.நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

அங்கு³த்தரனிகாயே

ஸத்தகனிபாத-அட்ட²கதா²

பண்ணாஸகம்

1. த⁴னவக்³கோ³

1-5. பட²மபியஸுத்தாதி³வண்ணனா

1-5. ஸத்தகனிபாதஸ்ஸ பட²மே அனவஞ்ஞத்திகாமோதி அபி⁴ஞ்ஞாதபா⁴வகாமோ. ததியே யோனிஸோ விசினே த⁴ம்மந்தி உபாயேன சதுஸச்சத⁴ம்மம் விசினாதி. பஞ்ஞாயத்த²ம் விபஸ்ஸதீதி ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸச்சத⁴ம்மம் விபஸ்ஸதி. பஜ்ஜோதஸ்ஸேவாதி தீ³பஸ்ஸேவ. விமோக்கோ² ஹோதி சேதஸோதி தஸ்ஸ இமேஹி ப³லேஹி ஸமன்னாக³தஸ்ஸ கீ²ணாஸவஸ்ஸ தீ³பனிப்³பா³னம் விய சரிமகசித்தஸ்ஸ வத்தா²ரம்மணேஹி விமோக்கோ² ஹோதி, க³தட்டா²னம் ந பஞ்ஞாயதி. சதுத்தே² ஸத்³தோ⁴ ஹோதீதிஆதீ³னி பஞ்சகனிபாதே வண்ணிதானேவ. பஞ்சமே த⁴னானீதி அதா³லித்³தி³யகரணட்டே²ன த⁴னானி.

7. உக்³க³ஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே உக்³கோ³ ராஜமஹாமத்தோதி பஸேனதி³கோஸலஸ்ஸ மஹாஅமச்சோ. உபஸங்கமீதி பு⁴த்தபாதராஸோ உபஸங்கமி. அட்³டோ⁴தி நிதா⁴னக³தேன த⁴னேன அட்³டோ⁴. மிகா³ரோ ரோஹணேய்யோதி ரோஹணஸேட்டி²னோ நத்தாரம் மிகா³ரஸேட்டி²ம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. மஹத்³த⁴னோதி வளஞ்ஜனத⁴னேன மஹத்³த⁴னோ. மஹாபோ⁴கோ³தி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்ட³ஸ்ஸ மஹந்ததாய மஹாபோ⁴கோ³. ஹிரஞ்ஞஸ்ஸாதி ஸுவண்ணஸ்ஸேவ. ஸுவண்ணாமேவ ஹிஸ்ஸ கோடிஸங்க்²யம் அஹோஸி. ரூபியஸ்ஸாதி ஸேஸஸ்ஸ தட்டகஸரகஅத்த²ரணபாவுரணாதி³னோ பரிபோ⁴க³பரிக்கா²ரஸ்ஸ பமாணஸங்கா²னே வாதோ³யேவ நத்தி².

8. ஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே அனுனயஸம்யோஜனந்தி காமராக³ஸம்யோஜனம். ஸப்³பா³னேவ சேதானி ப³ந்த⁴னட்டே²ன ஸம்யோஜனானீதி வேதி³தப்³பா³னி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டமேவ கதி²தம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

த⁴னவக்³கோ³ பட²மோ.

2. அனுஸயவக்³கோ³

3. குலஸுத்தவண்ணனா

13. து³தியஸ்ஸ ததியே நாலந்தி ந யுத்தம் நானுச்ச²விகம். ந மனாபேனாதி ந மனம்ஹி அப்பனகேன ஆகாரேன நிஸின்னாஸனதோ பச்சுட்டே²ந்தி, அனாத³ரமேவ த³ஸ்ஸேந்தி. ஸந்தமஸ்ஸ பரிகு³ஹந்தீதி விஜ்ஜமானம்பி தே³ய்யத⁴ம்மம் ஏதஸ்ஸ நிகு³ஹந்தி படிச்சா²தே³ந்தி. அஸக்கச்சம் தே³ந்தி நோ ஸக்கச்சந்தி லூக²ம் வா ஹோது பணீதம் வா, அஸஹத்தா² அசித்தீகாரேன தே³ந்தி, நோ சித்தீகாரேன.

4. புக்³க³லஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோதி த்³வீஹி பா⁴கே³ஹி விமுத்தோ, அரூபஸமாபத்தியா ரூபகாயதோ விமுத்தோ, மக்³கே³ன நாமகாயதோ. ஸோ சதுன்னம் அரூபஸமாபத்தீனம் ஏகேகதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா அரஹத்தம் பத்தானம் சதுன்னம், நிரோதா⁴ வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தஅனாகா³மினோ ச வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. பாளி பனேத்த² ‘‘கதமோ ச புக்³க³லோ உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தோ? இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தீ’’தி (பு. ப. 208) ஏவம் அட்ட²விமோக்க²லாபி⁴னோ வஸேன ஆக³தா.

பஞ்ஞாய விமுத்தோதி பஞ்ஞாவிமுத்தோ. ஸோ ஸுக்க²விபஸ்ஸகோ, சதூஹி ஜா²னேஹி வுட்டா²ய அரஹத்தம் பத்தா சத்தாரோ சாதி இமேஸம் வஸேன பஞ்சவிதோ⁴ ஹோதி. பாளி பனேத்த² அட்ட²விமோக்க²படிக்கே²பவஸேனேவ ஆக³தா. யதா²ஹ – ‘‘ந ஹேவ கோ² அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ பஞ்ஞாவிமுத்தோ’’தி.

பு²ட்ட²ந்தம் ஸச்சி²கதோதி காயஸக்கீ². ஸோ ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதி. ஸோ ஸோதாபத்திப²லட்ட²ம் ஆதி³ம் கத்வா யாவ அரஹத்தமக்³க³ட்டா² ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ அட்ட² விமோக்கே² காயேன பு²ஸித்வா விஹரதி, பஞ்ஞாய சஸ்ஸ தி³ஸ்வா ஏகச்சே ஆஸவா பரிக்கீ²ணா ஹோந்தி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ காயஸக்கீ²’’தி (பு. ப. 208).

தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. தத்ரித³ம் ஸங்கே²பலக்க²ணம் – து³க்கா² ஸங்கா²ரா, ஸுகோ² நிரோதோ⁴தி ஞாதம் ஹோதி தி³ட்ட²ம் விதி³தம் ஸச்சி²கதம் பு²ஸிதம் பஞ்ஞாயாதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. வித்தா²ரதோ பன ஸோபி காயஸக்கீ² விய ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனேவாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா பஞ்ஞாய…பே… அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ தி³ட்டி²ப்பத்தோ’’தி.

ஸத்³தா⁴ய விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. ஸோபி வுத்தனயேனேவ ச²ப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தேனாஹ – ‘‘இதே⁴கச்சோ புக்³க³லோ ‘இத³ம் து³க்க²’ந்தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி…பே… ‘அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினீ படிபதா³’தி யதா²பூ⁴தம் பஜானாதி, ததா²க³தப்பவேதி³தா சஸ்ஸ த⁴ம்மா பஞ்ஞாய வோதி³ட்டா² ஹோந்தி வோசரிதா பஞ்ஞாய…பே… நோ ச கோ² யதா²தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴விமுத்தோ’’தி. ஏதஸ்ஸ ஹி ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே ஸத்³த³ஹந்தஸ்ஸ விய ஓகப்பேந்தஸ்ஸ விய அதி⁴முச்சந்தஸ்ஸ விய ச கிலேஸக்க²யோ ஹோதி, தி³ட்டி²ப்பத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³க்க²ணே கிலேஸச்சே²த³கஞாணம் அத³ந்த⁴ம் திகி²ணம் ஸூரம் ஹுத்வா வஹதி. தஸ்மா யதா² நாம நாதிதிகி²ணேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ந ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் ந வஹதி, ஸத்³தோ³ ஸுய்யதி, ப³லவதரோ வாயாமோ காதப்³போ³ ஹோதி, ஏவரூபா ஸத்³தா⁴விமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா. யதா² பன ஸுனிஸிதேன அஸினா கத³லிம் சி²ந்த³ந்தஸ்ஸ சி²ன்னட்டா²னம் மட்ட²ம் ஹோதி, அஸி ஸீக⁴ம் வஹதி, ஸத்³தோ³ ந ஸுய்யதி, ப³லவவாயாமகிச்சம் ந ஹோதி, ஏவரூபா பஞ்ஞாவிமுத்தஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³மக்³க³பா⁴வனா வேதி³தப்³பா³.

த⁴ம்மம் அனுஸ்ஸரதீதி த⁴ம்மானுஸாரீ. த⁴ம்மோதி பஞ்ஞா, பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் மக்³க³ம் பா⁴வேதீதி அத்தோ². ஸத்³தா⁴னுஸாரிம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ. உபோ⁴பேதே ஸோதாபத்திமக்³க³ட்டா²யேவ. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, பஞ்ஞாவாஹிம் பஞ்ஞாபுப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ த⁴ம்மானுஸாரீ. யஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ ஸோதாபத்திப²லஸச்சி²கிரியாய படிபன்னஸ்ஸ ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதி, ஸத்³தா⁴வாஹிம் ஸத்³தா⁴புப்³ப³ங்க³மம் அரியமக்³க³ம் பா⁴வேதி. அயம் வுச்சதி புக்³க³லோ ஸத்³தா⁴னுஸாரீ’’தி (பு. ப. 208). அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பனேஸா உப⁴தோபா⁴க³விமுத்தாதி³கதா² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.771, 889) பஞ்ஞாபா⁴வனாதி⁴காரே வுத்தா. தஸ்மா தத்த² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³பா³தி.

5. உத³கூபமாஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே உத³கூபமாதி நிமுஜ்ஜனாதி³ஆகாரம் க³ஹேத்வா உத³கேன உபமிதா. ஸகிம் நிமுக்³கோ³தி ஏகவாரமேவ நிமுக்³கோ³. ஏகந்தகாளகேஹீதி நியதமிச்சா²தி³ட்டி²ம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம். உம்முஜ்ஜதீதி உட்ட²ஹதி. ஸாதூ⁴தி ஸோப⁴னா ப⁴த்³த³கா. ஹாயதியேவாதி சங்கவாரே ஆஸித்தஉத³கம் விய பரிஹாயதேவ. உம்முஜ்ஜித்வா விபஸ்ஸதி விலோகேதீதி உட்ட²ஹித்வா க³ந்தப்³ப³தி³ஸம் விபஸ்ஸதி விலோகேதி. பதரதீதி க³ந்தப்³ப³தி³ஸாபி⁴முகோ² தரதி நாம. படிகா³த⁴ப்பத்தோ ஹோதீதி உட்டா²ய விலோகேத்வா பதரித்வா ஏகஸ்மிம் டா²னே பதிட்டா²பத்தோ நாம ஹோதி, திட்ட²தி ந புனாக³ச்ச²தி. திண்ணோ பாரங்க³தோ த²லே திட்ட²தீதி ஸப்³ப³கிலேஸோக⁴ம் தரித்வா பரதீரம் க³ந்த்வா நிப்³பா³னத²லே பதிட்டி²தோ நாம ஹோதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தம்.

6. அனிச்சானுபஸ்ஸீஸுத்தவண்ணனா

16. ச²ட்டே² அனிச்சாதி ஏவம் பஞ்ஞாய ப²ரந்தோ அனுபஸ்ஸதீதி அனிச்சானுபஸ்ஸீ. அனிச்சாதி ஏவம் ஸஞ்ஞா அஸ்ஸாதி அனிச்சஸஞ்ஞீ. அனிச்சாதி ஏவம் ஞாணேன படிஸம்வேதி³தா அஸ்ஸாதி அனிச்சபடிஸம்வேதீ³. ஸததந்தி ஸப்³ப³காலம். ஸமிதந்தி யதா² புரிமசித்தேன பச்சி²மசித்தம் ஸமிதம் ஸமுபக³தம் க⁴ட்டிதம் ஹோதி, ஏவம். அப்³போ³கிண்ணந்தி நிரந்தரம் அஞ்ஞேன சேதஸா அஸம்மிஸ்ஸம். சேதஸா அதி⁴முச்சமானோதி சித்தேன ஸன்னிட்டா²பயமானோ. பஞ்ஞாய பரியோகா³ஹமானோதி விபஸ்ஸனாஞாணேன அனுபவிஸமானோ.

அபுப்³ப³ம் அசரிமந்தி அபுரே அபச்சா² ஏகக்க²ணேயேவ. இத⁴ ஸமஸீஸீ கதி²தோ. ஸோ சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி ரோக³ஸமஸீஸீ, வேத³னாஸமஸீஸீ, இரியாபத²ஸமஸீஸீ, ஜீவிதஸமஸீஸீதி. தத்த² யஸ்ஸ அஞ்ஞதரேன ரோகே³ன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸதோ ரோக³வூபஸமோ ச ஆஸவக்க²யோ ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதி, அயம் ரோக³ஸமஸீஸீ நாம. யஸ்ஸ பன அஞ்ஞதரம் வேத³னம் வேத³யதோ வேத³னாவூபஸமோ ச ஆஸவக்க²யோ ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதி, அயம் வேத³னாஸமஸீஸீ நாம. யஸ்ஸ பன டா²னாதீ³ஸு இரியாபதே²ஸு அஞ்ஞதரஸமங்கி³னோ விபஸ்ஸந்தஸ்ஸ இரியாபத²ஸ்ஸ பரியோஸானஞ்ச ஆஸவக்க²யோ ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதி, அயம் இரியாபத²ஸமஸீஸீ நாம. யஸ்ஸ பன உபக்கமதோ வா ஸரஸதோ வா ஜீவிதபரியாதா³னஞ்ச ஆஸவக்க²யோ ச ஏகப்பஹாரேனேவ ஹோதி, அயம் ஜீவிதஸமஸீஸீ நாம. அயமித⁴ அதி⁴ப்பேதோ. தத்த² கிஞ்சாபி ஆஸவபரியாதா³னம் மக்³க³சித்தேன, ஜீவிதபரியாதா³னம் சுதிசித்தேன ஹோதீதி உபி⁴ன்னம் ஏகக்க²ணே ஸம்ப⁴வோ நாம நத்தி². யஸ்மா பனஸ்ஸ ஆஸவேஸு கீ²ணமத்தேஸு பச்சவேக்க²ணவாரானந்தரமேவ ஜீவிதபரியாதா³னம் க³ச்ச²தி, அந்தரம் ந பஞ்ஞாயதி, தஸ்மா ஏவம் வுத்தம்.

