அஹேதுககுஸலவிபாகோ

431. இதா³னி அப்³யாகதபத³ம் பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் கதமே த⁴ம்மா அப்³யாகதாதிஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். தத்த² சதுப்³பி³த⁴ம் அப்³யாகதம் – விபாகம் கிரியம் ரூபம் நிப்³பா³னந்தி. தேஸு விபாகாப்³யாகதம். விபாகாப்³யாகதேபி குஸலவிபாகம். தஸ்மிம்பி பரித்தவிபாகம். தஸ்மிம்பி அஹேதுகம். தஸ்மிம்பி பஞ்சவிஞ்ஞாணம். தஸ்மிம்பி த்³வாரபடிபாடியா சக்கு²விஞ்ஞாணம். தஸ்ஸாபி, ட²பேத்வா த்³வாராரம்மணாதி³ஸாதா⁴ரணபச்சயம், அஸாதா⁴ரணகம்மபச்சயவஸேனேவ உப்பத்திம் தீ³பேதும் காமாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தாதிஆதி³ வுத்தம். தத்த² கதத்தாதி கதகாரணா. உபசிதத்தாதி ஆசிதத்தா, வட்³டி⁴தகாரணா. சக்கு²விஞ்ஞாணந்தி காரணபூ⁴தஸ்ஸ சக்கு²ஸ்ஸ விஞ்ஞாணம், சக்கு²தோ வா பவத்தம், சக்கு²ஸ்மிம் வா நிஸ்ஸிதம் விஞ்ஞாணந்தி சக்கு²விஞ்ஞாணம். பரதோ ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² சக்கு²ஸன்னிஸ்ஸிதரூபவிஜானனலக்க²ணம் சக்கு²விஞ்ஞாணம், ரூபமத்தாரம்மணரஸம், ரூபாபி⁴முக²பா⁴வபச்சுபட்டா²னம், ரூபாரம்மணாய கிரியமனோதா⁴துயா அபக³மபத³ட்டா²னம். பரதோ ஆக³தானி ஸோதாதி³ஸன்னிஸ்ஸிதஸத்³தா³தி³விஜானனலக்க²ணானி ஸோதகா⁴னஜிவ்ஹாகாயவிஞ்ஞாணானி ஸத்³தா³தி³மத்தாரம்மணரஸானி, ஸத்³தா³தி³அபி⁴முக²பா⁴வபச்சுபட்டா²னானி, ஸத்³தா³தி³ஆரம்மணானம் கிரியமனோதா⁴தூனம் அபக³மபத³ட்டா²னானி.

இத⁴ பத³படிபாடியா த³ஸ பதா³னி ஹோந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன ஸத்த. தேஸு பஞ்ச அவிப⁴த்திகானி, த்³வே ஸவிப⁴த்திகானி. தேஸு சித்தம் ப²ஸ்ஸபஞ்சகவஸேன சேவ இந்த்³ரியவஸேன ச த்³வீஸு டா²னேஸு விப⁴த்திம் க³ச்ச²தி, வேத³னா ப²ஸ்ஸபஞ்சகஜா²னங்க³இந்த்³ரியவஸேன தீஸுயேவ. ராஸயோபி இமேவ தயோ ஹோந்தி. யேவாபனகோ ஏகோ மனஸிகாரோ ஏவ.

436. நித்³தே³ஸவாரே சக்கு²விஞ்ஞாணம் பண்ட³ரந்தி வத்து²தோ வுத்தம். குஸலஞ்ஹி அத்தனோ பரிஸுத்³த⁴தாய பண்ட³ரம் நாம, அகுஸலம் ப⁴வங்க³னிஸ்ஸந்தே³ன, விபாகம் வத்து²பண்ட³ரத்தா.

