4. புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா
14. சதுத்தே² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோ, அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ விமுத்தோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோ. ஸோ சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் ஏகேகதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பத்தானம் சதுன்னம், நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தஅனாகா³மினோ ச வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. பாளி பனேத்த² ‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீ’’தி (பு. ப. 208) ஏவம் அட்ட²விமோக்க²லாபி⁴னோ வஸேன ஆக³தா.
பஞ்ஞாய விமுத்தோதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ, சதூஹி ஜா²னேஹி வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தா சத்தாரோ சாதி இமேஸம் வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. பாளி பனேத்த² அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²பவஸேனேவ ஆக³தா. யதா²ஹ – ‘‘ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி.
பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கதோதி காயஸக்கீ². ஸோ ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதி. ஸோ ஸோதாபத்திப²லட்ட²ம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அரஹத்தமக்³க³ட்டா² ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ காயஸக்கீ²’’தி (பு. ப. 208).
தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. தத்ரித³ம் ஸங்கே²பலக்க²ணம் – து³க்கா² ஸங்கா²ரா, ஸுகோ² நிரோதோ⁴தி ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் விதி³தம் ஸச்சி²கதம் பு²ஸிதம் பஞ்ஞாயாதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. வித்தா²ரதோ பன ஸோபி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனேவாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா பஞ்ஞாய…பே… அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ தி³ட்டி²ப்பத்தோ’’தி.
ஸத்³தா⁴ய விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. ஸோபி வுத்தனயேனேவ ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா பஞ்ஞாய…பே… நோ ச கோ² யதா²தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ’’தி. ஏதஸ்ஸ ஹி ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ விய ஓகப்பேந்தஸ்ஸ விய அதி⁴முச்சந்தஸ்ஸ விய ச கிலேஸக்க²யோ ஹோதி, தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கஞாணம் அத³ந்த⁴ம் திகி²ணம் ஸூரம் ஹுத்வா வஹதி. தஸ்மா யதா² நாம நாதிதிகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ந ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் ந வஹதி, ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, ப³லவதரோ வாயாமோ காதப்³போ³ ஹோதி, ஏவரூபா ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா. யதா² பன ஸுனிஸிதேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ந ஸுய்யதி, ப³லவவாயாமகிச்சம் ந ஹோதி, ஏவரூபா பஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³.
த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ. த⁴ம்மோதி பஞ்ஞா, பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². ஸத்³தா⁴னுஸாரிம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ. உபோ⁴பேதே ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டா²யேவ. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, பஞ்ஞாவாஹிம் பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ த⁴ம்மானுஸாரீ. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, ஸத்³தா⁴வாஹிம் ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீ’’தி (பு. ப. 208). அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பனேஸா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதி³கதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.771, 889) பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே வுத்தா. தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி.