே வா பன தஸ்மிம் ஸமயே அஞ்ஞேபி அத்தி² படிச்சஸமுப்பன்னா அரூபினோ த⁴ம்மா ட²பேத்வா வேத³னாக²ந்த⁴ம், இமே த⁴ம்மா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா’திஆதி³னா அனுக்கமேன ஸப்³ப³திகது³கேஸு ஸக்கா பண்டி³தேஹி விபா⁴ஜனனயம் ஸல்லக்கே²தும் – தஸ்மா தம் வித்தா²ரதே³ஸனம் நிக்கி²பித்வா, அஞ்ஞேன நாதிஸங்கே²பனாதிவித்தா²ரனயேன ஸப்³ப³திகது³கத⁴ம்மவிபா⁴க³ம் த³ஸ்ஸேதும் கதமே த⁴ம்மா குஸலாதி நிக்கே²பகண்ட³ம் ஆரத்³த⁴ம். சித்துப்பாத³கண்ட³ஞ்ஹி வித்தா²ரதே³ஸனா, அட்ட²கதா²கண்ட³ம் ஸங்கே²பதே³ஸனா. இத³ம் பன நிக்கே²பகண்ட³ம் சித்துப்பாத³கண்ட³ம் உபாதா³ய ஸங்கே²போ, அட்ட²கதா²கண்ட³ம் உபாதா³ய வித்தா²ரோதி ஸங்கி²த்தவித்தா²ரதா⁴துகம் ஹோதி. தயித³ம், வித்தா²ரதே³ஸனம் நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதத்தாபி, ஹேட்டா² வுத்தகாரணவஸேனாபி, நிக்கே²பகண்ட³ம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

மூலதோ க²ந்த⁴தோ சாபி, த்³வாரதோ சாபி பூ⁴மிதோ;

அத்த²தோ த⁴ம்மதோ சாபி, நாமதோ சாபி லிங்க³தோ;

நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதத்தா, நிக்கே²போதி பவுச்சதீதி.

இத³ஞ்ஹி தீணி குஸலமூலானீதிஆதி³னா நயேன மூலதோ நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதம். தம்ஸம்பயுத்தோ வேத³னாக்க²ந்தோ⁴தி க²ந்த⁴தோ. தம்ஸமுட்டா²னம் காயகம்மந்தி த்³வாரதோ. காயத்³வாரப்பவத்தஞ்ஹி கம்மம் காயகம்மந்தி வுச்சதி. ஸுக²பூ⁴மியம், காமாவசரேதி பூ⁴மிதோ நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதம். தத்த² தத்த² அத்த²த⁴ம்மனாமலிங்கா³னம் வஸேன தே³ஸிதத்தா அத்தா²தீ³ஹி நிக்கி²பித்வா தே³ஸிதம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² குஸலபத³னித்³தே³ஸே தாவ தீணீதி க³ணனபரிச்சே²தோ³. குஸலானி ச தானி மூலானி ச, குஸலானம் வா த⁴ம்மானம் ஹேதுபச்சயபப⁴வஜனகஸமுட்டா²னனிப்³ப³த்தகட்டே²ன மூலானீதி குஸலமூலானி. ஏவம் அத்த²வஸேன த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி நாமவஸேன த³ஸ்ஸேதும் அலோபோ⁴ அதோ³ஸோ அமோஹோதி ஆஹ. ஏத்தாவதா யஸ்மா மூலேன முத்தம் குஸலம் நாம நத்தி², தஸ்மா சதுபூ⁴மககுஸலம் தீஹி மூலேஹி பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. தம்ஸம்பயுத்தோதி தேஹி அலோபா⁴தீ³ஹி ஸம்பயுத்தோ. தத்த² அலோபே⁴ன ஸம்பயுத்தே ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴, அதோ³ஸாமோஹாபி அலோபே⁴ன ஸம்பயுத்தஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴க³ணனம்யேவ க³ச்ச²ந்தி. ஸேஸத்³வயவஸேன ஸம்பயோகே³பி ஏஸேவ நயோ. இதி சதுபூ⁴மககுஸலம் புன தம்ஸம்பயுத்தகசதுக்க²ந்த⁴வஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. தம்ஸமுட்டா²னந்தி தேஹி அலோபா⁴தீ³ஹி ஸமுட்டி²தம். இமினாபி நயேன ததே³வ சதுபூ⁴மிககுஸலம் திண்ணம் கம்மத்³வாரானம் வஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. ஏவம் தாவ குஸலம் தீஸு டா²னேஸு பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸிதம்.

986. அகுஸலேபி ஏஸேவ நயோ. த்³வாத³ஸன்னஞ்ஹி அகுஸலசித்தானம் ஏகம்பி மூலேன முத்தம் நாம நத்தீ²தி மூலேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. தம்ஸம்பயுத்தசதுக்க²ந்த⁴தோ ச உத்³த⁴ம் அகுஸலம் நாம நத்தீ²தி தானேவ த்³வாத³ஸ அகுஸலசித்தானி சதுக்க²ந்த⁴வஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி. த⁴ம்மராஜா காயகம்மாதி³வஸேன பன நேஸம் பவத்திஸப்³பா⁴வதோ கம்மத்³வாரவஸேன பரியாதி³யித்வா த³ஸ்ஸேஸி த⁴ம்மராஜா. யம் பனேத்த² ததே³கட்டா² ச கிலேஸாதிஆதி³ வுத்தம், தத்த² ஏகஸ்மிம் சித்தே புக்³க³லே வா டி²தந்தி ‘ஏகட்ட²ம்’. தத்த² ஏகஸ்மிம் சித்தே டி²தம் ஸஹஜேகட்ட²ம் நாம ஹோதி. ஏகஸ்மிம் புக்³க³லே டி²தம் பஹானேகட்ட²ம் நாம. தேன லோபா⁴தி³னா அஞ்ஞேன வா தத்த² தத்த² நித்³தி³ட்டே²ன ஸஹ ஏகஸ்மிம் டி²தந்தி ததே³கட்ட²ம். தத்த² ‘கதமே த⁴ம்மா ஸம்கிலிட்ட²ஸம்கிலேஸிகா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி ஸம்கிலிட்ட²த்திகே; ‘கதமே த⁴ம்மா ஹீனா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி ஹீனத்திகே ‘கதமே த⁴ம்மா அகுஸலா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி இமஸ்மிம் குஸலத்திகே; ‘கதமே த⁴ம்மா ஸம்கிலிட்டா²? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி கிலேஸகோ³ச்ச²கே ‘கதமே த⁴ம்மா ஸரணா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸாதி ஸரணது³கே’தி – இமேஸு ஏத்தகேஸு டா²னேஸு ‘ஸஹஜேகட்ட²ம்’ ஆக³தம்.

த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³த்திகே பன ‘இமானி தீணி ஸம்யோஜனானி, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி, த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகத்திகேபி ‘இமானி தீணி ஸம்யோஜனானி, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’தி, புன தத்தே²வ தீணி ஸம்யோஜனானி – ஸக்காயதி³ட்டி² விசிகிச்சா² ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ, இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³பா³; ததே³கட்டோ² லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதூ; ததே³கட்டா² ச கிலேஸா தம்ஸம்பயுத்தோ வேத³னாக²ந்தோ⁴…பே… விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴, தம்ஸமுட்டா²னம் காயகம்மம் வசீகம்மம் மனோகம்மம், இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகாதி; ஸம்மப்பதா⁴னவிப⁴ங்கே³ ‘‘தத்த² கதமே பாபகா அகுஸலா த⁴ம்மா? தீணி அகுஸலமூலானி – லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ, ததே³கட்டா² ச கிலேஸா’’தி (விப⁴. 391) – இமேஸு பன ஏத்தகேஸு டா²னேஸு ‘பஹானேகட்ட²ம்’ ஆக³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

987. அப்³யாகதபத³னித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ²யேவாதி. இமஸ்மிம் திகே தீணி லக்க²ணானி திஸ்ஸோ பஞ்ஞத்தியோ கஸிணுக்³கா⁴டிமாகாஸம் அஜடாகாஸம் ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸ்ஸ ஆரம்மணம் நிரோத⁴ஸமாபத்தி ச ந லப்³ப⁴தீதி வுத்தம்.

988. வேத³னாத்திகநித்³தே³ஸே ஸுக²பூ⁴மியந்தி ஏத்த² யதா² தம்ப³பூ⁴மி கண்ஹபூ⁴மீதி தம்ப³கண்ஹபூ⁴மியோவ வுச்சந்தி, ஏவம் ஸுக²ம்பி ஸுக²பூ⁴மி நாம. யதா² உச்சு²பூ⁴மி ஸாலிபூ⁴மீதி உச்சு²ஸாலீனம் உப்பஜ்ஜனட்டா²னானி வுச்சந்தி, ஏவம் ஸுக²ஸ்ஸ உப்பஜ்ஜனட்டா²னம் சித்தம்பி ஸுக²பூ⁴மி நாம. தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். யஸ்மா பன ஸா காமாவசரே வா ஹோதி, ரூபாவசராதீ³ஸு வா, தஸ்மாஸ்ஸா தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் காமாவசரேதிஆதி³ வுத்தம். ஸுக²வேத³னம் ட²பேத்வாதி யா ஸா ஸுக²பூ⁴மியம் ஸுக²வேத³னா, தம் ட²பேத்வா. தம்ஸம்பயுத்தோதி தாய ட²பிதாய ஸுக²வேத³னாய ஸம்பயுத்தோ. ஸேஸபத³த்³வயேபி இமினாவ நயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

இமஸ்மிம் திகே திஸ்ஸோ வேத³னா, ஸப்³ப³ம் ரூபம், நிப்³பா³னந்தி இத³ம்பி ந லப்³ப⁴தி. அயஞ்ஹி திகோ குஸலத்திகே ச அலப்³ப⁴மானேஹி இமேஹி ச தீஹி கோட்டா²ஸேஹி முத்தகோ நாம. இதோ பரேஸு பன திகது³கேஸு பாளிதோ ச அத்த²தோ ச யம் வத்தப்³ப³ம் ஸியா தம் ஸப்³ப³ம் பதா³னுக்கமேன மாதிகாகதா²யஞ்சேவ குஸலாதீ³னம் நித்³தே³ஸே ச வுத்தமேவ. யம் பன யத்த² விஸேஸமத்தம் ததே³வ வக்கா²ம.

991. தத்த² விபாகத்திகே தாவ கிஞ்சாபி அரூபத⁴ம்மா விய ரூபத⁴ம்மாபி கம்மஸமுட்டா²னா அத்தி², அனாரம்மணத்தா பன தே கம்மஸரிக்க²கா ந ஹோந்தீதி ஸாரம்மணா அரூபத⁴ம்மாவ கம்மஸரிக்க²கத்தா விபாகாதி வுத்தா, பீ³ஜஸரிக்க²கம் ப²லம் விய. ஸாலிபீ³ஜஸ்மிஞ்ஹி வபிதே அங்குரபத்தாதீ³ஸு நிக்க²ந்தேஸுபி ஸாலிப²லந்தி ந வுச்சதி. யதா³ பன ஸாலிஸீஸம் பக்கம் ஹோதி பரிணதம், ததா³ பீ³ஜஸரிக்க²கோ ஸாலி ஏவ ஸாலிப²லந்தி வுச்சதி. அங்குரபத்தாதீ³னி பன பீ³ஜஜாதானி பீ³ஜதோ நிப்³ப³த்தானீதி வுச்சந்தி, ஏவமேவ ரூபம்பி கம்மஜந்தி வா உபாதி³ண்ணந்தி வா வத்தும் வட்டதி.

994. உபாதி³ண்ணத்திகே கிஞ்சாபி கீ²ணாஸவஸ்ஸ க²ந்தா⁴ ‘அம்ஹாகம் மாதுலத்தே²ரோ அம்ஹாகம் சூளபிதுத்தே²ரோ’தி வத³ந்தானம் பரேஸம் உபாதா³னஸ்ஸ பச்சயா ஹோந்தி, மக்³க³ப²லனிப்³பா³னானி பன அக்³க³ஹிதானி அபராமட்டா²னி அனுபாதி³ண்ணானேவ. தானி ஹி, யதா² தி³வஸம் ஸந்தத்தோ அயோகு³ளோ மக்கி²கானம் அபி⁴னிஸீத³னஸ்ஸ பச்சயோ ந ஹோதி, ஏவமேவ தேஜுஸ்ஸத³த்தா தண்ஹாமானதி³ட்டி²வஸேன க³ஹணஸ்ஸ பச்சயா ந ஹோந்தி. தேன வுத்தம் – இமே த⁴ம்மா அனுபாதி³ண்ணஅனுபாதா³னியாதி.

998. அஸம்கிலிட்ட²அஸம்கிலேஸிகேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

1000. விதக்கத்திகே விதக்கஸஹஜாதேன விசாரேன ஸத்³தி⁴ம் குஸலத்திகே அலப்³ப⁴மானாவ ந லப்³ப⁴ந்தி.

1003. பீதிஸஹக³தத்திகே பீதிஆத³யோ அத்தனா ஸஹஜாதத⁴ம்மானம் பீதிஸஹக³தாதி³பா⁴வம் த³த்வா ஸயம் பிட்டி²வட்டகா ஜாதா. இமஸ்மிஞ்ஹி திகே த்³வே தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தசித்துப்பாதா³ து³க்க²ஸஹக³தம் காயவிஞ்ஞாணம் உபேக்கா²வேத³னா ரூபம் நிப்³பா³னந்தி – இத³ம்பி ந லப்³ப⁴தி. அயஞ்ஹி திகோ குஸலத்திகே ச அலப்³ப⁴மானேஹி இமேஹி ச பஞ்சஹி கோட்டா²ஸேஹி முத்தகோ நாம.

1006. த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³த்திகே ஸஞ்ஞோஜனானீதி ப³ந்த⁴னானி. ஸக்காயதி³ட்டீ²தி விஜ்ஜமானட்டே²ன ஸதி க²ந்த⁴பஞ்சகஸங்கா²தே காயே; ஸயம் வா ஸதீ தஸ்மிம் காயே தி³ட்டீ²தி ‘ஸக்காயதி³ட்டி²’. ஸீலேன ஸுஜ்ஜி²தும் ஸக்கா, வதேன ஸுஜ்ஜி²தும் ஸக்கா, ஸீலவதேஹி ஸுஜ்ஜி²தும் ஸக்காதி க³ஹிதஸமாதா³னம் பன ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ நாம.

1007. இதா⁴தி தே³ஸாபதே³ஸே நிபாதோ. ஸ்வாயம் கத்த²சி லோகம் உபாதா³ய வுச்சதி. யதா²ஹ – ‘‘இத⁴ ததா²க³தோ லோகே உப்பஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 1.189). கத்த²சி ஸாஸனம். யதா²ஹ – ‘‘இதே⁴வ, பி⁴க்க²வே, ஸமணோ இத⁴ து³தியோ ஸமணோ’’தி (ம. நி. 1.139; அ. நி. 4.241). கத்த²சி ஓகாஸம். யதா²ஹ –

‘‘இதே⁴வ திட்ட²மானஸ்ஸ, தே³வபூ⁴தஸ்ஸ மே ஸதோ;

புனராயு ச மே லத்³தோ⁴, ஏவம் ஜானாஹி மாரிஸா’’தி. (தீ³. நி. 2.369);

கத்த²சி பத³பூரணமத்தமேவ. யதா²ஹ – ‘‘இதா⁴ஹம், பி⁴க்க²வே, பு⁴த்தாவீ அஸ்ஸம் பவாரிதோ’’தி (ம. நி. 1.30). இத⁴ பன லோகம் உபாதா³ய வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³.

அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோதி ஏத்த² பன ‘ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி’. யஸ்ஸ ஹி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனபச்சயாகாரஸதிபட்டா²னாதீ³ஸு உக்³க³ஹபரிபுச்சா²வினிச்ச²யரஹிதத்தா தி³ட்டி²படிஸேத⁴கோ நேவ ‘ஆக³மோ’, படிபத்தியா அதி⁴க³ந்தப்³ப³ஸ்ஸ அனதி⁴க³தத்தா நேவ ‘அதி⁴க³மோ’ அத்தி², ஸோ ‘ஆக³மாதி⁴க³மாபா⁴வா ஞேய்யோ அஸ்ஸுதவா இதி’. ஸ்வாயம் –

புதூ²னம் ஜனனாதீ³ஹி, காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ;

புது²ஜ்ஜனந்தோக³த⁴த்தா, புது²வாயம் ஜனோ இதி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; ம. நி. அட்ட². 1.2; அ. நி. அட்ட². 1.1.51; படி. ம. அட்ட². 2.1.130; சூளனி. அட்ட². 88; நேத்தி. அட்ட². 56);

ஸோ ஹி புதூ²னம் நானப்பகாரானம் கிலேஸாதீ³னம் ஜனனாதீ³ஹி காரணேஹி புது²ஜ்ஜனோ. யதா²ஹ – ‘‘புது² கிலேஸே ஜனேந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. புது² அவிஹதஸக்காயதி³ட்டி²காதி புது²ஜ்ஜனா. புது² ஸத்தா²ரானம் முகு²ல்லோகிகாதி புது²ஜ்ஜனா. புது² ஸப்³ப³க³தீஹி அவுட்டி²தாதி புது²ஜ்ஜனா. புது² நானாபி⁴ஸங்கா²ரே அபி⁴ஸங்க²ரோந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. புது² நானாஓகே⁴ஹி வுய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. புது² நானாஸந்தாபேஹி ஸந்தப்பந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. புது² நானாபரிளாஹேஹி பரிட³ய்ஹந்தீதி புது²ஜ்ஜனா. புது² பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு ரத்தா கி³த்³தா⁴ க³தி⁴தா முச்சி²தா அஜ்ஜோ²ஸன்னா லக்³கா³ லக்³கி³தா பலிபு³த்³தா⁴தி புது²ஜ்ஜனா. புது² பஞ்சஹி நீவரணேஹி ஆவுதா நிவுதா ஓவுதா பிஹிதா படிச்ச²ன்னா படிகுஜ்ஜிதாதி புது²ஜ்ஜனா’’தி (மஹானி. 94). புதூ²னம் வா க³ணனபத²மதீதானம் அரியத⁴ம்மபரம்முகா²னம் நீசத⁴ம்மஸமாசாரானம் ஜனானம் அந்தோக³த⁴த்தாபி புது²ஜ்ஜனா. புது² வா அயம் – விஸும்யேவ ஸங்க்²யம் க³தோ, விஸம்ஸட்டோ² ஸீலஸுதாதி³கு³ணயுத்தேஹி அரியேஹி – ஜனோதிபி புது²ஜ்ஜனோ. ஏவமேதேஹி ‘அஸ்ஸுதவா புது²ஜ்ஜனோ’தி த்³வீஹி பதே³ஹி யே தே –

‘‘து³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, பு³த்³தே⁴னாதி³ச்சப³ந்து⁴னா;

அந்தோ⁴ புது²ஜ்ஜனோ ஏகோ, கல்யாணேகோ புது²ஜ்ஜனோ’’தி. (தீ³. நி. அட்ட². 1.7; அ. நி. அட்ட². 1.1.51; படி. ம. அட்ட². 2.1.130; சூளனி. அட்ட². 88);

த்³வே புது²ஜ்ஜனா வுத்தா, தேஸு அந்த⁴புது²ஜ்ஜனோ வுத்தோ ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³.

அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதிஆதீ³ஸு அரியாதி ஆரகத்தா கிலேஸேஹி, அனயே ந இரியனதோ, அயே இரியனதோ, ஸதே³வகேன லோகேன ச அரணீயதோ பு³த்³தா⁴ ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ ச பு³த்³த⁴ஸாவகா ச வுச்சந்தி. பு³த்³தா⁴ ஏவ வா இத⁴ அரியா. யதா²ஹ – ‘‘ஸதே³வகே, பி⁴க்க²வே, லோகே…பே… ததா²க³தோ அரியோதி வுச்சதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1098).