அந்தராபரினிப்³பா³யீதி யோ பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு யத்த² கத்த²சி உப்பன்னோ நிப்³ப³த்தக்க²ணே வா தோ²கம் அதிக்கமித்வா வா வேமஜ்ஜே² ட²த்வா வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, தஸ்ஸேதம் நாமம். உபஹச்சபரினிப்³பா³யீதி யோ தத்தே²வ ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீதி யோ தேஸம்யேவ புக்³க³லானம் அஸங்கா²ரேனேவ அப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேதி. ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீதி யோ ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேதி. உத்³த⁴ம்ஸோதோ அகனிட்ட²கா³மீதி யோ ஹேட்டா² சதூஸு ஸுத்³தா⁴வாஸேஸு யத்த² கத்த²சி நிப்³ப³த்தித்வா ததோ சுதோ அனுபுப்³பே³ன அகனிட்டே² உப்பஜ்ஜித்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி.

7-9. து³க்கா²னுபஸ்ஸீஸுத்தாதி³வண்ணனா

17-19. ஸத்தமே து³க்கா²னுபஸ்ஸீதி பீளனாகாரம் து³க்க²தோ அனுபஸ்ஸந்தோ. அட்ட²மே அனத்தானுபஸ்ஸீதி அவஸவத்தனாகாரம் அனத்தாதி அனுபஸ்ஸந்தோ. நவமே ஸுகா²னுபஸ்ஸீதி ஸுக²ந்தி ஏவம் ஞாணேன அனுபஸ்ஸந்தோ.

10. நித்³த³ஸவத்து²ஸுத்தவண்ணனா

20. த³ஸமே நித்³த³ஸவத்தூ²னீதி நித்³த³ஸாதி³வத்தூ²னி, ‘‘நித்³த³ஸோ பி⁴க்கு², நிப்³பீ³ஸோ, நித்திம்ஸோ, நிச்சத்தாலீஸோ, நிப்பஞ்ஞாஸோ’’தி ஏவம் வசனகாரணானி. அயம் கிர பஞ்ஹோ தித்தி²யஸமயே உப்பன்னோ. தித்தி²யா ஹி த³ஸவஸ்ஸகாலே மதம் நிக³ண்ட²ம் நித்³த³ஸோதி வத³ந்தி. ஸோ கிர புன த³ஸவஸ்ஸோ ந ஹோதி. ந கேவலஞ்ச த³ஸவஸ்ஸோ, நவவஸ்ஸோபி ஏகவஸ்ஸோபி ந ஹோதி. ஏதேனேவ நயேன வீஸதிவஸ்ஸாதி³காலேபி மதம் நிக³ண்ட²ம் ‘‘நிப்³பீ³ஸோ நித்திம்ஸோ நிச்சத்தாலீஸோ நிப்பஞ்ஞாஸோ’’தி வத³ந்தி. ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³ கா³மே விசரந்தோ தம் கத²ம் ஸுத்வா விஹாரம் க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸி. ப⁴க³வா ஆஹ – ‘‘ந இத³ம், ஆனந்த³, தித்தி²யானம் அதி⁴வசனம், மம ஸாஸனே கீ²ணாஸவஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். கீ²ணாஸவோ ஹி த³ஸவஸ்ஸகாலே பரினிப்³பு³தோ புன த³ஸவஸ்ஸோ ந ஹோதி. ந கேவலஞ்ச த³ஸவஸ்ஸோவ, நவவஸ்ஸோபி…பே… ஏகவஸ்ஸோபி. ந கேவலஞ்ச ஏகவஸ்ஸோவ, ஏகாத³ஸமாஸிகோபி…பே… ஏகமாஸிகோபி ஏகமுஹுத்திகோபி ந ஹோதியேவ’’. கஸ்மா? புன படிஸந்தி⁴யா அபா⁴வா. நிப்³பீ³ஸாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. இதி ப⁴க³வா ‘‘மம ஸாஸனே கீ²ணாஸவஸ்ஸேதம் அதி⁴வசன’’ந்தி வத்வா யேஹி காரணேஹி நித்³த³ஸோ ஹோதி, தானி த³ஸ்ஸேதும் இமம் தே³ஸனம் ஆரபி⁴.

தத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. ஸிக்கா²ஸமாதா³னே திப்³ப³ச்ச²ந்தோ³ ஹோதீதி ஸிக்கா²த்தயபூரணே ப³லவச்ச²ந்தோ³ ஹோதி. ஆயதிஞ்ச ஸிக்கா²ஸமாதா³னே அவிக³தபேமோதி அனாக³தே புனதி³வஸாதீ³ஸுபி ஸிக்கா²பூரணே அவிக³தபேமேனேவ ஸமன்னாக³தோ ஹோதி. த⁴ம்மனிஸந்தியாதி த⁴ம்மனிஸாமனாய. விபஸ்ஸனாயேதம் அதி⁴வசனம். இச்சா²வினயேதி தண்ஹாவினயே. படிஸல்லானேதி ஏகீபா⁴வே. வீரியாரம்பே⁴தி காயிகசேதஸிகஸ்ஸ வீரியஸ்ஸ பூரணே. ஸதினேபக்கேதி ஸதியஞ்சேவ நிபகபா⁴வே. தி³ட்டி²படிவேதே⁴தி மக்³க³த³ஸ்ஸனே. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

அனுஸயவக்³கோ³ து³தியோ.

3. வஜ்ஜிஸத்தகவக்³கோ³

1. ஸாரந்த³த³ஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே ஸாரந்த³தே³ சேதியேதி ஏவம்னாமகே விஹாரே. அனுப்பன்னே கிர ததா²க³தே தத்த² ஸாரந்த³த³ஸ்ஸ யக்க²ஸ்ஸ நிவாஸனட்டா²னம் சேதியம் அஹோஸி, அதே²த்த² ப⁴க³வதோ விஹாரம் காரேஸும். ஸோ ஸாரந்த³த³சேதியம்த்வேவ ஸங்க²ம் க³தோ. யாவகீவஞ்சாதி யத்தகம் காலம். அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதாதி தி³வஸஸ்ஸ திக்க²த்தும் ஸன்னிபதந்தாபி அந்தரந்தரா ஸன்னிபதந்தாபி அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதாவ. ஸன்னிபாதப³ஹுலாதி ‘‘ஹிய்யோபி புரிமதி³வஸம்பி ஸன்னிபதம்ஹ, புன அஜ்ஜ கிமத்த²ம் ஸன்னிபதாமா’’தி வோஸானமனாபஜ்ஜனேன ஸன்னிபாதப³ஹுலா. வுத்³தி⁴யேவ லிச்ச²வீ வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா² நோ பரிஹானீதி அபி⁴ண்ஹம் அஸன்னிபதந்தா ஹி தி³ஸாஸு ஆக³தம் ஸாஸனம் ந ஸுணந்தி, ததோ ‘‘அஸுககா³மஸீமா வா நிக³மஸீமா வா ஆகுலா, அஸுகட்டா²னே சோரா பரியுட்டி²தா’’தி ந ஜானந்தி. சோராபி ‘‘பமத்தா ராஜானோ’’தி ஞத்வா கா³மனிக³மாதீ³னி பஹரந்தா ஜனபத³ம் நாஸேந்தி. ஏவம் ராஜூனம் பரிஹானி ஹோதி. அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபதந்தா பன தம் பவத்திம் ஸுணந்தி, ததோ ப³லம் பேஸேத்வா அமித்தமத்³த³னம் கரோந்தி. சோராபி ‘‘அப்பமத்தா ராஜானோ, ந ஸக்கா அம்ஹேஹி வக்³க³ப³ந்த⁴னேன விசரிது’’ந்தி பி⁴ஜ்ஜித்வா பலாயந்தி. ஏவம் ராஜூனம் வுத்³தி⁴ ஹோதி. தேன வுத்தம் – ‘‘வுத்³தி⁴யேவ லிச்ச²வீ வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா² நோ பரிஹானீ’’தி.

ஸமக்³கா³திஆதீ³ஸு ஸன்னிபாதபே⁴ரியா நிக்³க³தாய ‘‘அஜ்ஜ மே கிச்சம் அத்தி² மங்க³லம் அத்தீ²’’தி விக்கே²பம் கரோந்தா ந ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி நாம. பே⁴ரிஸத்³த³ம் பன ஸுத்வாவ பு⁴ஞ்ஜமானாபி அலங்குருமானாபி வத்தா²னி நிவாஸயமானாபி அத்³த⁴பு⁴த்தா அத்³தா⁴லங்கதா வத்த²ம் நிவாஸேந்தாவ ஸன்னிபதந்தா ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி நாம. ஸன்னிபதிதா பன சிந்தேத்வா மந்தேத்வா கத்தப்³ப³ம் கத்வா ஏகதோவ அவுட்ட²ஹந்தா ந ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம. ஏவம் வுட்டி²தேஸு ஹி யே பட²மம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ஏவம் ஹோதி – ‘‘அம்ஹேஹி பா³ஹிரகதா²வ ஸுதா, இதா³னி வினிச்ச²யகதா² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஏகதோ வுட்ட²ஹந்தா பன ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம. அபிச ‘‘அஸுகட்டா²னே கா³மஸீமா வா நிக³மஸீமா வா ஆகுலா, சோரா வா பரியுட்டி²தா’’தி ஸுத்வா ‘‘கோ க³ந்த்வா அமித்தமத்³த³னம் கரிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தே ‘‘அஹம் பட²மம் அஹம் பட²ம’’ந்தி வத்வா க³ச்ச²ந்தாபி ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம. ஏகஸ்ஸ பன கம்மந்தே ஓஸீத³மானே ஸேஸா புத்தபா⁴தரோ பேஸேத்வா தஸ்ஸ கம்மந்தம் உபத்த²ம்ப⁴யமானாபி ஆக³ந்துகராஜானம் ‘‘அஸுகஸ்ஸ கே³ஹம் க³ச்ச²து, அஸுகஸ்ஸ கே³ஹம் க³ச்ச²தூ’’தி அவத்வா ஸப்³பே³ ஏகதோ ஸங்க³ண்ஹந்தாபி ஏகஸ்ஸ மங்க³லே வா ரோகே³ வா அஞ்ஞஸ்மிம் வா பன தாதி³ஸே ஸுக²து³க்கே² உப்பன்னே ஸப்³பே³ தத்த² ஸஹாயபா⁴வம் க³ச்ச²ந்தாபி ஸமக்³கா³ வஜ்ஜிகரணீயானி கரோந்தி நாம.

அப்பஞ்ஞத்தந்திஆதீ³ஸு புப்³பே³ அகதம் ஸுங்கம் வா ப³லிம் வா த³ண்ட³ம் வா ஆஹராபேந்தா அப்பஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞாபேந்தி நாம. போராணபவேணியா ஆக³தமேவ பன அனாஹராபேந்தா பஞ்ஞத்தம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி நாம. சோரோதி க³ஹேத்வா த³ஸ்ஸிதே அவிசினித்வா சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜம் அனுஸாஸந்தா போராணம் வஜ்ஜித⁴ம்மம் ஸமாதா³ய ந வத்தந்தி நாம. தேஸம் அபஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞாபேந்தானம் அபி⁴னவஸுங்காதி³பீளிதா மனுஸ்ஸா ‘‘அதிஉபத்³து³தம்ஹ, கே இமேஸம் விஜிதே வஸிஸ்ஸந்தீ’’தி பச்சந்தம் பவிஸித்வா சோரா வா சோரஸஹாயா வா ஹுத்வா ஜனபத³ம் ஹனந்தி. பஞ்ஞத்தம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தானம் பவேணிஆக³தானி ஸுங்காதீ³னி அக³ண்ஹந்தானம் கோஸோ பரிஹாயதி, ததோ ஹத்தி²அஸ்ஸப³லகாயஓரோதா⁴த³யோ யதா²னிப³த்³த⁴ம் வட்டம் அலப⁴மானா தா²மப³லேன பரிஹாயந்தி. தே நேவ யுத்³த⁴க்க²மா ஹோந்தி ந பாரிசரியக்க²மா. போராணம் வஜ்ஜித⁴ம்மம் ஸமாதா³ய அவத்தந்தானம் விஜிதே மனுஸ்ஸா ‘‘அம்ஹாகம் புத்தம் பிதரம் பா⁴தரம் அசோரம்யேவ சோரோதி கத்வா சி²ந்தி³ம்ஸு பி⁴ந்தி³ம்ஸூ’’தி குஜ்ஜி²த்வா பச்சந்தம் பவிஸித்வா சோரா வா சோரஸஹாயா வா ஹுத்வா ஜனபத³ம் ஹனந்தி. ஏவம் ராஜூனம் பரிஹானி ஹோதி. அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞாபேந்தானம் பன ‘‘பவேணிஆக³தம்யேவ ராஜானோ கரோந்தீ’’தி மனுஸ்ஸா ஹட்ட²துட்டா² கஸிவாணிஜ்ஜாதி³கே கம்மந்தே ஸம்பாதே³ந்தி. பஞ்ஞத்தம் அஸமுச்சி²ந்த³ந்தானம் பவேணிஆக³தானி ஸுங்காதீ³னி க³ண்ஹந்தானம் கோஸோ வட்³ட⁴தி, ததோ ஹத்தி²அஸ்ஸப³லகாயஓரோதா⁴த³யோ யதா²னிப³த்³த⁴ம் வட்டம் லப⁴மானா தா²மப³லஸம்பன்னா யுத்³த⁴க்க²மா சேவ பாரிசரியக்க²மா ச ஹோந்தி. போராணே வஜ்ஜித⁴ம்மே ஸமாதா³ய வத்தந்தானம் மனுஸ்ஸா ந உஜ்ஜா²யந்தி. ‘‘ராஜானோ போராணபவேணியா கரோந்தி, அட்டகுலிகஸேனாபதிஉபராஜூஹி பரிக்கி²தம் ஸயம்பி பரிக்கி²பித்வா பவேணிபோத்த²கம் வாசாபேத்வா அனுச்ச²விகமேவ த³ண்ட³ம் பவத்தயந்தி, ஏதேஸம் தோ³ஸோ நத்தி², அம்ஹாகம்யேவ தோ³ஸோ’’தி அப்பமத்தா கம்மந்தே கரோந்தி. ஏவம் ராஜூனம் வுத்³தி⁴ ஹோதி.