439. சித்தஸ்ஸேகக்³க³தானித்³தே³ஸே சித்தஸ்ஸ டி²தீதி ஏகமேவ பத³ம் வுத்தம். இத³ம்பி ஹி து³ப்³ப³லம் சித்தம் பவத்திட்டி²திமத்தமேவேத்த² லப்³ப⁴தி, ‘ஸண்டி²திஅவட்டி²தி’-பா⁴வம் பாபுணிதும் ந ஸக்கோதி. ஸங்க³ஹவாரே ஜா²னங்க³மக்³க³ங்கா³னி ந உத்³த⁴டானி. கஸ்மா? விதக்கபச்சி²மகஞ்ஹி ஜா²னம் நாம, ஹேதுபச்சி²மகோ மக்³கோ³ நாம. பகதியா அவிதக்கசித்தே ஜா²னங்க³ம் ந லப்³ப⁴தி, அஹேதுகசித்தே ச மக்³க³ங்கா³னி. தஸ்மா இத⁴ உப⁴யம்பி ந உத்³த⁴டம். ஸங்கா²ரக்க²ந்தோ⁴பேத்த² சதுரங்கி³கோயேவ பா⁴ஜிதோ. ஸுஞ்ஞதவாரோ பாகதிகோயேவ. ஸோதவிஞ்ஞாணாதி³னித்³தே³ஸாபி இமினாவ நயேன வேதி³தப்³பா³.

கேவலஞ்ஹி சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு ‘உபேக்கா²’ பா⁴ஜிதா, காயவிஞ்ஞாணே ‘ஸுக²’ந்தி, அயமேத்த² விஸேஸோ. ஸோபி ச க⁴ட்டனவஸேன ஹோதீதி வேதி³தப்³போ³. சக்கு²த்³வாராதீ³ஸு ஹி சதூஸு உபாதா³ரூபமேவ உபாதா³ரூபம் க⁴ட்டேதி, உபாதா³ரூபேயேவ உபாதா³ரூபம் க⁴ட்டேந்தே படிக⁴ட்டனானிக⁴ம்ஸோ ப³லவா ந ஹோதி. சதுன்னம் அதி⁴கரணீனம் உபரி சத்தாரோ கப்பாஸபிசுபிண்டே³ ட²பேத்வா பிசுபிண்டே³ஹேவ பஹதகாலோ விய பு²ட்ட²மத்தமேவ ஹோதி. வேத³னா மஜ்ஜ²த்தட்டா²னே திட்ட²தி. காயத்³வாரே பன ப³ஹித்³தா⁴ மஹாபூ⁴தாரம்மணம் அஜ்ஜ²த்திககாயபஸாத³ம் க⁴ட்டேத்வா பஸாத³பச்சயேஸு மஹாபூ⁴தேஸு படிஹஞ்ஞதி. யதா² அதி⁴கரணீமத்த²கே கப்பாஸபிசுபிண்ட³ம் ட²பேத்வா கூடேன பஹரந்தஸ்ஸ கப்பாஸபிசுபிண்ட³ம் சி²ந்தி³த்வா கூடம் அதி⁴கரணிம் க³ண்ஹதீதி, நிக⁴ம்ஸோ ப³லவா ஹோதி, ஏவமேவ படிக⁴ட்டனானிக⁴ம்ஸோ ப³லவா ஹோதி. இட்டே² ஆரம்மணே ஸுக²ஸஹக³தம் காயவிஞ்ஞாணம் உப்பஜ்ஜதி, அனிட்டே² து³க்க²ஸஹக³தம்.