ஸப்புரிஸாதி ஏத்த² பன பச்சேகபு³த்³தா⁴ ததா²க³தஸாவகா ச ஸப்புரிஸாதி வேதி³தப்³பா³. தே ஹி லோகுத்தரகு³ணயோகே³ன ஸோப⁴னா புரிஸாதி ஸப்புரிஸா. ஸப்³பே³வ வா ஏதே த்³வேதா⁴பி வுத்தா. பு³த்³தா⁴பி ஹி அரியா ச ஸப்புரிஸா ச பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³த⁴ஸாவகாபி. யதா²ஹ –

‘‘யோ வே கதஞ்ஞூ கதவேதி³ தீ⁴ரோ,

கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதி;

து³கி²தஸ்ஸ ஸக்கச்ச கரோதி கிச்சம்,

ததா²வித⁴ம் ஸப்புரிஸம் வத³ந்தீ’’தி. (ஜா. 2.17.78);

‘கல்யாணமித்தோ த³ள்ஹப⁴த்தி ச ஹோதீ’தி ஏத்தாவதா ஹி பு³த்³த⁴ஸாவகோ வுத்தோ. கதஞ்ஞுதாதீ³ஹி பச்சேகபு³த்³தா⁴ பு³த்³தா⁴தி. இதா³னி யோ தேஸம் அரியானம் அத³ஸ்ஸனஸீலோ, ந ச த³ஸ்ஸனே ஸாது⁴காரீ, ஸோ அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீதி வேதி³தப்³போ³. ஸோ சக்கு²னா அத³ஸ்ஸாவீ ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீதி து³விதோ⁴. தேஸு ஞாணேன அத³ஸ்ஸாவீ இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ. மம்ஸசக்கு²னா ஹி தி³ப்³ப³சக்கு²னா வா அரியா தி³ட்டா²பி அதி³ட்டா²வ ஹோந்தி, தேஸம் சக்கூ²னம் வண்ணமத்தக்³க³ஹணதோ, ந அரியபா⁴வகோ³சரதோ. ஸோணஸிங்கா³லாத³யோபி சக்கு²னா அரியே பஸ்ஸந்தி, ந ச தே அரியானம் த³ஸ்ஸாவினோ.

தத்ரித³ம் வத்து² – சித்தலபப்³ப³தவாஸினோ கிர கீ²ணாஸவத்தே²ரஸ்ஸ உபட்டா²கோ வுட்³ட⁴பப்³ப³ஜிதோ ஏகதி³வஸம் தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் பிண்டா³ய சரித்வா தே²ரஸ்ஸ பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா பிட்டி²தோ ஆக³ச்ச²ந்தோ தே²ரம் புச்சி² – ‘அரியா நாம ப⁴ந்தே கீதி³ஸா’தி? தே²ரோ ஆஹ – ‘இதே⁴கச்சோ மஹல்லகோ அரியானம் பத்தசீவரம் க³ஹேத்வா வத்தபடிபத்திம் கத்வா ஸஹ சரந்தோபி நேவ அரியே ஜானாதி, ஏவம்து³ஜ்ஜானாவுஸோ, அரியா’தி. ஏவம் வுத்தேபி ஸோ நேவ அஞ்ஞாஸி. தஸ்மா ந சக்கு²னா த³ஸ்ஸனம் ‘த³ஸ்ஸனம்’, ஞாணத³ஸ்ஸனமேவ ‘த³ஸ்ஸனம்’. யதா²ஹ – ‘‘கிம் தே வக்கலி இமினா பூதிகாயேன தி³ட்டே²ன? யோ கோ², வக்கலி, த⁴ம்மம் பஸ்ஸதி, ஸோ மம் பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 3.87). தஸ்மா சக்கு²னா பஸ்ஸந்தோபி, ஞாணேன அரியேஹி தி³ட்ட²ம் அனிச்சாதி³லக்க²ணம் அபஸ்ஸந்தோ, அரியாதி⁴க³தஞ்ச த⁴ம்மம் அனதி⁴க³ச்ச²ந்தோ, அரியகரத⁴ம்மானம் அரியபா⁴வஸ்ஸ ச அதி³ட்ட²த்தா, ‘அரியானம் அத³ஸ்ஸாவீ’தி வேதி³தப்³போ³.

அரியத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³தி ஸதிபட்டா²னாதி³பே⁴தே³ அரியத⁴ம்மே அகுஸலோ. அரியத⁴ம்மே அவினீதோதி, ஏத்த² பன

து³விதோ⁴ வினயோ நாம, ஏகமேகேத்த² பஞ்சதா⁴;

அபா⁴வதோ தஸ்ஸ அயம், அவினீதோதி வுச்சதி.

அயஞ்ஹி ஸம்வரவினயோ பஹானவினயோதி து³விதோ⁴ வினயோ. ஏத்த² ச து³விதே⁴பி வினயே ஏகமேகோ வினயோ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதி. ஸம்வரவினயோபி ஹி ஸீலஸம்வரோ ஸதிஸம்வரோ ஞாணஸம்வரோ க²ந்திஸம்வரோ வீரியஸம்வரோதி பஞ்சவிதோ⁴. பஹானவினயோபி தத³ங்க³பஹானம் விக்க²ம்ப⁴னபஹானம் ஸமுச்சே²த³பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பஹானம் நிஸ்ஸரணபஹானந்தி பஞ்சவிதோ⁴.

தத்த² ‘‘இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ’’தி (விப⁴. 511) அயம் ஸீலஸம்வரோ. ‘‘ரக்க²தி சக்கு²ந்த்³ரியம், சக்கு²ந்த்³ரியே ஸம்வரம் ஆபஜ்ஜதீ’’தி (தீ³. நி. 1.213; ம. நி. 1.295; ஸம். நி. 4.239; அ. நி. 3.16) அயம் ஸதிஸம்வரோ.

‘‘யானி ஸோதானி லோகஸ்மிம், (அஜிதாதி ப⁴க³வா)

ஸதி தேஸம் நிவாரணம்;

ஸோதானம் ஸம்வரம் ப்³ரூமி,

பஞ்ஞாயேதே பிதீ⁴யரே’’தி. (ஸு. நி. 1041) –

அயம் ஞாணஸம்வரோ நாம. ‘‘க²மோ ஹோதி ஸீதஸ்ஸ உண்ஹஸ்ஸா’’தி (ம. நி. 1.24; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் க²ந்திஸம்வரோ. ‘‘உப்பன்னம் காமவிதக்கம் நாதி⁴வாஸேதீ’’தி (ம. நி. 1.26; அ. நி. 4.114; 6.58) அயம் வீரியஸம்வரோ. ஸப்³போ³பி சாயம் ஸம்வரோ யதா²ஸகம் ஸம்வரிதப்³பா³னம் வினேதப்³பா³னஞ்ச காயது³ச்சரிதாதீ³னம் ஸம்வரணதோ ஸம்வரோ, வினயனதோ வினயோதி வுச்சதி. ஏவம் தாவ ‘ஸம்வரவினயோ’ பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ததா² யம் நாமரூபபரிச்சே²தா³தீ³ஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு படிபக்க²பா⁴வதோ, தீ³பாலோகேனேவ தமஸ்ஸ, தேன தேன விபஸ்ஸனாஞாணேன தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனத்த²ஸ்ஸ பஹானம், ஸேய்யதி²த³ம் – நாமரூபவவத்தா²னேன ஸக்காயதி³ட்டி²யா, பச்சயபரிக்³க³ஹேன அஹேதுவிஸமஹேதுதி³ட்டீ²னம், தஸ்ஸேவ அபரபா⁴கே³ன கங்கா²விதரணேன கத²ம்கதி²பா⁴வஸ்ஸ, கலாபஸம்மஸனேன ‘அஹம் மமா’தி கா³ஹஸ்ஸ, மக்³கா³மக்³க³வவத்தா²னேன அமக்³கே³ மக்³க³ஸஞ்ஞாய, உத³யத³ஸ்ஸனேன உச்சே²த³தி³ட்டி²யா, வயத³ஸ்ஸனேன ஸஸ்ஸததி³ட்டி²யா, ப⁴யத³ஸ்ஸனேன ஸப⁴யே அப⁴யஸஞ்ஞாய, ஆதீ³னவத³ஸ்ஸனேன அஸ்ஸாத³ஸஞ்ஞாய, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனாய அபி⁴ரதிஸஞ்ஞாய, முச்சிதுகம்யதாஞாணேன அமுச்சிதுகாமதாய, உபேக்கா²ஞாணேன அனுபேக்கா²ய, அனுலோமேன த⁴ம்மட்டி²தியம் நிப்³பா³னே ச படிலோமபா⁴வஸ்ஸ, கோ³த்ரபு⁴னா ஸங்கா²ரனிமித்தக்³கா³ஹஸ்ஸ பஹானம், ஏதம் ‘தத³ங்க³பஹானம்’ நாம.

யம் பன உபசாரப்பனாபே⁴தே³ன ஸமாதி⁴னா பவத்திபா⁴வனிவாரணதோ, க⁴டப்பஹாரேனேவ உத³கபிட்டே² ஸேவாலஸ்ஸ, தேஸம் தேஸம் நீவரணாதி³த⁴ம்மானம் பஹானம், ஏதம் ‘விக்க²ம்ப⁴னபஹானம்’ நாம. ‘‘யம் சதுன்னம் அரியமக்³கா³னம் பா⁴விதத்தா தம்தம்மக்³க³வதோ அத்தனோ அத்தனோ ஸந்தானே தி³ட்டி²க³தானம் பஹானாயா’’திஆதி³னா (த⁴. ஸ. 277) நயேன வுத்தஸ்ஸ ஸமுத³யபக்கி²கஸ்ஸ கிலேஸக³ணஸ்ஸ அச்சந்தம் அப்பவத்திபா⁴வேன பஹானம், இத³ம் ‘ஸமுச்சே²த³பஹானம்’ நாம. யம் பன ப²லக்க²ணே படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த்தம் கிலேஸானம், ஏதம் ‘படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பஹானம்’ நாம. யம் ஸப்³ப³ஸங்க²தனிஸ்ஸடத்தா பஹீனஸப்³ப³ஸங்க²தம் நிப்³பா³னம், ஏதம் ‘நிஸ்ஸரணபஹானம்’ நாம. ஸப்³ப³ம்பி சேதம் பஹானம் யஸ்மா சாக³ட்டே²ன பஹானம், வினயனட்டே²ன வினயோ, தஸ்மா ‘பஹானவினயோ’தி வுச்சதி. தம்தம்பஹானவதோ வா தஸ்ஸ தஸ்ஸ வினயஸ்ஸ ஸம்ப⁴வதோபேதம் பஹானவினயோதி வுச்சதி. ஏவம் பஹானவினயோபி பஞ்சதா⁴ பி⁴ஜ்ஜதீதி வேதி³தப்³போ³.

ஏவமயம் ஸங்கே²பதோ து³விதோ⁴, பே⁴த³தோ ச த³ஸவிதோ⁴ வினயோ, பி⁴ன்னஸம்வரத்தா, பஹாதப்³ப³ஸ்ஸ ச அப்பஹீனத்தா, யஸ்மா ஏதஸ்ஸ அஸ்ஸுதவதோ புது²ஜ்ஜனஸ்ஸ நத்தி², தஸ்மா அபா⁴வதோ தஸ்ஸ, அயம் ‘அவினீதோ’தி வுச்சதீதி. ஏஸ நயோ ஸப்புரிஸானம் அத³ஸ்ஸாவீ ஸப்புரிஸத⁴ம்மஸ்ஸ அகோவிதோ³ ஸப்புரிஸத⁴ம்மே அவினீதோதி ஏத்தா²பி. நின்னானாகரணஞ்ஹேதம் அத்த²தோ. யதா²ஹ – ‘‘யேவ தே அரியா தேவ தே ஸப்புரிஸா, யேவ தே ஸப்புரிஸா தேவ தே அரியா. யோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ ஸோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ, யோ ஏவ ஸோ ஸப்புரிஸானம் த⁴ம்மோ ஸோ ஏவ ஸோ அரியானம் த⁴ம்மோ. யேவ தே அரியவினயா தேவ தே ஸப்புரிஸவினயா, யேவ தே ஸப்புரிஸவினயா தேவ தே அரியவினயா. அரியேதி வா ஸப்புரிஸேதி வா, அரியத⁴ம்மேதி வா ஸப்புரிஸத⁴ம்மேதி வா, அரியவினயேதி வா ஸப்புரிஸவினயேதி வா, ஏஸேஸே ஏகே ஏகட்டே² ஸமே ஸமபா⁴கே³ தஜ்ஜாதே தஞ்ஞேவா’’தி.

ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி – ‘யம் ரூபம் ஸோ அஹம், யோ அஹம் தம் ரூப’ந்தி ரூபஞ்ச அத்தானஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ‘‘ஸேய்யதா²பி நாம தேலப்பதீ³பஸ்ஸ ஜா²யதோ யா அச்சி ஸோ வண்ணோ, யோ வண்ணோ ஸா அச்சீதி அச்சிஞ்ச வண்ணஞ்ச அத்³வயம் ஸமனுபஸ்ஸதி,’’ ஏவமேவ இதே⁴கச்சோ ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீதி ஏவம் ரூபம் அத்தாதி தி³ட்டி²பஸ்ஸனாய பஸ்ஸதி. ரூபவந்தம் வா அத்தானந்தி ‘அரூபம் அத்தா’தி க³ஹேத்வா, சா²யாவந்தம் ருக்க²ம் விய, தம் ரூபவந்தம் ஸமனுபஸ்ஸதி. அத்தனி வா ரூபந்தி ‘அரூபமேவ அத்தா’தி க³ஹேத்வா, புப்ப²ம்ஹி க³ந்த⁴ம் விய, அத்தனி ரூபம் ஸமனுபஸ்ஸதி. ரூபஸ்மிம் வா அத்தானந்தி ‘அரூபமேவ அத்தா’தி க³ஹேத்வா, கரண்ட³கே மணிம் விய, அத்தானம் ரூபஸ்மிம் ஸமனுபஸ்ஸதி. வேத³னாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² ‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’தி ஸுத்³த⁴ரூபமேவ அத்தாதி கதி²தம். ‘ரூபவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா ரூபம், ரூபஸ்மிம் வா அத்தானம்; வேத³னம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’தி இமேஸு ஸத்தஸு டா²னேஸு ‘அரூபம் அத்தா’தி கதி²தம். வேத³னாவந்தம் வா அத்தானம், அத்தனி வா வேத³னம், வேத³னாய வா அத்தானந்தி ஏவம் சதூஸு க²ந்தே⁴ஸு திண்ணம் திண்ணம் வஸேன த்³வாத³ஸஸு டா²னேஸு ‘ரூபாரூபமிஸ்ஸகோ அத்தா’ கதி²தோ. தத்த² ‘ரூபம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதி வேத³னம்… ஸஞ்ஞம்… ஸங்கா²ரே… விஞ்ஞாணம் அத்ததோ ஸமனுபஸ்ஸதீ’தி இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு உச்சே²த³தி³ட்டி² கதி²தா. அவஸேஸேஸு ஸஸ்ஸததி³ட்டி². ஏவமேத்த² பன்னரஸ ப⁴வதி³ட்டி²யோ பஞ்ச விப⁴வதி³ட்டி²யோ ஹோந்தி. தா ஸப்³பா³பி மக்³கா³வரணா, ந ஸக்³கா³வரணா, பட²மமக்³க³வஜ்ஜா²தி வேதி³தப்³பா³.

1008. ஸத்த²ரி கங்க²தீதி ஸத்து² ஸரீரே வா கு³ணே வா உப⁴யத்த² வா கங்க²தி. ஸரீரே கங்க²மானோ ‘த்³வத்திம்ஸவரலக்க²ணபடிமண்டி³தம் நாம ஸரீரம் அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²தி. கு³ணே கங்க²மானோ ‘அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னஜானனஸமத்த²ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞாணம் அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²தி. உப⁴யத்த² கங்க²மானோ ‘அஸீதிஅனுப்³யஞ்ஜனப்³யாமப்பபா⁴னுரஞ்ஜிதாய ஸரீரனிப்ப²த்தியா ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³ஞேய்யஜானனஸமத்த²ம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணம் படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தோ லோகதாரகோ பு³த்³தோ⁴ நாம அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²தி. அயஞ்ஹிஸ்ஸ அத்தபா⁴வே கு³ணே வா கங்க²னதோ உப⁴யத்த² கங்க²தி நாம. விசிகிச்ச²தீதி ஆரம்மணம் நிச்சே²தும் அஸக்கோந்தோ கிச்ச²தி கிலமதி. நாதி⁴முச்சதீதி தத்தே²வ அதி⁴மோக்க²ம் ந லப⁴தி. ந ஸம்பஸீத³தீதி சித்தம் அனாவிலம் கத்வா பஸீதி³தும் ந ஸக்கோதி, கு³ணேஸு நப்பஸீத³தி.

த⁴ம்மே கங்க²தீதிஆதீ³ஸு பன ‘கிலேஸே பஜஹந்தா சத்தாரோ அரியமக்³கா³, படிப்பஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸானி சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி, மக்³க³ப²லானம் ஆரம்மணபச்சயபூ⁴தம் அமதம் மஹானிப்³பா³னம் நாம அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோபி ‘அயம் த⁴ம்மோ நிய்யானிகோ நு கோ² அனிய்யானிகோ’தி கங்க²ந்தோபி த⁴ம்மே கங்க²தி நாம. ‘சத்தாரோ மக்³க³ட்ட²கா சத்தாரோ ப²லட்ட²காதி இத³ம் ஸங்க⁴ரதனம் அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோபி, ‘அயம் ஸங்கோ⁴ ஸுப்படிபன்னோ நு கோ² து³ப்படிபன்னோ’தி கங்க²ந்தோபி, ‘ஏதஸ்மிம் ஸங்க⁴ரதனே தி³ன்னஸ்ஸ விபாகப²லம் அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோபி ஸங்கே⁴ கங்க²தி நாம. ‘திஸ்ஸோ பன ஸிக்கா² அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோபி, ‘திஸ்ஸோ ஸிக்கா² ஸிக்கி²தபச்சயேன ஆனிஸம்ஸோ அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோபி ஸிக்கா²ய கங்க²தி நாம.

புப்³ப³ந்தோ வுச்சதி அதீதானி க²ந்த⁴தா⁴தாயதனானி. அபரந்தோ அனாக³தானி. தத்த² அதீதேஸு க²ந்தா⁴தீ³ஸு ‘அதீதானி நு கோ², ந நு கோ²’தி கங்க²ந்தோ புப்³ப³ந்தே கங்க²தி நாம. அனாக³தேஸு ‘அனாக³தானி நு கோ², ந நு கோ²’தி கங்க²ந்தோ அபரந்தே கங்க²தி நாம. உப⁴யத்த² கங்க²ந்தோ புப்³ப³ந்தாபரந்தே கங்க²தி நாம. ‘த்³வாத³ஸபதி³கம் பச்சயவட்டம் அத்தி² நு கோ² நத்தீ²’தி கங்க²ந்தோ இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு கங்க²தி நாம. தத்ராயம் வசனத்தோ² – இமேஸம் ஜராமரணாதீ³னம் பச்சயா ‘இத³ப்பச்சயா’. இத³ப்பச்சயானம் பா⁴வோ ‘இத³ப்பச்சயதா’. இத³ப்பச்சயா ஏவ வா ‘இத³ப்பச்சயதா’; ஜாதிஆதீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். ஜாதிஆதீ³ஸு தம் தம் படிச்ச ஆக³ம்ம ஸமுப்பன்னாதி ‘படிச்சஸமுப்பன்னா’. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – இத³ப்பச்சயதாய ச படிச்சஸமுப்பன்னேஸு ச த⁴ம்மேஸு கங்க²தீதி.