ஸக்கரிஸ்ஸந்தீதி யம்கிஞ்சி தேஸம் ஸக்காரம் கரோந்தா ஸுந்த³ரமேவ கரிஸ்ஸந்தி. க³ரும் கரிஸ்ஸந்தீதி க³ருபா⁴வம் பச்சுபட்ட²பேத்வா கரிஸ்ஸந்தி. மானேஸ்ஸந்தீதி மனேன பியாயிஸ்ஸந்தி. பூஜேஸ்ஸந்தீதி பச்சயபூஜாய பூஜேஸ்ஸந்தி. ஸோதப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தீதி தி³வஸஸ்ஸ த்³வே தயோ வாரே உபட்டா²னம் க³ந்த்வா தேஸம் கத²ம் ஸோதப்³ப³ம் ஸத்³தா⁴தப்³ப³ம் மஞ்ஞிஸ்ஸந்தி. தத்த² யே ஏவம் மஹல்லகானம் ராஜூனம் ஸக்காராதீ³னி ந கரோந்தி, ஓவாத³த்தா²ய வா நேஸம் உபட்டா²னம் ந க³ச்ச²ந்தி, தே தேஹி விஸ்ஸட்டா² அனோவதி³யமானா கீளாபஸுதா ரஜ்ஜதோ பரிஹாயந்தி. யே பன ததா² படிபஜ்ஜந்தி, தேஸம் மஹல்லகராஜானோ ‘‘இத³ம் காதப்³ப³ம் இத³ம் ந காதப்³ப³’’ந்தி போராணபவேணிம் ஆசிக்க²ந்தி. ஸங்கா³மம் பத்வாபி ‘‘ஏவம் பவிஸிதப்³ப³ம், ஏவம் நிக்க²மிதப்³ப³’’ந்தி உபாயம் த³ஸ்ஸேந்தி. தே தேஹி ஓவதி³யமானா யதா²ஓவாத³ம் படிபஜ்ஜமானா ஸக்கோந்தி ரஜ்ஜபவேணிம் ஸந்தா⁴ரேதும். தேன வுத்தம் – ‘‘வுத்³தி⁴யேவ லிச்ச²வீ வஜ்ஜீனம் பாடிகங்கா²’’தி.

குலித்தி²யோதி குலக⁴ரணியோ. குலகுமாரியோதி அனிவித்³தா⁴ தாஸம் தீ⁴தரோ. ஓகஸ்ஸாதி வா பஸய்ஹாதி வா பஸய்ஹாகாரஸ்ஸேவேதம் நாமம். ஓகாஸாதிபி பட²ந்தி. தத்த² ஓகஸ்ஸாதி அவகஸித்வா ஆகட்³டி⁴த்வா. பஸய்ஹாதி அபி⁴ப⁴வித்வா அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வாதி அயம் வசனத்தோ². ஏவஞ்ஹி கரோந்தானம் விஜிதே மனுஸ்ஸா ‘‘அம்ஹாகம் கே³ஹே புத்தபா⁴தரோபி, கே²ளஸிங்கா⁴னிகாதீ³னி முகே²ன அபனேத்வா ஸம்வட்³டி⁴தா தீ⁴தரோபி இமே ப³லக்காரேன க³ஹேத்வா அத்தனோ க⁴ரே வாஸேந்தீ’’தி குபிதா பச்சந்தம் பவிஸித்வா சோரா வா சோரஸஹாயா வா ஹுத்வா ஜனபத³ம் ஹனந்தி. ஏவம் அகரோந்தானம் பன விஜிதே மனுஸ்ஸா அப்போஸ்ஸுக்கா ஸகானி கம்மானி கரோந்தா ராஜகோஸம் வட்³டே⁴ந்தி. ஏவமேத்த² வுத்³தி⁴ஹானியோ வேதி³தப்³பா³.

வஜ்ஜீனம் வஜ்ஜிசேதியானீதி வஜ்ஜிராஜூனம் வஜ்ஜிரட்டே² சித்தீகதட்டே²ன சேதியானீதி லத்³த⁴னாமானி யக்க²ட்டா²னானி. அப்³ப⁴ந்தரானீதி அந்தோனக³ரே டி²தானி. பா³ஹிரானீதி ப³ஹினக³ரே டி²தானி. தி³ன்னபுப்³ப³ம் கதபுப்³ப³ந்தி புப்³பே³ தி³ன்னஞ்ச கதஞ்ச. நோ பரிஹாபேஸ்ஸந்தீதி அஹாபேத்வா யதா²பவத்தமேவ கரிஸ்ஸந்தி. த⁴ம்மிகம் ப³லிம் பரிஹாபேந்தானஞ்ஹி தே³வதா ஆரக்க²ம் ஸுஸம்விஹிதம் ந கரோந்தி, அனுப்பன்னம் து³க்க²ம் உப்பாதே³தும் அஸக்கோந்தியோபி உப்பன்னம் காஸஸீஸரோகா³தி³ம் வட்³டே⁴ந்தி, ஸங்கா³மே பத்தே ஸஹாயா ந ஹோந்தி. அபரிஹாபேந்தானம் பன ஆரக்க²ம் ஸுஸம்விஹிதம் கரோந்தி, அனுப்பன்னம் ஸுக²ம் உப்பாதே³தும் அஸக்கோந்தியோபி உப்பன்னம் காஸஸீஸரோகா³தி³ம் ஹரந்தி, ஸங்கா³மஸீஸே ஸஹாயா ஹோந்தீதி. ஏவமேத்த² வுத்³தி⁴ஹானியோ வேதி³தப்³பா³.

த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தீதி ஏத்த² ரக்கா² ஏவ யதா² அனிச்சி²தம் நாக³ச்ச²தி, ஏவம் ஆவரணதோ ஆவரணம். யதா² இச்சி²தம் ந நஸ்ஸதி, ஏவம் கோ³பாயனதோ கு³த்தி. தத்த² ப³லகாயேன பரிவாரேத்வா ரக்க²னம் பப்³ப³ஜிதானம் த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தி நாம ந ஹோதி. யதா² பன விஹாரஸ்ஸ உபவனே ருக்கே² ந சி²ந்த³ந்தி, வாஜிகா வாஜம் ந கரோந்தி, போக்க²ரணீஸு மச்சே² ந க³ண்ஹந்தி, ஏவம் கரணம் த⁴ம்மிகா ரக்கா²வரணகு³த்தி நாம. கிந்தீதி கேன நு கோ² காரணேன.

தத்த² யே அனாக³தானம் அரஹந்தானம் ஆக³மனம் ந இச்ச²ந்தி, தே அஸ்ஸத்³தா⁴ ஹோந்தி அப்பஸன்னா. பப்³ப³ஜிதே ஸம்பத்தே பச்சுக்³க³மனம் ந கரோந்தி, க³ந்த்வா ந பஸ்ஸந்தி, படிஸந்தா²ரம் ந கரோந்தி, பஞ்ஹம் ந புச்ச²ந்தி, த⁴ம்மம் ந ஸுணந்தி, தா³னம் ந தே³ந்தி, அனுமோத³னம் ந ஸுணந்தி, நிவாஸனட்டா²னம் ந ஸம்வித³ஹந்தி. அத² நேஸம் அவண்ணோ உக்³க³ச்ச²தி ‘‘அஸுகோ நாம ராஜா அஸ்ஸத்³தோ⁴ அப்பஸன்னோ, பப்³ப³ஜிதே ஸம்பத்தே பச்சுக்³க³மனம் ந கரோதி…பே… நிவாஸனட்டா²னம் ந ஸம்வித³ஹதீ’’தி. தம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜிதா தஸ்ஸ நக³ரத்³வாரேன க³ச்ச²ந்தாபி நக³ரம் ந பவிஸந்தி. ஏவம் அனாக³தானம் அரஹந்தானம் அனாக³மனமேவ ஹோதி. ஆக³தானம் பன பா²ஸுவிஹாரே அஸதி யேபி அஜானித்வா ஆக³தா, தே ‘‘வஸிஸ்ஸாமாதி தாவ சிந்தேத்வா ஆக³தம்ஹா, இமேஸம் பன ராஜூனம் இமினா நீஹாரேன கே வஸிஸ்ஸந்தீ’’தி நிக்க²மித்வா க³ச்ச²ந்தி. ஏவம் அனாக³தேஸு அனாக³ச்ச²ந்தேஸு ஆக³தேஸு து³க்க²ம் விஹரந்தேஸு ஸோ தோ³ஸோ பப்³ப³ஜிதானம் அனாவாஸோ ஹோதி. ததோ தே³வதாரக்கா² ந ஹோதி, தே³வதாரக்கா²ய அஸதி அமனுஸ்ஸா ஓகாஸம் லப⁴ந்தி, அமனுஸ்ஸா உஸ்ஸன்னா அனுப்பன்னம் ப்³யாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தி. ஸீலவந்தானம் த³ஸ்ஸனபஞ்ஹபுச்ச²னாதி³வத்து²கஸ்ஸ புஞ்ஞஸ்ஸ அனாக³மோ ஹோதி. விபரியாயேன யதா²வுத்தகண்ஹபக்க²விபரீதஸ்ஸ ஸுக்கபக்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வோ ஹோதீதி ஏவமேத்த² வுத்³தி⁴ஹானியோ வேதி³தப்³பா³.

2. வஸ்ஸகாரஸுத்தவண்ணனா

22. து³தியே அபி⁴யாதுகாமோதி அபி⁴ப⁴வனத்தா²ய யாதுகாமோ. வஜ்ஜீதி வஜ்ஜிராஜானோ. ஏவம்மஹித்³தி⁴கேதி ஏவம் மஹதியா ராஜித்³தி⁴யா ஸமன்னாக³தே. ஏதேன நேஸம் ஸமக்³க³பா⁴வம் கதே²தி. ஏவம்மஹானுபா⁴வேதி ஏவம் மஹந்தேன ராஜானுபா⁴வேன ஸமன்னாக³தே. ஏதேன நேஸம் ஹத்தி²ஸிப்பாதீ³ஸு கதஸிக்க²தம் கதே²தி, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘ஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா, ஸுஸிக்கி²தா வதிமே லிச்ச²விகுமாரகா, யத்ர ஹி நாம ஸுகு²மேன தாளச்சி²க்³க³ளேன அஸனம் அதிபாதயிஸ்ஸந்தி போங்கா²னுபோங்க²ம் அவிராதி⁴த’’ந்தி (ஸம். நி. 5.1115). உச்சே²ச்சா²மீதி உச்சி²ந்தி³ஸ்ஸாமி. வினாஸேஸ்ஸாமீதி அத³ஸ்ஸனம் நயிஸ்ஸாமி. அனயப்³யஸனந்தி அவட்³டி⁴ஞ்சேவ, ஞாதிப்³யஸனஞ்ச. ஆபாதே³ஸ்ஸாமீதி பாபயிஸ்ஸாமி.

இதி கிர ஸோ டா²னனிஸஜ்ஜாதீ³ஸு இமம் யுத்³த⁴கத²மேவ கதே²தி, ‘‘க³மனஸஜ்ஜா ஹோதா²’’தி ச ப³லகாயம் ஆணாபேதி. கஸ்மா? க³ங்கா³ய கிர ஏகம் பட்டனகா³மம் நிஸ்ஸாய அத்³த⁴யோஜனம் அஜாதஸத்துனோ விஜிதம், அத்³த⁴யோஜனம் லிச்ச²வீனம். தத்ர பப்³ப³தபாத³தோ மஹக்³க⁴ப⁴ண்ட³ம் ஓதரதி. தம் ஸுத்வா ‘‘அஜ்ஜ யாமி, ஸ்வே யாமீ’’தி அஜாதஸத்துனோ ஸம்வித³ஹந்தஸ்ஸேவ லிச்ச²வினோ ஸமக்³கா³ ஸம்மோத³மானா புரேதரம் ஆக³ந்த்வா ஸப்³ப³ம் க³ண்ஹந்தி. அஜாதஸத்து பச்சா² ஆக³ந்த்வா தம் பவத்திம் ஞத்வா குஜ்ஜி²த்வா க³ச்ச²தி. தே புனஸம்வச்ச²ரேபி ததே²வ கரோந்தி. அத² ஸோ ப³லவாகா⁴தஜாதோ, ததா³ ஏவமகாஸி.

ததோ சிந்தேஸி – ‘‘க³ணேன ஸத்³தி⁴ம் யுத்³த⁴ம் நாம பா⁴ரியம், ஏகோபி மோக⁴ப்பஹாரோ நாம நத்தி². ஏகேன கோ² பன பண்டி³தேன ஸத்³தி⁴ம் மந்தேத்வா கரோந்தோ நிரபராதோ⁴ ஹோதி, பண்டி³தோ ச ஸத்தா²ரா ஸதி³ஸோ நத்தி², ஸத்தா² ச அவிதூ³ரே து⁴ரவிஹாரே வஸதி, ஹந்தா³ஹம் பேஸேத்வா புச்சா²மி. ஸசே மே க³தேன கோசி அத்தோ² ப⁴விஸ்ஸதி, ஸத்தா² துண்ஹீ ப⁴விஸ்ஸதி. அனத்தே² பன ஸதி ‘கிம் ரஞ்ஞோ தத்த² க³தேனா’தி வக்க²தீ’’தி. ஸோ வஸ்ஸகாரம் ப்³ராஹ்மணம் பேஸேஸி. ப்³ராஹ்மணோ க³ந்த்வா ப⁴க³வதோ தமத்த²ம் ஆரோசேஸி. தேன வுத்தம் – அத² கோ² ராஜா…பே… ஆபாதே³ஸ்ஸாமி வஜ்ஜீதி.

ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜயமானோதி தே²ரோ வத்தஸீஸே ட²த்வா ப⁴க³வந்தம் பீ³ஜதி, ப⁴க³வதோ பன ஸீதம் வா உண்ஹம் வா நத்தி². ப⁴க³வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா தேன ஸத்³தி⁴ம் அமந்தேத்வா தே²ரேன ஸத்³தி⁴ம் மந்தேதுகாமோ கிந்தி தே, ஆனந்த³, ஸுதந்திஆதி³மாஹ. தம் வுத்தத்த²மேவ.