இமேஸம் பன பஞ்சன்னம் சித்தானம் வத்து²த்³வாராரம்மணானி நிப³த்³தா⁴னேவ ஹோந்தி, வத்தா²தி³ஸங்கமனம் நாமேத்த² நத்தி². குஸலவிபாகசக்கு²விஞ்ஞாணஞ்ஹி சக்கு²பஸாத³ம் வத்து²ம் கத்வா இட்டே² ச இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே ச சதுஸமுட்டா²னிகரூபாரம்மணே த³ஸ்ஸனகிச்சம் ஸாத⁴யமானம் சக்கு²த்³வாரே ட²த்வா விபச்சதி. ஸோதவிஞ்ஞாணாதீ³னி ஸோதபஸாதா³தீ³னி வத்து²ம் கத்வா இட்ட²இட்ட²மஜ்ஜ²த்தேஸு ஸத்³தா³தீ³ஸு ஸவனகா⁴யனஸாயனபு²ஸனகிச்சானி ஸாத⁴யமானானி ஸோதத்³வாராதீ³ஸு ட²த்வா விபச்சந்தி. ஸத்³தோ³ பனேத்த² த்³விஸமுட்டா²னிகோயேவ ஹோதி.

455. மனோதா⁴துனித்³தே³ஸே ஸபா⁴வஸுஞ்ஞதனிஸ்ஸத்தட்டே²ன மனோயேவ தா⁴து மனோதா⁴து. ஸா சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³னம் அனந்தரம் ரூபாதி³விஜானனலக்க²ணா, ரூபாதீ³னம் ஸம்படிச்ச²னரஸா, ததா²பா⁴வபச்சுபட்டா²னா, சக்கு²விஞ்ஞாணாதி³அபக³மபத³ட்டா²னா. இத⁴ த⁴ம்முத்³தே³ஸே த்³வாத³ஸ பதா³னி ஹோந்தி. அக்³க³ஹிதக்³க³ஹணேன நவ. தேஸு ஸத்த அவிப⁴த்திகானி த்³வே ஸவிப⁴த்திகானி. அதி⁴மோக்கோ² மனஸிகாரோதி த்³வே யேவாபனகா. விதக்கனித்³தே³ஸோ அபி⁴னிரோபனம் பாபேத்வா ட²பிதோ. யஸ்மா பனேதம் சித்தம் நேவ குஸலம் நாகுஸலம், தஸ்மா ஸம்மாஸங்கப்போதி வா மிச்சா²ஸங்கப்போதி வா ந வுத்தம். ஸங்க³ஹவாரே லப்³ப⁴மானம்பி ஜா²னங்க³ம் பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதே பதித்வா க³தந்தி. மக்³க³ங்க³ம் பன ந லப்³ப⁴தியேவாதி ந உத்³த⁴டம். ஸுஞ்ஞதவாரோ பாகதிகோயேவ. இமஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ வத்து² நிப³த்³த⁴ம் ஹத³யவத்து²மேவ ஹோதி. த்³வாராரம்மணானி அனிப³த்³தா⁴னி. தத்த² கிஞ்சாபி த்³வாராரம்மணானி ஸங்கமந்தி, டா²னம் பன ஏகம். ஸம்படிச்ச²னகிச்சமேவ ஹேதம் ஹோதி. இத³ஞ்ஹி பஞ்சத்³வாரே பஞ்சஸு ஆரம்மணேஸு ஸம்படிச்ச²னம் ஹுத்வா விபச்சதி. குஸலவிபாகேஸு சக்கு²விஞ்ஞாணாதீ³ஸு நிருத்³தே⁴ஸு தம்ஸமனந்தரா தானேவ டா²னப்பத்தானி ரூபாரம்மணாதீ³னி ஸம்படிச்ச²தி.

469. மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துனித்³தே³ஸேஸு பட²மமனோவிஞ்ஞாணதா⁴துயம் ‘பீதி’பத³ம் அதி⁴கம். வேத³னாபி ‘ஸோமனஸ்ஸ’-வேத³னா ஹோதி. அயஞ்ஹி இட்டா²ரம்மணஸ்மிம்யேவ பவத்ததி. து³தியமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து இட்ட²மஜ்ஜ²த்தாரம்மணே. தஸ்மா தத்த² ‘உபேக்கா²’ வேத³னா ஹோதீதி. பதா³னி மனோதா⁴துனித்³தே³ஸஸதி³ஸானேவ. உப⁴யத்தா²பி பஞ்சவிஞ்ஞாணஸோதே பதித்வா க³தத்தாயேவ ஜா²னங்கா³னி ந உத்³த⁴டானி. மக்³க³ங்கா³னி அலாப⁴தோயேவ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். லக்க²ணாதி³தோ பனேஸா து³விதா⁴பி மனோவிஞ்ஞாணதா⁴து அஹேதுகவிபாகா, ச²ளாரம்மணவிஜானனலக்க²ணா, ஸந்தீரணாதி³ரஸா, ததா²பா⁴வபச்சுபட்டா²னா, ஹத³யவத்து²பத³ட்டா²னாதி வேதி³தப்³பா³.

தத்த² பட²மா த்³வீஸு டா²னேஸு விபச்சதி. ஸா ஹி பஞ்சத்³வாரே குஸலவிபாகசக்கு²விஞ்ஞாணாதி³அனந்தரம், விபாகமனோதா⁴துயா தம் ஆரம்மணம் ஸம்படிச்சி²த்வா நிருத்³தா⁴ய, தஸ்மிம் யேவாரம்மணே ஸந்தீரணகிச்சம் ஸாத⁴யமானா பஞ்சஸு த்³வாரேஸு ட²த்வா விபச்சதி. ச²ஸு த்³வாரேஸு பன ப³லவாரம்மணே ததா³ரம்மணா ஹுத்வா விபச்சதி. கத²ம்? யதா² ஹி சண்ட³ஸோதே, திரியம் நாவாய க³ச்ச²ந்தியா, உத³கம் சி²ஜ்ஜித்வா தோ²கம் டா²னம் நாவம் அனுப³ந்தி⁴த்வா யதா²ஸோதமேவ க³ச்ச²தி, ஏவமேவ ச²ஸு த்³வாரேஸு ப³லவாரம்மணே பலோப⁴யமானே ஆபாத²க³தே ஜவனம் ஜவதி. தஸ்மிம் ஜவிதே ப⁴வங்க³ஸ்ஸ வாரோ. இத³ம் பன சித்தம் ப⁴வங்க³ஸ்ஸ வாரம் அத³த்வா ஜவனேன க³ஹிதாரம்மணம் க³ஹேத்வா ஏகம் த்³வே சித்தவாரே பவத்தித்வா ப⁴வங்க³மேவ ஓதரதி. க³வக்க²ந்தே⁴ நதி³ம் தரந்தேபி ஏவமேவ உபமா வித்தா²ரேதப்³பா³. ஏவமேஸா யம் ஜவனேன க³ஹிதாரம்மணம் தஸ்ஸேவ க³ஹிதத்தா ததா³ரம்மணம் நாம ஹுத்வா விபச்சதி.

து³தியா பன பஞ்சஸு டா²னேஸு விபச்சதி. கத²ம்? மனுஸ்ஸலோகே தாவ ஜச்சந்த⁴ஜச்சப³தி⁴ரஜச்சஏளஜச்சும்மத்தகஉப⁴தோப்³யஞ்ஜனகனபும்ஸகானம் படிஸந்தி⁴க்³க³ஹணகாலே படிஸந்தி⁴ ஹுத்வா விபச்சதி. படிஸந்தி⁴யா வீதிவத்தாய யாவதாயுகம் ப⁴வங்க³ம் ஹுத்வா விபச்சதி. இட்ட²மஜ்ஜ²த்தே பஞ்சாரம்மணவீதி²யா ஸந்தீரணம் ஹுத்வா, ப³லவாரம்மணே ச²ஸு த்³வாரேஸு ததா³ரம்மணம் ஹுத்வா, மரணகாலே சுதி ஹுத்வாதி இமேஸு பஞ்சஸு டா²னேஸு விபச்சதீதி.

மனோவிஞ்ஞாணதா⁴துத்³வயம் நிட்டி²தம்.