1009. ஸீலேனாதி கோ³ஸீலாதி³னா. வதேனாதி கோ³வதாதி³னாவ. ஸீலப்³ப³தேனாதி தது³ப⁴யேன. ஸுத்³தீ⁴தி கிலேஸஸுத்³தி⁴; பரமத்த²ஸுத்³தி⁴பூ⁴தம் வா நிப்³பா³னமேவ. ததே³கட்டா²தி இத⁴ பஹானேகட்ட²ம் து⁴ரம். இமிஸ்ஸா ச பாளியா தி³ட்டி²கிலேஸோ விசிகிச்சா²கிலேஸோதி த்³வேயேவ ஆக³தா. லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ மானோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே பன அட்ட² அனாக³தா. ஆஹரித்வா பன தீ³பேதப்³பா³. ஏத்த² ஹி தி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸு பஹீயமானாஸு அபாயக³மனீயோ லோபோ⁴ தோ³ஸோ மோஹோ மானோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி ஸப்³பே³பிமே பஹானேகட்டா² ஹுத்வா பஹீயந்தி. ஸஹஜேகட்ட²ம் பன ஆஹரித்வா தீ³பேதப்³ப³ம். ஸோதாபத்திமக்³கே³ன ஹி சத்தாரி தி³ட்டி²ஸஹக³தானி விசிகிச்சா²ஸஹக³தஞ்சாதி பஞ்ச சித்தானி பஹீயந்தி. தத்த² த்³வீஸு அஸங்கா²ரிகதி³ட்டி²சித்தேஸு பஹீயந்தேஸு தேஹி ஸஹஜாதோ லோபோ⁴ மோஹோ உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே கிலேஸா ஸஹஜேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. ஸேஸதி³ட்டி²கிலேஸோ ச விசிகிச்சா²கிலேஸோ ச பஹானேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. தி³ட்டி²க³தஸம்பயுத்தஸஸங்கா²ரிகசித்தேஸுபி பஹீயந்தேஸு தேஹி ஸஹஜாதோ லோபோ⁴ மோஹோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி இமே கிலேஸா ஸஹஜேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. ஸேஸதி³ட்டி²கிலேஸோ ச விசிகிச்சா²கிலேஸோ ச பஹானேகட்ட²வஸேன பஹீயந்தி. ஏவம் பஹானேகட்ட²ஸ்மிம்யேவ ஸஹஜேகட்ட²ம் லப்³ப⁴தீதி இத³ம் ஸஹஜேகட்ட²ம் ஆஹரித்வா தீ³பயிம்ஸு.

தம்ஸம்பயுத்தோதி தேஹி ததே³கட்டே²ஹி அட்ட²ஹி கிலேஸேஹி ஸம்பயுத்தோ. வினிப்³போ⁴க³ம் வா கத்வா தேன லோபே⁴ன தேன தோ³ஸேனாதி ஏவம் ஏகேகேன ஸம்பயுத்ததா தீ³பேதப்³பா³. தத்த² லோபே⁴ க³ஹிதே, மோஹோ மானோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி அயம் ஸங்கா²ரக்க²ந்தே⁴ கிலேஸக³ணோ லோப⁴ஸம்பயுத்தோ நாம. தோ³ஸே க³ஹிதே, மோஹோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி அயம் கிலேஸக³ணோ தோ³ஸஸம்பயுத்தோ நாம. மோஹே க³ஹிதே, லோபோ⁴ தோ³ஸோ மானோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி அயம் கிலேஸக³ணோ மோஹஸம்பயுத்தோ நாம. மானே க³ஹிதே, தேன ஸஹுப்பன்னோ லோபோ⁴ மோஹோ தி²னம் உத்³த⁴ச்சம் அஹிரிகம் அனோத்தப்பந்தி அயம் கிலேஸக³ணோ மானஸம்பயுத்தோ நாம. இமினா உபாயேன தேன தி²னேன தேன உத்³த⁴ச்சேன தேன அஹிரிகேன தேன அனோத்தப்பேன ஸம்பயுத்தோ தம்ஸம்பயுத்தோதி யோஜனா காதப்³பா³. தம்ஸமுட்டா²னந்தி தேன லோபே⁴ன…பே… தேன அனோத்தப்பேன ஸமுட்டி²தந்தி அத்தோ².

இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³தி ஏத்த² த³ஸ்ஸனம் நாம ஸோதாபத்திமக்³கோ³; தேன பஹாதப்³பா³தி அத்தோ². ‘கஸ்மா பன ஸோதாபத்திமக்³கோ³ த³ஸ்ஸனம் நாம ஜாதோ’தி? ‘பட²மம் நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனதோ’. ‘நனு கோ³த்ரபு⁴ பட²மதரம் பஸ்ஸதீ’தி? ‘நோ ந பஸ்ஸதி; தி³ஸ்வாபி கத்தப்³ப³கிச்சம் பன ந கரோதி, ஸம்யோஜனானம் அப்பஹானதோ. தஸ்மா பஸ்ஸதீ’தி ந வத்தப்³போ³. யத்த² கத்த²சி ராஜானம் தி³ஸ்வாபி பண்ணாகாரம் த³த்வா கிச்சனிப்ப²த்தியா அதி³ட்ட²த்தா ‘அஜ்ஜாபி ராஜானம் ந பஸ்ஸாமீ’தி வத³ந்தோ சேத்த² ஜானபத³புரிஸோ நித³ஸ்ஸனம்.

1011. அவஸேஸோ லோபோ⁴தி த³ஸ்ஸனேன பஹீனாவஸேஸோ. லோபோ⁴ தோ³ஸமோஹேஸுபி ஏஸேவ நயோ. த³ஸ்ஸனேன ஹி அபாயக³மனீயாவ பஹீனா. தேஹி பன அஞ்ஞே த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் வுத்தம். ‘ததே³கட்டா²’தி தேஹி பாளியம் ஆக³தேஹி தீஹி கிலேஸேஹி ஸம்பயோக³தோபி பஹானதோபி ஏகட்டா² பஞ்ச கிலேஸா. நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாயாதி இத³ம் ஸம்யோஜனாதீ³னம் விய தேஹி மக்³கே³ஹி அப்பஹாதப்³ப³தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். யம் பன ‘‘ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணேன அபி⁴ஸங்கா²ரவிஞ்ஞாணஸ்ஸ நிரோதே⁴ன ஸத்த ப⁴வே ட²பேத்வா அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே யே உப்பஜ்ஜேய்யும், நாமஞ்ச ரூபஞ்ச ஏத்தே²தே நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’திஆதி³னா நயேன குஸலாதீ³னம்பி பஹானம் அனுஞ்ஞாதம், தம் தேஸம் மக்³கா³னம் அபா⁴விதத்தா யே உப்பஜ்ஜேய்யும், தே உபனிஸ்ஸயபச்சயானம் கிலேஸானம் பஹீனத்தா பஹீனாதி இமம் பரியாயம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

1013. த³ஸ்ஸனேனபஹாதப்³ப³ஹேதுகத்திகே இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதுகாதி நிட்ட²பேத்வா, புன ‘தீணி ஸம்யோஜனானீ’திஆதி³ பஹாதப்³பே³ த³ஸ்ஸேத்வா, ததே³கட்ட²பா⁴வேன ஹேதூ சேவ ஸஹேதுகே ச த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். தத்த² ‘கிஞ்சாபி த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பே³ஸு ஹேதூஸு லோப⁴ஸஹக³தோ மோஹோ லோபே⁴ன ஸஹேதுகோ ஹோதி, தோ³ஸஸஹக³தோ மோஹோ தோ³ஸேன, லோப⁴தோ³ஸா ச மோஹேனாதி பஹாதப்³ப³ஹேதுகபதே³பேதே ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²ந்தி, விசிகிச்சா²ஸஹக³தோ பன மோஹோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஸம்பயுத்தஹேதுனோ அபா⁴வேன ஹேதுயேவ, ந ஸஹேதுகோதி தஸ்ஸ பஹானம் த³ஸ்ஸேதும் இமே த⁴ம்மா த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதூ’தி வுத்தம்.

1018. து³தியபதே³ உத்³த⁴ச்சஸஹக³தஸ்ஸ மோஹஸ்ஸ பஹானம் த³ஸ்ஸேதும் இமே த⁴ம்மா பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதூதி வுத்தம். ஸோ ஹி அத்தனா ஸம்பயுத்தத⁴ம்மே ஸஹேதுகே கத்வா பிட்டி²வட்டகோ ஜாதோ, விசிகிச்சா²ஸஹக³தோ விய அஞ்ஞஸ்ஸ ஸம்பயுத்தஹேதுனோ அபா⁴வா பஹாதப்³ப³ஹேதுகபத³ம் ந ப⁴ஜதி. ததியபதே³ அவஸேஸா அகுஸலாதி புன அகுஸலக்³க³ஹணம் விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தானம் மோஹானம் ஸங்க³ஹத்த²ம் கதம். தே ஹி ஸம்பயுத்தஹேதுனோ அபா⁴வா பஹாதப்³ப³ஹேதுகா நாம ந ஹோந்தி.

1029. பரித்தாரம்மணத்திகே ஆரப்³பா⁴தி ஆரம்மணம் கத்வா. ஸயஞ்ஹி பரித்தா வா ஹோந்து மஹக்³க³தா வா, பரித்தத⁴ம்மே ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னா பரித்தாரம்மணா, மஹக்³க³தே ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னா மஹக்³க³தாரம்மணா, அப்பமாணே ஆரம்மணம் கத்வா உப்பன்னா அப்பமாணாரம்மணா. தே பன பரித்தாபி ஹோந்தி மஹக்³க³தாபி அப்பமாணாபி.

1035. மிச்ச²த்தத்திகே ஆனந்தரிகானீதி அனந்தராயேன ப²லதா³யகானி; மாதுகா⁴தககம்மாதீ³னமேதம் அதி⁴வசனம். தேஸு ஹி ஏகஸ்மிம்பி கம்மே கதே தம் படிபா³ஹித்வா அஞ்ஞம் கம்மம் அத்தனோ விபாகஸ்ஸ ஓகாஸம் காதும் ந ஸக்கோதி. ஸினேருப்பமாணேபி ஹி ஸுவண்ணதூ²பே கத்வா சக்கவாளமத்தம் வா ரதனமயபாகாரம் விஹாரம் காரேத்வா தம் பூரேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ பு³த்³த⁴ப்பமுக²ஸ்ஸ ஸங்க⁴ஸ்ஸ யாவஜீவம் சத்தாரோ பச்சயே த³த³தோபி தம் கம்மம் ஏதேஸம் கம்மானம் விபாகம் படிபா³ஹேதும் ந ஸக்கோதி ஏவ. யா ச மிச்சா²தி³ட்டி² நியதாதி அஹேதுகவாத³அகிரியவாத³னத்தி²கவாதே³ஸு அஞ்ஞதரா. தஞ்ஹி க³ஹேத்வா டி²தம் புக்³க³லம் பு³த்³த⁴ஸதம்பி பு³த்³த⁴ஸஹஸ்ஸம்பி போ³தே⁴தும் ந ஸக்கோதி.

1038. மக்³கா³ரம்மணத்திகே அரியமக்³க³ம் ஆரப்³பா⁴தி லோகுத்தரமக்³க³ம் ஆரம்மணம் கத்வா. தே பன பரித்தாபி ஹோந்தி மஹக்³க³தாபி.

1039. மக்³க³ஹேதுகனித்³தே³ஸே பட²மனயேன பச்சயட்டே²ன ஹேதுனா மக்³க³ஸம்பயுத்தானம் க²ந்தா⁴னம் ஸஹேதுகபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. து³தியனயேன மக்³க³பூ⁴தேன ஸம்மாதி³ட்டி²ஸங்கா²தேன ஹேதுனா ஸேஸமக்³க³ங்கா³னம் ஸஹேதுகபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. ததியனயேன மக்³கே³ உப்பன்னஹேதூஹி ஸம்மாதி³ட்டி²யா ஸஹேதுகபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோதி வேதி³தப்³போ³.

1040. அதி⁴பதிம் கரித்வாதி ஆரம்மணாதி⁴பதிம் கத்வா. தே ச கோ² பரித்தத⁴ம்மாவ ஹோந்தி. அரியஸாவகானஞ்ஹி அத்தனோ மக்³க³ம் க³ரும் கத்வா பச்சவேக்க²ணகாலே ஆரம்மணாதி⁴பதி லப்³ப⁴தி. சேதோபரியஞாணேன பன அரியஸாவகோ பரஸ்ஸ மக்³க³ம் பச்சவேக்க²மானோ க³ரும் கரோந்தோபி அத்தனா படிவித்³த⁴மக்³க³ம் விய க³ரும் ந கரோதி. ‘யமகபாடிஹாரியம் கரோந்தம் ததா²க³தம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ மக்³க³ம் க³ரும் கரோதி ந கரோதீ’தி? கரோதி, ந பன அத்தனோ மக்³க³ம் விய. அரஹா ந கிஞ்சி த⁴ம்மம் க³ரும் கரோதி ட²பேத்வா மக்³க³ம் ப²லம் நிப்³பா³னந்தி. ஏத்தா²பி அயமேவத்தோ². வீமம்ஸாதி⁴பதேய்யந்தி இத³ம் ஸஹஜாதாதி⁴பதிம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ச²ந்த³ஞ்ஹி ஜேட்ட²கம் கத்வா மக்³க³ம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ ச²ந்தோ³ அதி⁴பதி நாம ஹோதி, ந மக்³கோ³. ஸேஸத⁴ம்மாபி ச²ந்தா³தி⁴பதினோ நாம ஹோந்தி, ந மக்³கா³தி⁴பதினோ. சித்தேபி ஏஸேவ நயோ. வீமம்ஸம் பன ஜேட்ட²கம் கத்வா மக்³க³ம் பா⁴வேந்தஸ்ஸ வீமம்ஸாதி⁴பதி சேவ ஹோதி மக்³கோ³ சாதி. ஸேஸத⁴ம்மா மக்³கா³தி⁴பதினோ நாம ஹோந்தி. வீரியேபி ஏஸேவ நயோ.

1041. உப்பன்னத்திகனித்³தே³ஸே ஜாதாதி நிப்³ப³த்தா, படிலத்³த⁴த்தபா⁴வா. பூ⁴தாதிஆதீ³னி தேஸம்யேவ வேவசனானி. ஜாதா ஏவ ஹி பா⁴வப்பத்தியா பூ⁴தா. பச்சயஸம்யோகே³ ஜாதத்தா ஸஞ்ஜாதா. நிப்³ப³த்திலக்க²ணப்பத்தத்தா நிப்³ப³த்தா. உபஸக்³கே³ன பன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா அபி⁴னிப்³ப³த்தாதி வுத்தா. பாகடீபூ⁴தாதி பாதுபூ⁴தா. புப்³ப³ந்ததோ உத்³த⁴ம் பன்னாதி உப்பன்னா. உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டே⁴த்வா ஸமுப்பன்னாதி வுத்தா. நிப்³ப³த்தட்டே²னேவ உத்³த⁴ம் டி²தாதி உட்டி²தா. பச்சயஸம்யோகே³ உட்டி²தாதி ஸமுட்டி²தா. புன உப்பன்னாதிவசனே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். உப்பன்னம்ஸேன ஸங்க³ஹிதாதி உப்பன்னகோட்டா²ஸேன க³ணனம் க³தா. ரூபம் வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணந்தி இத³ம் நேஸம் ஸபா⁴வத³ஸ்ஸனம். து³தியபத³னித்³தே³ஸோ வுத்தபடிஸேத⁴னயேன வேதி³தப்³போ³. ததியபத³னித்³தே³ஸோ உத்தானத்தோ²யேவ.

அயம் பன திகோ த்³வின்னம் அத்³தா⁴னம் வஸேன பூரேத்வா த³ஸ்ஸிதோ. லத்³தோ⁴காஸஸ்ஸ ஹி கம்மஸ்ஸ விபாகோ து³விதோ⁴ – க²ணப்பத்தோ, ச அப்பத்தோ ச. தத்த² ‘க²ணப்பத்தோ’ உப்பன்னோ நாம. ‘அப்பத்தோ’ சித்தானந்தரே வா உப்பஜ்ஜது, கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதிக்கமே வா. து⁴வபச்சயட்டே²ன நத்தி² நாம ந ஹோதி, உப்பாதி³னோ த⁴ம்மா நாம ஜாதோ. யதா² ஹி – ‘‘திட்ட²தேவ ஸாயம், போட்ட²பாத³, அரூபீ அத்தா ஸஞ்ஞாமயோ. அத² இமஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா உப்பஜ்ஜந்தி அஞ்ஞா ச ஸஞ்ஞா நிருஜ்ஜ²ந்தீ’’தி (தீ³. நி. 1.419). ஏத்த² ஆருப்பே காமாவசரஸஞ்ஞாபவத்திகாலே கிஞ்சாபி மூலப⁴வங்க³ஸஞ்ஞா நிருத்³தா⁴ காமாவசரஸஞ்ஞாய பன நிருத்³த⁴காலே அவஸ்ஸம் ஸா உப்பஜ்ஜிஸ்ஸதீதி அரூபஸங்கா²தோ அத்தா நத்தீ²தி ஸங்க்²யம் அக³ந்த்வா ‘திட்ட²தேவ’ நாமாதி ஜாதோ. ஏவமேவ லத்³தோ⁴காஸஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகோ து³விதோ⁴…பே… து⁴வபச்சயட்டே²ன நத்தி² நாம ந ஹோதி, உப்பாதி³னோ த⁴ம்மா நாம ஜாதோ.

யதி³ பன ஆயூஹிதம் குஸலாகுஸலகம்மம் ஸப்³ப³ம் விபாகம் த³தே³ய்ய, அஞ்ஞஸ்ஸ ஓகாஸோ ந ப⁴வேய்ய. தம் பன து³வித⁴ம் ஹோதி – து⁴வவிபாகம், அது⁴வவிபாகஞ்ச. தத்த² பஞ்ச ஆனந்தரியகம்மானி, அட்ட² ஸமாபத்தியோ, சத்தாரோ அரியமக்³கா³தி ஏதம் ‘து⁴வவிபாகம்’ நாம. தம் பன க²ணப்பத்தம்பி அத்தி², அப்பத்தம்பி. தத்த² ‘க²ணப்பத்தம்’ உப்பன்னம் நாம. ‘அப்பத்தம்’ அனுப்பன்னம் நாம. தஸ்ஸ விபாகோ சித்தானந்தரே வா உப்பஜ்ஜது கப்பஸதஸஹஸ்ஸாதிக்கமே வா. து⁴வபச்சயட்டே²ன அனுப்பன்னம் நாம ந ஹோதி, உப்பாதி³னோ த⁴ம்மா நாம ஜாதம். மேத்தேய்யபோ³தி⁴ஸத்தஸ்ஸ மக்³கோ³ அனுப்பன்னோ நாம, ப²லம் உப்பாதி³னோ த⁴ம்மாயேவ நாம ஜாதம்.

1044. அதீதத்திகனித்³தே³ஸே அதீதாதி க²ணத்தயம் அதிக்கந்தா. நிருத்³தா⁴தி நிரோத⁴ப்பத்தா. விக³தாதி விப⁴வம் க³தா, விக³ச்சி²தா வா. விபரிணதாதி பகதிவிஜஹனேன விபரிணாமம் க³தா. நிரோத⁴ஸங்கா²தம் அத்த²ம் க³தாதி அத்த²ங்க³தா. அப்³ப⁴த்த²ங்க³தாதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டி⁴தம். உப்பஜ்ஜித்வா விக³தாதி நிப்³ப³த்தித்வா விக³ச்சி²தா. புன அதீதவசனே காரணம் ஹேட்டா² வுத்தமேவ. பரதோ அனாக³தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அதீதம்ஸேன ஸங்க³ஹிதாதி அதீதகோட்டா²ஸேன க³ணனம் க³தா. கதமே தேதி? ரூபம் வேத³னா ஸஞ்ஞா ஸங்கா²ரா விஞ்ஞாணம். பரதோ அனாக³தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

1047. அதீதாரம்மணத்திகனித்³தே³ஸே அதீதே த⁴ம்மே ஆரப்³பா⁴திஆதீ³ஸு பரித்தமஹக்³க³தாவ த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. தே ஹி அதீதாதீ³னி ஆரப்³ப⁴ உப்பஜ்ஜந்தி.