ஏகமிதா³ஹந்தி இத³ம் ப⁴க³வா புப்³பே³ வஜ்ஜீனம் இமஸ்ஸ வஜ்ஜிஸத்தகஸ்ஸ தே³ஸிதபா⁴வப்பகாஸனத்த²ம் ஆஹ. அகரணீயாதி அகத்தப்³பா³, அக்³க³ஹேதப்³பா³தி அத்தோ². யதி³த³ந்தி நிபாதமத்தம். யுத்³த⁴ஸ்ஸாதி கரணத்தே² ஸாமிவசனம், அபி⁴முக²ம் யுத்³தே⁴ன க³ஹேதும் ந ஸக்காதி அத்தோ². அஞ்ஞத்ர உபலாபனாயாதி ட²பேத்வா உபலாபனம். உபலாபனா நாம ‘‘அலம் விவாதே³ன, இதா³னி ஸமக்³கா³ ஹோமா’’தி ஹத்தி²அஸ்ஸரத²ஹிரஞ்ஞஸுவண்ணாதீ³னி பேஸேத்வா ஸங்க³ஹகரணம், ஏவஞ்ஹி ஸங்க³ஹம் கத்வா கேவலம் விஸ்ஸாஸேன ஸக்கா க³ண்ஹிதுந்தி அத்தோ². அஞ்ஞத்ர மிது²பே⁴தா³தி ட²பேத்வா மிது²பே⁴த³ம். இமினா ‘‘அஞ்ஞமஞ்ஞபே⁴த³ம் கத்வாபி ஸக்கா ஏதே க³ஹேது’’ந்தி த³ஸ்ஸேதி. இத³ம் ப்³ராஹ்மணோ ப⁴க³வதோ கதா²ய நயம் லபி⁴த்வா ஆஹ. கிம் பன ப⁴க³வா ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ இமாய கதா²ய நயலாப⁴ம் ஜானாதீதி? ஆம ஜானாதி. ஜானந்தோ கஸ்மா கதே²ஸி? அனுகம்பாய. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘மயா அகதி²தேபி கதிபாஹேன க³ந்த்வா ஸப்³பே³ க³ண்ஹிஸ்ஸதி, கதி²தே பன ஸமக்³கே³ பி⁴ந்த³ந்தோ தீஹி ஸம்வச்ச²ரேஹி க³ண்ஹிஸ்ஸதி. ஏத்தகம்பி ஜீவிதமேவ வரம். ஏத்தகஞ்ஹி ஜீவந்தா அத்தனோ பதிட்டா²பூ⁴தம் புஞ்ஞம் கரிஸ்ஸந்தீ’’தி. அபி⁴னந்தி³த்வாதி சித்தேன நந்தி³த்வா. அனுமோதி³த்வாதி ‘‘யாவ ஸுபா⁴ஸிதமித³ம் போ⁴தா கோ³தமேனா’’தி வாசாய அனுமோதி³த்வா. பக்காமீதி ரஞ்ஞோ ஸந்திகம் க³தோ. ராஜாபி தமேவ பேஸேத்வா ஸப்³பே³ பி⁴ந்தி³த்வா க³ந்த்வா அனயப்³யஸனம் பாபேஸி.

3. பட²மஸத்தகஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபாதாதி இத³ம் வஜ்ஜிஸத்தகே வுத்தஸதி³ஸமேவ. இதா⁴பி ச அபி⁴ண்ஹம் அஸன்னிபதந்தா தி³ஸாஸு ஆக³தஸாஸனம் ந ஸுணந்தி, ததோ ‘‘அஸுகவிஹாரஸீமா ஆகுலா, உபோஸத²ப்பவாரணா டி²தா, அஸுகஸ்மிம் டா²னே பி⁴க்கூ² வேஜ்ஜகம்மதூ³தகம்மாதீ³னி கரோந்தி, விஞ்ஞத்திப³ஹுலா ப²லபுப்ப²தா³னாதீ³ஹி ஜீவிகம் கப்பேந்தீ’’திஆதீ³னி ந ஜானந்தி. பாபபி⁴க்கூ²பி ‘‘பமத்தோ ஸங்கோ⁴’’தி ஞத்வா ராஸிபூ⁴தா ஸாஸனம் ஓஸக்காபேந்தி. அபி⁴ண்ஹம் ஸன்னிபதந்தா பன தம் பவத்திம் ஸுணந்தி, ததோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் பேஸேத்வா ஸீமம் உஜும் காரேந்தி, உபோஸத²ப்பவாரணாயோ பவத்தாபேந்தி, மிச்சா²ஜீவானம் உஸ்ஸன்னட்டா²னே அரியவம்ஸிகே பேஸேத்வா அரியவம்ஸம் கதா²பேந்தி, பாபபி⁴க்கூ²னம் வினயத⁴ரேஹி நிக்³க³ஹம் காராபேந்தி. பாபபி⁴க்கூ²பி ‘‘அப்பமத்தோ ஸங்கோ⁴, ந ஸக்கா அம்ஹேஹி வக்³க³ப³ந்த⁴னேன விசரிது’’ந்தி பி⁴ஜ்ஜித்வா பலாயந்தி. ஏவமேத்த² வுத்³தி⁴ஹானியோ வேதி³தப்³பா³.

ஸமக்³கா³திஆதீ³ஸு சேதியபடிஜக்³க³னத்த²ம் வா போ³தி⁴க⁴ரஉபோஸதா²கா³ரச்சா²த³னத்த²ம் வா கதிகவத்தம் வா ட²பேதுகாமதாய ‘‘ஸங்கோ⁴ ஸன்னிபததூ’’தி பே⁴ரியா வா க⁴ண்டியா வா ஆகோடிதமத்தாய ‘‘மய்ஹம் சீவரகம்மம் அத்தி², மய்ஹம் பத்தோ பசிதப்³போ³, மய்ஹம் நவகம்மம் அத்தீ²’’தி விக்கே²பம் கரோந்தா ந ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி நாம. ஸப்³ப³ம் பன தம் கம்மம் ட²பேத்வா ‘‘அஹம் புரிமதரம், அஹம் புரிமதர’’ந்தி ஏகப்பஹாரேனேவ ஸன்னிபதந்தா ஸமக்³கா³ ஸன்னிபதந்தி நாம. ஸன்னிபதிதா பன சிந்தேத்வா மந்தேத்வா கத்தப்³ப³ம் கத்வா ஏகதோவ அவுட்ட²ஹந்தா ந ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம. ஏவம் வுட்டி²தேஸு ஹி யே பட²மம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் ஏவம் ஹோதி ‘‘அம்ஹேஹி பா³ஹிரகதா²வ ஸுதா, இதா³னி வினிச்ச²யகதா² ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. ஏகப்பஹாரேனேவ வுட்ட²ஹந்தா ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம. அபிச ‘‘அஸுகட்டா²னே விஹாரஸீமா ஆகுலா, உபோஸத²ப்பவாரணா டி²தா, அஸுகட்டா²னே வேஜ்ஜகம்மாதி³காரகா பாபபி⁴க்கூ² உஸ்ஸன்னா’’தி ஸுத்வா ‘‘கோ க³ந்த்வா தேஸம் நிக்³க³ஹம் கரிஸ்ஸதீ’’தி வுத்தே ‘‘அஹம் பட²மம், அஹம் பட²ம’’ந்தி வத்வா க³ச்ச²ந்தாபி ஸமக்³கா³ வுட்ட²ஹந்தி நாம.

ஆக³ந்துகம் பன தி³ஸ்வா ‘‘இமம் பரிவேணம் யாஹி, ஏதம் பரிவேணம் யாஹி, அயம் கோ’’தி அவத்வா ஸப்³பே³ வத்தம் கரோந்தாபி, ஜிண்ணபத்தசீவரகம் தி³ஸ்வா தஸ்ஸ பி⁴க்கா²சாரவத்தேன பத்தசீவரம் பரியேஸந்தாபி, கி³லானஸ்ஸ கி³லானபே⁴ஸஜ்ஜம் பரியேஸமானாபி, கி³லானமேவ அனாத²ம் ‘‘அஸுகபரிவேணம் யாஹீ’’தி அவத்வா அத்தனோ அத்தனோ பரிவேணே படிஜக்³க³ந்தாபி, ஏகோ ஓலீயமானகோ க³ந்தோ² ஹோதி, பஞ்ஞவந்தம் பி⁴க்கு²ம் ஸங்க³ண்ஹித்வா தேன தம் க³ந்த²ம் உக்கி²பாபேந்தாபி ஸமக்³கா³ ஸங்க⁴கரணீயானி கரோந்தி நாம.

அப்பஞ்ஞத்தந்திஆதீ³ஸு நவம் அத⁴ம்மிகம் கதிகவத்தம் வா ஸிக்கா²பத³ம் வா க³ண்ஹந்தா அப்பஞ்ஞத்தம் பஞ்ஞாபேந்தி நாம புராணஸந்த²தவத்து²ஸ்மிம் ஸாவத்தி²யம் பி⁴க்கூ² விய. உத்³த⁴ம்மம் உப்³பி³னயம் ஸாஸனம் தீ³பேந்தா பஞ்ஞத்தம் ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி நாம, வஸ்ஸஸதபரினிப்³பு³தே ப⁴க³வதி வேஸாலிகா வஜ்ஜிபுத்தகா விய. கு²த்³தா³னுகு²த்³த³கா பன ஆபத்தியோ ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கமந்தா யதா²பஞ்ஞத்தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸமாதா³ய ந வத்தந்தி நாம அஸ்ஸஜிபுனப்³ப³ஸுகா விய. ததா² அகரோந்தா பன அபஞ்ஞத்தம் ந பஞ்ஞாபேந்தி, பஞ்ஞத்தம் ந ஸமுச்சி²ந்த³ந்தி, யதா²பஞ்ஞத்தேஸு ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸமாதா³ய வத்தந்தி நாம ஆயஸ்மா உபஸேனோ விய, ஆயஸ்மா யஸோ காகண்ட³கபுத்தோ விய, ஆயஸ்மா மஹாகஸ்ஸபோ விய ச. வுத்³தி⁴யேவாதி ஸீலாதி³கு³ணேஹி வுத்³தி⁴யேவ, நோ பரிஹானி.

தே²ராதி தி²ரபா⁴வப்பத்தா தே²ரகாரகேஹி கு³ணேஹி ஸமன்னாக³தா. ப³ஹூ ரத்தியோ ஜானந்தீதி ரத்தஞ்ஞூ. சிரம் பப்³ப³ஜிதானம் ஏதேஸந்தி சிரபப்³ப³ஜிதா. ஸங்க⁴ஸ்ஸ பிதிட்டா²னே டி²தாதி ஸங்க⁴பிதரோ. பிதிட்டா²னே டி²தத்தா ஸங்க⁴ம் பரிணேந்தி, புப்³ப³ங்க³மா ஹுத்வா தீஸு ஸிக்கா²ஸு பவத்தேந்தீதி ஸங்க⁴பரிணாயகா.

யே தேஸம் ஸக்காராதீ³னி ந கரோந்தி, ஓவாத³த்தா²ய த்³வே தயோ வாரே உபட்டா²னம் ந க³ச்ச²ந்தி, தேபி தேஸம் ஓவாத³ம் ந தே³ந்தி, பவேணிகத²ம் ந கதே²ந்தி, ஸாரபூ⁴தம் த⁴ம்மபரியாயம் ந ஸிக்கா²பேந்தி. தே தேஹி விஸ்ஸட்டா² ஸீலாதீ³ஹி த⁴ம்மக்க²ந்தே⁴ஹி ஸத்தஹி ச அரியத⁴னேஹீதி ஏவமாதீ³ஹி கு³ணேஹி பரிஹாயந்தி. யே பன தேஸம் ஸக்காராதீ³னி கரோந்தி, உபட்டா²னம் க³ச்ச²ந்தி, தேஸம் தே ‘‘ஏவம் தே அபி⁴க்கமிதப்³ப³’’ந்திஆதி³கம் ஓவாத³ம் தே³ந்தி, பவேணிகத²ம் கதே²ந்தி, ஸாரபூ⁴தம் த⁴ம்மபரியாயம் ஸிக்கா²பேந்தி, தேரஸஹி து⁴தங்கே³ஹி த³ஸஹி கதா²வத்தூ²ஹி அனுஸாஸந்தி. தே தேஸம் ஓவாதே³ ட²த்வா ஸீலாதீ³ஹி கு³ணேஹி வட்³ட⁴மானா ஸாமஞ்ஞத்த²ம் அனுபாபுணந்தி. ஏவமேத்த² ஹானிவுத்³தி⁴யோ த³ட்ட²ப்³பா³.

புனப்³ப⁴வோ ஸீலமஸ்ஸாதி போனோப்³ப⁴விகா, புனப்³ப⁴வதா³யிகாதி அத்தோ², தஸ்ஸா போனோப்³ப⁴விகாய. ந வஸம் க³ச்சி²ஸ்ஸந்தீதி ஏத்த² யே சதுன்னம் பச்சயானம் காரணா உபட்டா²கானம் பதா³னுபதி³கா ஹுத்வா கா³மதோ கா³மம் விசரந்தி, தே தஸ்ஸா வஸம் க³ச்ச²ந்தி நாம. இதரே ந க³ச்ச²ந்தி. தத்த² ஹானிவுத்³தி⁴யோ பாகடாயேவ.

ஆரஞ்ஞகேஸூதி பஞ்சத⁴னுஸதிகபச்சி²மேஸு. ஸாபேக்கா²தி ஸாலயா. கா³மந்தஸேனாஸனேஸு ஹி ஜா²னம் அப்பேத்வாபி ததோ வுட்டி²தமத்தோவ இத்தி²புரிஸதா³ரகதா³ரிகாதி³ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, யேனஸ்ஸ அதி⁴க³தவிஸேஸோபி ஹாயதியேவ. அரஞ்ஞஸேனாஸனே நித்³தா³யித்வாபி பபு³த்³த⁴மத்தோ ஸீஹப்³யக்³க⁴மோராதீ³னம் ஸத்³த³ம் ஸுணாதி, யேன அரஞ்ஞே பீதிம் படிலபி⁴த்வா தமேவ ஸம்மஸந்தோ அக்³க³ப²லே பதிட்டா²தி. இதி ப⁴க³வா கா³மந்தஸேனாஸனே ஜா²னம் அப்பேத்வா நிஸின்னபி⁴க்கு²தோ அரஞ்ஞே நித்³தா³யமானமேவ பஸம்ஸதி. தஸ்மா தமேவ அத்த²வஸம் படிச்ச ‘‘ஆரஞ்ஞகேஸு ஸேனாஸனேஸு ஸாபேக்கா² ப⁴விஸ்ஸந்தீ’’தி ஆஹ.

