அட்ட²மஹாவிபாகசித்தவண்ணனா

498. இதா³னி அட்ட²மஹாவிபாகசித்தானி த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா அப்³யாகதாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² பாளியம் நயமத்தம் த³ஸ்ஸேத்வா ஸப்³ப³வாரா ஸம்கி²த்தா. தேஸம் அத்தோ² ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³. யோ பனேத்த² விஸேஸோ தம் த³ஸ்ஸேதும் அலோபோ⁴ அப்³யாகதமூலந்திஆதி³ வுத்தம். யம்பி ந வுத்தம் தம் ஏவம் வேதி³தப்³ப³ம் – யோ ஹி காமாவசரகுஸலேஸு கம்மத்³வாரகம்மபத²புஞ்ஞகிரியவத்து²பே⁴தோ³ வுத்தோ ஸோ இத⁴ நத்தி². கஸ்மா? அவிஞ்ஞத்திஜனகதோ அவிபாகத⁴ம்மதோ ததா² அப்பவத்திதோ ச. யாபி தா யேவாபனகேஸு கருணாமுதி³தா வுத்தா, தா ஸத்தாரம்மணத்தா விபாகேஸு ந ஸந்தி. ஏகந்தபரித்தாரம்மணானி ஹி காமாவசரவிபாகானி. ந கேவலஞ்ச கருணாமுதி³தா, விரதியோபேத்த² ந ஸந்தி. ‘பஞ்ச ஸிக்கா²பதா³னி குஸலானேவா’தி (விப⁴. 715) ஹி வுத்தம்.

அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரவிதா⁴னஞ்சேத்த² குஸலதோ சேவ பச்சயபே⁴த³தோ ச வேதி³தப்³ப³ம். அஸங்கா²ரிகஸ்ஸ ஹி குஸலஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகமேவ விபாகம், ஸஸங்கா²ரிகஸ்ஸ ஸஸங்கா²ரிகம். ப³லவபச்சயேஹி ச உப்பன்னம் அஸங்கா²ரிகம், இதரேஹி இதரம். ஹீனாதி³பே⁴தே³பி இமானி ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதேஹி ச²ந்தா³தீ³ஹி அனிப்பா²தி³தத்தா ஹீனமஜ்ஜி²மபணீதானி நாம ந ஹோந்தி. ஹீனஸ்ஸ பன குஸலஸ்ஸ விபாகம் ஹீனம், மஜ்ஜி²மஸ்ஸ மஜ்ஜி²மம், பணீதஸ்ஸ பணீதம். அதி⁴பதினோ பேத்த² ந ஸந்தி. கஸ்மா? ச²ந்தா³தீ³னி து⁴ரம் கத்வா அனுப்பாதே³தப்³ப³தோ. ஸேஸம் ஸப்³ப³ம் அட்ட²ஸு குஸலேஸு வுத்தஸதி³ஸமேவ.

இதா³னி இமேஸம் அட்ட²ன்னம் மஹாவிபாகசித்தானம் விபச்சனட்டா²னம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏதானி ஹி சதூஸு டா²னேஸு விபச்சந்தி – படிஸந்தி⁴யம், ப⁴வங்கே³, சுதியம், ததா³ரம்மணேதி. கத²ம்? மனுஸ்ஸேஸு தாவ காமாவசரதே³வேஸு ச புஞ்ஞவந்தானம் து³ஹேதுகதிஹேதுகானம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே படிஸந்தி⁴ ஹுத்வா விபச்சந்தி. படிஸந்தி⁴யா வீதிவத்தாய பவத்தே ஸட்டி²பி அஸீதிபி வஸ்ஸானி அஸங்க்²யேய்யம்பி ஆயுகாலம் ப⁴வங்க³ம் ஹுத்வா, ப³லவாரம்மணே ச²ஸு த்³வாரேஸு ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா, மரணகாலே சுதி ஹுத்வாதி. ஏவம் சதூஸு டா²னேஸு விபச்சந்தி.

தத்த² ஸப்³பே³பி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தா பச்சி²மபடிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே பட²மேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகமஹாவிபாகசித்தேன படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தி. தம் பன மேத்தாபுப்³ப³பா⁴க³சித்தஸ்ஸ விபாகம் ஹோதி. தேன தி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா அஸங்க்²யேய்யம் ஆயு. காலவஸேன பன பரிணமதி. மஹாஸீவத்தே²ரோ பனாஹ – ‘ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததோ உபேக்கா²ஸஹக³தம் ப³லவதரம். தேன படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தி. தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கா ஹி மஹஜ்ஜா²ஸயா ஹோந்தி. தி³ப்³பே³ஸுபி ஆரம்மணேஸு உப்பிலாவினோ ந ஹோந்தி, திபிடகசூளனாக³த்தே²ராத³யோ வியா’தி. அட்ட²கதா²யம் பன – ‘அயம் தே²ரஸ்ஸ மனோரதோ²,’‘நத்தி² ஏத’ந்தி படிக்கி²பித்வா ‘ஸப்³ப³ஞ்ஞுபோ³தி⁴ஸத்தானம் ஹிதூபசாரோ ப³லவா ஹோதி, தஸ்மா மேத்தாபுப்³ப³பா⁴க³காமாவசரகுஸலவிபாகஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகசித்தேன படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹந்தீ’தி வுத்தம்.

விபாகுத்³தா⁴ரகதா²

இதா³னி விபாகுத்³தா⁴ரகதா²ய மாதிகா ட²பேதப்³பா³ – திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ தாவ ஆஹ – ஏகாய குஸலசேதனாய ஸோளஸ விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. ஏத்தே²வ த்³வாத³ஸகமக்³கோ³பி அஹேதுகட்ட²கம்பீதி. மோரவாபிவாஸீ மஹாத³த்தத்தே²ரோ பனாஹ – ஏகாய குஸலசேதனாய த்³வாத³ஸ விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. ஏத்தே²வ த³ஸகமக்³கோ³பி அஹேதுகட்ட²கம்பீதி. திபிடகமஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரோ ஆஹ – ஏகாய குஸலசேதனாய த³ஸ விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஏத்தே²வ அஹேதுகட்ட²கந்தி.

இமஸ்மிம் டா²னே ஸாகேதபஞ்ஹம் நாம க³ண்ஹிம்ஸு. ஸாகேதே கிர உபாஸகா ஸாலாயம் நிஸீதி³த்வா ‘கிம் நு கோ² ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே ஏகா படிஸந்தி⁴ ஹோதி உதா³ஹு நானா’தி? பஞ்ஹம் நாம ஸமுட்டா²பேத்வா நிச்சே²தும் அஸக்கோந்தா ஆபி⁴த⁴ம்மிகத்தே²ரே உபஸங்கமித்வா புச்சி²ம்ஸு. தே²ரா ‘யதா² ஏகஸ்மா அம்ப³பீ³ஜா ஏகோவ அங்குரோ நிக்க²மதி, ஏவம் ஏகாவ படிஸந்தி⁴ ஹோதீ’தி ஸஞ்ஞாபேஸும். அதே²கதி³வஸம் ‘கிம் நு கோ² நானாசேதனாஹி கம்மே ஆயூஹிதே படிஸந்தி⁴யோ நானா ஹோந்தி உதா³ஹு ஏகா’தி? பஞ்ஹம் ஸமுட்டா²பேத்வா நிச்சே²தும் அஸக்கோந்தா தே²ரே புச்சி²ம்ஸு. தே²ரா ‘யதா² ப³ஹூஸு அம்ப³பீ³ஜேஸு ரோபிதேஸு ப³ஹூ அங்குரா நிக்க²மந்தி, ஏவம் ப³ஹுகாவ படிஸந்தி⁴யோ ஹோந்தீ’தி ஸஞ்ஞாபேஸும்.

அபரம்பி இமஸ்மிம் டா²னே உஸ்ஸத³கித்தனம் நாம க³ஹிதம். இமேஸஞ்ஹி ஸத்தானம் லோபோ⁴பி உஸ்ஸன்னோ ஹோதி, தோ³ஸோபி மோஹோபி; அலோபோ⁴பி அதோ³ஸோபி அமோஹோபி. தம் நேஸம் உஸ்ஸன்னபா⁴வம் கோ நியாமேதீதி? புப்³ப³ஹேது நியாமேதி. கம்மாயூஹனக்க²ணேயேவ நானத்தம் ஹோதி. கத²ம்? ‘‘யஸ்ஸ ஹி கம்மாயூஹனக்க²ணே லோபோ⁴ ப³லவா ஹோதி அலோபோ⁴ மந்தோ³, அதோ³ஸாமோஹா ப³லவந்தோ தோ³ஸமோஹா மந்தா³, தஸ்ஸ மந்தோ³ அலோபோ⁴ லோப⁴ம் பரியாதா³தும் ந ஸக்கோதி, அதோ³ஸாமோஹா பன ப³லவந்தோ தோ³ஸமோஹே பரியாதா³தும் ஸக்கோந்தி. தஸ்மா ஸோ தேன கம்மேன தி³ன்னபடிஸந்தி⁴வஸேன நிப்³ப³த்தோ லுத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸுக²ஸீலோ அக்கோத⁴னோ, பஞ்ஞவா பன ஹோதி வஜிரூபமஞாணோ’’தி.

‘யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே லோப⁴தோ³ஸா ப³லவந்தோ ஹோந்தி அலோபா⁴தோ³ஸா மந்தா³, அமோஹோ ப³லவா மோஹோ மந்தோ³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி து³ட்டோ² ச, பஞ்ஞவா பன ஹோதி வஜிரூபமஞாணோ த³த்தாப⁴யத்தே²ரோ விய.

‘யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே லோபா⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி த³ந்தோ⁴ ச, ஸுக²ஸீலகோ பன ஹோதி அக்கோத⁴னோ.

‘ததா² யஸ்ஸ கம்மாயூஹனக்க²ணே தயோபி லோப⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி அலோபா⁴த³யோ மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ லுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி து³ட்டோ² ச மூள்ஹோ ச.

‘யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோப⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அப்பகிலேஸோ ஹோதி, தி³ப்³பா³ரம்மணம்பி தி³ஸ்வா நிச்சலோ, து³ட்டோ² பன ஹோதி த³ந்த⁴பஞ்ஞோ சாதி.

‘யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோபா⁴தோ³ஸமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அலுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி, ஸுக²ஸீலகோ ச, த³ந்தோ⁴ பன ஹோதி.

‘ததா² யஸ்ஸ கம்மாயூஹனக்க²ணே அலோப⁴தோ³ஸாமோஹா ப³லவந்தோ ஹோந்தி இதரே மந்தா³, ஸோ புரிமனயேனேவ அலுத்³தோ⁴ சேவ ஹோதி பஞ்ஞவா ச, து³ட்டோ² ச பன ஹோதி கோத⁴னோ.

‘யஸ்ஸ பன கம்மாயூஹனக்க²ணே தயோபி அலோபா⁴த³யோ ப³லவந்தோ ஹோந்தி லோபா⁴த³யோ மந்தா³, ஸோ மஹாஸங்க⁴ரக்கி²தத்தே²ரோ விய அலுத்³தோ⁴ அது³ட்டோ² பஞ்ஞவா ச ஹோதீ’தி.

அபரம்பி இமஸ்மிம் டா²னே ஹேதுகித்தனம் நாம க³ஹிதம். திஹேதுககம்மஞ்ஹி திஹேதுகம்பி து³ஹேதுகம்பி அஹேதுகம்பி விபாகம் தே³தி. து³ஹேதுககம்மம் திஹேதுகவிபாகம் ந தே³தி, இதரம் தே³தி. திஹேதுககம்மேன படிஸந்தி⁴ திஹேதுகாபி ஹோதி, து³ஹேதுகாபி; அஹேதுகா ந ஹோதி. து³ஹேதுகேன து³ஹேதுகாபி ஹோதி அஹேதுகாபி; திஹேதுகா ந ஹோதி. அஸங்கா²ரிகம் குஸலம் அஸங்கா²ரிகம்பி ஸஸங்கா²ரிகம்பி விபாகம் தே³தி. ஸஸங்கா²ரிகம் ஸஸங்கா²ரிகம்பி அஸங்கா²ரிகம்பி விபாகம் தே³தி. ஆரம்மணேன வேத³னா பரிவத்தேதப்³பா³. ஜவனேன ததா³ரம்மணம் நியாமேதப்³ப³ம்.