1050. அஜ்ஜ²த்தத்திகனித்³தே³ஸே தேஸம் தேஸந்தி பத³த்³வயேன ஸப்³ப³ஸத்தே பரியாதி³யதி. அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தந்தி உப⁴யம் நியகஜ்ஜ²த்தாதி⁴வசனம். நியதாதி அத்தனி ஜாதா. பாடிபுக்³க³லிகாதி பாடியேக்கஸ்ஸ பாடியேக்கஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸந்தகா. உபாதி³ண்ணாதி ஸரீரட்ட²கா. தே ஹி கம்மனிப்³ப³த்தா வா ஹோந்து மா வா, ஆதி³ன்னக³ஹிதபராமட்ட²வஸேன பன இத⁴ உபாதி³ண்ணாதி வுத்தா.

1051. பரஸத்தானந்தி அத்தானம் ட²பேத்வா அவஸேஸஸத்தானம். பரபுக்³க³லானந்தி தஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தஸதி³ஸமேவ. தது³ப⁴யந்தி தம் உப⁴யம்.

1053. அஜ்ஜ²த்தாரம்மணத்திகஸ்ஸ பட²மபதே³ பரித்தமஹக்³க³தா த⁴ம்மா வேதி³தப்³பா³. து³தியே அப்பமாணாபி. ததியே பரித்தமஹக்³க³தாவ. அப்பமாணா பன காலேன ப³ஹித்³தா⁴ காலேன அஜ்ஜ²த்தம் ஆரம்மணம் ந கரோந்தி. ஸனித³ஸ்ஸனத்திகனித்³தே³ஸோ உத்தானோயேவாதி.

து³கனிக்கே²பகதா²

1062. து³கேஸு அதோ³ஸனித்³தே³ஸே மேத்தாயனவஸேன மேத்தி. மேத்தாகாரோ மேத்தாயனா. மேத்தாய அயிதஸ்ஸ மேத்தாஸமங்கி³னோ சித்தஸ்ஸ பா⁴வோ மேத்தாயிதத்தம். அனுத³யதீதி அனுத்³தா³, ரக்க²தீதி அத்தோ². அனுத்³தா³காரோ அனுத்³தா³யனா. அனுத்³தா³யிதஸ்ஸ பா⁴வோ அனுத்³தா³யிதத்தம். ஹிதஸ்ஸ ஏஸனவஸேன ஹிதேஸிதா. அனுகம்பனவஸேன அனுகம்பா. ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பதே³ஹி உபசாரப்பனாப்பத்தா மேத்தாவ வுத்தா. ஸேஸபதே³ஹி லோகியலோகுத்தரோ அதோ³ஸோ கதி²தோ.

1063. அமோஹனித்³தே³ஸே து³க்கே² ஞாணந்தி து³க்க²ஸச்சே பஞ்ஞா. து³க்க²ஸமுத³யேதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச து³க்கே² ஞாணம் ஸவனஸம்மஸனபடிவேத⁴பச்சவேக்க²ணாஸு வத்ததி. ததா² து³க்க²ஸமுத³யே. நிரோதே⁴ பன ஸவனபடிவேத⁴பச்சவேக்க²ணாஸு ஏவ. ததா² படிபதா³ய. புப்³ப³ந்தேதி அதீதகோட்டா²ஸே. அபரந்தேதி அனாக³தகோட்டா²ஸே. புப்³ப³ந்தாபரந்தேதி தது³ப⁴யே. இத³ப்பச்சயதாபடிச்சஸமுப்பன்னேஸு த⁴ம்மேஸு ஞாணந்தி அயம் பச்சயோ, இத³ம் பச்சயுப்பன்னம், இத³ம் படிச்ச இத³ம் நிப்³ப³த்தந்தி, ஏவம் பச்சயேஸு ச பச்சயுப்பன்னத⁴ம்மேஸு ச ஞாணம்.

1065. லோப⁴னித்³தே³ஸேபி ஹேட்டா² அனாக³தானம் பதா³னம் அயமத்தோ² – ரஞ்ஜனவஸேன ராகோ³. ப³லவரஞ்ஜனட்டே²ன ஸாராகோ³. விஸயேஸு ஸத்தானம் அனுனயனதோ அனுனயோ. அனுருஜ்ஜ²தீதி அனுரோதோ⁴, காமேதீதி அத்தோ². யத்த² கத்த²சி ப⁴வே ஸத்தா ஏதாய நந்த³ந்தி, ஸயம் வா நந்த³தீதி நந்தீ³. நந்தீ³ ச ஸா ரஞ்ஜனட்டே²ன ராகோ³ சாதி நந்தீ³ராகோ³. தத்த² ஏகஸ்மிம் ஆரம்மணே ஸகிம் உப்பன்னா தண்ஹா ‘நந்தீ³’. புனப்புனம் உப்பஜ்ஜமானா ‘நந்தீ³ராகோ³’தி வுச்சதி. சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³தி யோ ஹேட்டா² ப³லவரஞ்ஜனட்டே²ன ஸாராகோ³தி வுத்தோ, ஸோ ந ஸத்தஸ்ஸ, சித்தஸ்ஸேவ ஸாராகோ³தி அத்தோ².

இச்ச²ந்தி ஏதாய ஆரம்மணானீதி இச்சா². ப³ஹலகிலேஸபா⁴வேன முச்ச²ந்தி ஏதாய பாணினோதி முச்சா². கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹணவஸேன அஜ்ஜோ²ஸானம். இமினா ஸத்தா கி³ஜ்ஜ²ந்தி, கே³த⁴ம் ஆபஜ்ஜந்தீதி கே³தோ⁴; ப³ஹலட்டே²ன வா கே³தோ⁴. ‘‘கே³த⁴ம் வா பவனஸண்ட³’’ந்தி ஹி ப³ஹலட்டே²னேவ வுத்தம். அனந்தரபத³ம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன வா கே³தோ⁴தி பலிகே³தோ⁴. ஸஞ்ஜந்தி ஏதேனாதி ஸங்கோ³; லக்³க³னட்டே²ன வா ஸங்கோ³. ஓஸீத³னட்டே²ன பங்கோ. ஆகட்³ட⁴னவஸேன ஏஜா. ‘‘ஏஜா இமம் புரிஸம் பரிகட்³ட⁴தி தஸ்ஸ தஸ்ஸேவ ப⁴வஸ்ஸ அபி⁴னிப்³ப³த்தியா’’தி ஹி வுத்தம். வஞ்சனட்டே²ன மாயா. வட்டஸ்மிம் ஸத்தானம் ஜனனட்டே²ன ஜனிகா. ‘‘தண்ஹா ஜனேதி புரிஸம் சித்தமஸ்ஸ விதா⁴வதீ’’தி (ஸம். நி. 1.55-57) ஹி வுத்தம். வட்டஸ்மிம் ஸத்தே து³க்கே²ன ஸம்யோஜயமானா ஜனேதீதி ஸஞ்ஜனனீ. க⁴டனட்டே²ன ஸிப்³பி³னீ. அயஞ்ஹி வட்டஸ்மிம் ஸத்தே சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ஸிப்³ப³தி க⁴டேதி, துன்னகாரோ விய பிலோதிகாய பிலோதிகம்; தஸ்மா க⁴டனட்டே²ன ஸிப்³பி³னீதி வுத்தா. அனேகப்பகாரம் விஸயஜாலம் தண்ஹாவிப்ப²ந்தி³தனிவேஸஸங்கா²தம் வா ஜாலமஸ்ஸா அத்தீ²தி ஜாலினீ.

ஆகட்³ட⁴னட்டே²ன ஸீக⁴ஸோதா ஸரிதா வியாதி ஸரிதா. அல்லட்டே²ன வா ஸரிதா. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸரிதானி ஸினேஹிதானி ச ஸோமனஸ்ஸானி ப⁴வந்தி ஜந்துனோ’’தி (த⁴. ப. 341). அல்லானி சேவ ஸினித்³தா⁴னி சாதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². விஸதாதி விஸத்திகா. விஸடாதி விஸத்திகா. விஸாலாதி விஸத்திகா. விஸக்கதீதி விஸத்திகா. விஸம்வாதி³காதி விஸத்திகா. விஸம்ஹரதீதி விஸத்திகா. விஸமூலாதி விஸத்திகா. விஸப²லாதி விஸத்திகா. விஸபரிபோ⁴கா³தி விஸத்திகா. விஸதா வா பன ஸா தண்ஹா ரூபே ஸத்³தே³ க³ந்தே⁴ ரஸே போ²ட்ட²ப்³பே³ த⁴ம்மே குலே க³ணே வித்த²தாதி விஸத்திகா (மஹானி. 3). அனயப்³யஸனபாபனட்டே²ன கும்மானுப³ந்த⁴ஸுத்தகம் வியாதி ஸுத்தம். வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘ஸுத்தகந்தி கோ², பி⁴க்க²வே, நந்தீ³ராக³ஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி (ஸம். நி. 2.159). ரூபாதீ³ஸு வித்த²தட்டே²ன விஸடா. தஸ்ஸ தஸ்ஸ படிலாப⁴த்தா²ய ஸத்தே ஆயூஹாபேதீதி ஆயூஹினீ. உக்கண்டி²தும் அப்பதா³னதோ ஸஹாயட்டே²ன து³தியா. அயஞ்ஹி ஸத்தானம் வட்டஸ்மிம் உக்கண்டி²தும் ந தே³தி, க³தக³தட்டா²னே பியஸஹாயோ விய அபி⁴ரமாபேதி. தேன வுத்தம் –

‘‘தண்ஹாது³தியோ புரிஸோ, தீ³க⁴மத்³தா⁴ன ஸம்ஸரம்;

இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம், ஸம்ஸாரம் நாதிவத்ததீ’’தி. (அ. நி. 4.9; இதிவு. 15; மஹானி. 191; சூளனி. பாராயனானுகீ³திகா³தா²னித்³தே³ஸ 107);

பணிதா⁴னகவஸேன பணிதி⁴. ப⁴வனேத்தீதி ப⁴வரஜ்ஜு. ஏதாய ஹி ஸத்தா, ரஜ்ஜுயா கீ³வாய ப³த்³தா⁴ கோ³ணா விய, இச்சி²திச்சி²தட்டா²னம் நிய்யந்தி. தம் தம் ஆரம்மணம் வனதி ப⁴ஜதி அல்லீயதீதி வனம். வனதி யாசதீதி வா வனம். வனதோ²தி ப்³யஞ்ஜனேன பத³ம் வட்³டி⁴தம். அனத்த²து³க்கா²னம் வா ஸமுட்டா²பனட்டே²ன க³ஹனட்டே²ன ச வனம் வியாதி ‘வனம்’; ப³லவதண்ஹாயேதம் நாமம். க³ஹனதரட்டே²ன பன ததோ ப³லவதரோ ‘வனதோ²’ நாம. தேன வுத்தம் –

‘‘வனம் சி²ந்த³த² மா ருக்க²ம், வனதோ ஜாயதே ப⁴யம்;

சே²த்வா வனஞ்ச வனத²ஞ்ச, நிப்³ப³னா ஹோத² பி⁴க்க²வோ’’தி. (த⁴. ப. 283);

ஸந்த²வனவஸேன ஸந்த²வோ; ஸம்ஸக்³கோ³தி அத்தோ². ஸோ து³விதோ⁴ – தண்ஹாஸந்த²வோ மித்தஸந்த²வோ ச. தேஸு இத⁴ தண்ஹாஸந்த²வோ அதி⁴ப்பேதோ. ஸினேஹவஸேன ஸினேஹோ. ஆலயகரணவஸேன அபேக்க²தீதி அபேக்கா². வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘இமானி தே தே³வ சதுராஸீதினக³ரஸஹஸ்ஸானி குஸாவதீராஜதா⁴னீபமுகா²னி. ஏத்த² தே³வ ச²ந்த³ம் ஜனேஹி, ஜீவிதே அபேக்க²ம் கரோஹீ’’தி (தீ³. நி. 2.266). ஆலயம் கரோஹீதி அயஞ்ஹேத்த² அத்தோ². பாடியேக்கே பாடியேக்கே ஆரம்மணே ப³ந்த⁴தீதி படிப³ந்து⁴. ஞாதகட்டே²ன வா பாடியேக்கோ ப³ந்தூ⁴திபி படிப³ந்து⁴. நிச்சஸன்னிஸ்ஸிதட்டே²ன ஹி ஸத்தானம் தண்ஹாஸமோ ப³ந்து⁴ நாம நத்தி².

ஆரம்மணானம் அஸனதோ ஆஸா. அஜ்ஜோ²த்த²ரணதோ சேவ தித்திம் அனுபக³ந்த்வாவ பரிபு⁴ஞ்ஜனதோ சாதி அத்தோ². ஆஸிஸனவஸேன ஆஸிஸனா. ஆஸிஸிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஆஸிஸிதத்தம். இதா³னி தஸ்ஸா பவத்திட்டா²னம் த³ஸ்ஸேதும் ரூபாஸாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆஸிஸனவஸேன ஆஸாதி ஆஸாய அத்த²ம் க³ஹேத்வா ரூபே ஆஸா ரூபாஸாதி ஏவம் நவபி பதா³னி வேதி³தப்³பா³னி. ஏத்த² ச புரிமானி பஞ்ச பஞ்சகாமகு³ணவஸேன வுத்தானி. பரிக்கா²ரலோப⁴வஸேன ச²ட்ட²ம். தம் விஸேஸதோ பப்³ப³ஜிதானம். ததோ பரானி தீணி அதித்தியவத்து²வஸேன க³ஹட்டா²னம். ந ஹி தேஸம் த⁴னபுத்தஜீவிதேஹி அஞ்ஞம் பியதரம் அத்தி². ‘ஏதம் மய்ஹம் ஏதம் மய்ஹ’ந்தி வா ‘அஸுகேன மே இத³ம் தி³ன்னம் இத³ம் தி³ன்ன’ந்தி வா ஏவம் ஸத்தே ஜப்பாபேதீதி ஜப்பா. பரதோ த்³வே பதா³னி உபஸக்³கே³ன வட்³டி⁴தானி. ததோ பரம் அஞ்ஞேனாகாரேன விப⁴ஜிதும் ஆரத்³த⁴த்தா புன ஜப்பாதி வுத்தம். ஜப்பனாகாரோ ஜப்பனா. ஜப்பிதஸ்ஸ பா⁴வோ ஜப்பிதத்தம். புனப்புனம் விஸயே லும்பதி ஆகட்³ட⁴தீதி லோலுபோ. லோலுபஸ்ஸ பா⁴வோ லோலுப்பம். லோலுப்பாகாரோ லோலுப்பாயனா. லோலுப்பஸமங்கி³னோ பா⁴வோ லோலுப்பாயிதத்தம்.

புச்ச²ஞ்ஜிகதாதி யாய தண்ஹாய லாப⁴ட்டா²னேஸு, புச்ச²ம் சாலயமானா ஸுனகா² விய, கம்பமானா விசரந்தி, தம் தஸ்ஸா கம்பனதண்ஹாய நாமம். ஸாது⁴ மனாபமனாபே விஸயே காமேதீதி ஸாது⁴காமோ. தஸ்ஸ பா⁴வோ ஸாது⁴கம்யதா. மாதா மாதுச்சா²திஆதி³கே அயுத்தட்டா²னே ராகோ³தி அத⁴ம்மராகோ³. யுத்தட்டா²னேபி ப³லவா ஹுத்வா உப்பன்னலோபோ⁴ விஸமலோபோ⁴. ‘‘ராகோ³ விஸம’’ந்திஆதி³வசனதோ (விப⁴. 924) வா யுத்தட்டா²னே வா அயுத்தட்டா²னே வா உப்பன்னோ ச²ந்த³ராகோ³ அத⁴ம்மட்டே²ன ‘அத⁴ம்மராகோ³’, விஸமட்டே²ன ‘விஸமலோபோ⁴’தி வேதி³தப்³போ³.

ஆரம்மணானம் நிகாமனவஸேன நிகந்தி. நிகாமனாகாரோ நிகாமனா. பத்த²னாவஸேன பத்த²னா. பிஹாயனவஸேன பிஹனா. ஸுட்டு² பத்த²னா ஸம்பத்த²னா. பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு தண்ஹா காமதண்ஹா. ரூபாரூபப⁴வே தண்ஹா ப⁴வதண்ஹா. உச்சே²த³ஸங்கா²தே விப⁴வே தண்ஹா விப⁴வதண்ஹா. ஸுத்³தே⁴ ரூபப⁴வஸ்மிம்யேவ தண்ஹா ரூபதண்ஹா. அரூபப⁴வே தண்ஹா அரூபதண்ஹா. உச்சே²த³தி³ட்டி²ஸஹக³தோ ராகோ³ தி³ட்டி²ராகோ³. நிரோதே⁴ தண்ஹா நிரோத⁴தண்ஹா. ரூபே தண்ஹா ரூபதண்ஹா. ஸத்³தே³ தண்ஹா ஸத்³த³தண்ஹா. க³ந்த⁴தண்ஹாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஓகா⁴த³யோ வுத்தத்தா²வ.

குஸலத⁴ம்மே ஆவரதீதி ஆவரணம். சா²த³னவஸேன சா²த³னம். ஸத்தே வட்டஸ்மிம் ப³ந்த⁴தீதி ப³ந்த⁴னம். சித்தம் உபக³ந்த்வா கிலிஸ்ஸதி ஸம்கிலிட்ட²ம் கரோதீதி உபக்கிலேஸோ. தா²மக³தட்டே²ன அனுஸேதீதி அனுஸயோ. உப்பஜ்ஜமானா சித்தம் பரியுட்டா²தீதி பரியுட்டா²னம்; உப்பஜ்ஜிதும் அப்பதா³னேன குஸலசாரம் க³ண்ஹாதீதி அத்தோ². ‘‘சோரா மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸு து⁴த்தா மக்³கே³ பரியுட்டி²ம்ஸூ’’திஆதீ³ஸு (சூளவ. 430) ஹி மக்³க³ம் க³ண்ஹிம்ஸூதி அத்தோ². ஏவமிதா⁴பி க³ஹணட்டே²ன பரியுட்டா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். பலிவேட²னட்டே²ன லதா வியாதி லதா. ‘‘லதா உப்³பி⁴ஜ்ஜ திட்ட²தீ’’தி (த⁴. ப. 340) ஆக³தட்டா²னேபி அயம் தண்ஹா லதாதி வுத்தா. விவிதா⁴னி வத்தூ²னி இச்ச²தீதி வேவிச்ச²ம். வட்டது³க்க²ஸ்ஸ மூலந்தி து³க்க²மூலம். தஸ்ஸேவ து³க்க²ஸ்ஸ நிதா³னந்தி து³க்க²னிதா³னம். தம் து³க்க²ம் இதோ பப⁴வதீதி து³க்க²ப்பப⁴வோ. ப³ந்த⁴னட்டே²ன பாஸோ வியாதி பாஸோ. மாரஸ்ஸ பாஸோ மாரபாஸோ. து³ருக்³கி³லனட்டே²ன ப³ளிஸம் வியாதி ப³ளிஸம். மாரஸ்ஸ ப³ளிஸம் மாரப³ளிஸம். தண்ஹாபி⁴பூ⁴தா மாரஸ்ஸ விஸயம் நாதிக்கமந்தி, தேஸம் உபரி மாரோ வஸம் வத்தேதீதி இமினா பரியாயேன மாரஸ்ஸ விஸயோதி மாரவிஸயோ. ஸந்த³னட்டே²ன தண்ஹாவ நதீ³ தண்ஹானதீ³. அஜ்ஜோ²த்த²ரணட்டே²ன தண்ஹாவ ஜாலம் தண்ஹாஜாலம். யதா² ஸுனகா² க³த்³து³லப³த்³தா⁴ யதி³ச்ச²கம் நீயந்தி, ஏவம் தண்ஹாப³த்³தா⁴ ஸத்தாபீதி த³ள்ஹப³ந்த⁴னட்டே²ன க³த்³து³லம் வியாதி க³த்³து³லம். தண்ஹாவ க³த்³து³லம் தண்ஹாக³த்³து³லம். து³ப்பூரணட்டே²ன தண்ஹாவ ஸமுத்³தோ³ தண்ஹாஸமுத்³தோ³.