பச்சத்தஞ்ஞேவ ஸதிம் உபட்டா²பேஸ்ஸந்தீதி அத்தனாவ அத்தனோ அப்³ப⁴ந்தரே ஸதிம் உபட்ட²பேஸ்ஸந்தி. பேஸலாதி பியஸீலா. இதா⁴பி ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஆக³மனம் அனிச்ச²ந்தா நேவாஸிகா அஸ்ஸத்³தா⁴ ஹோந்தி அப்பஸன்னா, விஹாரம் ஸம்பத்தபி⁴க்கூ²னம் பச்சுக்³க³மன-பத்தசீவரபடிக்³க³ஹண-ஆஸனபஞ்ஞாபனதாலவண்டக்³க³ஹணாதீ³னி ந கரோந்தி. அத² நேஸம் அவண்ணோ உக்³க³ச்ச²தி ‘‘அஸுகவிஹாரவாஸினோ பி⁴க்கூ² அஸ்ஸத்³தா⁴ அப்பஸன்னா விஹாரம் பவிட்டா²னம் வத்தப்படிவத்தம்பி ந கரோந்தீ’’தி. தம் ஸுத்வா பப்³ப³ஜிதா விஹாரத்³வாரேன க³ச்ச²ந்தாபி விஹாரம் ந பவிஸந்தி. ஏவம் அனாக³தானம் அனாக³மனமேவ ஹோதி. ஆக³தானம் பன பா²ஸுவிஹாரே அஸதி யேபி அஜானித்வா ஆக³தா, தே ‘‘வஸிஸ்ஸாமாதி தாவசிந்தேத்வா ஆக³தம்ஹா, இமேஸம் பன நேவாஸிகானம் இமினா நீஹாரேன கோ வஸிஸ்ஸதீ’’தி நிக்க²மித்வா க³ச்ச²ந்தி. ஏவம் ஸோ விஹாரோ அஞ்ஞேஸம் பி⁴க்கூ²னம் அனாவாஸோவ ஹோதி. ததோ நேவாஸிகா ஸீலவந்தானம் த³ஸ்ஸனம் அலப⁴ந்தா கங்கா²வினோத³கம் வா ஆசாரஸிக்கா²பகம் வா மது⁴ரத⁴ம்மஸவனம் வா ந லப⁴ந்தி. தேஸம் நேவ அக்³க³ஹிதத⁴ம்மக்³க³ஹணம் ந க³ஹிதஸஜ்ஜா²யகரணம் ஹோதி. இதி நேஸம் ஹானியேவ ஹோதி, ந வுத்³தி⁴.

யே பன ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் ஆக³மனம் இச்ச²ந்தி, தே ஸத்³தா⁴ ஹோந்தி பஸன்னா, ஆக³தானம் ஸப்³ரஹ்மசாரீனம் பச்சுக்³க³மனாதீ³னி கத்வா ஸேனாஸனம் பஞ்ஞபேத்வா தே³ந்தி, தே க³ஹேத்வா பி⁴க்கா²சாரம் பவிஸந்தி, கங்க²ம் வினோதே³ந்தி, மது⁴ரத⁴ம்மஸ்ஸவனம் லப⁴ந்தி. அத² நேஸம் கித்திஸத்³தோ³ உக்³க³ச்ச²தி ‘‘அஸுகவிஹாரே பி⁴க்கூ² ஏவம் ஸத்³தா⁴ பஸன்னா வத்தஸம்பன்னா ஸங்கா³ஹகா’’தி. தம் ஸுத்வா பி⁴க்கூ² தூ³ரதோபி ஆக³ச்ச²ந்தி. தேஸம் நேவாஸிகா வத்தம் கரோந்தி, ஸமீபம் க³ந்த்வா வுட்³ட⁴தரம் ஆக³ந்துகம் வந்தி³த்வா நிஸீத³ந்தி, நவகதரஸ்ஸ ஸந்திகே ஆஸனம் க³ஹேத்வா நிஸீதி³த்வா ‘‘இமஸ்மிம் விஹாரே வஸிஸ்ஸத², க³மிஸ்ஸதா²’’தி புச்ச²ந்தி. ‘‘க³மிஸ்ஸாமா’’தி வுத்தே ‘‘ஸப்பாயம் ஸேனாஸனம், ஸுலபா⁴ பி⁴க்கா²’’திஆதீ³னி வத்வா க³ந்தும் ந தே³ந்தி. வினயத⁴ரோ சே ஹோதி, தஸ்ஸ ஸந்திகே வினயம் ஸஜ்ஜா²யந்தி. ஸுத்தந்தாதி³த⁴ரோ சே, தஸ்ஸ ஸந்திகே தம் தம் த⁴ம்மம் ஸஜ்ஜா²யந்தி. தே ஆக³ந்துகதே²ரானம் ஓவாதே³ ட²த்வா ஸஹ படிஸம்பி⁴தா³ஹி அரஹத்தம் பாபுணந்தி. ஆக³ந்துகா ‘‘ஏகம் த்³வே தி³வஸானி வஸிஸ்ஸாமாதி ஆக³தம்ஹா, இமேஸம் பன ஸுக²ஸம்வாஸதாய த³ஸ த்³வாத³ஸ வஸ்ஸானி வஸிம்ஹா’’தி வத்தாரோ ஹோந்தி. ஏவமேத்த² ஹானிவுத்³தி⁴யோ வேதி³தப்³பா³.

4. து³தியஸத்தகஸுத்தவண்ணனா

24. சதுத்தே² ந கம்மாராமாதி யே தி³வஸம் சீவரகம்ம-காயப³ந்த⁴னபரிஸ்ஸாவன-த⁴ம்மகரண-ஸம்மஜ்ஜனி-பாத³கட²லிகாதீ³னேவ கரோந்தி, தே ஸந்தா⁴யேஸ படிக்கே²போ. யோ பன தேஸம் கரணவேலாய ஏவம் ஏதானி கரோதி, உத்³தே³ஸவேலாய உத்³தே³ஸம் க³ண்ஹாதி, ஸஜ்ஜா²யவேலாய ஸஜ்ஜா²யதி, சேதியங்க³ணவத்தவேலாய சேதியங்க³ணவத்தம் கரோதி, மனஸிகாரவேலாய மனஸிகாரம் கரோதி, ந ஸோ கம்மாராமோ நாம.

யோ இத்தி²வண்ணபுரிஸவண்ணாதி³வஸேன ஆலாபஸல்லாபம் கரோந்தோயேவ ரத்திந்தி³வம் வீதினாமேதி, ஏவரூபே ப⁴ஸ்ஸே பரியந்தகாரீ ந ஹோதி, அயம் ப⁴ஸ்ஸாராமோ நாம. யோ பன ரத்திந்தி³வம் த⁴ம்மம் கதே²தி, பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, அயம் அப்பப⁴ஸ்ஸோவ ப⁴ஸ்ஸே பரியந்தகாரீயேவ. கஸ்மா? ‘‘ஸன்னிபதிதானம் வோ, பி⁴க்க²வே, த்³வயம் கரணீயம் த⁴ம்மீ வா கதா² அரியோ வா துண்ஹீபா⁴வோ’’தி (ம. நி. 1.273) வுத்தத்தா.

யோ டி²தோபி க³ச்ச²ந்தோபி நிஸின்னோபி தி²னமித்³தா⁴பி⁴பூ⁴தோ நித்³தா³யதியேவ, அயம் நித்³தா³ராமோ நாம. யஸ்ஸ பன கரஜகாயகே³லஞ்ஞேன சித்தம் ப⁴வங்க³ம் ஓதரதி, நாயம் நித்³தா³ராமோ. தேனேவாஹ – ‘‘அபி⁴ஜானாமஹம், அக்³கி³வேஸ்ஸன, கி³ம்ஹானம் பச்சி²மே மாஸே பச்சா²ப⁴த்தம் பிண்ட³பாதப்படிக்கந்தோ சதுக்³கு³ணம் ஸங்கா⁴டிம் பஞ்ஞபேத்வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன ஸதோ ஸம்பஜானோ நித்³த³ம் ஓக்கமிதா’’தி (ம. நி. 1.387).

யோ ‘‘ஏகஸ்ஸ து³தியோ, த்³வின்னம் ததியோ, திண்ணம் சதுத்தோ²’’தி ஏவம் ஸம்ஸட்டோ²வ விஹரதி, ஏககோ அஸ்ஸாத³ம் ந லப⁴தி, அயம் ஸங்க³ணிகாராமோ. யோ பன சதூஸு இரியாபதே²ஸு ஏககோவ அஸ்ஸாத³ம் லப⁴தி, நாயம் ஸங்க³ணிகாராமோ.

அஸந்தஸம்பா⁴வனிச்சா²ய ஸமன்னாக³தா து³ஸ்ஸீலா பாபிச்சா² நாம. யேஸம் பாபகா மித்தா சதூஸு இரியாபதே²ஸு ஸஹ அயனதோ பாபஸஹாயா, யே ச தன்னின்னதப்போணதப்பப்³பா⁴ரதாய பாபேஸு ஸம்பவங்கா, தே பாபமித்தா பாபஸஹாயா பாபஸம்பவங்கா நாம.

ஓரமத்தகேனாதி அவரமத்தகேன அப்பமத்தகேன. அந்தராதி அரஹத்தம் அப்பத்வாவ ஏத்த²ந்தரே. வோஸானந்தி பரினிட்டி²தபா⁴வம் ‘‘அலமேத்தாவதா’’தி ஓஸக்கனம். இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யாவ ஸீலபாரிஸுத்³தி⁴ஜ்ஜா²னவிபஸ்ஸனா ஸோதாபன்னபா⁴வாதீ³னம் அஞ்ஞதரமத்தகேன வோஸானம் நாபஜ்ஜிஸ்ஸந்தி, தாவ வுத்³தி⁴யேவ பி⁴க்கூ²னம் பாடிகங்கா², நோ பரிஹானீதி.

7. ஸஞ்ஞாஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே அனிச்சஸஞ்ஞாத³யோ அனிச்சானுபஸ்ஸனாதீ³ஹி ஸஹக³தஸஞ்ஞா.

8. பட²மபரிஹானிஸுத்தவண்ணனா

28. அட்ட²மே உப்பன்னானம் ஸங்க⁴கிச்சானம் நித்த²ரணேன பா⁴ரம் வஹந்தீதி பா⁴ரவாஹினோ. தே தேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸந்தீதி தே தே²ரா தேன அத்தனோ தே²ரபா⁴வானுரூபேன கிச்சேன பஞ்ஞாயிஸ்ஸந்தி. தேஸு யோக³ம் ஆபஜ்ஜதீதி பயோக³ம் ஆபஜ்ஜதி, ஸயம் தானி கிச்சானி காதும் ஆரப⁴தீதி.

9. து³தியபரிஹானிஸுத்தவண்ணனா

29. நவமே பி⁴க்கு²த³ஸ்ஸனம் ஹாபேதீதி பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்தா²ய க³மனம் ஹாபேதி. அதி⁴ஸீலேதி பஞ்சஸீலத³ஸஸீலஸங்கா²தே உத்தமஸீலே. இதோ ப³ஹித்³தா⁴தி இமம்ஹா ஸாஸனா ப³ஹித்³தா⁴. த³க்கி²ணேய்யம் க³வேஸதீதி தே³ய்யத⁴ம்மபடிக்³கா³ஹகே பரியேஸதி. தத்த² ச புப்³ப³காரம் கரோதீதி தேஸம் பா³ஹிரானம் தித்தி²யானம் த³த்வா பச்சா² பி⁴க்கூ²னம் தே³தி. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

வஜ்ஜிஸத்தகவக்³கோ³ ததியோ.

4. தே³வதாவக்³கோ³

5. பட²மமித்தஸுத்தவண்ணனா

36. சதுத்த²ஸ்ஸ பஞ்சமே து³த்³த³த³ந்தி து³ப்பரிச்சஜம் மஹாரஹம் ப⁴ண்ட³கம். து³க்கரம் கரோதீதி காதும் அஸுகரம் கம்மம் கரோதி. து³க்க²மம் க²மதீதி ஸஹாயஸ்ஸ அத்தா²ய து³ரதி⁴வாஸம் அதி⁴வாஸேதி. கு³ய்ஹமஸ்ஸ ஆவிகரோதீதி அத்தனோ கு³ய்ஹம் தஸ்ஸ ஆவிகரோதி. கு³ய்ஹமஸ்ஸ பரிகு³ஹதீதி தஸ்ஸ கு³ய்ஹம் அஞ்ஞேஸம் நாசிக்க²தி. கீ²ணேன நாதிமஞ்ஞதீதி தஸ்ஸ போ⁴கே³ கீ²ணே தேன க²யேன தம் நாதிமஞ்ஞதி, தஸ்மிம் ஓமானம் அத்தனி ச அதிமானம் ந கரோதி.

6. து³தியமித்தஸுத்தவண்ணனா

37. ச²ட்டே² வத்தாதி வசனகுஸலோ. வசனக்க²மோதி வசனம் க²மதி, தி³ன்னம் ஓவாத³ம் கரோதி. க³ம்பீ⁴ரந்தி கு³ய்ஹம் ரஹஸ்ஸம் ஜா²னனிஸ்ஸிதம் விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லனிப்³பா³னனிஸ்ஸிதம்.

7. பட²மபடிஸம்பி⁴தா³ஸுத்தவண்ணனா

38. ஸத்தமே இத³ம் மே சேதஸோ லீனத்தந்தி உப்பன்னே சேதஸோ லீனத்தே ‘‘இத³ம் மே சேதஸோ லீனத்த’’ந்தி யதா²ஸபா⁴வதோ ஜானாதி. அஜ்ஜ²த்தம் ஸம்கி²த்தம் நாம தி²னமித்³தா⁴னுக³தம். ப³ஹித்³தா⁴ விக்கி²த்தம் நாம பஞ்சஸு காமகு³ணேஸு விக்கி²த்தம். வேத³னாதிஆதீ³னி பபஞ்சமூலவஸேன க³ஹிதானி. வேத³னா ஹி தண்ஹாய மூலம் ஸுக²வஸேன தண்ஹுப்பத்திதோ, ஸஞ்ஞா தி³ட்டி²யா மூலம் அவிபூ⁴தாரம்மணே தி³ட்டி²உப்பத்திதோ, விதக்கோ மானஸ்ஸ மூலம் விதக்கவஸேன அஸ்மீதி மானுப்பத்திதோ. ஸப்பாயாஸப்பாயேஸூதி உபகாரானுபகாரேஸு. நிமித்தந்தி காரணம். ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

தே³வதாவக்³கோ³ சதுத்தோ².