இதா³னி தஸ்ஸ தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ வாதே³ ஸோளஸமக்³கா³த³யோ வேதி³தப்³பா³. பட²மகாமாவசரகுஸலஸதி³ஸேன ஹி பட²மமஹாவிபாகசித்தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ க³ப்³பா⁴வாஸதோ நிக்க²மித்வா ஸம்வராஸம்வரே பட்ட²பேதும் ஸமத்த²பா⁴வம் உபக³தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரஸ்மிம் ‘இட்டா²ரம்மணே’ ஆபாத²மாக³தே கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ அனாவட்டிதேயேவ அதிக்கமனஆரம்மணானம் பமாணம் நத்தி². கஸ்மா ஏவம் ஹோதி? ஆரம்மணது³ப்³ப³லதாய. அயம் தாவ ஏகோ மோக⁴வாரோ.

ஸசே பன ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி, கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே, வோட்ட²ப்³ப³னம் அபாபேத்வாவ அந்தரா, சக்கு²விஞ்ஞாணே வா ஸம்படிச்ச²னே வா ஸந்தீரணே வா ட²த்வா நிவத்திஸ்ஸதீதி நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதி. வோட்ட²ப்³ப³னவஸேன பன ட²த்வா ஏகம் வா த்³வே வா சித்தானி பவத்தந்தி. ததோ ஆஸேவனம் லபி⁴த்வா ஜவனட்டா²னே ட²த்வா புன ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி இத³ம்பி ஆரம்மணது³ப்³ப³லதாய ஏவ ஹோதி. அயம் பன வாரோ ‘தி³ட்ட²ம் விய மே, ஸுதம் விய மே’திஆதீ³னி வத³னகாலே லப்³ப⁴தி. அயம்பி து³தியோ மோக⁴வாரோ.

அபரஸ்ஸ கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே வீதி²சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஜவனம் ஜவதி. ஜவனபரியோஸானே பன ததா³ரம்மணஸ்ஸ வாரோ. தஸ்மிம் அனுப்பன்னேயேவ ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி. தத்ராயம் உபமா – யதா² ஹி நதி³யா ஆவரணம் ப³ந்தி⁴த்வா மஹாமாதிகாபி⁴முகே² உத³கே கதே உத³கம் க³ந்த்வா உபோ⁴ஸு தீரேஸு கேதா³ரே பூரேத்வா அதிரேகம் கக்கடகமக்³கா³தீ³ஹி பலாயித்வா புன நதி³ம்யேவ ஓதரதி, ஏவமேதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஏத்த² ஹி நதி³யம் உத³கப்பவத்தனகாலோ விய ப⁴வங்க³வீதி²ப்பவத்தனகாலோ. ஆவரணப³ந்த⁴னகாலோ விய கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டனகாலோ. மஹாமாதிகாய உத³கப்பவத்தனகாலோ விய வீதி²சித்தப்பவத்தி. உபோ⁴ஸு தீரேஸு கேதா³ரபூரணம் விய ஜவனம். கக்கடகமக்³கா³தீ³ஹி பலாயித்வா புன உத³கஸ்ஸ நதீ³ஓதரணம் விய ஜவனம் ஜவித்வா ததா³ரம்மணே அனுப்பன்னேயேவ புன ப⁴வங்கோ³தரணம். ஏவம் ப⁴வங்க³ம் ஓதரணசித்தானம்பி க³ணனபதோ² நத்தி². இத³ஞ்சாபி ஆரம்மணது³ப்³ப³லதாய ஏவ ஹோதி. அயம் ததியோ மோக⁴வாரோ.

ஸசே பன ப³லவாரம்மணம் ஆபாத²க³தம் ஹோதி கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதே சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி உப்பஜ்ஜந்தி. ஜவனட்டா²னே பன பட²மகாமாவசரகுஸலசித்தம் ஜவனம் ஹுத்வா ச²ஸத்தவாரே ஜவித்வா ததா³ரம்மணஸ்ஸ வாரம் தே³தி. ததா³ரம்மணம் பதிட்ட²ஹமானம் தம்ஸதி³ஸமேவ மஹாவிபாகசித்தம் பதிட்டா²தி. இத³ம் த்³வே நாமானி லப⁴தி – படிஸந்தி⁴சித்தஸதி³ஸத்தா ‘மூலப⁴வங்க³’ந்தி ச, யம் ஜவனேன க³ஹிதம் ஆரம்மணம் தஸ்ஸ க³ஹிதத்தா ‘ததா³ரம்மண’ந்தி ச. இமஸ்மிம் டா²னே சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸம்படிச்ச²னம் ஸந்தீரணம் ததா³ரம்மணந்தி சத்தாரி விபாகசித்தானி க³ணனூபகா³னி ஹோந்தி.

யதா³ பன து³தியகுஸலசித்தம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தம்ஸதி³ஸம் து³தியவிபாகசித்தமேவ ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா பதிட்டா²தி. இத³ஞ்ச த்³வே நாமானி லப⁴தி. படிஸந்தி⁴சித்தேன அஸதி³ஸத்தா ‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³’ந்தி ச புரிமனயேனேவ ‘ததா³ரம்மண’ந்தி ச. இமினா ஸத்³தி⁴ம் புரிமானி சத்தாரி பஞ்ச ஹோந்தி.

யதா³ பன ததியகுஸலசித்தம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தம்ஸதி³ஸம் ததியவிபாகசித்தம் ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா பதிட்டா²தி. இத³ம்பி வுத்தனயேனேவ ‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ம்’‘ததா³ரம்மண’ந்தி ச த்³வே நாமானி லப⁴தி. இமினா ஸத்³தி⁴ம் புரிமானி பஞ்ச ச² ஹோந்தி.

யதா³ பன சதுத்த²குஸலசித்தம் ஜவனம் ஹோதி, ததா³ தம்ஸதி³ஸம் சதுத்த²விபாகசித்தம் ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா பதிட்டா²தி. இத³ம்பி வுத்தனயேனேவ ‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ம்’‘ததா³ரம்மண’ந்தி ச த்³வே நாமானி லப⁴தி. இமினா ஸத்³தி⁴ம் புரிமானி ச² ஸத்த ஹோந்தி.

யதா³ பன தஸ்மிம் த்³வாரே ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணம்’ ஆபாத²மாக³ச்ச²தி, தத்ராபி வுத்தனயேனேவ தயோ மோக⁴வாரா லப்³ப⁴ந்தி. யஸ்மா பன ஆரம்மணேன வேத³னா பரிவத்ததி தஸ்மா தத்த² உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம். சதுன்னஞ்ச உபேக்கா²ஸஹக³தமஹாகுஸலஜவனானம் பரியோஸானே சத்தாரி உபேக்கா²ஸஹக³தமஹாவிபாகசித்தானேவ ததா³ரம்மணபா⁴வேன பதிட்ட²ஹந்தி. தானிபி வுத்தனயேனேவ ‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ம்’‘ததா³ரம்மண’ந்தி ச த்³வே நாமானி லப⁴ந்தி. ‘பிட்டி²ப⁴வங்கா³னீ’திபி வுச்சந்தி ஏவ. இதி இமானி பஞ்ச புரிமேஹி ஸத்தஹி ஸத்³தி⁴ம் த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. ஏவம் சக்கு²த்³வாரே த்³வாத³ஸ, ஸோதத்³வாராதீ³ஸு த்³வாத³ஸ த்³வாத³ஸாதி, ஸமஸட்டி² ஹோந்தி. ஏவம் ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே ஸமஸட்டி² விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே த்³வாத³ஸ, ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணானி சத்தாரீதி ஸோளஸ ஹோந்தி.

இமஸ்மிம் டா²னே அம்போ³பமம் நாம க³ண்ஹிம்ஸு – ஏகோ கிர புரிஸோ ப²லிதம்ப³ருக்க²மூலே ஸஸீஸம் பாருபித்வா நிபன்னோ நித்³தா³யதி. அதே²கம் அம்ப³பக்கம் வண்டதோ முச்சித்வா தஸ்ஸ கண்ணஸக்க²லிம் புஞ்ச²மானம் விய ‘த²’ந்தி பூ⁴மியம் பதி. ஸோ தஸ்ஸ ஸத்³தே³ன பபு³ஜ்ஜி²த்வா உம்மீலேத்வா ஓலோகேஸி. ததோ ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா ப²லம் க³ஹேத்வா மத்³தி³த்வா உபஸிங்கி⁴த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜி.

தத்த², தஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ அம்ப³ருக்க²மூலே நித்³தா³யனகாலோ விய ப⁴வங்க³ஸமங்கி³காலோ. அம்ப³பக்கஸ்ஸ வண்டதோ முச்சித்வா கண்ணஸக்க²லிம் புஞ்ச²மானஸ்ஸ பதனகாலோ விய ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டனகாலோ. தேன ஸத்³தே³ன பபு³த்³த⁴காலோ விய கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டிதகாலோ. உம்மீலேத்வா ஓலோகிதகாலோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனகிச்சஸாத⁴னகாலோ. ஹத்த²ம் பஸாரேத்வா க³ஹிதகாலோ விய விபாகமனோதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²தகாலோ. க³ஹேத்வா மத்³தி³தகாலோ விய விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்தீரணகாலோ. உபஸிங்கி⁴தகாலோ விய கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ வவத்தா²பிதகாலோ. பரிபு⁴த்தகாலோ விய ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴விதகாலோ. அயம் உபமா கிம் தீ³பேதி? ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டனமேவ கிச்சம். தேன பஸாதே³ க⁴ட்டிதே கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கா³வட்டனமேவ, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனமத்தகமேவ, விபாகமனோதா⁴துயா ஆரம்மணஸம்படிச்ச²னமத்தகமேவ, விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸந்தீரணமத்தகமேவ, கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணவவத்தா²பனமத்தகமேவ கிச்சம். ஏகந்தேன பன ஆரம்மணரஸம் ஜவனமேவ அனுப⁴வதீதி தீ³பேதி.

ஏத்த² ச ‘த்வம் ப⁴வங்க³ம் நாம ஹோஹி, த்வம் ஆவஜ்ஜனம் நாம, த்வம் த³ஸ்ஸனம் நாம, த்வம் ஸம்படிச்ச²னம் நாம, த்வம் ஸந்தீரணம் நாம, த்வம் வோட்ட²ப்³ப³னம் நாம, த்வம் ஜவனம் நாம, ஹோஹீ’தி கோசி கத்தா வா காரேதா வா நத்தி².

இமஸ்மிம் பன டா²னே பஞ்சவித⁴ம் நியாமம் நாம க³ண்ஹிம்ஸு – பீ³ஜனியாமம் உதுனியாமம் கம்மனியாமம் த⁴ம்மனியாமம் சித்தனியாமந்தி. தத்த² குலத்த²க³ச்ச²ஸ்ஸ உத்தரக்³க³பா⁴வோ, த³க்கி²ணவல்லியா த³க்கி²ணதோ ருக்க²பரிஹரணம், ஸூரியாவட்டபுப்பா²னம் ஸூரியாபி⁴முக²பா⁴வோ, மாலுவலதாய ருக்கா²பி⁴முக²க³மனமேவ, நாளிகேரஸ்ஸ மத்த²கே சி²த்³த³ஸப்³பா⁴வோதி தேஸம் தேஸம் பீ³ஜானம் தம்தம்ஸதி³ஸப²லதா³னம் பீ³ஜனியாமோ நாம. தஸ்மிம் தஸ்மிம் ஸமயே தேஸம் தேஸம் ருக்கா²னம் ஏகப்பஹாரேனேவ புப்ப²ப²லபல்லவக்³க³ஹணம் உதுனியாமோ நாம. திஹேதுககம்மம் திஹேதுகது³ஹேதுகாஹேதுகவிபாகம் தே³தி. து³ஹேதுககம்மம் து³ஹேதுகாஹேதுகவிபாகம் தே³தி, திஹேதுகம் ந தே³தீதி, ஏவம் தஸ்ஸ தஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ தம்தம்ஸதி³ஸவிபாகதா³னமேவ கம்மனியாமோ நாம.