1066. தோ³ஸனித்³தே³ஸே அனத்த²ம் மே அசரீதி அவுட்³டி⁴ம் மே அகாஸி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோதி அகாரணே கோபோ – ஏகச்சோ ஹி ‘தே³வோ அதிவஸ்ஸதீ’தி குப்பதி, ‘ந வஸ்ஸதீ’தி குப்பதி, ‘ஸூரியோ தப்பதீ’தி குப்பதி, ‘ந தப்பதீ’தி குப்பதி, வாதே வாயந்தேபி குப்பதி, அவாயந்தேபி குப்பதி, ஸம்மஜ்ஜிதும் அஸக்கோந்தோ போ³தி⁴பண்ணானம் குப்பதி, சீவரம் பாருபிதும் அஸக்கோந்தோ வாதஸ்ஸ குப்பதி, உபக்க²லித்வா கா²ணுகஸ்ஸ குப்பதி இத³ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – அட்டா²னே வா பன ஆகா⁴தோ ஜாயதீதி. தத்த² ஹேட்டா² நவஸு டா²னேஸு ஸத்தே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னத்தா கம்மபத²பே⁴தோ³ ஹோதி. அட்டா²னாகா⁴தோ பன ஸங்கா²ரேஸு உப்பன்னோ கம்மபத²பே⁴த³ம் ந கரோதி. சித்தம் ஆகா⁴தேந்தோ உப்பன்னோதி சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ. ததோ ப³லவதரோ படிகா⁴தோ. படிஹஞ்ஞனவஸேன படிக⁴ம். படிவிருஜ்ஜ²தீதி படிவிரோதோ⁴. குப்பனவஸேன கோபோ. பகோபோ ஸம்பகோபோதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டி⁴தம். து³ஸ்ஸனவஸேன தோ³ஸோ. பதோ³ஸோ ஸம்பதோ³ஸோதி உபஸக்³கே³ன பத³ம் வட்³டி⁴தம். சித்தஸ்ஸ ப்³யாபத்தீதி சித்தஸ்ஸ விபன்னதா, விபரிவத்தனாகாரோ. மனம் பதூ³ஸயமானோ உப்பஜ்ஜதீதி மனோபதோ³ஸோ. குஜ்ஜ²னவஸேன கோதோ⁴. குஜ்ஜ²னாகாரோ குஜ்ஜ²னா. குஜ்ஜி²தஸ்ஸ பா⁴வோ குஜ்ஜி²தத்தம்.

இதா³னி அகுஸலனித்³தே³ஸே வுத்தனயம் த³ஸ்ஸேதும் தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனாதிஆதி³ வுத்தம். தஸ்மா ‘‘யோ ஏவரூபோ சித்தஸ்ஸ ஆகா⁴தோ…பே… குஜ்ஜி²தத்த’’ந்தி ச இத⁴ வுத்தோ, ‘‘தோ³ஸோ து³ஸ்ஸனா’’திஆதி³னா நயேன ஹேட்டா² வுத்தோ, அயம் வுச்சதி தோ³ஸோதி. ஏவமேத்த² யோஜனா காதப்³பா³. ஏவஞ்ஹி ஸதி புனருத்திதோ³ஸோ படிஸேதி⁴தோ ஹோதி. மோஹனித்³தே³ஸோ அமோஹனித்³தே³ஸே வுத்தபடிபக்க²னயேன வேதி³தப்³போ³. ஸப்³பா³காரேன பனேஸ விப⁴ங்க³ட்ட²கதா²யம் ஆவி ப⁴விஸ்ஸதி.

1079. தேஹி த⁴ம்மேஹி யே த⁴ம்மா ஸஹேதுகாதி தேஹி ஹேதுத⁴ம்மேஹி யே அஞ்ஞே ஹேதுத⁴ம்மா வா நஹேதுத⁴ம்மா வா தே ஸஹேதுகா. அஹேதுகபதே³பி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச ஹேது ஹேதுயேவ ச ஹோதி, திண்ணம் வா த்³வின்னம் வா ஏகதோ உப்பத்தியம் ஸஹேதுகோ ச. விசிகிச்சு²த்³த⁴ச்சஸஹக³தோ பன மோஹோ ஹேது அஹேதுகோ. ஹேதுஸம்பயுத்தது³கனித்³தே³ஸேபி ஏஸேவ நயோ.

1091. ஸங்க²தது³கனித்³தே³ஸே புரிமது³கே வுத்தம் அஸங்க²ததா⁴தும் ஸந்தா⁴ய யோ ஏவ ஸோ த⁴ம்மோதி ஏகவசனனித்³தே³ஸோ கதோ. புரிமது³கே பன ப³ஹுவசனவஸேன புச்சா²ய உத்³த⁴டத்தா இமே த⁴ம்மா அப்பச்சயாதி புச்சா²னுஸந்தி⁴னயேன ப³ஹுவசனம் கதம். இமே த⁴ம்மா ஸனித³ஸ்ஸனாதிஆதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

1101. கேனசி விஞ்ஞேய்யது³கனித்³தே³ஸே சக்கு²விஞ்ஞேய்யாதி சக்கு²விஞ்ஞாணேன விஜானிதப்³பா³. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² ச கேனசி விஞ்ஞேய்யாதி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு கேனசி ஏகேன சக்கு²விஞ்ஞாணேன வா ஸோதவிஞ்ஞாணேன வா விஜானிதப்³பா³. கேனசி ந விஞ்ஞேய்யாதி தேனேவ சக்கு²விஞ்ஞாணேன வா ஸோதவிஞ்ஞாணேன வா ந விஜானிதப்³பா³. ‘ஏவம் ஸந்தே த்³வின்னம்பி பதா³னம் அத்த²னானத்ததோ து³கோ ஹோதீ’தி ஹேட்டா² வுத்தத்தா ‘யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா’தி அயம் து³கோ ந ஹோதி. ரூபம் பன சக்கு²விஞ்ஞேய்யம் ஸத்³தோ³ ந சக்கு²விஞ்ஞேய்யோதி இமமத்த²ம் க³ஹேத்வா ‘யே தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா ந தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா, யே வா பன தே த⁴ம்மா ஸோதவிஞ்ஞேய்யா ந தே த⁴ம்மா சக்கு²விஞ்ஞேய்யா’தி அயமேகோ து³கோதி வேதி³தப்³போ³. ஏவம் ஏகேகஇந்த்³ரியமூலகே சத்தாரோ சத்தாரோ கத்வா வீஸதி து³கா விப⁴த்தாதி வேதி³தப்³பா³.

கிம் பன ‘மனோவிஞ்ஞாணேன கேனசி விஞ்ஞேய்யா கேனசி ந விஞ்ஞேய்யா’ நத்தி²? தேனேத்த² து³கா ந வுத்தாதி? நோ நத்தி², வவத்தா²னாபா⁴வதோ பன ந வுத்தா. ந ஹி, யதா² சக்கு²விஞ்ஞாணேன அவிஞ்ஞேய்யா ஏவாதி வவத்தா²னம் அத்தி², ஏவம் மனோவிஞ்ஞாணேனாபீதி வவத்தா²னாபா⁴வதோ ஏத்த² து³கா ந வுத்தா. மனோவிஞ்ஞாணேன பன கேனசி விஞ்ஞேய்யா சேவ அவிஞ்ஞேய்யா சாதி அயமத்தோ² அத்தி². தஸ்மா ஸோ அவுத்தோபி யதா²லாப⁴வஸேன வேதி³தப்³போ³. மனோவிஞ்ஞாணந்தி ஹி ஸங்க்²யம் க³தேஹி காமாவசரத⁴ம்மேஹி காமாவசரத⁴ம்மா ஏவ தாவ கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. தேஹியேவ ரூபாவசராதி³த⁴ம்மாபி கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. ரூபாவசரேஹிபி காமாவசரா கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. தேஹேவ ரூபாவசராத³யோபி கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. அரூபாவசரேஹி பன காமாவசரா ரூபாவசரா அபரியாபன்னா ச நேவ விஞ்ஞேய்யா. அரூபாவசரா பன கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. தேபி ச கேசிதே³வ விஞ்ஞேய்யா கேசி அவிஞ்ஞேய்யா. அபரியாபன்னேஹி காமாவசராத³யோ நேவ விஞ்ஞேய்யா. அபரியாபன்னா பன நிப்³பா³னேன அவிஞ்ஞேய்யத்தா கேஹிசி விஞ்ஞேய்யா கேஹிசி அவிஞ்ஞேய்யா. தேபி ச மக்³க³ப²லானம் அவிஞ்ஞேய்யத்தா கேசிதே³வ விஞ்ஞேய்யா கேசி அவிஞ்ஞேய்யாதி.

1102. ஆஸவனித்³தே³ஸே பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ காமாஸவோ நாம. ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ஜா²னனிகந்தி ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹஜாதோ ராகோ³ ப⁴வவஸேன பத்த²னா ப⁴வாஸவோ நாம. த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ தி³ட்டா²ஸவோ நாம. அட்ட²ஸு டா²னேஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜாஸவோ நாம. தத்த² தத்த² ஆக³தேஸு பன ஆஸவேஸு அஸம்மோஹத்த²ம் ஏகவிதா⁴தி³பே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³. அத்த²தோ ஹேதே சிரபாரிவாஸியட்டே²ன ஆஸவாதி ஏவம் ஏகவிதா⁴வ ஹோந்தி. வினயே பன ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாயா’’தி (பாரா. 39) து³விதே⁴ன ஆக³தா. ஸுத்தந்தே ஸளாயதனே தாவ ‘‘தயோமே, ஆவுஸோ, ஆஸவா – காமாஸவோ ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ’’தி (ஸம். நி. 4.321) திவிதே⁴ன ஆக³தா. நிப்³பே³தி⁴கபரியாயே ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஆஸவா நிரயக³மனீயா, அத்தி² ஆஸவா திரச்சா²னயோனிக³மனீயா, அத்தி² ஆஸவா பேத்திவிஸயக³மனீயா, அத்தி² ஆஸவா மனுஸ்ஸலோகக³மனீயா, அத்தி² ஆஸவா தே³வலோகக³மனீயா’’தி (அ. நி. 6.63) பஞ்சவிதே⁴ன ஆக³தா. ச²க்கனிபாதே ஆஹுனேய்யஸுத்தே – ‘‘அத்தி² ஆஸவா ஸம்வரா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா படிஸேவனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா அதி⁴வாஸனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா பரிவஜ்ஜனா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா வினோத³னா பஹாதப்³பா³, அத்தி² ஆஸவா பா⁴வனா பஹாதப்³பா³’’தி (அ. நி. 6.58) ச²ப்³பி³தே⁴ன ஆக³தா. ஸப்³பா³ஸவபரியாயே (ம. நி. 1.14 ஆத³யோ) ‘த³ஸ்ஸனபஹாதப்³பே³ஹி’ ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தவிதே⁴ன ஆக³தா. இத⁴ பனேதே காமாஸவாதி³பே⁴த³தோ சதுப்³பி³தே⁴ன ஆக³தா. தத்ராயம் வசனத்தோ² – பஞ்சகாமகு³ணஸங்கா²தே காமே ஆஸவோ ‘காமாஸவோ’. ரூபாரூபஸங்கா²தே கம்மதோ ச உபபத்திதோ ச து³விதே⁴பி ப⁴வே ஆஸவோ ‘ப⁴வாஸவோ’. தி³ட்டி² ஏவ ஆஸவோ ‘தி³ட்டா²ஸவோ’. அவிஜ்ஜாவ ஆஸவோ ‘அவிஜ்ஜாஸவோ’.

1103. காமேஸூதி பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு. காமச்ச²ந்தோ³தி காமஸங்கா²தோ ச²ந்தோ³, ந கத்துகம்யதாச²ந்தோ³, ந த⁴ம்மச்ச²ந்தோ³. காமனவஸேன ரஜ்ஜனவஸேன ச காமோயேவ ராகோ³ காமராகோ³. காமனவஸேன நந்த³னவஸேன ச காமோவ நந்தீ³தி காமனந்தீ³. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² காமத்த²ம் விதி³த்வா தண்ஹாயனட்டே²ன காமதண்ஹா, ஸினேஹனட்டே²ன காமஸினேஹோ, பரிட³ய்ஹனட்டே²ன காமபரிளாஹோ, முச்ச²னட்டே²ன காமமுச்சா², கி³லித்வா பரினிட்டா²பனட்டே²ன காமஜ்ஜோ²ஸானந்தி வேதி³தப்³ப³ம். அயம் வுச்சதீதி அயம் அட்ட²ஹி பதே³ஹி விப⁴த்தோ காமாஸவோ நாம வுச்சதி.

1104. ப⁴வேஸு ப⁴வச²ந்தோ³தி ரூபாரூபப⁴வேஸு ப⁴வபத்த²னாவஸேனேவ பவத்தோ ச²ந்தோ³ ‘ப⁴வச²ந்தோ³’. ஸேஸபதா³னிபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³பா³னி.

1105. ஸஸ்ஸதோ லோகோதி வாதிஆதீ³ஹி த³ஸஹாகாரேஹி தி³ட்டி²ப்பபே⁴தோ³வ வுத்தோ. தத்த² ஸஸ்ஸதோ லோகோதி ஏத்த² க²ந்த⁴பஞ்சகம் லோகோதி க³ஹேத்வா ‘அயம் லோகோ நிச்சோ து⁴வோ ஸப்³ப³காலிகோ’தி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ‘ஸஸ்ஸத’ந்தி க³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². அஸஸ்ஸதோதி தமேவ லோகம் ‘உச்சி²ஜ்ஜதி வினஸ்ஸதீ’தி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ உச்சே²த³க³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². அந்தவாதி பரித்தகஸிணலாபி⁴னோ ‘ஸுப்பமத்தே வா ஸராவமத்தே வா’ கஸிணே ஸமாபன்னஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்திதரூபாரூபத⁴ம்மே லோகோதி ச கஸிணபரிச்சே²த³ந்தேன ச ‘அந்தவா’தி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ‘அந்தவா லோகோ’தி க³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². ஸா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²பி ஹோதி உச்சே²த³தி³ட்டி²பி. விபுலகஸிணலாபி⁴னோ பன தஸ்மிம் கஸிணே ஸமாபன்னஸ்ஸ அந்தோஸமாபத்தியம் பவத்திதரூபாரூபத⁴ம்மே லோகோதி ச கஸிணபரிச்சே²த³ந்தேன ச ‘அனந்தோ’தி க³ண்ஹந்தஸ்ஸ ‘அனந்தவா லோகோ’தி க³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². ஸா ஸஸ்ஸததி³ட்டி²பி ஹோதி, உச்சே²த³தி³ட்டி²பி.

தம் ஜீவம் தம் ஸரீரந்தி பே⁴த³னத⁴ம்மஸ்ஸ ஸரீரஸ்ஸேவ ‘ஜீவ’ந்தி க³ஹிதத்தா ஸரீரே உச்சி²ஜ்ஜமானே ‘ஜீவம்பி உச்சி²ஜ்ஜதீ’தி உச்சே²த³க³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². து³தியபதே³ ஸரீரதோ அஞ்ஞஸ்ஸ ஜீவஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ஸரீரே உச்சி²ஜ்ஜமானேபி ‘ஜீவம் ந உச்சி²ஜ்ஜதீ’தி ஸஸ்ஸதக³ஹணாகாரப்பவத்தா தி³ட்டி². ஹோதி ததா²க³தோ பரம் மரணாதிஆதீ³ஸு ஸத்தோ ததா²க³தோ நாம. ஸோ பரம் மரணா ஹோதீதி க³ண்ஹதோ பட²மா ஸஸ்ஸததி³ட்டி². ந ஹோதீதி க³ண்ஹதோ து³தியா உச்சே²த³தி³ட்டி². ஹோதி ச ந ச ஹோதீதி க³ண்ஹதோ ததியா ஏகச்சஸஸ்ஸததி³ட்டி². நேவ ஹோதி ந நஹோதீதி க³ண்ஹதோ சதுத்தா² அமராவிக்கே²பதி³ட்டி². இமே த⁴ம்மா ஆஸவாதி இமே காமாஸவஞ்ச ப⁴வாஸவஞ்ச ராக³வஸேன ஏகதோ கத்வா, ஸங்கே²பதோ தயோ, வித்தா²ரதோ சத்தாரோ த⁴ம்மா ஆஸவா நாம.

யோ பன ப்³ரஹ்மானம் விமானகப்பருக்க²ஆப⁴ரணேஸு ச²ந்த³ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி, ஸோ காமாஸவோ ஹோதி ந ஹோதீதி? ந ஹோதி. கஸ்மா? பஞ்சகாமகு³ணிகஸ்ஸ ராக³ஸ்ஸ இதே⁴வ பஹீனத்தா. ஹேதுகோ³ச்ச²கம் பன பத்வா லோபோ⁴ ஹேது நாம ஹோதி. க³ந்த²கோ³ச்ச²கம் பத்வா அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² நாம. கிலேஸகோ³ச்ச²கம் பத்வா லோபோ⁴ கிலேஸோ நாம ஹோதி. தி³ட்டி²ஸஹஜாதோ பன ராகோ³ காமாஸவோ ஹோதி ந ஹோதீதி? ந ஹோதி; தி³ட்டி²ராகோ³ நாம ஹோதி. வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘தி³ட்டி²ராக³ரத்தே புரிஸபுக்³க³லே தி³ன்னதா³னம் ந மஹப்ப²லம் ஹோதி, ந மஹானிஸம்ஸ’’ந்தி (படி. ம. 1.129).

இமே பன ஆஸவே கிலேஸபடிபாடியாபி ஆஹரிதும் வட்டதி, மக்³க³படிபாடியாபி. கிலேஸபடிபாடியா காமாஸவோ அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹீயதி, ப⁴வாஸவோ அரஹத்தமக்³கே³ன, தி³ட்டா²ஸவோ ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, அவிஜ்ஜாஸவோ அரஹத்தமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன தி³ட்டா²ஸவோ பஹீயதி, அனாகா³மிமக்³கே³ன காமாஸவோ, அரஹத்தமக்³கே³ன ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ சாதி.

1121. ஸம்யோஜனேஸு மானனித்³தே³ஸே ஸேய்யோஹமஸ்மீதி மானோதி உத்தமட்டே²ன ‘அஹம் ஸேய்யோ’தி ஏவம் உப்பன்னமானோ. ஸதி³ஸோஹமஸ்மீதி மானோதி ஸமஸமட்டே²ன ‘அஹம் ஸதி³ஸோ’தி ஏவம் உப்பன்னமானோ. ஹீனோஹமஸ்மீதி மானோதி லாமகட்டே²ன ‘அஹம் ஹீனோ’தி ஏவம் உப்பன்னமானோ. ஏவம் ஸேய்யமானோ ஸதி³ஸமானோ ஹீனமானோதி இமே தயோ மானா திண்ணம் ஜனானம் உப்பஜ்ஜந்தி. ஸேய்யஸ்ஸாபி ஹி ‘அஹம் ஸேய்யோ ஸதி³ஸோ ஹீனோ’தி தயோ மானா உப்பஜ்ஜந்தி. ஸதி³ஸஸ்ஸாபி, ஹீனஸ்ஸாபி. தத்த² ஸேய்யஸ்ஸ ஸேய்யமானோவ யாதா²வமானோ, இதரே த்³வே அயாதா²வமானா. ஸதி³ஸஸ்ஸ ஸதி³ஸமானோவ…பே… ஹீனஸ்ஸ ஹீனமானோவ யாதா²வமானோ, இதரே த்³வே அயாதா²வமானா. இமினா கிம் கதி²தம்? ஏகஸ்ஸ தயோ மானா உப்பஜ்ஜந்தீதி கதி²தம். கு²த்³த³கவத்து²கே பன பட²மகமானபா⁴ஜனீயே ஏகோ மானோ திண்ணம் ஜனானம் உப்பஜ்ஜதீதி கதி²தோ.

மானகரணவஸேன மானோ. மஞ்ஞனா மஞ்ஞிதத்தந்தி ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. உஸ்ஸிதட்டே²ன உன்னதி. யஸ்ஸுப்பஜ்ஜதி தம் புக்³க³லம் உன்னாமேதி, உக்கி²பித்வா ட²பேதீதி உன்னமோ. ஸமுஸ்ஸிதட்டே²ன த⁴ஜோ. உக்கி²பனட்டே²ன சித்தம் ஸம்பக்³க³ண்ஹாதீதி ஸம்பக்³கா³ஹோ. கேது வுச்சதி ப³ஹூஸு த⁴ஜேஸு அச்சுக்³க³தத⁴ஜோ. மானோபி புனப்புனம் உப்பஜ்ஜமானோ அபராபரே உபாதா³ய அச்சுக்³க³தட்டே²ன கேது வியாதி ‘கேது’. கேதும் இச்ச²தீதி கேதுகம்யம், தஸ்ஸ பா⁴வோ கேதுகம்யதா. ஸா பன சித்தஸ்ஸ, ந அத்தனோ. தேன வுத்தம் – ‘கேதுகம்யதா சித்தஸ்ஸா’தி. மானஸம்பயுத்தஞ்ஹி சித்தம் கேதும் இச்ச²தி. தஸ்ஸ ச பா⁴வோ கேதுகம்யதா; கேதுஸங்கா²தோ மானோதி.

1126. இஸ்ஸானித்³தே³ஸே யா பரலாப⁴ஸக்காரக³ருகாரமானனவந்த³னபூஜனாஸு இஸ்ஸாதி யா ஏதேஸு பரேஸம் லாபா⁴தீ³ஸு ‘கிம் இமினா இமேஸ’ந்தி பரஸம்பத்திகி²ய்யனலக்க²ணா இஸ்ஸா. தத்த² லாபோ⁴தி சீவராதீ³னம் சதுன்னம் பச்சயானம் படிலாபோ⁴. இஸ்ஸுகீ ஹி புக்³க³லோ பரஸ்ஸ தம் லாப⁴ம் கி²ய்யதி, ‘கிம் இமஸ்ஸ இமினா’தி ந இச்ச²தி. ஸக்காரோதி தேஸம்யேவ பச்சயானம் ஸுகதானம் ஸுந்த³ரானம் படிலாபோ⁴. க³ருகாரோதி க³ருகிரியா, பா⁴ரியகரணம். மானனந்தி மனேன பியகரணம். வந்த³னந்தி பஞ்சபதிட்டி²தேன வந்த³னம். பூஜனாதி க³ந்த⁴மாலாதீ³ஹி பூஜனா. இஸ்ஸாயனவஸேன இஸ்ஸா. இஸ்ஸாகாரோ இஸ்ஸாயனா. இஸ்ஸாயிதபா⁴வோ இஸ்ஸாயிதத்தம். உஸூயாதீ³னி இஸ்ஸாதி³வேவசனானி.

இமிஸ்ஸா பன இஸ்ஸாய கி²ய்யனலக்க²ணம் ஆகா³ரிகேனாபி அனாகா³ரிகேனாபி தீ³பேதப்³ப³ம். ஆகா³ரிகோ ஹி ஏகச்சோ கஸிவணிஜ்ஜாதீ³ஸு அஞ்ஞதரேன ஆஜீவேன அத்தனோ புரிஸகாரம் நிஸ்ஸாய ப⁴த்³த³கம் யானம் வா வாஹனம் வா ரதனம் வா லப⁴தி. அபரோ தஸ்ஸ அலாப⁴த்தி²கோ தேன லாபே⁴ன ந துஸ்ஸதி. ‘கதா³ நு கோ² ஏஸ இமாய ஸம்பத்தியா பரிஹாயித்வா கபணோ ஹுத்வா சரிஸ்ஸதீ’தி சிந்தேத்வா ஏகேன காரணேன தஸ்மிம் தாய ஸம்பத்தியா பரிஹீனே அத்தமனோ ஹோதி. அனாகா³ரிகோபி ஏகோ இஸ்ஸாமனகோ அஞ்ஞம் அத்தனோ ஸுதபரியத்திஆதீ³னி நிஸ்ஸாய உப்பன்னலாபா⁴தி³ஸம்பத்திம் தி³ஸ்வா ‘கதா³ நு கோ² ஏஸோ இமேஹி லாபா⁴தீ³ஹி பரிஹாயிஸ்ஸதீ’தி சிந்தேத்வா, யதா³ தம் ஏகேன காரணேன பரிஹீனம் பஸ்ஸதி, ததா³ அத்தமனோ ஹோதி. ஏவம் பரஸம்பத்திகி²ய்யனலக்க²ணா ‘இஸ்ஸா’தி வேதி³தப்³பா³.

1127. மச்ச²ரியனித்³தே³ஸே வத்து²தோ மச்ச²ரியத³ஸ்ஸனத்த²ம் ‘பஞ்ச மச்ச²ரியானி ஆவாஸமச்ச²ரிய’ந்திஆதி³ வுத்தம். தத்த² ஆவாஸே மச்ச²ரியம் ஆவாஸமச்ச²ரியம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஆவாஸோ நாம ஸகலாராமோபி பரிவேணம்பி ஏகோவரகோபி ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னாதீ³னிபி. தேஸு வஸந்தா ஸுக²ம் வஸந்தி பச்சயே லப⁴ந்தி. ஏகோ பி⁴க்கு² வத்தஸம்பன்னஸ்ஸேவ பேஸலஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தத்த² ஆக³மனம் ந இச்ச²தி. ஆக³தோபி ‘கி²ப்பம் க³ச்ச²தூ’தி சிந்தேதி. இத³ம் ‘ஆவாஸமச்ச²ரியம்’ நாம. ப⁴ண்ட³னகாரகாதீ³னம் பன தத்த² வாஸம் அனிச்ச²தோ ஆவாஸமச்ச²ரியம் நாம ந ஹோதி.

குலந்தி உபட்டா²ககுலம்பி ஞாதிகுலம்பி. தத்த² அஞ்ஞஸ்ஸ உபஸங்கமனம் அனிச்ச²தோ குலமச்ச²ரியம் ஹோதி. பாபபுக்³க³லஸ்ஸ பன உபஸங்கமனம் அனிச்ச²ந்தோபி மச்ச²ரீ நாம ந ஹோதி. ஸோ ஹி தேஸம் பஸாத³பே⁴தா³ய படிபஜ்ஜதி. பஸாத³ம் ரக்கி²தும் ஸமத்த²ஸ்ஸேவ பன பி⁴க்கு²னோ தத்த² உபஸங்கமனம் அனிச்ச²ந்தோ மச்ச²ரீ நாம ஹோதி.

லாபோ⁴தி சதுபச்சயலாபோ⁴வ. தம் அஞ்ஞஸ்மிம் ஸீலவந்தேயேவ லப⁴ந்தே ‘மா லப⁴தூ’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ லாப⁴மச்ச²ரியம் ஹோதி. யோ பன ஸத்³தா⁴தே³ய்யம் வினிபாதேதி, அபரிபோ⁴க³து³ப்பரிபோ⁴கா³தி³வஸேன வினாஸேதி, பூதிபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தம்பி அஞ்ஞஸ்ஸ ந தே³தி, தம் தி³ஸ்வா ‘ஸசே இமம் ஏஸ ந லபே⁴ய்ய, அஞ்ஞோ ஸீலவா லபே⁴ய்ய, பரிபோ⁴க³ம் க³ச்சே²ய்யா’தி சிந்தேந்தஸ்ஸ மச்ச²ரியம் நாம நத்தி².

வண்ணோ நாம ஸரீரவண்ணோபி கு³ணவண்ணோபி. தத்த² ஸரீரவண்ணே மச்ச²ரிபுக்³க³லோ ‘பரோ பாஸாதி³கோ ரூபவா’தி வுத்தே தம் ந கதே²துகாமோ ஹோதி. கு³ணவண்ணமச்ச²ரீ ஸீலேன து⁴தங்கே³ன படிபதா³ய ஆசாரேன வண்ணம் ந கதே²துகாமோ ஹோதி.

த⁴ம்மோதி பரியத்தித⁴ம்மோ ச படிவேத⁴த⁴ம்மோ ச. தத்த² அரியஸாவகா படிவேத⁴த⁴ம்மம் ந மச்ச²ராயந்தி, அத்தனா படிவித்³த⁴த⁴ம்மே ஸதே³வகஸ்ஸ லோகஸ்ஸ படிவேத⁴ம் இச்ச²ந்தி. தம் பன படிவேத⁴ம் ‘பரே ஜானந்தூ’தி இச்ச²ந்தி. தந்தித⁴ம்மேயேவ பன த⁴ம்மமச்ச²ரியம் நாம ஹோதி. தேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ யம் கு³ள்ஹம் க³ந்த²ம் வா கதா²மக்³க³ம் வா ஜானாதி தம் அஞ்ஞம் ந ஜானாபேதுகாமோ ஹோதி. யோ பன புக்³க³லம் உபபரிக்கி²த்வா த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன, த⁴ம்மம் வா உபபரிக்கி²த்வா புக்³க³லானுக்³க³ஹேன ந தே³தி, அயம் த⁴ம்மமச்ச²ரீ நாம ந ஹோதி.

தத்த² ஏகச்சோ புக்³க³லோ லோலோ ஹோதி, காலேன ஸமணோ ஹோதி, காலேன ப்³ராஹ்மணோ, காலேன நிக³ண்டோ². யோ ஹி பி⁴க்கு² ‘அயம் புக்³க³லோ பவேணிஆக³தம் தந்திம் ஸண்ஹம் ஸுகு²மம் த⁴ம்மந்தரம் பி⁴ந்தி³த்வா ஆலுளிஸ்ஸதீ’தி ந தே³தி, அயம் புக்³க³லம் உபபரிக்கி²த்வா த⁴ம்மானுக்³க³ஹேன ந தே³தி நாம. யோ பன ‘அயம் த⁴ம்மோ ஸண்ஹோ ஸுகு²மோ, ஸசாயம் புக்³க³லோ க³ண்ஹிஸ்ஸதி அஞ்ஞம் ப்³யாகரித்வா அத்தானம் ஆவிகத்வா நஸ்ஸிஸ்ஸதீ’தி ந தே³தி, அயம் த⁴ம்மம் உபபரிக்கி²த்வா புக்³க³லானுக்³க³ஹேன ந தே³தி நாம. யோ பன ‘ஸசாயம் இமம் த⁴ம்மம் க³ண்ஹிஸ்ஸதி, அம்ஹாகம் ஸமயம் பி⁴ந்தி³தும் ஸமத்தோ² ப⁴விஸ்ஸதீ’தி ந தே³தி, அயம் த⁴ம்மமச்ச²ரீ நாம ஹோதி.

இமேஸு பஞ்சஸு மச்ச²ரியேஸு ஆவாஸமச்ச²ரியேன தாவ யக்கோ² வா பேதோ வா ஹுத்வா தஸ்ஸேவ ஆவாஸஸ்ஸ ஸங்காரம் ஸீஸேன உக்கி²பித்வா விசரதி. குலமச்ச²ரியேன தஸ்மிம் குலே அஞ்ஞேஸம் தா³னமானனாதீ³னி கரோந்தே தி³ஸ்வா ‘பி⁴ன்னம் வதித³ம் குலம் மமா’தி சிந்தயதோ லோஹிதம்பி முக²தோ உக்³க³ச்ச²தி, குச்சி²விரேசனம்பி ஹோதி, அந்தானிபி க²ண்டா³க²ண்டா³னி ஹுத்வா நிக்க²மந்தி. லாப⁴மச்ச²ரியேன ஸங்க⁴ஸ்ஸ வா க³ணஸ்ஸ வா ஸந்தகே லாபே⁴ மச்ச²ராயித்வா புக்³க³லிகபரிபோ⁴க³ம் விய பரிபு⁴ஞ்ஜித்வா யக்கோ² வா பேதோ வா மஹாஅஜக³ரோ வா ஹுத்வா நிப்³ப³த்ததி. ஸரீரவண்ணகு³ணவண்ணமச்ச²ரேன பரியத்தித⁴ம்மமச்ச²ரியேன ச அத்தனோவ வண்ணம் வண்ணேதி, பரேஸம் வண்ணே ‘கிம் வண்ணோ ஏஸோ’தி தம் தம் தோ³ஸம் வத³ந்தோ பரியத்தித⁴ம்மஞ்ச கஸ்ஸசி கிஞ்சி அதே³ந்தோ து³ப்³ப³ண்ணோ சேவ ஏளமூகோ³ ச ஹோதி.

அபிச ஆவாஸமச்ச²ரியேன லோஹகே³ஹே பச்சதி. குலமச்ச²ரியேன அப்பலாபோ⁴ ஹோதி. லாப⁴மச்ச²ரியேன கூ³த²னிரயே நிப்³ப³த்ததி. வண்ணமச்ச²ரியேன ப⁴வே ப⁴வே நிப்³ப³த்தஸ்ஸ வண்ணோ நாம ந ஹோதி. த⁴ம்மமச்ச²ரியேன குக்குளனிரயே நிப்³ப³த்ததீதி.

மச்ச²ராயனவஸேன மச்சே²ரம். மச்ச²ராயனாகாரோ மச்ச²ராயனா. மச்ச²ரேன அயிதஸ்ஸ மச்சே²ரஸமங்கி³னோ பா⁴வோ மச்ச²ராயிதத்தம். ‘மய்ஹமேவ ஹோந்து மா அஞ்ஞஸ்ஸா’தி ஸப்³பா³பி அத்தனோ ஸம்பத்தியோ ப்³யாபேதும் ந இச்ச²தீதி விவிச்சோ². விவிச்ச²ஸ்ஸ பா⁴வோ வேவிச்ச²ம், முது³மச்ச²ரியஸ்ஸேதம் நாமம். கத³ரியோ வுச்சதி அனாத³ரோ. தஸ்ஸ பா⁴வோ கத³ரியம். த²த்³த⁴மச்ச²ரியஸ்ஸேதம் நாமம். தேன ஹி ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ பரம்பி பரேஸம் த³த³மானம் நிவாரேதி. வுத்தம்பி சேதம் –

கத³ரியோ பாபஸங்கப்போ, மிச்சா²தி³ட்டி² அனாத³ரோ;

த³த³மானம் நிவாரேதி, யாசமானான போ⁴ஜனந்தி. (ஸம். நி. 1.132);

யாசகே தி³ஸ்வா கடுகபா⁴வேன சித்தம் அஞ்சதி ஸங்கோசேதீதி கடுகஞ்சுகோ. தஸ்ஸ பா⁴வோ கடுகஞ்சுகதா. அபரோ நயோ – கடுகஞ்சுகதா வுச்சதி கடச்சு²க்³கா³ஹோ. ஸமதித்திகபுண்ணாய ஹி உக்க²லியா ப⁴த்தம் க³ண்ஹந்தோ ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன ஸங்குடிதேன அக்³க³கடச்சு²னா க³ண்ஹாதி, பூரேத்வா க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி; ஏவம் மச்ச²ரிபுக்³க³லஸ்ஸ சித்தம் ஸங்குசதி. தஸ்மிம் ஸங்குசிதே காயோபி ததே²வ ஸங்குசதி, படிகுடதி, படினிவத்ததி, ந ஸம்பஸாரியதீதி மச்சே²ரம் ‘கடுகஞ்சுகதா’தி வுத்தம்.

அக்³க³ஹிதத்தம் சித்தஸ்ஸாதி பரேஸம் உபகாரகரணே தா³னாதி³னா ஆகாரேன யதா² ந ஸம்பஸாரியதி, ஏவம் ஆவரித்வா க³ஹிதபா⁴வோ சித்தஸ்ஸ. யஸ்மா பன மச்ச²ரிபுக்³க³லோ அத்தனோ ஸந்தகம் பரேஸம் அதா³துகாமோ ஹோதி பரஸந்தகம் க³ண்ஹிதுகாமோ, தஸ்மா ‘இத³ம் அச்ச²ரியம் மய்ஹமேவ ஹோது, மா அஞ்ஞஸ்ஸா’தி பவத்திவஸேனஸ்ஸ அத்தஸம்பத்தினிகூ³ஹனலக்க²ணதா அத்தஸம்பத்திக்³க³ஹணலக்க²ணதா வா வேதி³தப்³பா³. ஸேஸம் இமஸ்மிம் கோ³ச்ச²கே உத்தானத்த²மேவ.

இமானி பன ஸம்யோஜனானி கிலேஸபடிபாடியாபி ஆஹரிதும் வட்டதி மக்³க³படிபாடியாபி. கிலேஸபடிபாடியா காமராக³படிக⁴ஸம்யோஜனானி அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹீயந்தி, மானஸம்யோஜனம் அரஹத்தமக்³கே³ன, தி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸீலப்³ப³தபராமாஸா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, ப⁴வராக³ஸம்யோஜனம் அரஹத்தமக்³கே³ன, இஸ்ஸாமச்ச²ரியானி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, அவிஜ்ஜா அரஹத்தமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா தி³ட்டி²விசிகிச்சா²ஸீலப்³ப³தபராமாஸஇஸ்ஸாமச்ச²ரியானி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஹீயந்தி, காமராக³படிகா⁴ அனாகா³மிமக்³கே³ன, மானப⁴வராக³அவிஜ்ஜா அரஹத்தமக்³கே³னாதி.

1140. க³ந்த²கோ³ச்ச²கே நாமகாயம் க³ந்தே²தி, சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வட்டஸ்மிம் க⁴டேதீதி காயக³ந்தோ². ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம்பி படிக்கி²பித்வா ஸஸ்ஸதோ லோகோ இத³மேவ ஸச்சம் மோக⁴மஞ்ஞந்தி இமினா ஆகாரேன அபி⁴னிவிஸதீதி இத³ம்ஸச்சாபி⁴னிவேஸோ. யஸ்மா பன அபி⁴ஜ்ஜா²காமராகா³னம் விஸேஸோ அத்தி², தஸ்மா அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்த²ஸ்ஸ பத³பா⁴ஜனே ‘‘யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ காமராகோ³’’தி அவத்வா யோ ராகோ³ ஸாராகோ³திஆதி³ வுத்தம். இமினா யம் ஹேட்டா² வுத்தம் ‘ப்³ரஹ்மானம் விமானாதீ³ஸு ச²ந்த³ராகோ³ காமாஸவோ ந ஹோதி, க³ந்த²கோ³ச்ச²கம் பத்வா அபி⁴ஜ்ஜா²காயக³ந்தோ² ஹோதீ’தி தம் ஸுவுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். பரதோ கிலேஸகோ³ச்ச²கேபி ஏஸேவ நயோ. ட²பேத்வா ஸீலப்³ப³தபராமாஸந்தி இத³ம் யஸ்மா ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ ‘இத³மேவ ஸச்ச’ந்திஆதி³னா ஆகாரேன நாபி⁴னிவிஸதி, ‘ஸீலேன ஸுத்³தீ⁴’திஆதி³னா ஏவ பன அபி⁴னிவிஸதி, தஸ்மா மிச்சா²தி³ட்டி²பூ⁴தம்பி தம் படிக்கி²பந்தோ ‘ட²பேத்வா’தி ஆஹ.

1162. நீவரணகோ³ச்ச²கஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴னித்³தே³ஸே சித்தஸ்ஸ அகல்லதாதி சித்தஸ்ஸ கி³லானபா⁴வோ. கி³லானோ ஹி அகல்லகோதி வுச்சதி. வினயேபி வுத்தம் – ‘‘நாஹம், ப⁴ந்தே, அகல்லகோ’’தி (பாரா. 151). அகம்மஞ்ஞதாதி சித்தகே³லஞ்ஞஸங்கா²தோவ அகம்மஞ்ஞதாகாரோ. ஓலீயனாதி ஓலீயனாகாரோ. இரியாபதி²கசித்தஞ்ஹி இரியாபத²ம் ஸந்தா⁴ரேதும் அஸக்கோந்தம், ருக்கே² வக்³கு³லி விய, கீ²லே லக்³கி³தபா²ணிதவாரகோ விய ச, ஓலீயதி. தஸ்ஸ தம் ஆகாரம் ஸந்தா⁴ய ஓலீயனாதி வுத்தம். து³தியபத³ம் உபஸக்³க³வஸேன வட்³டி⁴தம். லீனந்தி அவிப்பா²ரிகதாய படிகுடிதம். இதரே த்³வே ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. தி²னந்தி ஸப்பிபிண்டோ³ விய அவிப்பா²ரிகதாய க⁴னபா⁴வேன டி²தம். தி²யனாதி ஆகாரனித்³தே³ஸோ. தி²யிதபா⁴வோ தி²யிதத்தம், அவிப்பா²ரவஸேனேவ த²த்³த⁴தாதி அத்தோ².