5. மஹாயஞ்ஞவக்³கோ³

1-2. ஸத்தவிஞ்ஞாணட்டி²திஸுத்தாதி³வண்ணனா

44-45. பஞ்சமஸ்ஸ பட²மே விஞ்ஞாணட்டி²தியோதி படிஸந்தி⁴விஞ்ஞாணஸ்ஸ டா²னானி. ஸேய்யதா²பீதி நித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ, யதா² மனுஸ்ஸாதி அத்தோ². அபரிமாணேஸு ஹி சக்கவாளேஸு அபரிமாணானம் மனுஸ்ஸானம் வண்ணஸண்டா²னாதி³வஸேன த்³வேபி ஏகஸதி³ஸா நத்தி². யேபி ஹி கத்த²சி யமகபா⁴தரோ வண்ணேன வா ஸண்டா²னேன வா ஸதி³ஸா ஹோந்தி, தேஸம்பி ஆலோகிதவிலோகிதகதி²தஹஸிதக³மனட்டா²னாதீ³ஹி விஸேஸோ ஹோதியேவ. தஸ்மா நானத்தகாயாதி வுத்தா. படிஸந்தி⁴ஸஞ்ஞா பன நேஸம் திஹேதுகாபி த்³விஹேதுகாபி அஹேதுகாபி ஹோதி. தஸ்மா நானத்தஸஞ்ஞினோதி வுத்தா. ஏகச்சே ச தே³வாதி ச² காமாவசரதே³வா. தேஸு ஹி கேஸஞ்சி காயோ நீலோ ஹோதி, கேஸஞ்சி பீதகாதி³வண்ணோ. ஸஞ்ஞா பன தேஸம் த்³விஹேதுகாபி திஹேதுகாபி ஹோதி, அஹேதுகா நத்தி². ஏகச்சே ச வினிபாதிகாதி சதுஅபாயவினிமுத்தா உத்தரமாதா யக்கி²னீ, பியங்கரமாதா, பு²ஸ்ஸமித்தா, த⁴ம்மகு³த்தாதி ஏவமாதி³கா அஞ்ஞே ச வேமானிகா பேதா. ஏதேஸஞ்ஹி பீதஓதா³தகாளமங்கு³ரச்ச²விஸாமவண்ணாதி³வஸேன சேவ கிஸ தூ²லரஸ்ஸதீ³க⁴வஸேன ச காயோ நானா ஹோதி, மனுஸ்ஸானம் விய த்³விஹேதுகதிஹேதுகஅஹேதுகவஸேன ஸஞ்ஞாபி. தே பன தே³வா விய ந மஹேஸக்கா², கபணமனுஸ்ஸா விய அப்பேஸக்கா² து³ல்லப⁴கா⁴ஸச்சா²த³னா து³க்க²பீளிதா விஹரந்தி. ஏகச்சே காளபக்கே² து³க்கி²தா ஜுண்ஹபக்கே² ஸுகி²தா ஹோந்தி. தஸ்மா ஸுக²ஸமுஸ்ஸயதோ வினிபதிதத்தா வினிபாதிகாதி வுத்தா. யே பனேத்த² திஹேதுகா, தேஸம் த⁴ம்மாபி⁴ஸமயோபி ஹோதி பியங்கரமாதாதீ³னம் விய.

ப்³ரஹ்மகாயிகாதி ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜப்³ரஹ்மபுரோஹிதமஹாப்³ரஹ்மானோ. பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்தாதி தே ஸப்³பே³பி பட²மஜ்ஜா²னேன அபி⁴னிப்³ப³த்தா. ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா பன பரித்தேன அபி⁴னிப்³ப³த்தா, தேஸம் கப்பஸ்ஸ ததியோ பா⁴கோ³ ஆயுப்பமாணம். ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா மஜ்ஜி²மேன, தேஸம் உபட்³ட⁴கப்போ ஆயுப்பமாணம், காயோ ச தேஸம் விப்பா²ரிகதரோ ஹோதி. மஹாப்³ரஹ்மானோ பணீதேன, தேஸம் கப்போ ஆயுப்பமாணம், காயோ ச பன தேஸம் அதிவிப்பா²ரிகோவ ஹோதி. இதி தே காயஸ்ஸ நானத்தா பட²மஜ்ஜா²னவஸேன ஸஞ்ஞாய ஏகத்தா நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோதி வேதி³தப்³பா³.

யதா² ச தே, ஏவம் சதூஸு அபாயேஸு ஸத்தா. நிரயேஸு ஹி கேஸஞ்சி கா³வுதம், கேஸஞ்சி அட்³ட⁴யோஜனம், கேஸஞ்சி யோஜனம் அத்தபா⁴வோ ஹோதி, தே³வத³த்தஸ்ஸ பன யோஜனஸதிகோ ஜாதோ. திரச்சா²னேஸுபி கேசி கு²த்³த³கா, கேசி மஹந்தா. பேத்திவிஸயேஸுபி கேசி ஸட்டி²ஹத்தா², கேசி அஸீதிஹத்தா² ஹோந்தி, கேசி ஸுவண்ணா, கேசி து³ப்³ப³ண்ணா. ததா² காலகஞ்சிகா அஸுரா. அபிசேத்த² தீ³க⁴பிட்டி²கபேதா நாம ஸட்டி²யோஜனிகாபி ஹோந்தி. ஸஞ்ஞா பன ஸப்³பே³ஸம்பி அகுஸலவிபாகாஹேதுகாவ ஹோதி. இதி ஆபாயிகாபி நானத்தகாயா ஏகத்தஸஞ்ஞினோத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²ந்தி.

ஆப⁴ஸ்ஸராதி த³ண்ட³உக்காய அச்சி விய ஏதேஸம் ஸரீரதோ ஆபா⁴ சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பதந்தீ விய ஸரதி விஸ்ஸரதீதி ஆப⁴ஸ்ஸரா. தேஸு பஞ்சகனயே து³தியததியஜ்ஜா²னத்³வயம் பரித்தம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா பரித்தாபா⁴ நாம ஹோந்தி, தேஸம் த்³வே கப்பா ஆயுப்பமாணம். மஜ்ஜி²மம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா அப்பமாணாபா⁴ நாம ஹோந்தி, தேஸம் சத்தாரோ கப்பா ஆயுப்பமாணம். பணீதம் பா⁴வேத்வா உபபன்னா ஆப⁴ஸ்ஸரா நாம ஹோந்தி, தேஸம் அட்ட² கப்பா ஆயுப்பமாணம். இத⁴ பன உக்கட்ட²பரிச்சே²த³வஸேன ஸப்³பே³வ தே க³ஹிதா. ஸப்³பே³ஸஞ்ஹி தேஸம் காயோ ஏகவிப்பா²ரோவ ஹோதி, ஸஞ்ஞா பன அவிதக்கவிசாரமத்தா வா அவிதக்கஅவிசாரா வாதி நானா.

ஸுப⁴கிண்ஹாதி ஸுபே⁴ன வோகிண்ணா விகிண்ணா, ஸுபே⁴ன ஸரீரப்பபா⁴வண்ணேன ஏகக்³க⁴னாதி அத்தோ². ஏதேஸஞ்ஹி ந ஆப⁴ஸ்ஸரானம் விய சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பபா⁴ க³ச்ச²தி. பஞ்சகனயே பன பரித்தமஜ்ஜி²மபணீதஸ்ஸ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸ்ஸ வஸேன ஸோளஸபா³த்திம்ஸசதுஸ்ஸட்டி²கப்பாயுகா பரித்தஅப்பமாணஸுப⁴கிண்ஹா நாம ஹுத்வா நிப்³ப³த்தந்தி. இதி ஸப்³பே³பி தே ஏகத்தகாயா சேவ சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸஞ்ஞாய ஏகத்தஸஞ்ஞினோ சாதி வேதி³தப்³பா³. வேஹப்ப²லாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திமேவ ப⁴ஜந்தி. அஸஞ்ஞஸத்தா விஞ்ஞாணாபா⁴வா ஏத்த² ஸங்க³ஹம் ந க³ச்ச²ந்தி, ஸத்தாவாஸேஸு க³ச்ச²ந்தி.

ஸுத்³தா⁴வாஸா விவட்டபக்கே² டி²தா ந ஸப்³ப³காலிகா, கப்பஸதஸஹஸ்ஸம்பி அஸங்கே²ய்யம்பி பு³த்³த⁴ஸுஞ்ஞே லோகே ந உப்பஜ்ஜந்தி. ஸோளஸகப்பஸஹஸ்ஸஅப்³ப⁴ந்தரே பு³த்³தே⁴ஸு உப்பன்னேஸுயேவ உப்பஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மசக்கப்பவத்திஸ்ஸ ப⁴க³வதோ க²ந்தா⁴வாரட்டா²னஸதி³ஸா ஹோந்தி. தஸ்மா நேவ விஞ்ஞாணட்டி²திம் ந ஸத்தாவாஸம் ப⁴ஜந்தி. மஹாஸீவத்தே²ரோ பன ‘‘ந கோ² பன ஸோ, ஸாரிபுத்த, ஆவாஸோ ஸுலப⁴ரூபோ, யோ மயா அனாவுத்த²புப்³போ³ இமினா தீ³கே⁴ன அத்³து⁴னா அஞ்ஞத்ர ஸுத்³தா⁴வாஸேஹி தே³வேஹீ’’தி (ம. நி. 1.160) இமினா ஸுத்தேன ஸுத்³தா⁴வாஸாபி சதுத்த²விஞ்ஞாணட்டி²திம் சதுத்த²ஸத்தாவாஸஞ்ச ப⁴ஜந்தீதி வத³தி, தம் அப்பதிபா³ஹியத்தா ஸுத்தஸ்ஸ அனுஞ்ஞாதம்.

நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனம் யதே²வ ஸஞ்ஞாய, ஏவம் விஞ்ஞாணஸ்ஸாபி ஸுகு²மத்தா நேவ விஞ்ஞாணம் நாவிஞ்ஞாணம். தஸ்மா விஞ்ஞாணட்டி²தீஸு ந வுத்தம். து³தியே ஸமாதி⁴பரிக்கா²ராதி மக்³க³ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ஸம்பா⁴ரா.

3. பட²மஅக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா

46. ததியே ஸப்³பே³பி ராகா³த³யோ அனுட³ஹனட்டே²ன அக்³கீ³. ஆஹுனேய்யக்³கீ³திஆதீ³ஸு பனேத்த² ஆஹுனம் வுச்சதி ஸக்காரோ, ஆஹுனம் அரஹந்தீதி ஆஹுனேய்யா. மாதாபிதரோ ஹி புத்தானம் ப³ஹுபகாரத்தா ஆஹுனம் அரஹந்தி, தேஸு விப்படிபஜ்ஜமானா புத்தா நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தந்தி. தஸ்மா கிஞ்சாபி மாதாபிதரோ ந அனுட³ஹந்தி, அனுட³ஹனஸ்ஸ பன பச்சயா ஹோந்தி. இதி அனுட³ஹனட்டே²னேவ ஆஹுனேய்யக்³கீ³தி வுச்சந்தி. க³ஹபதீதி பன கே³ஹஸாமிகோ வுச்சதி, ஸோ மாதுகா³மஸ்ஸ ஸயனவத்தா²லங்காராதி³அனுப்பதா³னேன ப³ஹுபகாரோ. தம் அதிசரந்தோ மாதுகா³மோ நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்ததி. தஸ்மா ஸோபி புரிமனயேனேவ அனுட³ஹனட்டே²ன க³ஹபதக்³கீ³தி வுத்தோ. த³க்கி²ணேய்யக்³கீ³தி ஏத்த² பன த³க்கி²ணாதி சத்தாரோ பச்சயா, பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴ த³க்கி²ணேய்யோ. ஸோ ஹி கி³ஹீனம் தீஸு ஸரணேஸு பஞ்சஸு ஸீலேஸு த³ஸஸு ஸீலேஸு மாதாபிதுபட்டா²னே த⁴ம்மிகஸமணப்³ராஹ்மணுபட்டா²னேதி ஏவமாதீ³ஸு கல்யாணத⁴ம்மேஸு நியோஜனேன ப³ஹுபகாரோ. தஸ்மிம் மிச்சா²படிபன்னா கி³ஹீ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் அக்கோஸித்வா பரிபா⁴ஸித்வா நிரயாதீ³ஸு நிப்³ப³த்தந்தி. தஸ்மா ஸோபி புரிமனயேனேவ அனுட³ஹனட்டே²ன த³க்கி²ணேய்யக்³கீ³தி வுத்தோ. கட்ட²தோ நிப்³ப³த்தோ பாகதிகோவ அக்³கி³ கட்ட²க்³கி³ நாம.

4. து³தியஅக்³கி³ஸுத்தவண்ணனா

47. சதுத்தே² உக்³க³தஸரீரஸ்ஸாதி ஸோ கிர ப்³ராஹ்மணமஹாஸாலோ அத்தபா⁴வேனபி போ⁴கே³ஹிபி உக்³க³தோ ஸாரப்பத்தோ அஹோஸி, தஸ்மா உக்³க³தஸரீரோத்வேவ பஞ்ஞாயித்த². உபக்க²டோதி பச்சுபட்டி²தோ. தூ²ணூபனீதானீதி யூபஸங்கா²தம் தூ²ணம் உபனீதானி. யஞ்ஞத்தா²யாதி வதி⁴த்வா யஜனத்தா²ய. உபஸங்கமீதி ஸோ கிர ஸப்³ப³ம் தம் யஞ்ஞஸம்பா⁴ரம் ஸஜ்ஜேத்வா சிந்தேஸி – ‘‘ஸமணோ கிர கோ³தமோ மஹாபஞ்ஞோ, கிம் நு கோ² மே யஞ்ஞஸ்ஸ வண்ணம் கதே²ஸ்ஸதி உதா³ஹு அவண்ணம், புச்சி²த்வா ஜானிஸ்ஸாமீ’’தி இமினா காரணேன யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. அக்³கி³ஸ்ஸ ஆதா³னந்தி யஞ்ஞயஜனத்தா²ய நவஸ்ஸ மங்க³லக்³கி³னோ ஆதி³யனம். ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ந்தி ஸப்³பே³ன ஸுதேன ஸப்³ப³ம் ஸுதம் ஸமேதி ஸம்ஸந்த³தி, ஏகஸதி³ஸம் ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. ஸத்தா²னீதி விஹிம்ஸனட்டே²ன ஸத்தா²னி வியாதி ஸத்தா²னி. ஸயம் பட²மம் ஸமாரம்ப⁴தீதி அத்தனாவ பட²மதரம் ஆரப⁴தி. ஹந்துந்தி ஹனிதும்.

பஹாதப்³பா³தி பரிஹரிதப்³பா³. அதோஹயந்தி அதோ ஹி மாதாபிதிதோ அயம். ஆஹுதோதி ஆக³தோ. ஸம்பூ⁴தோதி உப்பன்னோ. அயம் வுச்சதி, ப்³ராஹ்மண, க³ஹபதக்³கீ³தி அயம் புத்ததா³ராதி³க³ணோ யஸ்மா, க³ஹபதி, விய கே³ஹஸாமிகோ விய ஹுத்வா அக்³க³தி விசரதி, தஸ்மா க³ஹபதக்³கீ³தி வுச்சதி. அத்தானந்தி சித்தம். த³மேந்தீதி இந்த்³ரியத³மனேன த³மேந்தி. ஸமேந்தீதி ராகா³தி³ஸமனேன ஸமேந்தி. தேஸஞ்ஞேவ பரினிப்³பா³பனேன பரினிப்³பா³பேந்தி. நிக்கி²பிதப்³போ³தி யதா² ந வினஸ்ஸதி, ஏவம் ட²பேதப்³போ³. உபவாயதந்தி உபவாயது. ஏவஞ்ச பன வத்வா ப்³ராஹ்மணோ ஸப்³பே³ஸம்பி தேஸம் பாணானம் ஜீவிதம் த³த்வா யஞ்ஞஸாலம் வித்³த⁴ம்ஸேத்வா ஸத்து² ஸாஸனே ஓபானபூ⁴தோ அஹோஸீதி.