அபரோபி கம்மஸரிக்க²கவிபாகவஸேனேவ கம்மனியாமோ ஹோதி. தஸ்ஸ தீ³பனத்த²மித³ம் வத்து²ம் கதே²ந்தி – ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴காலே ஸாவத்தி²யா த்³வாரகா³மோ ஜா²யி. ததோ பஜ்ஜலிதம் திணகரளம் உட்ட²ஹித்வா ஆகாஸேன க³ச்ச²தோ காகஸ்ஸ கீ³வாய படிமுஞ்சி. ஸோ விரவந்தோ பூ⁴மியம் பதித்வா காலமகாஸி. மஹாஸமுத்³தே³பி ஏகா நாவா நிச்சலா அட்டா²ஸி. ஹேட்டா² கேனசி நிருத்³த⁴பா⁴வம் அபஸ்ஸந்தா காளகண்ணிஸலாகம் விசாரேஸும். ஸா நாவிகஸ்ஸேவ உபாஸிகாய ஹத்தே² பதி. ததோ ஏகிஸ்ஸா காரணா மா ஸப்³பே³ நஸ்ஸந்து, உத³கே நம் கி²பாமாதி ஆஹம்ஸு. நாவிகோ ‘ந ஸக்கி²ஸ்ஸாமி ஏதம் உத³கே உப்பிலவமானம் பஸ்ஸிது’ந்தி வாலிகாக⁴டம் கீ³வாயம் ப³ந்தா⁴பேத்வா கி²பாபேஸி. தங்க²ணஞ்ஞேவ நாவா கி²த்தஸரோ விய பக்க²ந்தி³. ஏகோ பி⁴க்கு² லேணே வஸதி. மஹந்தம் பப்³ப³தகூடம் பதித்வா த்³வாரம் பித³ஹி. தம் ஸத்தமே தி³வஸே ஸயமேவ அபக³தம். ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ஜேதவனே நிஸீதி³த்வா த⁴ம்மம் கதே²ந்தஸ்ஸ இமானி தீணி வத்தூ²னி ஏகப்பஹாரேனேவ ஆரோசேஸும். ஸத்தா² ‘ந ஏதம் அஞ்ஞேஹி கதம், தேஹி கதகம்மமேவ த’ந்தி அதீதம் ஆஹரித்வா த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ –

காகோ புரிமத்தபா⁴வே மனுஸ்ஸோ ஹுத்வா ஏகம் து³ட்ட²கோ³ணம் த³மேதும் அஸக்கோந்தோ கீ³வாய பலாலவேணிம் ப³ந்தி⁴த்வா அக்³கி³ம் அதா³ஸி. கோ³ணோ தேனேவ மதோ. இதா³னி தம் கம்மம் ஏதஸ்ஸ ஆகாஸேன க³ச்ச²தோபி ந முச்சிதும் அதா³ஸி. ஸாபி இத்தீ² புரிமத்தபா⁴வே ஏகா இத்தீ²யேவ. ஏகோ குக்குரோ தாய பரிசிதோ ஹுத்வா அரஞ்ஞம் க³ச்ச²ந்தியா ஸத்³தி⁴ம் க³ச்ச²தி, ஸத்³தி⁴மேவாக³ச்ச²தி. மனுஸ்ஸா ‘நிக்க²ந்தோ இதா³னி அம்ஹாகம் ஸுனக²லுத்³த³கோ’தி உப்பண்டே³ந்தி. ஸா தேன அட்டீயமானா குக்குரம் நிவாரேதும் அஸக்கோந்தீ வாலிகாக⁴டம் கீ³வாய ப³ந்தி⁴த்வா உத³கே கி²பி. தம் கம்மம் தஸ்ஸா ஸமுத்³த³மஜ்ஜே² முச்சிதும் நாதா³ஸி. ஸோபி பி⁴க்கு² புரிமத்தபா⁴வே கோ³பாலகோ ஹுத்வா பி³லம் பவிட்டா²ய கோ³தா⁴ய ஸாகா²ப⁴ங்க³முட்டி²யா த்³வாரம் த²கேஸி. ததோ ஸத்தமே தி³வஸே ஸயம் ஆக³ந்த்வா விவரி. கோ³தா⁴ கம்பமானா நிக்க²மி. கருணாய தம் ந மாரேஸி. தம் கம்மம் தஸ்ஸ பப்³ப³தந்தரம் பவிஸித்வா நிஸின்னஸ்ஸ முச்சிதும் நாதா³ஸீதி. இமானி தீணி வத்தூ²னி ஸமோதா⁴னேத்வா இமம் கா³த²மாஹ –

‘‘ந அந்தலிக்கே² ந ஸமுத்³த³மஜ்ஜே²,

ந பப்³ப³தானம் விவரம் பவிஸ்ஸ;

ந விஜ்ஜதே ஸோ ஜக³திப்பதே³ஸோ,

யத்த²ட்டி²தோ முச்சேய்ய பாபகம்மா’’தி. (த⁴. ப. 127);

அயம்பி கம்மனியாமோயேவ நாம. அஞ்ஞானிபி ஏவரூபானி வத்தூ²னி கதே²தப்³பா³னி.

போ³தி⁴ஸத்தானம் பன படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணே, மாதுகுச்சி²தோ நிக்க²மனே, அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யம் ததா²க³தஸ்ஸ த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனே, ஆயுஸங்கா²ரஸ்ஸ ஓஸ்ஸஜ்ஜனே, பரினிப்³பா³னே ச த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளகம்பனம் த⁴ம்மனியாமோ நாம.

ஆரம்மணேன பன பஸாதே³ க⁴ட்டிதே ‘த்வம் ஆவஜ்ஜனம் நாம ஹோஹி…பே… த்வம் ஜவனம் நாம ஹோஹீ’தி கோசி கத்தா வா காரேதா வா நத்தி², அத்தனோ அத்தனோ பன த⁴ம்மதாய ஏவ ஆரம்மணேன பஸாத³ஸ்ஸ க⁴ட்டிதகாலதோ பட்டா²ய கிரியமனோதா⁴துசித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி, சக்கு²விஞ்ஞாணம் த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாதே⁴தி, விபாகமனோதா⁴து ஸம்படிச்ச²னகிச்சம் ஸாதே⁴தி, விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து ஸந்தீரணகிச்சம் ஸாதே⁴தி, கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து வோட்ட²ப்³ப³னகிச்சம் ஸாதே⁴தி, ஜவனம் ஆரம்மணரஸம் அனுப⁴வதீதி அயம் சித்தனியாமோ நாம. அயம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதோ.

ஸஸங்கா²ரிகதிஹேதுககுஸலேனாபி உபேக்கா²ஸஹக³தேஹி அஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிககுஸலசித்தேஹிபி கம்மே ஆயூஹிதே தம்ஸதி³ஸவிபாகசித்தேஹி ஆதி³ன்னாய படிஸந்தி⁴யா ஏஸேவ நயோ. உபேக்கா²ஸஹக³தத்³வயே பன பட²மம் ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணவஸேன’ பவத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா பச்சா² ‘இட்டா²ரம்மணவஸேன’ த³ஸ்ஸேதப்³பா³.

ஏவம்பி ஏகேகஸ்மிம் த்³வாரே த்³வாத³ஸ த்³வாத³ஸ ஹுத்வா ஸமஸட்டி² ஹோந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன ஸோளஸ விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி.

இமஸ்மிம் டா²னே பஞ்சஉச்சு²னாளியந்தோபமம் நாம க³ண்ஹிம்ஸு. உச்சு²பீளனஸமயே கிர ஏகஸ்மா கா³மா ஏகாத³ஸ யந்தவாஹா நிக்க²மித்வா ஏகம் உச்சு²வாடம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ பரிபக்கபா⁴வம் ஞத்வா உச்சு²ஸாமிகம் உபஸங்கமித்வா ‘யந்தவாஹா மய’ந்தி ஆரோசேஸும். ஸோ ‘அஹம் தும்ஹேயேவ பரியேஸாமீ’தி உச்சு²ஸாலம் தே க³ஹேத்வா அக³மாஸி. தே தத்த² நாளியந்தம் ஸஜ்ஜேத்வா ‘மயம் ஏகாத³ஸ ஜனா, அபரம்பி ஏகம் லத்³து⁴ம் வட்டதி, வேதனேன க³ண்ஹதா²’தி ஆஹம்ஸு. உச்சு²ஸாமிகோ ‘அஹமேவ ஸஹாயோ ப⁴விஸ்ஸாமீ’தி உச்சூ²னம் ஸாலம் பூராபேத்வா தேஸம் ஸஹாயோ அஹோஸி. தே அத்தனோ அத்தனோ கிச்சானி கத்வா, பா²ணிதபாசகேன உச்சு²ரஸே பக்கே, கு³ளப³ந்த⁴கேன ப³த்³தே⁴, உச்சு²ஸாமிகேன துலயித்வா பா⁴கே³ஸு தி³ன்னேஸு, அத்தனோ அத்தனோ பா⁴க³ம் ஆதா³ய உச்சு²ஸாலம் ஸாமிகஸ்ஸ படிச்சா²பேத்வா, ஏதேனேவ உபாயேன அபராஸுபி சதூஸு ஸாலாஸு கம்மம் கத்வா பக்கமிம்ஸு.

தத்த² பஞ்ச யந்தஸாலா விய பஞ்ச பஸாதா³ த³ட்ட²ப்³பா³. பஞ்ச உச்சு²வாடா விய பஞ்ச ஆரம்மணானி. ஏகாத³ஸ விசரணகயந்தவாஹா விய ஏகாத³ஸ விபாகசித்தானி. பஞ்ச உச்சு²ஸாலாஸாமினோ விய பஞ்சவிஞ்ஞாணானி. பட²மகஸாலாயம் ஸாமிகேன ஸத்³தி⁴ம் த்³வாத³ஸன்னம் ஜனானம் ஏகதோவ ஹுத்வா கதகம்மானம் பா⁴க³க்³க³ஹணகாலோ விய ஏகாத³ஸன்னம் விபாகசித்தானம் சக்கு²விஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ஹுத்வா சக்கு²த்³வாரே ரூபாரம்மணே ஸகஸககிச்சகரணகாலோ. ஸாலாஸாமிகஸ்ஸ ஸாலாய ஸம்படிச்ச²னகாலோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ த்³வாரஸங்கந்திஅகரணம். து³திய ததிய சதுத்த² பஞ்சமஸாலாய த்³வாத³ஸன்னம் ஏகதோ ஹுத்வா கதகம்மானம் பா⁴க³க்³க³ஹணகாலோ விய ஏகாத³ஸன்னம் விபாகசித்தானம் காயவிஞ்ஞாணேன ஸத்³தி⁴ம் ஏகதோ ஹுத்வா காயத்³வாரே போ²ட்ட²ப்³பா³ரம்மணே ஸகஸககிச்சகரணகாலோ. ஸாலாஸாமிகஸ்ஸ ஸாலாய ஸம்படிச்ச²னகாலோ விய காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ த்³வாரஸங்கந்திஅகரணம் வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா திஹேதுககம்மேன படிஸந்தி⁴ திஹேதுகா ஹோதீதி வாரோ கதி²தோ. யா பன தேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதி, ஸா படிச்ச²ன்னாவ ஹுத்வா க³தா.

இதா³னி து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகா படிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ கதே²தப்³போ³. து³ஹேதுகேன ஹி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஅஸங்கா²ரிகசித்தேன கம்மே ஆயூஹிதே தம்ஸதி³ஸேனேவ து³ஹேதுகவிபாகசித்தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ வுத்தனயேனேவ சக்கு²த்³வாரே ‘இட்டா²ரம்மணே’ ஆபாத²மாக³தே தயோ மோக⁴வாரா. து³ஹேதுகஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஅஸங்கா²ரிகஜவனாவஸானே தம்ஸதி³ஸமேவ மூலப⁴வங்க³ஸங்கா²தம் ததா³ரம்மணம். ஸஸங்கா²ரிகஜவனாவஸானே தம்ஸதி³ஸமேவ ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ஸங்கா²தம் ததா³ரம்மணம். ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ த்³வின்னம் உபேக்கா²ஸஹக³தஜவனானம் அவஸானே தாதி³ஸானேவ த்³வே ததா³ரம்மணானி உப்பஜ்ஜந்தி. இத⁴ ஏகேகஸ்மிம் த்³வாரே அட்ட² அட்ட² கத்வா ஸமசத்தாலீஸ சித்தானி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே அட்ட², ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணானி சத்தாரீதி த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. ஏவம் ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே த்³வாத³ஸ விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அம்போ³பமபஞ்சனியாமகதா² பாகதிகா ஏவ. து³ஹேதுகஸேஸசித்தத்தயஸதி³ஸவிபாகேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கேபி ஏஸேவ நயோ. யந்தவாஹோபமாய பனேத்த² ஸத்த யந்தவாஹா. தேஹி தத்த² யந்தே நாம ஸஜ்ஜிதே ஸாலாஸாமிகம் அட்ட²மம் கத்வா வுத்தனயானுஸாரேன யோஜனா வேதி³தப்³பா³. ஏத்தாவதா து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ கதி²தோ.