1163. காயஸ்ஸாதி க²ந்த⁴த்தயஸங்கா²தஸ்ஸ நாமகாயஸ்ஸ. அகல்லதா அகம்மஞ்ஞதாதி ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ. மேகோ⁴ விய ஆகாஸம் காயம் ஓனய்ஹதீதி ஓனாஹோ. ஸப்³ப³தோபா⁴கே³ன ஓனாஹோ பரியோனாஹோ. அப்³ப⁴ந்தரே ஸமோருந்த⁴தீதி அந்தோஸமோரோதோ⁴. யதா² ஹி நக³ரே ருந்தி⁴த்வா க³ஹிதே மனுஸ்ஸா ப³ஹி நிக்க²மிதும் ந லப⁴ந்தி, ஏவம்பி மித்³தே⁴ன ஸமோருத்³தா⁴ த⁴ம்மா விப்பா²ரவஸேன நிக்க²மிதும் ந லப⁴ந்தி. தஸ்மா அந்தோஸமோரோதோ⁴தி வுத்தம். மேத⁴தீதி மித்³த⁴ம்; அகம்மஞ்ஞபா⁴வேன விஹிம்ஸதீதி அத்தோ². ஸுபந்தி தேனாதி ஸோப்பம். அக்கி²த³லாதீ³னம் பசலபா⁴வம் கரோதீதி பசலாயிகா. ஸுபனா ஸுபிதத்தந்தி ஆகாரபா⁴வனித்³தே³ஸா. யம் பன தேஸம் புரதோ ஸோப்பபத³ம் தஸ்ஸ புனவசனே காரணம் வுத்தமேவ. இத³ம் வுச்சதி தி²னமித்³த⁴னீவரணந்தி இத³ம் தி²னஞ்ச மித்³த⁴ஞ்ச ஏகதோ கத்வா ஆவரணட்டே²ன தி²னமித்³த⁴னீவரணந்தி வுச்சதி. யம் யேபு⁴ய்யேன ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் நித்³தா³ய புப்³ப³பா⁴க³அபரபா⁴கே³ஸு உப்பஜ்ஜதி தம் அரஹத்தமக்³கே³ன ஸமுச்சி²ஜ்ஜதி. கீ²ணாஸவானம் பன கரஜகாயஸ்ஸ து³ப்³ப³லபா⁴வேன ப⁴வங்கோ³தரணம் ஹோதி, தஸ்மிம் அஸம்மிஸ்ஸே வத்தமானே தே ஸுபந்தி, ஸா நேஸம் நித்³தா³ நாம ஹோதி. தேனாஹ ப⁴க³வா – ‘‘அபி⁴ஜானாமி கோ² பனாஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞபேத்வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸதோ ஸம்பஜானோ நித்³த³ம் ஓக்கமிதா’’தி (ம. நி. 1.387). ஏவரூபோ பனாயம் கரஜகாயஸ்ஸ து³ப்³ப³லபா⁴வோ ந மக்³க³வஜ்ஜோ², உபாதி³ன்னகேபி அனுபாதி³ன்னகேபி லப்³ப⁴தி. உபாதி³ன்னகே லப்³ப⁴மானோ யதா³ கீ²ணாஸவோ தீ³க⁴மக்³க³ம் க³தோ ஹோதி, அஞ்ஞதரம் வா பன கம்மம் கத்வா கிலந்தோ, ஏவரூபே காலே லப்³ப⁴தி. அனுபாதி³ன்னகே லப்³ப⁴மானோ பண்ணபுப்பே²ஸு லப்³ப⁴தி. ஏகச்சானஞ்ஹி ருக்கா²னம் பண்ணானி ஸூரியாதபேன பஸாரியந்தி ரத்திம் படிகுடந்தி, பது³மபுப்பா²தீ³னி ஸூரியாதபேன புப்ப²ந்தி, ரத்திம் புன படிகுடந்தி. இத³ம் பன மித்³த⁴ம் அகுஸலத்தா கீ²ணாஸவானம் ந ஹோதீதி.

தத்த² ஸியா – ‘‘ந மித்³த⁴ம் அகுஸலம். கஸ்மா? ரூபத்தா. ரூபஞ்ஹி அப்³யாகதம். இத³ஞ்ச ரூபம். தேனேவேத்த² ‘காயஸ்ஸ அகல்லதா அகம்மஞ்ஞதா’தி காயக்³க³ஹணம் கத’’ந்தி. யதி³ ‘காயஸ்ஸா’தி வுத்தமத்தேனேவேதம் ரூபம், காயபஸ்ஸத்³தா⁴த³யோபி த⁴ம்மா ரூபமேவ ப⁴வேய்யும். ‘ஸுக²ஞ்ச காயேன படிஸம்வேதே³தி’ (த⁴. ஸ. 163; தீ³. நி. 1.230) ‘காயேன சேவ பரமஸச்சம் ஸச்சி²கரோதீ’தி (ம. நி. 2.183; அ. நி. 4.113) ஸுக²படிஸம்வேத³னபரமத்த²ஸச்சஸச்சி²கரணானிபி ரூபகாயேனேவ ஸியும். தஸ்மா ந வத்தப்³ப³மேதம் ‘ரூபம் மித்³த⁴’ந்தி. நாமகாயோ ஹேத்த² காயோ நாம. யதி³ நாமகாயோ, அத² கஸ்மா ‘ஸோப்பம் பசலாயிகா’தி வுத்தம்? ந ஹி நாமகாயோ ஸுபதி, ந ச பசலாயதீதி. ‘லிங்கா³தீ³னி விய இந்த்³ரியஸ்ஸ, தஸ்ஸ ப²லத்தா. யதா² ஹி ‘இத்தி²லிங்க³ம் இத்தி²னிமித்தம் இத்தி²குத்தம் இத்தா²கப்போ’தி இமானி லிங்கா³தீ³னி இத்தி²ந்த்³ரியஸ்ஸ ப²லத்தா வுத்தானி, ஏவம் இமஸ்ஸாபி நாமகாயகே³லஞ்ஞஸங்கா²தஸ்ஸ மித்³த⁴ஸ்ஸ ப²லத்தா ஸோப்பாதீ³னி வுத்தானி. மித்³தே⁴ ஹி ஸதி தானி ஹோந்தீதி. ப²லூபசாரேன, மித்³த⁴ம் அரூபம்பி ஸமானம் ‘ஸோப்பம் பசலாயிகா ஸுபனா ஸுபிதத்த’ந்தி வுத்தம்.

‘அக்கி²த³லாதீ³னம் பசலபா⁴வம் கரோதீதி பசலாயிகா’தி வசனத்தே²னாபி சாயமத்தோ² ஸாதி⁴தோயேவாதி ந ரூபம் மித்³த⁴ம். ஓனாஹாதீ³ஹிபி சஸ்ஸ அரூபபா⁴வோ தீ³பிதோயேவ. ந ஹி ரூபம் நாமகாயஸ்ஸ ‘ஓனாஹோ பரியோனாஹோ அந்தோஸமோரோதோ⁴’ ஹோதீதி. ‘நனு ச இமினாவ காரணேனேதம் ரூபம்? ந ஹி அரூபம் கஸ்ஸசி ஓனாஹோ, ந பரியோனாஹோ, ந அந்தோஸமோரோதோ⁴ ஹோதீ’தி. யதி³ ஏவம், ஆவரணம்பி ந ப⁴வேய்ய. தஸ்மா. யதா² காமச்ச²ந்தா³த³யோ அரூபத⁴ம்மா ஆவரணட்டே²ன நீவரணா, ஏவம் இமஸ்ஸாபி ஓனாஹனாதி³அத்தே²ன ஓனாஹாதி³தா வேதி³தப்³பா³. அபிச ‘‘பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணே’’தி (தீ³. நி. 2.146; ஸம். நி. 5.233) வசனதோபேதம் அரூபம். ந ஹி ரூபம் சித்துபக்கிலேஸோ, ந பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணம் ஹோதீதி.

கஸ்மா ந ஹோதி? நனு வுத்தம் –

‘‘ஸந்தி, பி⁴க்க²வே, ஏகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸுரம் பிவந்தி மேரயம், ஸுராமேரயபானா அப்படிவிரதா, அயம், பி⁴க்க²வே, பட²மோ ஸமணப்³ராஹ்மணானம் உபக்கிலேஸோ’’தி (அ. நி. 4.50).

அபரம்பி வுத்தம் ‘‘ச² கோ²மே, க³ஹபதிபுத்த, ஆதீ³னவா ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னானுயோகே³ – ஸந்தி³ட்டி²கா த⁴னஜானி, கலஹப்பவட்³ட⁴னீ, ரோகா³னம் ஆயதனம், அகித்திஸஞ்ஜனனீ, கோபீனனித³ம்ஸனீ, பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணீத்வேவ ச²ட்ட²ம் பத³ம் ப⁴வதீ’’தி (தீ³. நி. 3.248). பச்சக்க²தோபி சேதம் ஸித்³த⁴மேவ. யதா² மஜ்ஜே உத³ரக³தே, சித்தம் ஸம்கிலிஸ்ஸதி, பஞ்ஞா து³ப்³ப³லா ஹோதி, தஸ்மா மஜ்ஜம் விய மித்³த⁴ம்பி சித்தஸம்கிலேஸோ சேவ பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணஞ்ச ஸியாதி. ந, பச்சயனித்³தே³ஸதோ. யதி³ ஹி மஜ்ஜம் ஸம்கிலேஸோ ப⁴வேய்ய, ஸோ ‘‘இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே’’தி (ம. நி. 1.297) வா, ‘‘ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்சிமே சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸா, யேஹி உபக்கிலேஸேஹி உபக்கிலிட்ட²ம் சித்தம் ந சேவ முது³ ஹோதி, ந ச கம்மனியம், ந ச பப⁴ஸ்ஸரம், பப⁴ங்கு³ ச, ந ச ஸம்மா ஸமாதி⁴யதி ஆஸவானம் க²யாய. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்தோ³, பி⁴க்க²வே, சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ’’தி (ஸம். நி. 5.214) வா, ‘‘கதமே ச, பி⁴க்க²வே, சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸா? அபி⁴ஜ்ஜா² விஸமலோபோ⁴ சித்தஸ்ஸ உபக்கிலேஸோ’’தி (ம. நி. 1.71) வா – ஏவமாதீ³ஸு உபக்கிலேஸனித்³தே³ஸேஸு நித்³தே³ஸம் ஆக³ச்சே²ய்ய. யஸ்மா பன தஸ்மிம் பீதே உபக்கிலேஸா உப்பஜ்ஜந்தி யே சித்தஸம்கிலேஸா சேவ பஞ்ஞாய ச து³ப்³ப³லீகரணா ஹோந்தி, தஸ்மா தம் தேஸம் பச்சயத்தா பச்சயனித்³தே³ஸதோ ஏவம் வுத்தம். மித்³த⁴ம் பன ஸயமேவ சித்தஸ்ஸ ஸம்கிலேஸோ சேவ பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணஞ்சாதி அரூபமேவ மித்³த⁴ம்.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? ஸம்பயோக³வசனதோ. ‘‘தி²னமித்³த⁴னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்சா’’தி (த⁴. ஸ. 1176) ஹி வுத்தம். தஸ்மா ஸம்பயோக³வசனதோ நயித³ம் ரூபம். ந ஹி ரூபம் ஸம்பயுத்தஸங்க்²யம் லப⁴தீதி. அதா²பி ஸியா – ‘யதா²லாப⁴வஸேனேதம் வுத்தம். யதா² ஹி ‘‘ஸிப்பிஸம்பு³கம்பி ஸக்க²ரகத²லம்பி மச்ச²கு³ம்ப³ம்பி சரந்தம்பி திட்ட²ந்தம்பீ’’தி (தீ³. நி. 1.249; ம. நி. 1.433) ஏவம் ஏகதோ கத்வா யதா²லாப⁴வஸேன வுத்தம். ஸக்க²ரகத²லஞ்ஹி திட்ட²தி யேவ ந சரதி, இதரத்³வயம் திட்ட²திபி சரதிபி. ஏவமிதா⁴பி மித்³த⁴ம் நீவரணமேவ, ந ஸம்பயுத்தம், தி²னம் நீவரணம்பி ஸம்பயுத்தம்பீதி ஸப்³ப³ம் ஏகதோ கத்வா யதா²லாப⁴வஸேன ‘‘நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்சா’’தி வுத்தம். மித்³த⁴ம் பன யதா² ஸக்க²ரகத²லம் திட்ட²தேவ ந சரதி, ஏவம் நீவரணமேவ, ந ஸம்பயுத்தம். தஸ்மா ரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி. ந, ரூபபா⁴வாஸித்³தி⁴தோ. ஸக்க²ரகத²லஞ்ஹி ந சரதீதி வினாபி ஸுத்தேன ஸித்³த⁴ம். தஸ்மா தத்த² யதா²லாப⁴வஸேனத்தோ² ஹோது. மித்³த⁴ம் பன ரூபந்தி அஸித்³த⁴மேதம். ந ஸக்கா தஸ்ஸ இமினா ஸுத்தேன ரூபபா⁴வோ ஸாதே⁴துந்தி மித்³த⁴ஸ்ஸ ரூபபா⁴வாஸித்³தி⁴தோ ந இத³ம் யதா²லாப⁴வஸேன வுத்தந்தி அரூபமேவ மித்³த⁴ம்.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? ‘சத்தத்தா’திஆதி³வசனதோ. விப⁴ங்க³ஸ்மிஞ்ஹி ‘‘விக³ததி²னமித்³தோ⁴தி தஸ்ஸ தி²னமித்³த⁴ஸ்ஸ சத்தத்தா வந்தத்தா முத்தத்தா பஹீனத்தா படினிஸ்ஸட்ட²த்தா, தேன வுச்சதி விக³ததி²னமித்³தோ⁴’’தி (விப⁴. 547) ச, ‘‘இத³ம் சித்தம் இமம்ஹா தி²னமித்³தா⁴ ஸோதே⁴தி விஸோதே⁴தி பரிஸோதே⁴தி மோசேதி விமோசேதி பரிமோசேதி, தேன வுச்சதி தி²னமித்³தா⁴ சித்தம் பரிஸோதே⁴தி’’ சாதி (விப⁴. 551) – ஏவம் ‘சத்தத்தா’திஆதி³ வுத்தம். ந ச ‘ரூபம்’ ஏவம் வுச்சதி, தஸ்மாபி அரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி. ந, சித்தஜஸ்ஸாஸம்ப⁴வவசனதோ. திவித⁴ஞ்ஹி மித்³த⁴ம் – சித்தஜம் உதுஜம் ஆஹாரஜஞ்ச. தஸ்மா யம் தத்த² சித்தஜம் தஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ ஜா²னசித்தேஹி அஸம்ப⁴வோ வுத்தோ, ந அரூபபா⁴வோ ஸாதி⁴தோதி ரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி. ந, ரூபபா⁴வாஸித்³தி⁴தோவ. மித்³த⁴ஸ்ஸ ஹி ரூபபா⁴வே ஸித்³தே⁴ ஸக்கா ஏதம் லத்³து⁴ம். தத்த² சித்தஜஸ்ஸாஸம்ப⁴வோ வுத்தோ. ஸோ ஏவ ச ந ஸிஜ்ஜ²தீதி அரூபமேவ மித்³த⁴ம்.

கிஞ்ச பி⁴ய்யோ? பஹானவசனதோ. ப⁴க³வதா ஹி ‘‘ச², பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மே பஹாய ப⁴ப்³போ³ பட²மஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதும்; கதமே ச²? காமச்ச²ந்த³ம், ப்³யாபாத³ம், தி²னமித்³த⁴ம், உத்³த⁴ச்சம், கக்குச்சம், விசிகிச்ச²ம்; காமேஸு கோ² பனஸ்ஸ ஆதீ³னவோ ஸம்மபஞ்ஞாய ஸுதி³ட்டோ² ஹோதீ’’தி (அ. நி. 6.73) ச, ‘‘இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய ப³லவதியா பஞ்ஞாய அத்தத்த²ம் வா பரத்த²ம் வா ஞஸ்ஸதீ’’தி (அ. நி. 5.51) ச ஆதீ³ஸு மித்³த⁴ஸ்ஸாபி பஹானம் வுத்தம். ந ச ரூபம் பஹாதப்³ப³ம். யதா²ஹ – ‘‘ரூபக்க²ந்தோ⁴ அபி⁴ஞ்ஞேய்யோ, பரிஞ்ஞேய்யோ, ந பஹாதப்³போ³, ந பா⁴வேதப்³போ³ ந ஸச்சி²காதப்³போ³’’தி (விப⁴. 1031) இமஸ்ஸாபி பஹானவசனதோ அரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி. ந, ரூபஸ்ஸாபி பஹானவசனதோ. ‘‘ரூபம், பி⁴க்க²வே, ந தும்ஹாகம், தம் பஜஹதா²’’தி (ம. நி. 1.247; ஸம். நி. 3.33). ஏத்த² ஹி ரூபஸ்ஸாபி பஹானம் வுத்தமேவ. தஸ்மா அகாரணமேதந்தி. ந, அஞ்ஞதா² வுத்தத்தா. தஸ்மிஞ்ஹி ஸுத்தே ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, ரூபே ச²ந்த³ராக³வினயோ தம் தத்த² பஹான’’ந்தி (ஸம். நி. 3.25) ஏவம் ச²ந்த³ராக³ப்பஹானவஸேன ரூபஸ்ஸ பஹானம் வுத்தம், ந யதா² ‘‘ச² த⁴ம்மே பஹாய பஞ்ச நீவரணே பஹாயா’’தி ஏவம் பஹாதப்³ப³மேவ வுத்தந்தி, அஞ்ஞதா² வுத்தத்தா, ந ரூபம் மித்³த⁴ம். தஸ்மா யானேதானி ‘‘ஸோ இமே பஞ்ச நீவரணே பஹாய சேதஸோ உபக்கிலேஸே’’திஆதீ³னி ஸுத்தானி வுத்தானி, ஏதேஹி சேவ அஞ்ஞேஹி ச ஸுத்தேஹி அரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ததா² ஹி –

‘‘பஞ்சிமே, பி⁴க்க²வே, ஆவரணா நீவரணா சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹா பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரணா. கதமே பஞ்ச? காமச்ச²ந்தோ³, பி⁴க்க²வே, ஆவரணோ நீவரணோ…பே… தி²னமித்³த⁴ம், பி⁴க்க²வே, ஆவரணம் நீவரணம் சேதஸோ அஜ்ஜா²ருஹம் பஞ்ஞாய து³ப்³ப³லீகரண’’ந்தி (ஸம். நி. 5.220) ச, ‘‘தி²னமித்³த⁴னீவரணம், பி⁴க்க²வே, அந்த⁴கரணம் அசக்கு²கரணம் அஞ்ஞாணகரணம் பஞ்ஞானிரோதி⁴கம் விகா⁴தபக்கி²கம் அனிப்³பா³னஸம்வத்தனிக’’ந்தி (ஸம். நி. 5.221) ச, ‘‘ஏவமேவ கோ², ப்³ராஹ்மண, யஸ்மிம் ஸமயே தி²னமித்³த⁴பரியுட்டி²தேன சேதஸா விஹரதி தி²னமித்³த⁴பரேதேனா’’தி (ஸம். நி. 5.236) ச, ‘‘அயோனிஸோ, பி⁴க்க²வே, மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னோ சேவ காமச்ச²ந்தோ³ உப்பஜ்ஜதி…பே… அனுப்பன்னஞ்சேவ தி²னமித்³த⁴ம் உப்பஜ்ஜதீ’’தி (ஸம். நி. 5.216) ச, ‘‘கேவலோஹாயம், பி⁴க்க²வே, அகுஸலராஸி யதி³த³ம் பஞ்ச நீவரணா’’தி (ஸம். நி. 5.371) ச –

ஏவமாதீ³னி ச அனேகானி ஏதஸ்ஸ அரூபபா⁴வஜோதகானேவ ஸுத்தானி வுத்தானி. யஸ்மா சேதம் அரூபம் தஸ்மா ஆருப்பேபி உப்பஜ்ஜதி. வுத்தஞ்ஹேதம் மஹாபகரணே பட்டா²னே – ‘‘நீவரணம் த⁴ம்மம் படிச்ச நீவரணோ த⁴ம்மோ உப்பஜ்ஜதி, ந புரேஜாதபச்சயா’’தி ஏதஸ்ஸ விப⁴ங்கே³ ‘‘ஆருப்பே காமச்ச²ந்த³னீவரணம் படிச்ச தி²னமித்³த⁴ம்… உத்³த⁴ச்சம் அவிஜ்ஜானீவரண’’ந்தி (பட்டா². 3.8.8) ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேதப்³ப³ம். தஸ்மா ஸன்னிட்டா²னமேத்த² க³ந்தப்³ப³ம் அரூபமேவ மித்³த⁴ந்தி.