5-6. ஸஞ்ஞாஸுத்தத்³வயவண்ணனா

48-49. பஞ்சமே அமதோக³தா⁴தி நிப்³பா³னபதிட்டா². அமதபரியோஸானாதி நிப்³பா³னாவஸானா. ச²ட்டே² மேது²னத⁴ம்மஸமாபத்தியாதி மேது²னத⁴ம்மேன ஸமங்கி³பா⁴வதோ. ந்ஹாருத³த்³து³லந்தி ந்ஹாருக²ண்ட³ம் ந்ஹாருவிலேக²னம் வா. அனுஸந்த³தீதி பவத்ததி. நத்தி² மே புப்³பே³னாபரம் விஸேஸோதி நத்தி² மய்ஹம் புப்³பே³ன அபா⁴விதகாலேன ஸத்³தி⁴ம் அபரம் பா⁴விதகாலே விஸேஸோ. லோகசித்ரேஸூதி திதா⁴துகலோகஸன்னிவாஸஸங்கா²தேஸு லோகசித்ரேஸு. ஆலஸ்யேதி ஆலஸியபா⁴வே. விஸ்ஸட்டி²யேதி விஸ்ஸட்ட²பா⁴வே. அனனுயோகே³தி யோக³ஸ்ஸ அனனுயுஞ்ஜனே. அஹங்காரமமங்காரமானாபக³தந்தி அஹங்காரதி³ட்டி²தோ ச மமங்காரதண்ஹாதோ ச நவவித⁴மானதோ ச அபக³தம். விதா⁴ஸமதிக்கந்தந்தி திஸ்ஸோ விதா⁴ அதிக்கந்தம். ஸந்தந்தி தப்பச்சனீககிலேஸேஹி ஸந்தம். ஸுவிமுத்தந்தி பஞ்சஹி விமுத்தீஹி ஸுட்டு² விமுத்தம்.

7. மேது²னஸுத்தவண்ணனா

50. ஸத்தமே உபஸங்கமீதி பு⁴த்தபாதராஸோ தா³ஸகம்மகரபரிவுதோ உபஸங்கமி. ப⁴வம்பினோதி ப⁴வம்பி நு. ப்³ரஹ்மசாரீ படிஜானாதீதி ‘‘அஹம் ப்³ரஹ்மசாரீ’’தி ஏவம் ப்³ரஹ்மசரியவாஸம் படிஜானாதீதி புச்ச²தி. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘ப்³ராஹ்மணஸமயே வேத³ம் உக்³க³ண்ஹந்தா அட்ட²சத்தாலீஸ வஸ்ஸானி ப்³ரஹ்மசரியம் சரந்தி. ஸமணோ பன கோ³தமோ அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸந்தோ தீஸு பாஸாதே³ஸு திவித⁴னாடகரதியா அபி⁴ரமி, இதா³னி கிம் நு கோ² வக்க²தீ’’தி இமமத்த²ம் ஸந்தா⁴யேவம் புச்ச²தி. ததோ ப⁴க³வா மந்தேன கண்ஹஸப்பம் க³ண்ஹந்தோ விய அமித்தம் கீ³வாய பாதே³ன அக்கமந்தோ விய அத்தனோ ஸம்கிலேஸகாலே ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி பதா⁴னசரியாய ரஜ்ஜஸுக²ம் வா பாஸாதே³ஸு நாடகஸம்பத்திம் வா ஆரப்³ப⁴ விதக்கமத்தஸ்ஸாபி அனுப்பன்னபா⁴வம் ஸந்தா⁴ய ஸீஹனாத³ம் நத³ந்தோ யஞ்ஹி தம் ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. தத்த² த்³வயம்த்³வயஸமாபத்திந்தி த்³வீஹி த்³வீஹி ஸமாபஜ்ஜிதப்³ப³பா⁴வம். து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ. ஸஞ்ஜக்³க⁴தீதி ஹஸிதகத²ம் கதே²தி. ஸம்கீளதீதி கேளிம் கரோதி. ஸம்கேளாயதீதி மஹாஹஸிதம் ஹஸதி. சக்கு²னா சக்கு²ந்தி அத்தனோ சக்கு²னா தஸ்ஸா சக்கு²ம் படிவிஜ்ஜி²த்வா உபனிஜ்ஜா²யதி. திரோகுட்டம் வா திரோபாகாரம் வாதி பரகுட்டே வா பரபாகாரே வா. தே³வோதி ஏகோ தே³வராஜா. தே³வஞ்ஞதரோதி அஞ்ஞதரோ தே³வபுத்தோ. அனுத்தரம் ஸம்மாஸம்போ³தி⁴ந்தி அரஹத்தஞ்சேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்ச.

8. ஸம்யோக³ஸுத்தவண்ணனா

51. அட்ட²மே ஸம்யோக³விஸம்யோக³ந்தி ஸம்யோக³விஸம்யோக³ஸாத⁴கம். த⁴ம்மபரியாயந்தி த⁴ம்மகாரணம். அஜ்ஜ²த்தம் இத்தி²ந்த்³ரியந்தி நியகஜ்ஜ²த்தே இத்தி²பா⁴வம். இத்தி²குத்தந்தி இத்தி²கிரியம். இத்தா²கப்பந்தி நிவாஸனபாருபனாதி³இத்தி²ஆகப்பம். இத்தி²வித⁴ந்தி இத்தி²யா மானவித⁴ம். இத்தி²ச²ந்த³ந்தி இத்தி²யா அஜ்ஜா²ஸயச்ச²ந்த³ம். இத்தி²ஸ்ஸரந்தி இத்தி²ஸத்³த³ம். இத்தா²லங்காரந்தி இத்தி²யா பஸாத⁴னப⁴ண்ட³ம். புரிஸிந்த்³ரியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ப³ஹித்³தா⁴ ஸம்யோக³ந்தி புரிஸேன ஸத்³தி⁴ம் ஸமாக³மம். அதிவத்ததீதி அனபி⁴ரதாதி ஏவம் வுத்தாய ப³லவவிபஸ்ஸனாய அரியமக்³க³ம் பத்வா அதிவத்ததி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தம்.

9. தா³னமஹப்ப²லஸுத்தவண்ணனா

52. நவமே ஸாபேகோ²தி ஸதண்ஹோ. படிப³த்³த⁴சித்தோதி விபாகே ப³த்³த⁴சித்தோ. ஸன்னிதி⁴பேகோ²தி நிதா⁴னபேகோ² ஹுத்வா. பேச்சாதி பரலோகம் க³ந்த்வா. தம் கம்மம் கே²பேத்வாதி தம் கம்மவிபாகம் கே²பேத்வா. இத்³தி⁴ந்தி விபாகித்³தி⁴ம். யஸந்தி பரிவாரஸம்பத³ம். ஆதி⁴பச்சந்தி ஜேட்ட²பா⁴வகாரணம். ஆக³ந்தா இத்த²த்தந்தி இத்த²பா⁴வம் இமே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ புன ஆக³ந்தா, ந தத்ரூபபத்திகோ ந உபரூபபத்திகோ, ஹேட்டா²கா³மீயேவ ஹோதீதி அத்தோ². ஸாஹு தா³னந்தி தா³னம் நாமேதம் ஸாது⁴ ப⁴த்³த³கம் ஸுந்த³ரம். தானி மஹாயஞ்ஞானீதி தானி ஸப்பினவனீதத³தி⁴மது⁴பா²ணிதாதீ³ஹி நிட்டா²னம் க³தானி மஹாதா³னானி. சித்தாலங்காரசித்தபரிக்கா²ரந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாசித்தஸ்ஸ அலங்காரபூ⁴தஞ்சேவ பரிவாரபூ⁴தஞ்ச. ப்³ரஹ்மகாயிகானம் தே³வானம் ஸஹப்³யதந்தி ந ஸக்கா தத்த² தா³னேன உபபஜ்ஜிதும். யஸ்மா பன தம் ஸமத²விபஸ்ஸனாசித்தஸ்ஸ அலங்காரபூ⁴தம், தஸ்மா தேன தா³னாலங்கதேன சித்தேன ஜா²னஞ்சேவ அரியமக்³க³ஞ்ச நிப்³ப³த்தேத்வா ஜா²னேன தத்த² உபபஜ்ஜதி. அனாகா³மீ ஹோதீதி ஜா²னானாகா³மீ நாம ஹோதி. அனாக³ந்தா இத்த²த்தந்தி புன இத்த²பா⁴வம் ந ஆக³ந்தா, உபரூபபத்திகோ வா தத்ரூபபத்திகோ வா ஹுத்வா தத்தே²வ பரினிப்³பா³யதி. இதி இமேஸு தா³னேஸு பட²மம் தண்ஹுத்தரியதா³னம், து³தியம் சித்தீகாரதா³னம், ததியம் ஹிரோத்தப்பதா³னம், சதுத்த²ம் நிரவஸேஸதா³னம், பஞ்சமம் த³க்கி²ணேய்யதா³னம், ச²ட்ட²ம் ஸோமனஸ்ஸுபவிசாரதா³னம், ஸத்தமம் அலங்காரபரிவாரதா³னம் நாமாதி.

10. நந்த³மாதாஸுத்தவண்ணனா

53. த³ஸமம் அத்து²ப்பத்திவஸேன தே³ஸிதம். ஸத்தா² கிர வுத்த²வஸ்ஸோ பவாரேத்வா த்³வே அக்³க³ஸாவகே ஓஹாய ‘‘த³க்கி²ணாகி³ரிம் சாரிகம் க³மிஸ்ஸாமீ’’தி நிக்க²மி, ராஜா பஸேனதி³ கோஸலோ, அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி, விஸாகா² மஹாஉபாஸிகா, அஞ்ஞே ச ப³ஹுஜனா த³ஸப³லம் நிவத்தேதும் நாஸக்கி²ம்ஸு. அனாத²பிண்டி³கோ க³ஹபதி ‘‘ஸத்தா²ரம் நிவத்தேதும் நாஸக்கி²’’ந்தி ரஹோ சிந்தயமானோ நிஸீதி³. அத² நம் புண்ணா நாம தா³ஸீ தி³ஸ்வா ‘‘கிம் நு கோ² தே, ஸாமி, ந புப்³பே³ விய இந்த்³ரியானி விப்பஸன்னானீ’’தி புச்சி². ஆம, புண்ணே, ஸத்தா² சாரிகம் பக்கந்தோ, தமஹம் நிவத்தேதும் நாஸக்கி²ம். ந கோ² பன ஸக்கா ஜானிதும் புன ஸீக⁴ம் ஆக³ச்சே²ய்ய வா ந வா, தேனாஹம் சிந்தயமானோ நிஸின்னோதி. ஸசாஹம் த³ஸப³லம் நிவத்தேய்யம், கிம் மே கரேய்யாஸீதி? பு⁴ஜிஸ்ஸம் தம் கரிஸ்ஸாமீதி. ஸா க³ந்த்வா ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா ‘‘நிவத்தத², ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. மம நிவத்தனபச்சயா த்வம் கிம் கரிஸ்ஸஸீதி? தும்ஹே, ப⁴ந்தே, மம பராதீ⁴னபா⁴வம் ஜானாத², அஞ்ஞம் கிஞ்சி காதும் ந ஸக்கோமி, ஸரணேஸு பன பதிட்டா²ய பஞ்ச ஸீலானி ரக்கி²ஸ்ஸாமீதி. ஸாது⁴ ஸாது⁴ புண்ணேதி, ஸத்தா² த⁴ம்மகா³ரவேன ஏகபத³ஸ்மிஞ்ஞேவ நிவத்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘த⁴ம்மக³ரு, பி⁴க்க²வே, ததா²க³தோ த⁴ம்மகா³ரவோ’’தி (அ. நி. 5.99).

ஸத்தா² நிவத்தித்வா ஜேதவனமஹாவிஹாரம் பாவிஸி. மஹாஜனோ புண்ணாய ஸாது⁴காரஸஹஸ்ஸானி அதா³ஸி. ஸத்தா² தஸ்மிம் ஸமாக³மே த⁴ம்மம் தே³ஸேஸி, சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானி அமதபானம் பிவிம்ஸு. புண்ணாபி ஸேட்டி²னா அனுஞ்ஞாதா பி⁴க்கு²னிஉபஸ்ஸயம் க³ந்த்வா பப்³ப³ஜி. ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஸாரிபுத்தமோக்³க³ல்லானே ஆமந்தேத்வா ‘‘அஹம் யம் தி³ஸம் சாரிகாய நிக்க²ந்தோ, தத்த² ந க³ச்சா²மி. தும்ஹே தும்ஹாகம் பரிஸாய ஸத்³தி⁴ம் தம் தி³ஸம் சாரிகம் க³ச்ச²தா²’’தி வத்வா உய்யோஜேஸி. இமிஸ்ஸம் அத்து²ப்பத்தியம் ஏகம் ஸமயம் ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதிஆதி³ வுத்தம்.

தத்த² வேளுகண்ட³கீதி வேளுகண்டகனக³ரவாஸினீ. தஸ்ஸ கிர நக³ரஸ்ஸ பாகாரகு³த்தத்தா²ய பாகாரபரியந்தேன வேளூ ரோபிதா, தேனஸ்ஸ வேளுகண்டகந்தேவ நாமம் ஜாதம். பாராயனந்தி நிப்³பா³னஸங்கா²தபாரம் அயனதோ பாராயனந்தி லத்³த⁴வோஹாரம் த⁴ம்மம். ஸரேன பா⁴ஸதீதி ஸத்தபூ⁴மிகஸ்ஸ பாஸாத³ஸ்ஸ உபரிமதலே ஸுஸம்விஹிதாரக்க²ட்டா²னே நிஸின்னா ஸமாபத்திப³லேன ரத்திபா⁴க³ம் வீதினாமேத்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ‘‘இமம் ரத்தாவஸேஸம் கதராய ரதியா வீதினாமேஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘த⁴ம்மரதியா’’தி கதஸன்னிட்டா²னா தீணி ப²லானி பத்தா அரியஸாவிகா அட்³ட⁴தேய்யகா³தா²ஸதபரிமாணம் பாராயனஸுத்தம் மது⁴ரேன ஸரப⁴ஞ்ஞேன பா⁴ஸதி. அஸ்ஸோஸி கோ²தி ஆகாஸட்ட²கவிமானானி பரிஹரித்வா தஸ்ஸ பாஸாத³ஸ்ஸ உபரிபா⁴க³ம் க³தேன மக்³கே³ன நரவாஹனயானம் ஆருய்ஹ க³ச்ச²மானோ அஸ்ஸோஸி. கதா²பரியோஸானம் ஆக³மயமானோ அட்டா²ஸீதி ‘‘கிம் ஸத்³தோ³ ஏஸ ப⁴ணே’’தி புச்சி²த்வா ‘‘நந்த³மாதாய உபாஸிகாய ஸரப⁴ஞ்ஞஸத்³தோ³’’தி வுத்தே ஓதரித்வா ‘‘இத³மவோசா’’தி இத³ம் தே³ஸனாபரியோஸானம் ஓலோகேந்தோ அவிதூ³ரட்டா²னே ஆகாஸே அட்டா²ஸி.