இதா³னி அஹேதுகபடிஸந்தி⁴கதா² ஹோதி – சதுன்னஞ்ஹி து³ஹேதுககுஸலசித்தானம் அஞ்ஞதரேன கம்மே ஆயூஹிதே குஸலவிபாகஉபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துசித்தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ படிஸந்தி⁴ கம்மஸதி³ஸாதி ந வத்தப்³பா³. கம்மஞ்ஹி து³ஹேதுகம் படிஸந்தி⁴ அஹேதுகா. தஸ்ஸ வுட்³டி⁴ப்பத்தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ ஆபாத²மாக³தே புரிமனயேனேவ தயோ மோக⁴வாரா வேதி³தப்³பா³. சதுன்னம் பன து³ஹேதுககுஸலசித்தானம் அஞ்ஞதரஜவனஸ்ஸ பரியோஸானே அஹேதுகசித்தம் ததா³ரம்மணபா⁴வேன பதிட்டா²தி. தம் ‘மூலப⁴வங்க³ம்’‘ததா³ரம்மண’ந்தி த்³வே நாமானி லப⁴தி. ஏவமேத்த² சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸம்படிச்ச²னம் உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம் ததா³ரம்மணம்பி உபேக்கா²ஸஹக³தமேவாதி தேஸு ஏகம் க³ஹேத்வா க³ணனூபகா³னி தீணேவ ஹோந்தி.

‘இட்டா²ரம்மணே’ பன ஸந்தீரணம்பி ததா³ரம்மணம்பி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தமேவ. தேஸு ஏகம் க³ஹேத்வா புரிமானி தீணி சத்தாரி ஹோந்தி. ஏவம் பஞ்சஸு த்³வாரேஸு சத்தாரி சத்தாரி கத்வா ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே வீஸதி விபாகசித்தானி உப்பஜ்ஜந்தீதி வேதி³தப்³பா³னி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே சத்தாரி ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணானி சத்தாரீதி அட்ட² ஹோந்தி. இத³ம் ‘அஹேதுகட்ட²கம்’ நாம. இத³ம் மனுஸ்ஸலோகேன க³ஹிதம்.

சதூஸு பன அபாயேஸு பவத்தே லப்³ப⁴தி. யதா³ ஹி மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரோ நிரயே பது³மம் மாபேத்வா பது³மகண்ணிகாய நிஸின்னோ நேரயிகானம் த⁴ம்மகத²ம் கதே²ஸி, ததா³ தேஸம் தே²ரம் பஸ்ஸந்தானம் குஸலவிபாகம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி. ஸத்³த³ம் ஸுணந்தானம் ஸோதவிஞ்ஞாணம், சந்த³னவனே தி³வாவிஹாரம் நிஸீதி³த்வா க³தஸ்ஸ சீவரக³ந்த⁴கா⁴யனகாலே கா⁴னவிஞ்ஞாணம், நிரயக்³கி³ம் நிப்³பா³பேதும் தே³வம் வஸ்ஸாபேத்வா பானீயதா³னகாலே ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், மந்த³மந்த³வாதஸமுட்டா²பனகாலே காயவிஞ்ஞாணந்தி ஏவம் சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி பஞ்ச, ஏகம் ஸம்படிச்ச²னம், த்³வே ஸந்தீரணானீதி அஹேதுகட்ட²கம் லப்³ப⁴தி. நாக³ஸுபண்ணவேமானிகபேதானம்பி அகுஸலேன படிஸந்தி⁴ ஹோதி. பவத்தே குஸலம் விபச்சதி. ததா² சக்கவத்தினோ மங்க³லஹத்தி²அஸ்ஸாதீ³னம். அயம் தாவ ‘இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணேஸு’ குஸலஜவனவஸேன கதா²மக்³கோ³.

‘இட்டா²ரம்மணே’ பன சதூஸு ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாகுஸலசித்தேஸு ஜவிதேஸு குஸலவிபாகம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தாஹேதுகசித்தம் ததா³ரம்மணம் ஹோதி. ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ சதூஸு உபேக்கா²ஸஹக³தலோப⁴ஸம்பயுத்தேஸு ஜவிதேஸு குஸலவிபாகம் உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகசித்தம் ததா³ரம்மணம் ஹோதி. யம் பன ‘ஜவனேன ததா³ரம்மணம் நியமேதப்³ப³’ந்தி வுத்தம் தம் குஸலம் ஸந்தா⁴ய வுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தோ³மனஸ்ஸஸஹக³தஜவனானந்தரம் ததா³ரம்மணம் உப்பஜ்ஜமானம் கிம் உப்பஜ்ஜதீதி? அகுஸலவிபாகாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துசித்தம் உப்பஜ்ஜதி.

இத³ம் பன ஜவனம் குஸலத்தா²ய வா அகுஸலத்தா²ய வா கோ நியாமேதீதி? ஆவஜ்ஜனஞ்சேவ வோட்ட²ப்³ப³னஞ்ச. ஆவஜ்ஜனேன ஹி யோனிஸோ ஆவட்டிதே வோட்ட²ப்³ப³னேன யோனிஸோ வவத்தா²பிதே ஜவனம் அகுஸலம் ப⁴விஸ்ஸதீதி அட்டா²னமேதம். ஆவஜ்ஜனேன அயோனிஸோ ஆவட்டிதே வோட்ட²ப்³ப³னேன அயோனிஸோ வவத்தா²பிதே ஜவனம் குஸலம் ப⁴விஸ்ஸதீதிபி அட்டா²னமேதம். உப⁴யேன பன யோனிஸோ ஆவட்டிதே வவத்தா²பிதே ச ஜவனம் குஸலம் ஹோதி, அயோனிஸோ அகுஸலந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘இட்டா²ரம்மணே’ பன கங்க²தோ உத்³த⁴தஸ்ஸ ச ததா³ரம்மணம் கிம் ஹோதீதி? இட்டா²ரம்மணஸ்மிம் கங்க²து வா மா வா, உத்³த⁴தோ வா ஹோது மா வா, குஸலவிபாகாஹேதுகஸோமனஸ்ஸசித்தமேவ ததா³ரம்மணம் ஹோதி, ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ ‘குஸலவிபாகாஹேதுகஉபேக்கா²ஸஹக³த’ந்தி, அயம் பனேத்த² ஸங்கே²பதோ அத்த²தீ³பனோ மஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரவாதோ³ நாம. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஸ்மிஞ்ஹி ஜவனே ஜவிதே பஞ்ச ததா³ரம்மணானி க³வேஸிதப்³பா³னீதி. உபேக்கா²ஸஹக³தஸ்மிம் ஜவனே ஜவிதே ச² க³வேஸிதப்³பா³னீதி.

அத² யதா³ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ பவத்தே ஜா²னம் நிப்³ப³த்தேத்வா பமாதே³ன பரிஹீனஜ்ஜா²னஸ்ஸ ‘பணீதத⁴ம்மோ மே நட்டோ²’தி பச்சவேக்க²தோ விப்படிஸாரவஸேன தோ³மனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³ கிம் உப்பஜ்ஜதி? ‘ஸோமனஸ்ஸானந்தரஞ்ஹி தோ³மனஸ்ஸம் தோ³மனஸ்ஸானந்தரஞ்ச ஸோமனஸ்ஸம்’ பட்டா²னே படிஸித்³த⁴ம். மஹக்³க³தத⁴ம்மம் ஆரப்³ப⁴ ஜவனே ஜவிதே ததா³ரம்மணம்பி தத்தே²வ படிஸித்³த⁴ந்தி? குஸலவிபாகா வா அகுஸலவிபாகா வா உபேக்கா²ஸஹக³தாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து உப்பஜ்ஜதி, கிமஸ்ஸா ஆவஜ்ஜனந்தி? ‘ப⁴வங்கா³வஜ்ஜனானம் விய நத்த²ஸ்ஸா ஆவஜ்ஜனகிச்ச’ந்தி. ‘ஏதானி தாவ அத்தனோ நின்னத்தா ச சிண்ணத்தா ச ஸமுதா³சாரத்தா ச உப்பஜ்ஜந்து, அயம் கத²ம் உப்பஜ்ஜதீ’தி? ‘யதா² நிரோத⁴ஸ்ஸ அனந்தரபச்சயம் நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம், நிரோதா⁴ வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ப²லஸமாபத்திசித்தம், அரியமக்³க³சித்தம், மக்³கா³னந்தரானி ப²லசித்தானி, ஏவம் அஸந்தேபி ஆவஜ்ஜனே, நின்னசிண்ணஸமுதா³சாரபா⁴வேன உப்பஜ்ஜதி. வினா ஹி ஆவஜ்ஜனேன சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ஆரம்மணேன பன வினா நுப்பஜ்ஜதீ’தி. ‘அத² கிமஸ்ஸாரம்மண’ந்தி? ‘ரூபாதீ³ஸு பரித்தத⁴ம்மேஸு அஞ்ஞதரம். ஏதேஸு ஹி யதே³வ தஸ்மிம் ஸமயே ஆபாத²மாக³தம் ஹோதி, தம் ஆரப்³ப⁴ ஏதம் சித்தம் உப்பஜ்ஜதீ’தி வேதி³தப்³ப³ம்.

இதா³னி ஸப்³பே³ஸம்பி ஏதேஸம் சித்தானம் பாகடபா⁴வத்த²ம் அயம் பகிண்ணகனயோ வுத்தோ –

ஸுத்தம் தோ³வாரிகோ ச, கா³மில்லோ அம்போ³ கோலியகேன ச;

ஜச்சந்தோ⁴ பீட²ஸப்பீ ச, விஸயக்³கா³ஹோ ச உபனிஸ்ஸயமத்த²ஸோதி.

தத்த² ‘ஸுத்த’ந்தி, ஏகோ பந்த²மக்கடகோ பஞ்சஸு தி³ஸாஸு ஸுத்தம் பஸாரேத்வா ஜாலம் கத்வா மஜ்ஜே² நிபஜ்ஜதி. பட²மதி³ஸாய பஸாரிதஸுத்தே பாணகேன வா படங்கே³ன வா மக்கி²காய வா பஹடே நிபன்னட்டா²னதோ சலித்வா நிக்க²மித்வா ஸுத்தானுஸாரேன க³ந்த்வா தஸ்ஸ யூஸம் பிவித்வா புனஆக³ந்த்வா தத்தே²வ நிபஜ்ஜதி. து³தியதி³ஸாதீ³ஸு பஹடகாலேபி ஏவமேவ கரோதி.

தத்த² பஞ்சஸு தி³ஸாஸு பஸாரிதஸுத்தம் விய பஞ்சபஸாதா³. மஜ்ஜே² நிபன்னமக்கடகோ விய சித்தம். பாணகாதீ³ஹி ஸுத்தக⁴ட்டனகாலோ விய ஆரம்மணேன பஸாத³ஸ்ஸ க⁴ட்டிதகாலோ. மஜ்ஜே² நிபன்னமக்கடகஸ்ஸ சலனம் விய பஸாத³க⁴ட்டனகம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டிதகாலோ. ஸுத்தானுஸாரேன க³மனகாலோ விய வீதி²சித்தப்பவத்தி. ஸீஸே விஜ்ஜி²த்வா யூஸபிவனம் விய ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணே ஜவிதகாலோ. புனஆக³ந்த்வா மஜ்ஜே² நிபஜ்ஜனம் விய சித்தஸ்ஸ ஹத³யவத்து²மேவ நிஸ்ஸாய பவத்தனம்.

இத³ம் ஓபம்மம் கிம் தீ³பேதி? ஆரம்மணேன பஸாதே³ க⁴ட்டிதே பஸாத³வத்து²கசித்ததோ ஹத³யரூபவத்து²கசித்தம் பட²மதரம் உப்பஜ்ஜதீதி தீ³பேதி. ஏகேகம் ஆரம்மணம் த்³வீஸு த்³வீஸு த்³வாரேஸு ஆபாத²மாக³ச்ச²தீதிபி.