1166. குக்குச்சனித்³தே³ஸே அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதாதிஆதீ³னி மூலதோ குக்குச்சத³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி. ஏவம்ஸஞ்ஞிதாய ஹி கதே வீதிகம்மே, நிட்டி²தே வத்து²ஜ்ஜா²சாரே, புன ஸஞ்ஜாதஸதினோபி ‘து³ட்டு² மயா கத’ந்தி ஏவம் அனுதப்பமானஸ்ஸ பச்சா²னுதாபவஸேனேதம் உப்பஜ்ஜதி. தேன தம் மூலதோ த³ஸ்ஸேதும் ‘அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞிதா’திஆதி³ வுத்தம். தத்த² அகப்பியபோ⁴ஜனம் கப்பியஸஞ்ஞீ ஹுத்வா பரிபு⁴ஞ்ஜதி, அகப்பியமம்ஸம் கப்பியமம்ஸஸஞ்ஞீ ஹுத்வா, அச்ச²மம்ஸம் ஸூகரமம்ஸந்தி, தீ³பிமம்ஸம் வா மிக³மம்ஸந்தி கா²த³தி; காலே வீதிவத்தே காலஸஞ்ஞாய, பவாரேத்வா அப்பவாரிதஸஞ்ஞாய, பத்தஸ்மிம் ரஜே பதிதே படிக்³க³ஹிதஸஞ்ஞாய பு⁴ஞ்ஜதி – ஏவம் ‘அகப்பியே கப்பியஸஞ்ஞாய’ வீதிக்கமம் கரோதி நாம. ஸூகரமம்ஸம் பன அச்ச²மம்ஸஸஞ்ஞாய கா²த³மானோ, காலே ச விகாலஸஞ்ஞாய பு⁴ஞ்ஜமானோ ‘கப்பியே அகப்பியஸஞ்ஞிதாய’ வீதிக்கமம் கரோதி நாம. அனவஜ்ஜம் பன கிஞ்சிதே³வ வஜ்ஜஸஞ்ஞிதாய, வஜ்ஜஞ்ச அனவஜ்ஜஸஞ்ஞிதாய கரோந்தோ ‘அனவஜ்ஜே வஜ்ஜஸஞ்ஞாய வஜ்ஜே ச அனவஜ்ஜஸஞ்ஞாய’ வீதிக்கமம் கரோதி நாம. யஸ்மா பனேதம் ‘‘அகதம் வத மே கல்யாணம், அகதம் குஸலம், அகதம் பீ⁴ருத்தாணம், கதம் பாபம், கதம் லுத்³த³ம், கதம் கிப்³பி³ஸ’’ந்தி ஏவம் அனவஜ்ஜே வஜ்ஜஸஞ்ஞிதாயபி கதே வீதிக்கமே உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மாஸ்ஸ அஞ்ஞம்பி வத்து²ம் அனுஜானந்தோ யம் ஏவரூபந்திஆதி³மாஹ.

தத்த² குக்குச்சபத³ம் வுத்தத்த²மேவ. குக்குச்சாயனாகாரோ குக்குச்சாயனா. குக்குச்சேன அயிதஸ்ஸ பா⁴வோ குக்குச்சாயிதத்தம். சேதஸோ விப்படிஸாரோதி ஏத்த² கதாகதஸ்ஸ ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜஸ்ஸ வா அபி⁴முக²க³மனம் ‘விப்படிஸாரோ’ நாம. யஸ்மா பன ஸோ கதம் வா பாபம் அகதம் ந கரோதி, அகதம் வா கல்யாணம் கதம் ந கரோதி, தஸ்மா விரூபோ குச்சி²தோ வா படிஸாரோதி ‘விப்படிஸாரோ’. ஸோ பன சேதஸோ, ந ஸத்தஸ்ஸாதி ஞாபனத்த²ம் ‘சேதஸோ’ விப்படிஸாரோதி வுத்தம். அயமஸ்ஸ ஸபா⁴வனித்³தே³ஸோ. உப்பஜ்ஜமானம் பன குக்குச்சம் ஆரக்³க³மிவ கம்ஸபத்தம் மனம் விலிக²மானமேவ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா மனோவிலேகோ²தி வுத்தம். அயமஸ்ஸ கிச்சனித்³தே³ஸோ. யம் பன வினயே ‘‘அத² கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ப⁴க³வதா படிக்கி²த்தம் அனுவஸித்வா அனுவஸித்வா ஆவஸத²பிண்ட³ம் பரிபு⁴ஞ்ஜிது’’ந்தி குக்குச்சாயந்தோ ந படிக்³க³ஹேஸீதி (பாசி. 204) குக்குச்சம் ஆக³தம், ந தம் நீவரணம். ந ஹி அரஹதோ ‘து³ட்டு² மயா இத³ம் கத’ந்தி ஏவம் அனுதாபோ அத்தி². நீவரணபதிரூபகம் பனேதம் ‘கப்பதி ந கப்பதீ’தி வீமம்ஸனஸங்கா²தம் வினயகுக்குச்சம் நாம.

1176. ‘‘கதமே த⁴ம்மா நீவரணா சேவ நீவரணஸம்பயுத்தா சா’’தி பத³ஸ்ஸ நித்³தே³ஸே யஸ்மா தி²னமித்³த⁴ம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந விஜஹதி, தஸ்மா தி²னமித்³த⁴னீவரணம் அவிஜ்ஜானீவரணேன நீவரணஞ்சேவ நீவரணஸம்பயுத்தஞ்சாதி அபி⁴ந்தி³த்வா வுத்தம். யஸ்மா பன உத்³த⁴ச்சே ஸதிபி குக்குச்சஸ்ஸ அபா⁴வா குக்குச்சேன வினாபி உத்³த⁴ச்சம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தம் பி⁴ந்தி³த்வா வுத்தம். யஞ்ச யேன ஸம்பயோக³ம் ந க³ச்ச²தி, தம் ந யோஜிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இமே பன நீவரணே கிலேஸபடிபாடியாபி ஆஹரிதும் வட்டதி மக்³க³படிபாடியாபி. கிலேஸபடிபாடியா காமச்ச²ந்த³ப்³யாபாதா³ அனாகா³மிமக்³கே³ன பஹீயந்தி, தி²னமித்³து⁴த்³த⁴ச்சானி அரஹத்தமக்³கே³ன, குக்குச்சவிசிகிச்சா² ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, அவிஜ்ஜா அரஹத்தமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன குக்குச்சவிசிகிச்சா² பஹீயந்தி, அனாகா³மிமக்³கே³ன காமச்ச²ந்த³ப்³யாபாதா³, அரஹத்தமக்³கே³ன தி²னமித்³து⁴த்³த⁴ச்சாவிஜ்ஜாதி.

1182. பராமாஸகோ³ச்ச²கே தே த⁴ம்மே ட²பேத்வாதி புச்சா²ஸபா⁴கே³ன ப³ஹுவசனம் கதம்.

1219. உபாதா³னனித்³தே³ஸே வத்து²ஸங்கா²தம் காமம் உபாதி³யதீதி காமுபாதா³னம் காமோ ச ஸோ உபாதா³னஞ்சாதிபி காமுபாதா³னம். உபாதா³னந்தி த³ள்ஹக்³க³ஹணம். த³ள்ஹத்தோ² ஹி ஏத்த² உபஸத்³தோ³ உபாயாஸஉபகட்டா²தீ³ஸு விய. ததா² தி³ட்டி² ச ஸா உபாதா³னஞ்சாதி தி³ட்டு²பாதா³னம். தி³ட்டி²ம் உபாதி³யதீதி தி³ட்டு²பாதா³னம். ‘ஸஸ்ஸதோ அத்தா ச லோகோ சா’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.31) ஹி புரிமதி³ட்டி²ம் உத்தரதி³ட்டி² உபாதி³யஹி. ததா² ஸீலப்³ப³தம் உபாதி³யதீதி ஸீலப்³ப³துபாதா³னம். ஸீலப்³ப³தஞ்ச தம் உபாதா³னஞ்சாதிபி ஸீலப்³ப³துபாதா³னம். கோ³ஸீலகோ³வதாதீ³னி ஹி ‘ஏவம் ஸுத்³தீ⁴’தி அபி⁴னிவேஸதோ ஸயமேவ உபாதா³னானி. ததா², வத³ந்தி ஏதேனாதி ‘வாதோ³’; உபாதி³யந்தி ஏதேனாதி ‘உபாதா³னம்’. கிம் வத³ந்தி, உபாதி³யந்தி வா? அத்தானம். அத்தனோ வாது³பாதா³னம் அத்தவாது³பாதா³னம்; ‘அத்தவாத³மத்தமேவ வா அத்தா’தி உபாதி³யந்தி ஏதேனாதி அத்தவாது³பாதா³னம்.

1220. யோ காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³தி ஏத்தா²பி வத்து²காமாவ அனவஸேஸதோ காமாதி அதி⁴ப்பேதா. தஸ்மா வத்து²காமேஸு காமச்ச²ந்தோ³ இத⁴ காமுபாதா³னந்தி அனாகா³மினோபி தம் ஸித்³த⁴ம் ஹோதி. பஞ்சகாமகு³ணவத்து²கோ பனஸ்ஸ காமராகோ³வ நத்தீ²தி.

1221. தி³ட்டு²பாதா³னனித்³தே³ஸே நத்தி² தி³ன்னந்தி. தி³ன்னம் நாம அத்தி², ஸக்கா கஸ்ஸசி கிஞ்சி தா³துந்தி ஜானாதி; தி³ன்னஸ்ஸ பன ப²லம் விபாகோ நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² யிட்ட²ந்தி. யிட்ட²ம் வுச்சதி மஹாயாகோ³. தம் யஜிதும் ஸக்காதி ஜானாதி; யிட்ட²ஸ்ஸ பன ப²லம் விபாகோ நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² ஹுதந்தி ஆஹுனபாஹுனமங்க³லகிரியா. தம் காதும் ஸக்காதி ஜானாதி; தஸ்ஸ பன ப²லம் விபாகோ நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி², ஸுகதது³க்கடானந்தி ஏத்த² த³ஸ குஸலகம்மபதா² ஸுகதகம்மானி நாம. த³ஸ அகுஸலகம்மபதா² து³க்கடகம்மானி நாம. தேஸம் அத்தி²பா⁴வம் ஜானாதி ப²லம் விபாகோ பன நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² அயம் லோகோதி பரலோகே டி²தோ இமம் லோகம் நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² பரலோகோதி இத⁴ லோகே டி²தோ பரலோகம் நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² மாதா நத்தி² பிதாதி மாதாபிதூனம் அத்தி²பா⁴வம் ஜானாதி, தேஸு கதபச்சயேன கோசி ப²லம் விபாகோ நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. நத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகாதி சவனகஉபபஜ்ஜனகா ஸத்தா நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. ஸம்மக்³க³தா ஸம்மா படிபன்னாதி அனுலோமபடிபத³ம் படிபன்னா த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணா லோகஸ்மிம் நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி. யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீதி இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் அத்தனாவ அபி⁴விஸிட்டே²ன ஞாணேன ஞத்வா பவேத³னஸமத்தோ² ஸப்³ப³ஞ்ஞூ பு³த்³தோ⁴ நாம நத்தீ²தி க³ண்ஹாதி.

இமானி பன உபாதா³னானி கிலேஸபடிபாடியாபி ஆஹரிதும் வட்டதி மக்³க³படிபாடியாபி. கிலேஸபடிபாடியா காமுபாதா³னம் சதூஹி மக்³கே³ஹி பஹீயதி, ஸேஸானி தீணி ஸோதாபத்திமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன தி³ட்டு²பாதா³னாதீ³னி பஹீயந்தி, சதூஹி மக்³கே³ஹி காமுபாதா³னந்தி.

1235. கிலேஸகோ³ச்ச²கே கிலேஸா ஏவ கிலேஸவத்தூ²னி. வஸந்தி வா ஏத்த² அகீ²ணாஸவா ஸத்தா லோபா⁴தீ³ஸு பதிட்டி²தத்தாதி ‘வத்தூ²னி’. கிலேஸா ச தே தப்பதிட்டா²னம் ஸத்தானம் வத்தூ²னி சாதி ‘கிலேஸவத்தூ²னி’. யஸ்மா சேத்த² அனந்தரபச்சயாதி³பா⁴வேன உப்பஜ்ஜமானா கிலேஸாபி வஸந்தி ஏவ நாம, தஸ்மா கிலேஸானம் வத்தூ²னீதிபி ‘கிலேஸவத்தூ²னி’.

1236. தத்த² கதமோ லோபோ⁴? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³தி அயம் பன லோபோ⁴ ஹேதுகோ³ச்ச²கே க³ந்த²கோ³ச்ச²கே இமஸ்மிம் கிலேஸகோ³ச்ச²கேதி தீஸு டா²னேஸு அதிரேகபத³ஸதேன நித்³தி³ட்டோ². ஆஸவஸம்யோஜனஓக⁴யோக³னீவரணஉபாதா³னகோ³ச்ச²கேஸு அட்ட²ஹி அட்ட²ஹி பதே³ஹி நித்³தி³ட்டோ². ஸ்வாயம் அதிரேகபத³ஸதேன நித்³தி³ட்ட²ட்டா²னேபி அட்ட²ஹி அட்ட²ஹி பதே³ஹி நித்³தி³ட்ட²ட்டா²னேபி நிப்பதே³ஸதோவ க³ஹிதோதி வேதி³தப்³போ³. தேஸு ஹேதுக³ந்த²னீவரணஉபாதா³னகிலேஸகோ³ச்ச²கேஸு சதுமக்³க³வஜ்ஜா² தண்ஹா ஏகேனேவ கோட்டா²ஸேன டி²தா. ஆஸவஸம்யோஜனஓக⁴யோகே³ஸு சதுமக்³க³வஜ்ஜா²பி த்³வே கோட்டா²ஸா ஹுத்வா டி²தா. கத²ம்? ஆஸவேஸு காமாஸவோ ப⁴வாஸவோதி, ஸம்யோஜனேஸு காமராக³ஸம்யோஜனம் ப⁴வராக³ஸம்யோஜனந்தி, ஓகே⁴ஸு காமோகோ⁴ ப⁴வோகோ⁴தி, யோகே³ஸு காமயோகோ³ ப⁴வயோகோ³தி.

இமானி பன கிலேஸவத்தூ²னி கிலேஸபடிபாடியாபி ஆஹரிதும் வட்டதி மக்³க³படிபாடியாபி. கிலேஸபடிபாடியா லோபோ⁴ சதூஹி மக்³கே³ஹி பஹீயதி, தோ³ஸோ அனாகா³மிமக்³கே³ன, மோஹமானா அரஹத்தமக்³கே³ன, தி³ட்டி²விசிகிச்சா² ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, தி²னாதீ³னி அரஹத்தமக்³கே³ன. மக்³க³படிபாடியா ஸோதாபத்திமக்³கே³ன தி³ட்டி²விசிகிச்சா² பஹீயந்தி, அனாகா³மிமக்³கே³ன தோ³ஸோ, அரஹத்தமக்³கே³ன ஸேஸா ஸத்தாதி.

1287. காமாவசரனித்³தே³ஸே ஹேட்ட²தோதி ஹேட்டா²பா⁴கே³ன. அவீசினிரயந்தி வா அக்³கி³ஜாலானம் வா ஸத்தானம் வா து³க்க²வேத³னாய வீசி, அந்தரம், சி²த்³த³ம் ஏத்த² நத்தீ²தி அவீசி. ஸுக²ஸங்கா²தோ அயோ ஏத்த² நத்தீ²தி நிரயோ. நிரதிஅத்தே²னபி நிரஸ்ஸாத³த்தே²னபி நிரயோ. பரியந்தம் கரித்வாதி தம் அவீசிஸங்கா²தம் நிரயம் அந்தம் கத்வா. உபரிதோதி உபரிபா⁴கே³ன. பரனிம்மிதவஸவத்திதே³வேதி பரனிம்மிதேஸு காமேஸு வஸம் வத்தனதோ ஏவம்லத்³த⁴வோஹாரே தே³வே. அந்தோ கரித்வாதி அந்தோ பக்கி²பித்வா. யம் ஏதஸ்மிம் அந்தரேதி யே ஏதஸ்மிம் ஓகாஸே. ஏத்தா²வசராதி இமினா யஸ்மா ஏதஸ்மிம் அந்தரே அஞ்ஞேபி சரந்தி கதா³சி கத்த²சி ஸம்ப⁴வதோ, தஸ்மா தேஸம் அஸங்க³ண்ஹனத்த²ம் ‘அவசரா’தி வுத்தம். தேன யே ஏதஸ்மிம் அந்தரே ஓகா³ள்ஹா ஹுத்வா சரந்தி ஸப்³ப³த்த² ஸதா³ ச ஸம்ப⁴வதோ, அதோ⁴பா⁴கே³ சரந்தி அவீசினிரயஸ்ஸ ஹேட்டா² பூ⁴துபாதா³யபவத்திபா⁴வேன, தேஸம் ஸங்க³ஹோ கதோ ஹோதி. தே ஹி அவகா³ள்ஹாவ சரந்தி, அதோ⁴பா⁴கே³வ சரந்தீதி அவசரா. ஏத்த² பரியாபன்னாதி இமினா பன யஸ்மா ஏதே ஏத்தா²வசரா அஞ்ஞத்தா²பி அவசரந்தி, ந பன தத்த² பரியாபன்னா ஹோந்தி, தஸ்மா தேஸம் அஞ்ஞத்தா²பி அவசரந்தானம் பரிக்³க³ஹோ கதோ ஹோதி. இதா³னி தே ஏத்த² பரியாபன்னத⁴ம்மே ராஸிஸுஞ்ஞதபச்சயபா⁴வதோ சேவ ஸபா⁴வதோ ச த³ஸ்ஸேந்தோ க²ந்தா⁴திஆதி³மாஹ.

1289. ரூபாவசரனித்³தே³ஸே ப்³ரஹ்மலோகந்தி பட²மஜ்ஜா²னபூ⁴மிஸங்கா²தம் ப்³ரஹ்மட்டா²னம். ஸேஸமேத்த² காமாவசரனித்³தே³ஸே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஸமாபன்னஸ்ஸ வாதிஆதீ³ஸு பட²மபதே³ன குஸலஜ்ஜா²னம் வுத்தம், து³தியேன விபாகஜ்ஜா²னம், வுத்தம் ததியேன கிரியஜ்ஜா²னம் வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.