‘தோ³வாரிகோ’தி, ஏகோ ராஜா ஸயனக³தோ நித்³தா³யதி. தஸ்ஸ பரிசாரகோ பாதே³ பரிமஜ்ஜந்தோ நிஸீதி³. ப³தி⁴ரதோ³வாரிகோ த்³வாரே டி²தோ. தயோ படிஹாரா படிபாடியா டி²தா. அதே²கோ பச்சந்தவாஸீ மனுஸ்ஸோ பண்ணாகாரம் ஆதா³ய ஆக³ந்த்வா த்³வாரம் ஆகோடேஸி. ப³தி⁴ரதோ³வாரிகோ ஸத்³த³ம் ந ஸுணாதி. பாத³பரிமஜ்ஜகோ ஸஞ்ஞம் அதா³ஸி. தாய ஸஞ்ஞாய த்³வாரம் விவரித்வா பஸ்ஸி. பட²மபடிஹாரோ பண்ணாகாரம் க³ஹேத்வா து³தியஸ்ஸ அதா³ஸி, து³தியோ ததியஸ்ஸ, ததியோ ரஞ்ஞோ. ராஜா பரிபு⁴ஞ்ஜி.

தத்த² ஸோ ராஜா விய ஜவனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். பாத³பரிமஜ்ஜகோ விய ஆவஜ்ஜனம். ப³தி⁴ரதோ³வாரிகோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணம். தயோ படிஹாரா விய ஸம்படிச்ச²னாதீ³னி தீணி வீதி²சித்தானி. பச்சந்தவாஸினோ பண்ணாகாரம் ஆதா³ய ஆக³ந்த்வா த்³வாராகோடனம் விய ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டனம். பாத³பரிமஜ்ஜகேன ஸஞ்ஞாய தி³ன்னகாலோ விய கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டிதகாலோ. தேன தி³ன்னஸஞ்ஞாய ப³தி⁴ரதோ³வாரிகஸ்ஸ த்³வாரவிவரணகாலோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஆரம்மணே த³ஸ்ஸனகிச்சஸாத⁴னகாலோ. பட²மபடிஹாரேன பண்ணாகாரஸ்ஸ க³ஹிதகாலோ விய விபாகமனோதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²தகாலோ. பட²மேன து³தியஸ்ஸ தி³ன்னகாலோ விய விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்தீரணகாலோ. து³தியேன ததியஸ்ஸ தி³ன்னகாலோ விய கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ வவத்தா²பிதகாலோ. ததியேன ரஞ்ஞோ தி³ன்னகாலோ விய வோட்ட²ப்³ப³னேன ஜவனஸ்ஸ நிய்யாதி³தகாலோ. ரஞ்ஞோ பரிபோ⁴க³காலோ விய ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணரஸானுப⁴வனகாலோ.

இத³ம் ஓபம்மம் கிம் தீ³பேதி? ஆரம்மணஸ்ஸ பஸாத³க⁴ட்டமத்தனமேவ கிச்சம், கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கா³வட்டனமத்தமேவ, சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் த³ஸ்ஸனஸம்படிச்ச²னஸந்தீரணவவத்தா²பனமத்தானேவ கிச்சானி. ஏகந்தேன பன ஜவனமேவ ஆரம்மணரஸம் அனுபோ⁴தீதி தீ³பேதி.

‘கா³மில்லோ’தி, ஸம்ப³ஹுலா கா³மதா³ரகா அந்தரவீதி²யம் பம்ஸுகீளம் கீளந்தி. தத்தே²கஸ்ஸ ஹத்தே² கஹாபணோ படிஹஞ்ஞி. ஸோ ‘மய்ஹம் ஹத்தே² படிஹதம், கிம் நு கோ² ஏத’ந்தி ஆஹ. அதே²கோ ‘பண்ட³ரம் ஏத’ந்தி ஆஹ. அபரோ ஸஹ பம்ஸுனா கா³ள்ஹம் க³ண்ஹி. அஞ்ஞோ ‘புது²லம் சதுரஸ்ஸம் ஏத’ந்தி ஆஹ. அபரோ ‘கஹாபணோ ஏஸோ’தி ஆஹ. அத² நம் ஆஹரித்வா மாது அதா³ஸி. ஸா கம்மே உபனேஸி.

தத்த² ஸம்ப³ஹுலானம் தா³ரகானம் அந்தரவீதி²யம் கீளந்தானம் நிஸின்னகாலோ விய ப⁴வங்க³சித்தப்பவத்தி த³ட்ட²ப்³பா³. கஹாபணஸ்ஸ ஹத்தே² படிஹதகாலோ விய ஆரம்மணேன பஸாத³ஸ்ஸ க⁴ட்டிதகாலோ. ‘கிம் நு கோ² ஏத’ந்தி வுத்தகாலோ விய தம் ஆரம்மணம் க³ஹேத்வா கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்க³ஸ்ஸ ஆவட்டிதகாலோ. ‘பண்ட³ரம் ஏத’ந்தி வுத்தகாலோ விய சக்கு²விஞ்ஞாணேன த³ஸ்ஸனகிச்சஸ்ஸ ஸாதி⁴தகாலோ. ஸஹ பம்ஸுனா கா³ள்ஹம் க³ஹிதகாலோ விய விபாகமனோதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸம்படிச்சி²தகாலோ. ‘புது²லம் சதுரஸ்ஸம் ஏத’ந்தி வுத்தகாலோ விய விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ ஸந்தீரணகாலோ. ‘ஏஸோ கஹாபணோ’தி வுத்தகாலோ விய கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ஆரம்மணஸ்ஸ வவத்தா²பிதகாலோ. மாதரா கம்மே உபனீதகாலோ விய ஜவனஸ்ஸ ஆரம்மணரஸானுப⁴வனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

இத³ம் ஓபம்மம் கிம் தீ³பேதி? கிரியமனோதா⁴து அதி³ஸ்வாவ ப⁴வங்க³ம் ஆவட்டேதி, விபாகமனோதா⁴து அதி³ஸ்வாவ ஸம்படிச்ச²தி, விபாகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து அதி³ஸ்வாவ ஸந்தீரேதி, கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து அதி³ஸ்வாவ வவத்தா²பேதி, ஜவனம் அதி³ஸ்வாவ ஆரம்மணரஸம் அனுபோ⁴தி. ஏகந்தேன பன சக்கு²விஞ்ஞாணமேவ த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாதே⁴தீதி தீ³பேதி.

‘அம்போ³ கோலியகேன சா’தி, இத³ம் ஹேட்டா² வுத்தம் அம்போ³பமஞ்ச உச்சு²ஸாலாஸாமிகோபமஞ்ச ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.

‘ஜச்சந்தோ⁴ பீட²ஸப்பீ சா’தி, உபோ⁴பி கிர தே நக³ரத்³வாரே ஸாலாயம் நிஸீதி³ம்ஸு. தத்த² பீட²ஸப்பீ ஆஹ – ‘போ⁴ அந்த⁴க, கஸ்மா த்வம் இத⁴ ஸுஸ்ஸமானோ விசரஸி, அஸுகோ பதே³ஸோ ஸுபி⁴க்கோ² ப³ஹ்வன்னபானோ, கிம் தத்த² க³ந்த்வா ஸுகே²ன ஜீவிதும் ந வட்டதீ’தி? ‘மய்ஹம் தாவ தயா ஆசிக்கி²தம், துய்ஹம் பன தத்த² க³ந்த்வா ஸுகே²ன ஜீவிதும் கிம் ந வட்டதீ’தி? ‘மய்ஹம் க³ந்தும் பாதா³ நத்தீ²’தி. ‘மய்ஹம்பி பஸ்ஸிதும் சக்கூ²னி நத்தீ²’தி. ‘யதி³ ஏவம், தவ பாதா³ ஹோந்து, மம சக்கூ²னீ’தி உபோ⁴பி ‘ஸாதூ⁴’தி ஸம்படிச்சி²த்வா ஜச்சந்தோ⁴ பீட²ஸப்பிம் க²ந்த⁴ம் ஆரோபேஸி. ஸோ தஸ்ஸ க²ந்தே⁴ நிஸீதி³த்வா வாமஹத்தே²னஸ்ஸ ஸீஸம் பரிக்கி²பித்வா த³க்கி²ணஹத்தே²ன ‘இமஸ்மிம் டா²னே மூலம் ஆவரித்வா டி²தம், இமஸ்மிம் பாஸாணோ, வாமம் முஞ்ச த³க்கி²ணம் க³ண்ஹ, த³க்கி²ணம் முஞ்ச வாமம் க³ண்ஹா’தி மக்³க³ம் நியமேத்வா ஆசிக்க²தி. ஏவம் ஜச்சந்த⁴ஸ்ஸ பாதா³ பீட²ஸப்பிஸ்ஸ சக்கூ²னீதி உபோ⁴பி ஸம்பயோகே³ன இச்சி²தட்டா²னம் க³ந்த்வா ஸுகே²ன ஜீவிம்ஸு.

தத்த² ஜச்சந்தோ⁴ விய ரூபகாயோ, பீட²ஸப்பீ விய அரூபகாயோ. பீட²ஸப்பினா வினா ஜச்சந்த⁴ஸ்ஸ தி³ஸம் க³ந்தும் க³மனாபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ அனிப்³ப³த்திதகாலோ விய ரூபஸ்ஸ அரூபேன வினா ஆதா³னக³ஹணசோபனம் பாபேதும் அஸமத்த²தா. ஜச்சந்தே⁴ன வினா பீட²ஸப்பிஸ்ஸ தி³ஸம் க³ந்தும் க³மனாபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ அப்பவத்தனம் விய பஞ்சவோகாரே ரூபம், வினா அரூபஸ்ஸ அப்பவத்தி. த்³வின்னம்பி ஸம்பயோகே³ன இச்சி²தட்டா²னம் க³ந்த்வா ஸுகே²ன ஜீவிதகாலோ விய ரூபாரூபத⁴ம்மானம் அஞ்ஞமஞ்ஞயோகே³ன ஸப்³ப³கிச்சேஸு பவத்திஸம்பா⁴வோதி. அயம் பஞ்ஹோ பஞ்சவோகாரப⁴வவஸேன கதி²தோ.

‘விஸயக்³கா³ஹோ’ சாதி, சக்கு² ரூபவிஸயம் க³ண்ஹாதி. ஸோதாதீ³னி ஸத்³தா³தி³விஸயே.

‘உபனிஸ்ஸயமத்த²ஸோ’தி, ‘உபனிஸ்ஸயதோ’ ச ‘அத்த²தோ’ ச. தத்த² அஸம்பி⁴ன்னத்தா சக்கு²ஸ்ஸ, ஆபாத²க³தத்தா ரூபானம், ஆலோகஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² மதஸ்ஸாபி சக்கு² ஸம்பி⁴ன்னம் ஹோதி. ஜீவதோ நிருத்³த⁴ம்பி, பித்தேன வா ஸேம்ஹேன வா ருஹிரேன வா பலிபு³த்³த⁴ம்பி, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் அஸக்கோந்தம் ‘ஸம்பி⁴ன்னம்’ நாம ஹோதி. ஸக்கோந்தம் அஸம்பி⁴ன்னம் நாம. ஸோதாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. சக்கு²ஸ்மிம் பன அஸம்பி⁴ன்னேபி ப³ஹித்³தா⁴ ரூபாரம்மணே ஆபாத²ம் அனாக³ச்ச²ந்தே சக்கு²விஞ்ஞாணம் நுப்பஜ்ஜதி. தஸ்மிம் பன ஆபாத²ம் ஆக³ச்ச²ந்தேபி ஆலோகஸன்னிஸ்ஸயே அஸதி நுப்பஜ்ஜதி. தஸ்மிம் ஸந்தேபி கிரியமனோதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ அனாவட்டிதே நுப்பஜ்ஜதி. ஆவட்டிதேயேவ உப்பஜ்ஜதி. ஏவம் உப்பஜ்ஜமானம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி ஸத்³தி⁴ம்யேவ உப்பஜ்ஜதி. இதி இமே சத்தாரோ பச்சயே லபி⁴த்வா உப்பஜ்ஜதி சக்கு²விஞ்ஞாணம் (ம. நி. 1.306 தோ²கம் விஸதி³ஸம்).

அஸம்பி⁴ன்னத்தா ஸோதஸ்ஸ, ஆபாத²க³தத்தா ஸத்³தா³னம், ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி ஸோதவிஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² ‘ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸித’ந்தி ஆகாஸஸன்னிஸ்ஸயம் லத்³தா⁴வ உப்பஜ்ஜதி, ந வினா தேன. ந ஹி பிஹிதகண்ணச்சி²த்³த³ஸ்ஸ ஸோதவிஞ்ஞாணம் பவத்ததி. ஸேஸம் புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். யதா² சேத்த² ஏவம் இதோ பரேஸுபி. விஸேஸமத்தம் பன வக்கா²ம.

அஸம்பி⁴ன்னத்தா கா⁴னஸ்ஸ, ஆபாத²க³தத்தா க³ந்தா⁴னம், வாயோஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி கா⁴னவிஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² ‘வாயோஸன்னிஸ்ஸித’ந்தி கா⁴னபி³லம் வாயும்ஹி பவிஸந்தேயேவ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் அஸதி நுப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ².

அஸம்பி⁴ன்னத்தா ஜிவ்ஹாய, ஆபாத²க³தத்தா ரஸானம், ஆபோஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² ‘ஆபோஸன்னிஸ்ஸித’ந்தி ஜிவ்ஹாதேமனம் ஆபம் லத்³தா⁴வ உப்பஜ்ஜதி, ந வினா தேன. ஸுக்க²ஜிவ்ஹானஞ்ஹி ஸுக்க²கா²த³னீயே ஜிவ்ஹாய ட²பிதேபி ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் நுப்பஜ்ஜதேவ.

அஸம்பி⁴ன்னத்தா காயஸ்ஸ, ஆபாத²க³தத்தா போ²ட்ட²ப்³பா³னம், பத²விஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி காயவிஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² ‘பத²விஸன்னிஸ்ஸித’ந்தி காயபஸாத³பச்சயம் பத²விஸன்னிஸ்ஸயம் லத்³தா⁴வ உப்பஜ்ஜதி, ந தேன வினா. காயத்³வாரஸ்மிஞ்ஹி ப³ஹித்³தா⁴மஹாபூ⁴தாரம்மணம் அஜ்ஜ²த்திகம் காயபஸாத³ம் க⁴ட்டேத்வா பஸாத³பச்சயேஸு மஹாபூ⁴தேஸு படிஹஞ்ஞதி.

அஸம்பி⁴ன்னத்தா மனஸ்ஸ, ஆபாத²க³தத்தா த⁴ம்மானம், வத்து²ஸன்னிஸ்ஸிதம், மனஸிகாரஹேதுகம் சதூஹி பச்சயேஹி உப்பஜ்ஜதி மனோவிஞ்ஞாணம், ஸத்³தி⁴ம் ஸம்பயுத்தத⁴ம்மேஹி. தத்த² ‘மனோ’தி ப⁴வங்க³சித்தம். தம் நிருத்³த⁴ம்பி, ஆவஜ்ஜனசித்தஸ்ஸ பச்சயோ ப⁴விதும் அஸமத்த²ம் மந்த³தா²மக³தமேவ பவத்தமானம்பி, ஸம்பி⁴ன்னம் நாம ஹோதி. ஆவஜ்ஜனஸ்ஸ பன பச்சயோ ப⁴விதும் ஸமத்த²ம் அஸம்பி⁴ன்னம் நாம. ‘ஆபாத²க³தத்தா த⁴ம்மான’ந்தி த⁴ம்மாரம்மணே ஆபாத²க³தே. ‘வத்து²ஸன்னிஸ்ஸித’ந்தி ஹத³யவத்து²ஸன்னிஸ்ஸயம் லத்³தா⁴வ உப்பஜ்ஜதி, ந தேன வினா. அயம்பி பஞ்ஹோ பஞ்சவோகாரப⁴வம் ஸந்தா⁴ய கதி²தோ. ‘மனஸிகாரஹேதுக’ந்தி கிரியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா ப⁴வங்கே³ ஆவட்டிதேயேவ உப்பஜ்ஜதீதி அத்தோ². அயம் தாவ ‘உபனிஸ்ஸயமத்த²ஸோ’தி ஏத்த² உபனிஸ்ஸயவண்ணனா.

‘அத்த²தோ’ பன சக்கு² த³ஸ்ஸனத்த²ம், ஸோதம் ஸவனத்த²ம், கா⁴னம் கா⁴யனத்த²ம், ஜிவ்ஹா ஸாயனத்தா², காயோ பு²ஸனத்தோ², மனோ விஜானனத்தோ². தத்த² த³ஸ்ஸனம் அத்தோ² அஸ்ஸ. தஞ்ஹி தேன நிப்பா²தே³தப்³ப³ந்தி த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்தாவதா திபிடகசூளனாக³த்தே²ரவாதே³ ஸோளஸகமக்³கோ³ நிட்டி²தோ, ஸத்³தி⁴ம் த்³வாத³ஸகமக்³கே³ன சேவ அஹேதுகட்ட²கேன சாதி.

இதா³னி மோரவாபீவாஸீமஹாத³த்தத்தே²ரவாதே³ த்³வாத³ஸகமக்³க³கதா² ஹோதி. தத்த² ஸாகேதபஞ்ஹஉஸ்ஸத³கித்தனஹேதுகித்தனானி பாகதிகானேவ. அயம் பன தே²ரோ அஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிகேஸு தோ³ஸம் தி³ஸ்வா ‘அஸங்கா²ரிகம் அஸங்கா²ரிகமேவ விபாகம் தே³தி, நோ ஸஸங்கா²ரிகம்; ஸஸங்கா²ரிகம்பி ஸஸங்கா²ரிகமேவ நோ அஸங்கா²ரிக’ந்தி ஆஹ. ஜவனேன சேஸ சித்தனியாமம் ந கதே²தி. ஆரம்மணேன பன வேத³னானியாமம் கதே²தி. தேனஸ்ஸ விபாகுத்³தா⁴ரே த்³வாத³ஸகமக்³கோ³ நாம ஜாதோ. த³ஸகமக்³கோ³பி, அஹேதுகட்ட²கம்பி ஏத்தே²வ பவிட்ட²ம்.

தத்ராயம் நயோ – ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகசித்தேன ஹி கம்மே ஆயூஹிதே தாதி³ஸேனேவ விபாகசித்தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ வுட்³டி⁴ப்பத்தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே ‘இட்டா²ரம்மணே’ ஆபாத²க³தே ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ தயோ மோக⁴வாரா ஹோந்தி. தஸ்ஸ குஸலதோ சத்தாரி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தானி, அகுஸலதோ சத்தாரி, கிரியதோ பஞ்சாதி இமேஸம் தேரஸன்னம் சித்தானம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதபரியோஸானே ததா³ரம்மணம் பதிட்ட²ஹமானம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஅஸங்கா²ரிகதிஹேதுகசித்தம்பி து³ஹேதுகசித்தம்பி பதிட்டா²தி. ஏவமஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி தீணி, ததா³ரம்மணானி த்³வேதி, பஞ்ச க³ணனூபக³சித்தானி ஹோந்தி.

ஆரம்மணேன பன வேத³னம் பரிவத்தேத்வா குஸலதோ சதுன்னம், அகுஸலதோ சதுன்னம், கிரியதோ சதுன்னந்தி, த்³வாத³ஸன்னம் உபேக்கா²ஸஹக³தசித்தானம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதாவஸானே உபேக்கா²ஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகவிபாகம்பி து³ஹேதுகஅஸங்கா²ரிகவிபாகம்பி ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா உப்பஜ்ஜதி. ஏவமஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம், இமானி த்³வே ததா³ரம்மணானீதி, தீணி க³ணனூபக³சித்தானி ஹோந்தி. தானி புரிமேஹி பஞ்சஹி ஸத்³தி⁴ம் அட்ட². ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி அட்ட² அட்டா²தி ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே ஸமசத்தாலீஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே அட்ட², ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி சத்தாரீதி, த்³வாத³ஸ ஹோந்தி. தத்த² ‘மூலப⁴வங்க³தா’‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³தா’‘அம்போ³பமனியாமகதா²’ ச வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³.

ஸோமனஸ்ஸஸஹக³ததிஹேதுகஸஸங்கா²ரிககுஸலசித்தேன கம்மே ஆயூஹிதேபி உபேக்கா²ஸஹக³ததிஹேதுகஅஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிகேஹி கம்மே ஆயூஹிதேபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² யந்தோபமாபி ஏத்த² பாகதிகா ஏவ. ஏத்தாவதா திஹேதுககம்மேன திஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ கதி²தோ. திஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ பன படிச்ச²ன்னோ ஹுத்வா க³தோ.

இதா³னி து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴கதா² ஹோதி. ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தது³ஹேதுகஅஸங்கா²ரிகசித்தேன ஹி கம்மே ஆயூஹிதே தாதி³ஸேனேவ விபாகசித்தேன க³ஹிதபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ வுட்³டி⁴ப்பத்தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே இட்டா²ரம்மணே ஆபாத²க³தே ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ தயோ மோக⁴வாரா ஹோந்தி. து³ஹேதுகஸ்ஸ பன ஜவனகிரியா நத்தி². தஸ்மா குஸலதோ சத்தாரி ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தானி, அகுஸலதோ சத்தாரீதி இமேஸம் அட்ட²ன்னம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதபரியோஸானே து³ஹேதுகமேவ ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஅஸங்கா²ரிகம் ததா³ரம்மணம் ஹோதி. ஏவமஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி தீணி, இத³ஞ்ச ததா³ரம்மணந்தி, சத்தாரி க³ணனூபக³சித்தானி ஹோந்தி. ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ பன குஸலதோ உபேக்கா²ஸஹக³தானம் சதுன்னம், அகுஸலதோ சதுன்னந்தி, அட்ட²ன்னம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதபரியோஸானே து³ஹேதுகமேவ உபேக்கா²ஸஹக³தம் அஸங்கா²ரிகம் ததா³ரம்மணம் ஹோதி. ஏவமஸ்ஸ உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம், இத³ஞ்ச ததா³ரம்மணந்தி, த்³வே க³ணனூபக³சித்தானி ஹோந்தி. தானி புரிமேஹி சதூஹி ஸத்³தி⁴ம் ச². ஸோதத்³வாராதீ³ஸுபி ச² சா²தி ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே ஸமதிம்ஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே ச², ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி சத்தாரீதி த³ஸ ஹோந்தி. அம்போ³பமனியாமகதா² பாகதிகா ஏவ. யந்தோபமா இத⁴ ந லப்³ப⁴தீதி வுத்தம்.

ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தது³ஹேதுகஸஸங்கா²ரிககுஸலசித்தேன கம்மே ஆயூஹிதேபி உபேக்கா²ஸஹக³தது³ஹேதுகஅஸங்கா²ரிகஸஸங்கா²ரிகேஹி கம்மே ஆயூஹிதேபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்தாவதா து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ கதி²தோ.

அஹேதுகபடிஸந்தி⁴ ஹோதீதி வாரோ பன ஏவம் வேதி³தப்³போ³ – குஸலதோ சதூஹி ஞாணவிப்பயுத்தேஹி கம்மே ஆயூஹிதே, குஸலவிபாகாஹேதுகமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயா உபேக்கா²ஸஹக³தாய படிஸந்தி⁴யா க³ஹிதாய, கம்மஸதி³ஸா படிஸந்தீ⁴தி ந வத்தப்³பா³. இதோ பட்டா²ய ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ கதே²த்வா இட்டே²பி இட்ட²மஜ்ஜ²த்தேபி சித்தப்பவத்தி வேதி³தப்³பா³. இமஸ்ஸ ஹி தே²ரஸ்ஸ வாதே³ பிண்ட³ஜவனம் ஜவதி. ஸேஸா இத³ம் பன ஜவனம் குஸலத்தா²ய வா அகுஸலத்தா²ய வா கோ நியாமேதீதிஆதி³கதா² ஸப்³பா³ ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி. ஏத்தாவதா மோரவாபீவாஸீமஹாத³த்தத்தே²ரவாதே³ த்³வாத³ஸகமக்³கோ³ நிட்டி²தோ ஸத்³தி⁴ம் த³ஸகமக்³கே³ன சேவ அஹேதுகட்ட²கேன ச.

இதா³னி மஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரவாதே³ த³ஸகமக்³க³கதா² ஹோதி. தத்த² ஸாகேதபஞ்ஹஉஸ்ஸத³கித்தனானி பாகதிகானேவ. ஹேதுகித்தனே பன அயம் விஸேஸோ. திஹேதுககம்மம் திஹேதுகவிபாகம்பி து³ஹேதுகவிபாகம்பி அஹேதுகவிபாகம்பி தே³தி. து³ஹேதுககம்மம் திஹேதுகமேவ ந தே³தி, இதரம் தே³தி. திஹேதுககம்மேன படிஸந்தி⁴ திஹேதுகாவ ஹோதி; து³ஹேதுகாஹேதுகா ந ஹோதி. து³ஹேதுககம்மேன து³ஹேதுகாஹேதுகா ஹோதி, திஹேதுகா ந ஹோதி. அஸங்கா²ரிககம்மம் விபாகம் அஸங்கா²ரிகமேவ தே³தி, நோ ஸஸங்கா²ரிகம். ஸஸங்கா²ரிகம்பி ஸஸங்கா²ரிகமேவ தே³தி, நோ அஸங்கா²ரிகம். ஆரம்மணேன வேத³னா பரிவத்தேதப்³பா³. ஜவனம் பிண்ட³ஜவனமேவ ஜவதி. ஆதி³தோ பட்டா²ய சித்தானி கதே²தப்³பா³னி.

தத்ராயம் கதா² – ஏகோ பட²மகுஸலசித்தேன கம்மம் ஆயூஹதி, பட²மவிபாகசித்தேனேவ படிஸந்தி⁴ம் க³ண்ஹாதி. அயம் கம்மஸதி³ஸா படிஸந்தி⁴. தஸ்ஸ வுட்³டி⁴ப்பத்தஸ்ஸ சக்கு²த்³வாரே ‘இட்டா²ரம்மணே’ ஆபாத²க³தே வுத்தனயேனேவ தயோ மோக⁴வாரா ஹோந்தி. அத²ஸ்ஸ ஹேட்டா² வுத்தானம் தேரஸன்னம் ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தஜவனானம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதபரியோஸானே பட²மவிபாகசித்தமேவ ததா³ரம்மணம் ஹோதி. தம் ‘மூலப⁴வங்க³ம்’ ‘ததா³ரம்மண’ந்தி த்³வே நாமானி லப⁴தி. ஏவமஸ்ஸ சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னி தீணி, இத³ஞ்ச ததா³ரம்மணந்தி, சத்தாரி க³ணனூபக³சித்தானி ஹோந்தி. ‘இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே’ ஹேட்டா² வுத்தானம்யேவ த்³வாத³ஸன்னம் உபேக்கா²ஸஹக³தஜவனானம் அஞ்ஞதரேன ஜவிதபரியோஸானே உபேக்கா²ஸஹக³தம் திஹேதுகம் அஸங்கா²ரிகசித்தம் ததா³ரம்மணதாய பவத்ததி. தம் ‘ஆக³ந்துகப⁴வங்க³ம்’‘ததா³ரம்மண’ந்தி த்³வே நாமானி லப⁴தி. ஏவமஸ்ஸ உபேக்கா²ஸஹக³தஸந்தீரணம் இத³ஞ்ச ததா³ரம்மணந்தி த்³வே க³ணனூபக³சித்தானி. தானி புரிமேஹி சதூஹி ஸத்³தி⁴ம் ச² ஹோந்தி. ஏவம் ஏகாய சேதனாய கம்மே ஆயூஹிதே பஞ்சஸு த்³வாரேஸு ஸமதிம்ஸ சித்தானி உப்பஜ்ஜந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன பன சக்கு²த்³வாரே ச², ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி சத்தாரீதி த³ஸ ஹோந்தி. அம்போ³பமனியாமகதா² பாகதிகாயேவ.

து³தியததியசதுத்த²குஸலசித்தேஹி கம்மே ஆயூஹிதேபி ஏத்தகானேவ விபாகசித்தானி ஹோந்தி. சதூஹி உபேக்கா²ஸஹக³தசித்தேஹி ஆயூஹிதேபி ஏஸேவ நயோ. இத⁴ பன பட²மம் இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணம் த³ஸ்ஸேதப்³ப³ம். பச்சா² இட்டா²ரம்மணேன வேத³னா பரிவத்தேதப்³பா³. அம்போ³பமனியாமகதா² பாகதிகா ஏவ. யந்தோபமா ந லப்³ப⁴தி. ‘குஸலதோ பன சதுன்னம் ஞாணவிப்பயுத்தானம் அஞ்ஞதரேன கம்மே ஆயூஹிதே’தி இதோ பட்டா²ய ஸப்³ப³ம் வித்தா²ரேத்வா அஹேதுகட்ட²கம் கதே²தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா மஹாத⁴ம்மரக்கி²தத்தே²ரவாதே³ த³ஸகமக்³கோ³ நிட்டி²தோ ஹோதி, ஸத்³தி⁴ம் அஹேதுகட்ட²கேனாதி.

இமேஸம் பன திண்ணம் தே²ரானம் கதரஸ்ஸ வாதோ³ க³ஹேதப்³போ³தி? ந கஸ்ஸசி ஏகம்ஸேன. ஸப்³பே³ஸம் பன வாதே³ஸு யுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம். பட²மவாத³ஸ்மிஞ்ஹி ஸஸங்கா²ராஸங்கா²ரவிதா⁴னம் பச்சயபே⁴த³தோ அதி⁴ப்பேதம். தேனேத்த², அஸங்கா²ரிககுஸலஸ்ஸ து³ப்³ப³லபச்சயேஹி உப்பன்னம் ஸஸங்கா²ரிகவிபாகம், ஸஸங்கா²ரிககுஸலஸ்ஸ ப³லவபச்சயேஹி உப்பன்னம் அஸங்கா²ரிகவிபாகஞ்ச க³ஹேத்வா, லப்³ப⁴மானானிபி கிரியஜவனானி பஹாய, குஸலஜவனேன ததா³ரம்மணம் ஆரம்மணேன ச வேத³னம் நியாமேத்வா, ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனவஸேன ஸோளஸகமக்³கோ³ கதி²தோ. யம் பனேத்த² அகுஸலஜவனாவஸானே அஹேதுகவிபாகமேவ ததா³ரம்மணம் த³ஸ்ஸிதம், தம் இதரேஸு ந த³ஸ்ஸிதமேவ. தஸ்மா தம் தத்த² தேஸு வுத்தம் ஸஹேதுகவிபாகஞ்ச, ஏத்தா²பி ஸப்³ப³மித³ம் லப்³ப⁴தேவ. தத்ராயம் நயோ – யதா³ ஹி குஸலஜவனானம் அந்தரந்தரா அகுஸலம் ஜவதி, ததா³ குஸலாவஸானே ஆசிண்ணஸதி³ஸமேவ, அகுஸலாவஸானே ஸஹேதுகம் ததா³ரம்மணம் யுத்தம். யதா³ நிரந்தரம் அகுஸலமேவ ததா³ அஹேதுகம். ஏவம் தாவ பட²மவாதே³ யுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

து³தியவாதே³ பன குஸலதோ ஸஸங்கா²ராஸங்கா²ரவிதா⁴னம் அதி⁴ப்பேதம். தேனேத்த² அஸங்கா²ரிககுஸலஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகமேவ விபாகம், ஸஸங்கா²ரிககுஸலஸ்ஸ ச ஸஸங்கா²ரிகமேவ க³ஹேத்வா, ஜவனேன ததா³ரம்மணனியாமம் அகத்வா, ஸப்³பே³ஸம்பி ஸேக்கா²ஸேக்க²புது²ஜ்ஜனானம் உப்பத்திரஹோ பிண்ட³ஜவனவஸேனேவ த்³வாத³ஸகமக்³கோ³ கதி²தோ. திஹேதுகஜவனாவஸானே பனேத்த² திஹேதுகம் ததா³ரம்மணம் யுத்தம். து³ஹேதுகஜவனாவஸானே து³ஹேதுகம், அஹேதுகஜவனாவஸானே அஹேதுகம் பா⁴ஜேத்வா பன ந வுத்தம். ஏவம் து³தியவாதே³ யுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம்.

ததியவாதே³பி குஸலதோவ அஸங்கா²ரஸஸங்கா²ரவிதா⁴னம் அதி⁴ப்பேதம். ‘திஹேதுககம்மம் திஹேதுகவிபாகம்பி து³ஹேதுகவிபாகம்பி அஹேதுகவிபாகம்பி தே³தீ’தி பன வசனதோ அஸங்கா²ரிகதிஹேதுகபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸ அஸங்கா²ரிகது³ஹேதுகேனபி ததா³ரம்மணேன ப⁴விதப்³ப³ம். தம் அத³ஸ்ஸேத்வா ஹேதுஸதி³ஸமேவ ததா³ரம்மணம் த³ஸ்ஸிதம். தம் புரிமாய ஹேதுகித்தனலத்³தி⁴யா ந யுஜ்ஜதி. கேவலம் த³ஸகமக்³க³விபா⁴வனத்த²மேவ வுத்தம். இதரம்பி பன லப்³ப⁴தேவ. ஏவம் ததியவாதே³பி யுத்தம் க³ஹேதப்³ப³ம். அயஞ்ச ஸப்³பா³பி படிஸந்தி⁴ஜனகஸ்ஸேவ கம்மஸ்ஸ விபாகம் ஸந்தா⁴ய ததா³ரம்மணகதா². ‘ஸஹேதுகம் ப⁴வங்க³ம் அஹேதுகஸ்ஸ ப⁴வங்க³ஸ்ஸ அனந்தரபச்சயேன பச்சயோ’தி (பட்டா². 3.1.102) வசனதோ பன நானாகம்மேன அஹேதுகபடிஸந்தி⁴கஸ்ஸாபி ஸஹேதுகவிபாகம் ததா³ரம்மணம் உப்பஜ்ஜதி. தஸ்ஸ உப்பத்திவிதா⁴னம் மஹாபகரணே ஆவி ப⁴விஸ்ஸதீதி.

காமாவசரகுஸலவிபாககதா² நிட்டி²தா.

ரூபாவசராரூபாவசரவிபாககதா²

499. இதா³னி ரூபாவசராதி³விபாகம் த³ஸ்ஸேதும் புன கதமே த⁴ம்மா அப்³யாகதாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² யஸ்மா காமாவசரவிபாகம் அத்தனோ குஸலேன ஸதி³ஸம்பி ஹோதி, அஸதி³ஸம்பி, தஸ்மா ந தம் குஸலானுக³திகம் கத்வா பா⁴ஜிதம். ரூபாவசராரூபாவசரவிபாகம் பன யதா² ஹத்தி²அஸ்ஸபப்³ப³தாதீ³னம் சா²யா ஹத்தி²ஆதி³ஸதி³ஸாவ ஹோந்தி, ததா² அத்தனோ குஸலஸதி³ஸமேவ ஹோதீதி குஸலானுக³திகம் கத்வா பா⁴ஜிதம். காமாவசரகம்மஞ்ச யதா³ கதா³சி விபாகம் தே³தி, ரூபாவசராரூபாவசரம் பன அனந்தராயேன, து³தியஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே, விபாகம் தே³தீதிபி குஸலானுக³திகமேவ கத்வா பா⁴ஜிதம். ஸேஸம் குஸலே வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். அயம் பன விஸேஸோ – படிபதா³தி³பே⁴தோ³ ச ஹீனபணீதமஜ்ஜி²மபா⁴வோ ச ஏதேஸு ஜா²னாக³மனதோ வேதி³தப்³போ³. ச²ந்தா³தீ³னம் பன அஞ்ஞதரம் து⁴ரம் கத்வா அனுப்பாத³னீயத்தா நிரதி⁴பதிகானேவ ஏதானீதி.

ரூபாவசராரூபாவசரவிபாககதா² நிட்டி²தா.

லோகுத்தரவிபாககதா²

505. லோகுத்தரவிபாகம்பி குஸலஸதி³ஸத்தா குஸலானுக³திகமேவ கத்வா பா⁴ஜிதம். யஸ்மா பன தேபூ⁴மககுஸலம் சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன வட்டம் ஆசினாதி வட்³டே⁴தி, தஸ்மா தத்த² கதத்தா உபசிதத்தாதி வுத்தம். லோகுத்தரம் பன தேன ஆசிதம்பி அபசினாதி, ஸயம்பி சுதிபடிஸந்தி⁴வஸேன ந ஆசினாதி, தேனேத்த² ‘கதத்தா உபசிதத்தா’தி அவத்வா கதத்தா பா⁴விதத்தாதி வுத்தம்.

ஸுஞ்ஞதந்திஆதீ³ஸு ‘மக்³கோ³’ தாவ ‘ஆக³மனதோ ஸகு³ணதோ ஆரம்மணதோதி தீஹி காரணேஹி நாமம் லப⁴தீ’தி, இத³ம் ஹேட்டா² குஸலாதி⁴காரே வித்தா²ரிதம். தத்த² ஸுத்தந்திகபரியாயேன ஸகு³ணதோபி ஆரம்மணதோபி நாமம் லப⁴தி. பரியாயதே³ஸனா ஹேஸா. அபி⁴த⁴ம்மகதா² பன நிப்பரியாயதே³ஸனா. தஸ்மா இத⁴ ஸகு³ணதோ வா ஆரம்மணதோ வா நாமம் ந லப⁴தி, ஆக³மனதோவ லப⁴தி. ஆக³மனமேவ ஹி து⁴ரம். தம் து³வித⁴ம் ஹோதி – விபஸ்ஸனாக³மனம் மக்³கா³க³மனந்தி.

தத்த² மக்³க³ஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே விபஸ்ஸனாக³மனம் து⁴ரம், ப²லஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னே மக்³கா³க³மனம் து⁴ரந்தி, இத³ம்பி ஹேட்டா² வுத்தமேவ. தேஸு இத³ம் ப²லஸ்ஸ ஆக³தட்டா²னம், தஸ்மா இத⁴ மக்³கா³க³மனம் து⁴ரந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸோ பனேஸ மக்³கோ³ ஆக³மனதோ ‘ஸுஞ்ஞத’ந்தி நாமம் லபி⁴த்வா ஸகு³ணதோ ச ஆரம்மணதோ ச ‘அனிமித்தோ’‘அப்பணிஹிதோ’திபி வுச்சதி. தஸ்மா ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ தீணி நாமானி தே³தி. கத²ம்? அயஞ்ஹி ஸுத்³தா⁴க³மனவஸேனேவ லத்³த⁴னாமோ ‘ஸுஞ்ஞதமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘ஸுஞ்ஞத’ந்தி நாமம் அகாஸி. ‘ஸுஞ்ஞதஅனிமித்தமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘அனிமித்த’ந்தி நாமம் அகாஸி. ‘ஸுஞ்ஞதஅப்பணிஹிதமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘அப்பணிஹித’ந்தி நாமம் அகாஸி. இமானி பன தீணி நாமானி மக்³கா³னந்தரே ப²லசித்தஸ்மிம்யேவ இமினா நயேன லப்³ப⁴ந்தி, நோ அபரபா⁴கே³ வளஞ்ஜனகப²லஸமாபத்தியா. அபரபா⁴கே³ பன அனிச்சதாதீ³ஹி தீஹி விபஸ்ஸனாஹி விபஸ்ஸிதும் ஸக்கோதி. அத²ஸ்ஸ வுட்டி²தவுட்டி²தவிபஸ்ஸனாவஸேன அனிமித்தஅப்பணிஹிதஸுஞ்ஞதஸங்கா²தானி தீணி ப²லானி உப்பஜ்ஜந்தி. தேஸம் தானேவ ஸங்கா²ராரம்மணானி. அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³னி ஞாணானி அனுலோமஞாணானி நாம ஹோந்தி.

யோ சாயம் ஸுஞ்ஞதமக்³கே³ வுத்தோ. அப்பணிஹிதமக்³கே³பி ஏஸேவ நயோ. அயம்பி ஹி ஸுத்³தா⁴க³மனவஸேன லத்³த⁴னாமோ ‘அப்பணிஹிதமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘அப்பணிஹித’ந்தி நாமம் அகாஸி. ‘அப்பணிஹிதஅனிமித்தமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘அனிமித்த’ந்தி நாமம் அகாஸி. ‘அப்பணிஹிதஸுஞ்ஞதமக்³கோ³’ ஸயம் ஆக³மனீயட்டா²னே ட²த்வா அத்தனோ ப²லஸ்ஸ நாமம் த³த³மானோ ‘ஸுஞ்ஞத’ந்தி நாமம் அகாஸி. இமானிபி தீணி நாமானி மக்³கா³னந்தரே ப²லசித்தஸ்மிம்யேவ இமினா நயேன லப்³ப⁴ந்தி, ந அபரபா⁴கே³ வளஞ்ஜனகப²லஸமாபத்தியாதி. ஏவம் இமஸ்மிம் விபாகனித்³தே³ஸே குஸலசித்தேஹி திகு³ணானி விபாகசித்தானி வேதி³தப்³பா³னி.

யதா² பன தேபூ⁴மககுஸலானி அத்தனோ விபாகம் அதி⁴பதிம் லபா⁴பேதும் ந ஸக்கோந்தி, ந ஏவம் லோகுத்தரகுஸலானி. கஸ்மா? தேபூ⁴மககுஸலானஞ்ஹி அஞ்ஞோ ஆயூஹனகாலோ அஞ்ஞோ விபச்சனகாலோ. தேன தானி அத்தனோ விபாகம் அதி⁴பதிம் லபா⁴பேதும் ந ஸக்கோந்தி. லோகுத்தரானி பன தாய ஸத்³தா⁴ய, தஸ்மிம் வீரியே, தாய ஸதியா, தஸ்மிம் ஸமாதி⁴ம்ஹி, தாய பஞ்ஞாய அவூபஸந்தாய, அபண்ணகம் அவிரத்³த⁴ம் மக்³கா³னந்தரமேவ விபாகம் படிலப⁴ந்தி, தேன அத்தனோ விபாகம் அதி⁴பதிம் லபா⁴பேதும் ஸக்கோந்தி.

யதா² ஹி பரித்தகஸ்ஸ அக்³கி³னோ க³தட்டா²னே அக்³கி³ஸ்மிம் நிப்³பு³தமத்தேயேவ உண்ஹாகாரோ நிப்³பா³யித்வா கிஞ்சி ந ஹோதி, மஹந்தம் பன ஆதி³த்தம் அக்³கி³க்க²ந்த⁴ம் நிப்³பா³பேத்வா கோ³மயபரிப⁴ண்டே³ கதேபி உண்ஹாகாரோ அவூபஸந்தோவ ஹோதி, ஏவமேவ தேபூ⁴மககுஸலே அஞ்ஞோ கம்மக்க²ணோ அஞ்ஞோ விபாகக்க²ணோ பரித்தஅக்³கி³ட்டா²னே உண்ஹபா⁴வனிப்³பு³தகாலோ விய ஹோதி. தஸ்மா தம் அத்தனோ விபாகம் அதி⁴பதிம் லபா⁴பேதும் ந ஸக்கோதி. லோகுத்தரே பன தாய ஸத்³தா⁴ய…பே… தாய பஞ்ஞாய அவூபஸந்தாய, மக்³கா³னந்தரமேவ ப²லம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மா தம் அத்தனோ விபாகம் அதி⁴பதிம் லபா⁴பேதீதி வேதி³தப்³ப³ம். தேனாஹு போராணா – ‘விபாகே அதி⁴பதி நத்தி² ட²பேத்வா லோகுத்தர’ந்தி.

555. சதுத்த²ப²லனித்³தே³ஸே அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியந்தி அஞ்ஞாதாவினோ சதூஸு ஸச்சேஸு நிட்டி²தஞாணகிச்சஸ்ஸ இந்த்³ரியம், அஞ்ஞாதாவீனம் வா சதூஸு ஸச்சேஸு நிட்டி²தகிச்சானம் சத்தாரி ஸச்சானி ஞத்வா படிவிஜ்ஜி²த்வா டி²தானம் த⁴ம்மானம் அப்³ப⁴ந்தரே இந்த³ட்ட²ஸாத⁴னேன இந்த்³ரியம். நித்³தே³ஸவாரேபிஸ்ஸ அஞ்ஞாதாவீனந்தி ஆஜானித்வா டி²தானம். த⁴ம்மானந்தி ஸம்பயுத்தத⁴ம்மானம் அப்³ப⁴ந்தரே. அஞ்ஞாதி ஆஜானனா, பஞ்ஞா பஜானனாதிஆதீ³னி வுத்தத்தா²னேவ. மக்³க³ங்க³ம் மக்³க³பரியாபன்னந்தி ப²லமக்³க³ஸ்ஸ அங்க³ம், ப²லமக்³கே³ ச பரியாபன்னந்தி அத்தோ².

அபிசேத்த² இத³ம் பகிண்ணகம் – ஏகம் இந்த்³ரியம் ஏகம் டா²னம் க³ச்ச²தி, ஏகம் ச² டா²னானி க³ச்ச²தி, ஏகம் ஏகம் டா²னம் க³ச்ச²தி. ஏகஞ்ஹி ‘அனஞ்ஞாதஞ்ஞஸ்ஸாமீதிந்த்³ரியம்’ ஏகம் டா²னம் க³ச்ச²தி ஸோதாபத்திமக்³க³ம். ஏகம் ‘அஞ்ஞிந்த்³ரியம்’ ஹேட்டா² தீணி ப²லானி, உபரி தயோ மக்³கே³தி ச² டா²னானி க³ச்ச²தி. ஏகம் ‘அஞ்ஞாதாவிந்த்³ரியம்’ ஏகம் டா²னம் க³ச்ச²தி அரஹத்தப²லம். ஸப்³பே³ஸுபி மக்³க³ப²லேஸு அத்த²தோ அட்ட² அட்ட² இந்த்³ரியானீதி சதுஸட்டி² லோகுத்தரிந்த்³ரியானி கதி²தானி. பாளிதோ பன நவ நவ கத்வா த்³வாஸத்ததி ஹோந்தி. மக்³கே³ மக்³க³ங்க³ந்தி வுத்தம். ப²லேபி மக்³க³ங்க³ம். மக்³கே³ போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³தி வுத்தோ ப²லேபி போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. மக்³க³க்க²ணே ஆரதி விரதீதி வுத்தா ப²லக்க²ணேபி ஆரதி விரதீதி. தத்த² மக்³கோ³ மக்³க³பா⁴வேனேவ மக்³கோ³, ப²லம் பன மக்³க³ம் உபாதா³ய மக்³கோ³ நாம; ப²லங்க³ம் ப²லபரியாபன்னந்தி வத்தும்பி வட்டதி. மக்³கே³ பு³ஜ்ஜ²னகஸ்ஸ அங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³, ப²லே பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அங்கோ³தி ஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³. மக்³கே³ ஆரமணவிரமணவஸேனேவ ஆரதி விரதி. ப²லே பன ஆரதிவிரதிவஸேனாதி.

லோகுத்தரவிபாககதா² நிட்டி²தா.

அகுஸலவிபாககதா²

556. இதோ பரானி அகுஸலவிபாகானி – பஞ்ச சக்கு²ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணானி, ஏகா மனோதா⁴து, ஏகா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴தூதி இமானி ஸத்த சித்தானி – பாளிதோ ச அத்த²தோ ச ஹேட்டா² வுத்தேஹி தாதி³ஸேஹேவ குஸலவிபாகசித்தேஹி ஸதி³ஸானி.

கேவலஞ்ஹி தானி குஸலகம்மபச்சயானி இமானி அகுஸலகம்மபச்சயானி. தானி ச இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தேஸு ஆரம்மணேஸு வத்தந்தி, இமானி அனிட்ட²அனிட்ட²மஜ்ஜ²த்தேஸு. தத்த² ச ஸுக²ஸஹக³தம் காயவிஞ்ஞாணம், இத⁴ து³க்க²ஸஹக³தம். தத்த² ச உபேக்கா²ஸஹக³தா மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து மனுஸ்ஸேஸு ஜச்சந்தா⁴தீ³னம் படிஸந்தி⁴ம் ஆதி³ம் கத்வா பஞ்சஸு டா²னேஸு விபச்சதி. இத⁴ பன ஏகாத³ஸவிதே⁴னாபி அகுஸலசித்தேன கம்மே ஆயூஹிதே கம்மகம்மனிமித்தக³தினிமித்தேஸு அஞ்ஞதரம் ஆரம்மணம் கத்வா சதூஸு அபாயேஸு படிஸந்தி⁴ ஹுத்வா விபச்சதி; து³தியவாரதோ பட்டா²ய யாவதாயுகம் ப⁴வங்க³ம் ஹுத்வா, அனிட்ட²அனிட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணாய பஞ்சவிஞ்ஞாணவீதி²யா ஸந்தீரணம் ஹுத்வா, ப³லவாரம்மணே ச²ஸு த்³வாரேஸு ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா, மரணகாலே சுதி ஹுத்வாதி, ஏவம் பஞ்சஸு ஏவ டா²னேஸு விபச்சதீதி.

அகுஸலவிபாககதா² நிட்டி²தா.