ஸாது⁴ ப⁴கி³னி, ஸாது⁴ ப⁴கி³னீதி ‘‘ஸுக்³க³ஹிதா தே ப⁴கி³னி த⁴ம்மதே³ஸனா ஸுகதி²தா, பாஸாணகசேதியே நிஸீதி³த்வா ஸோளஸன்னம் பாராயனிகப்³ராஹ்மணானம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன கதி²ததி³வஸே ச அஜ்ஜ ச ந கிஞ்சி அந்தரம் பஸ்ஸாமி, மஜ்ஜே² பி⁴ன்னஸுவண்ணம் விய தே ஸத்து² கதி²தேன ஸத்³தி⁴ம் ஸதி³ஸமேவ கதி²த’’ந்தி வத்வா ஸாது⁴காரம் த³த³ந்தோ ஏவமாஹ. கோ பனேஸோ ப⁴த்³ரமுகா²தி இமஸ்மிம் ஸுஸம்விஹிதாரக்க²ட்டா²னே ஏவம் மஹந்தேன ஸத்³தே³ன கோ நாமேஸ, ப⁴த்³ரமுக², லத்³த⁴முக², கிம் நாகோ³ ஸுபண்ணோ தே³வோ மாரோ ப்³ரஹ்மாதி ஸுவண்ணபட்டவண்ணம் வாதபானம் விவரித்வா விக³தஸாரஜ்ஜா தீணி ப²லானி பத்தா அரியஸாவிகா வேஸ்ஸவணேன ஸத்³தி⁴ம் கத²யமானா ஏவமாஹ. அஹம் தே ப⁴கி³னி பா⁴தாதி ஸயம் ஸோதாபன்னத்தா அனாகா³மிஅரியஸாவிகம் ஜேட்டி²கம் மஞ்ஞமானோ ‘‘ப⁴கி³னீ’’தி வத்வா புன தம் பட²மவயே டி²தத்தா அத்தனோ கனிட்ட²ம், அத்தானம் பன நவுதிவஸ்ஸஸதஸஹஸ்ஸாயுகத்தா மஹல்லகதரம் மஞ்ஞமானோ ‘‘பா⁴தா’’தி ஆஹ. ஸாது⁴ ப⁴த்³ரமுகா²தி, ப⁴த்³ரமுக², ஸாது⁴ ஸுந்த³ரம், ஸ்வாக³மனம் தே ஆக³மனம், ஆக³ந்தும் யுத்தட்டா²னமேவஸி ஆக³தோதி அத்தோ². இத³ம் தே ஹோது ஆதிதே²ய்யந்தி இத³மேவ த⁴ம்மப⁴ணனம் தவ அதிதி²பண்ணாகாரோ ஹோது, ந ஹி தே அஞ்ஞம் இதோ உத்தரிதரம் தா³தப்³ப³ம் பஸ்ஸாமீதி அதி⁴ப்பாயோ. ஏவஞ்சேவ மே ப⁴விஸ்ஸதி ஆதிதே²ய்யந்தி ஏவம் அத்தனோ பத்திதா³னம் யாசித்வா ‘‘அயம் தே த⁴ம்மகதி²கஸக்காரோ’’தி அட்³ட⁴தேளஸானி கோட்ட²ஸதானி ரத்தஸாலீனம் பூரேத்வா ‘‘யாவாயம் உபாஸிகா சரதி, தாவ மா க²யம் க³மிம்ஸூ’’தி அதி⁴ட்ட²ஹித்வா பக்காமி. யாவ உபாஸிகா அட்டா²ஸி, தாவ கோட்டா²னம் ஹேட்டி²மதலம் நாம த³ட்டு²ம் நாஸக்கி²ம்ஸு. ததோ பட்டா²ய ‘‘நந்த³மாதாய கோட்டா²கா³ரம் வியா’’தி வோஹாரோ உத³பாதி³.

அகதபாதராஸோதி அபு⁴த்தபாதராஸோ. புஞ்ஞந்தி புப்³ப³சேதனா ச முஞ்சனசேதனா ச. புஞ்ஞமஹீதி அபரசேதனா. ஸுகா²ய ஹோதூதி ஸுக²த்தா²ய ஹிதத்தா²ய ஹோது. ஏவம் அத்தனோ தா³னே வேஸ்ஸவணஸ்ஸ பத்திம் அதா³ஸி.

பகரணேதி காரணே. ஓக்கஸ்ஸ பஸய்ஹாதி ஆகட்³டி⁴த்வா அபி⁴ப⁴வித்வா. யக்க²யோனிந்தி பு⁴ம்மதே³வதாபா⁴வம். தேனேவ புரிமேன அத்தபா⁴வேன உத்³த³ஸ்ஸேதீதி புரிமஸரீரஸதி³ஸமேவ ஸரீரம் மாபேத்வா அலங்கதபடியத்தோ ஸிரிக³ப்³ப⁴ஸயனதலே அத்தானம் த³ஸ்ஸேதி. உபாஸிகா படிதே³ஸிதாதி உபாஸிகா அஹந்தி ஏவம் உபாஸிகாபா⁴வம் தே³ஸேஸிம். யாவதே³தி யாவதே³வ. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

மஹாயஞ்ஞவக்³கோ³ பஞ்சமோ.

பண்ணாஸகம் நிட்டி²தம்.

6. அப்³யாகதவக்³கோ³

1. அப்³யாகதஸுத்தவண்ணனா

54. ச²ட்ட²வக்³க³ஸ்ஸ பட²மே அப்³யாகதவத்தூ²ஸூதி ஏகம்ஸாதி³வஸேன அகதி²தவத்தூ²ஸு. ததா²க³தோதி ஸத்தோ. தி³ட்டி²க³தமேதந்தி மிச்சா²தி³ட்டி²மத்தகமேதம், ந தாய தி³ட்டி²யா க³ஹிதஸத்தோ நாம அத்தி². படிபத³ந்தி அரியமக்³க³ம். ந ச²ம்ப⁴தீதி தி³ட்டி²வஸேன ந கம்பதி. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தண்ஹாக³தந்தி தி³ட்டி²தண்ஹா. ஸஞ்ஞாக³தாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தி³ட்டி²ஸஞ்ஞா ஏவ ஹேத்த² ஸஞ்ஞாக³தம், தி³ட்டி²னிஸ்ஸிதமானோயேவ தி³ட்டி²மஞ்ஞிதமேவ வா மஞ்ஞிதம், தி³ட்டி²பபஞ்சோவ பபஞ்சிதம், தி³ட்டு²பாதா³னமேவ உபாதா³னம், தி³ட்டி²யா விரூபம் படிஸரணபா⁴வோயேவ விப்படிஸாரோ நாமாதி வேதி³தப்³போ³. ஏத்த² ச தி³ட்டி²க்³க³ஹணேன த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ, தி³ட்டி²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³க³ஹணேன ஸோதாபத்திமக்³கோ³ க³ஹிதோதி.

2. புரிஸக³திஸுத்தவண்ணனா

55. து³தியே புரிஸக³தியோதி புரிஸஸ்ஸ ஞாணக³தியோ. அனுபாதா³பரினிப்³பா³னந்தி அபச்சயனிப்³பா³னம். நோ சஸ்ஸாதி அதீதே அத்தபா⁴வனிப்³ப³த்தகம் கம்மம் நோ சே அப⁴விஸ்ஸ. நோ ச மே ஸியாதி ஏதரஹி மே அயம் அத்தபா⁴வோ ந ஸியா. ந ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏதரஹி மே அனாக³தத்தபா⁴வனிப்³ப³த்தகம் கம்மம் ந ப⁴விஸ்ஸதி. ந ச மே ப⁴விஸ்ஸதீதி அனாக³தே மே அத்தபா⁴வோ ந ப⁴விஸ்ஸதி. யத³த்தி² யம் பூ⁴தந்தி யம் அத்தி² யம் பூ⁴தம் பச்சுப்பன்னக்க²ந்த⁴பஞ்சகம். தம் பஜஹாமீதி உபேக்க²ம் படிலப⁴தீதி தம் தத்த² ச²ந்த³ராக³ப்பஹானேன பஜஹாமீதி விபஸ்ஸனுபேக்க²ம் படிலப⁴தி. ப⁴வே ந ரஜ்ஜதீதி அதீதே க²ந்த⁴பஞ்சகே தண்ஹாதி³ட்டீ²ஹி ந ரஜ்ஜதி. ஸம்ப⁴வே ந ரஜ்ஜதீதி அனாக³தேபி ததே²வ ந ரஜ்ஜதி. அத்து²த்தரி பத³ம் ஸந்தந்தி உத்தரி ஸந்தம் நிப்³பா³னபத³ம் நாம அத்தி². ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதீதி தம் ஸஹவிபஸ்ஸனாய மக்³க³பஞ்ஞாய ஸம்மா பஸ்ஸதி. ந ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ந்தி ஏகச்சானம் கிலேஸானம் அப்பஹீனத்தா ஸச்சபடிச்சா²த³கஸ்ஸ தமஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸோ அவித்³த⁴ம்ஸிதத்தா ந ஸப்³பா³காரேன ஸப்³ப³ம். ஹஞ்ஞமானேதி ஸண்டா³ஸேன க³ஹேத்வா முட்டி²காய கோட்டியமானே. அந்தராபரினிப்³பா³யீதி உபபத்திஸமனந்தரதோ பட்டா²ய ஆயுனோ வேமஜ்ஜ²ம் அனதிக்கமித்வா ஏத்த²ந்தரே கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ ஹோதி. அனுபஹச்ச தலந்தி ஆகாஸதலம் அனுபஹச்ச அனதிக்கமித்வா, பூ⁴மிம் அப்பத்வா ஆகாஸேயேவ நிப்³பா³யேய்யாதி இமாஹி தீஹி உபமாஹி தயோ அந்தராபரினிப்³பா³யீ த³ஸ்ஸிதா.

உபஹச்சபரினிப்³பா³யீதி ஆயுவேமஜ்ஜ²ம் அதிக்கமித்வா பச்சி²மகோடிம் அப்பத்வா பரினிப்³பு³தோ ஹோதி. உபஹச்ச தலந்தி ஜலமானா க³ந்த்வா ஆகாஸதலம் அதிக்கமித்வா பத²வீதலம் வா உபஹனித்வா பத²வியம் பதிதமத்தாவ நிப்³பா³யேய்ய. அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேத்வா பரினிப்³பா³யீதி அஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ. ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேத்வா பரினிப்³பா³யீதி ஸஸங்கா²ரபரினிப்³பா³யீ. க³ச்ச²ந்தி நிராரக்க²ம் அரஞ்ஞம். தா³யந்தி ஸாரக்க²ம் அப⁴யத்தா²ய தி³ன்னம் அரஞ்ஞம். ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே அரியபுக்³க³லாவ கதி²தாதி.

3. திஸ்ஸப்³ரஹ்மாஸுத்தவண்ணனா

56. ததியே பி⁴க்கு²னியோதி மஹாபஜாபதியா பரிவாரா பஞ்சஸதா பி⁴க்கு²னியோ. விமுத்தாதி பஞ்சஹி விமுத்தீஹி விமுத்தா. அனுபாதி³ஸேஸாதி உபாதா³னஸேஸம் அட்ட²பேத்வா பஞ்சஹி விமுத்தீஹி அனவஸேஸாஹிபி விமுத்தா. ஸஉபாதி³ஸேஸே வா ஸஉபாதி³ஸேஸோதி ஸஉபாதா³னஸேஸே புக்³க³லே ‘‘ஸஉபாதா³னஸேஸோ அய’’ந்தி. இதரஸ்மிம்பி ஏஸேவ நயோ. திஸ்ஸோதி தே²ரஸ்ஸ ஸத்³தி⁴விஹாரிகப்³ரஹ்மா. அனுலோமிகானீதி படிபத்தியா அனுலோமானி விவித்தானி அந்திமபரியந்திமானி. இந்த்³ரியானீதி ஸத்³தா⁴தீ³னி விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானி. ஸமன்னானயமானோதி ஸமன்னாஹாரே ட²பயமானோ. ந ஹி பன தேதி இத³ம் கஸ்மா ஆரபி⁴? ஸத்தமஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ த³ஸ்ஸனத்த²ம். ஸத்தமோ ஹி ஸத்³தா⁴னுஸாரிபுக்³க³லோ ந த³ஸ்ஸிதோ. அத² ப⁴க³வா ப³லவவிபஸ்ஸகவஸேன தம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ. தத்த² ஸப்³ப³னிமித்தானந்தி ஸப்³பே³ஸம் நிச்சனிமித்தாதீ³னம். அனிமித்தந்தி ப³லவவிபஸ்ஸனாஸமாதி⁴ம்.

4. ஸீஹஸேனாபதிஸுத்தவண்ணனா

57. சதுத்தே² மச்ச²ரீதி பஞ்சமச்சே²ரயுத்தோ. கத³ரியோதி த²த்³த⁴மச்ச²ரியோ, பரேஸம் தி³ய்யமானம்பி வாரேதி. அனுப்பதா³னரதோதி புனப்புனம் தா³னம் த³த³மானோவ ரமதி. அனுகம்பந்தாதி ‘‘கோ அஜ்ஜ அம்ஹேஹி அனுக்³க³ஹேதப்³போ³, கஸ்ஸ தே³ய்யத⁴ம்மம் வா படிக்³க³ண்ஹேய்யாம, த⁴ம்மம் வா தே³ஸேய்யாமா’’தி ஏவம் சித்தேன அனுகம்பமானா.

5. அரக்கே²ய்யஸுத்தவண்ணனா

58. பஞ்சமே நிமித்தந்தி த⁴ம்மனிமித்தம்பி புக்³க³லனிமித்தம்பி. அயஞ்ஹி அத்தனா தே³ஸிதத⁴ம்மே ஏகபத³ம்பி து³ரக்கா²தம் அனிய்யானிகம் அபஸ்ஸந்தோ த⁴ம்மனிமித்தம் ந ஸமனுபஸ்ஸதி, ‘‘து³ரக்கா²தோ தயா த⁴ம்மோ ந ஸ்வாக்கா²தோ’’தி உட்ட²ஹித்வா படிப்ப²ரந்தம் ஏகம் புக்³க³லம்பி அபஸ்ஸந்தோ புக்³க³லனிமித்தம் ந ஸமனுபஸ்ஸதி நாம. ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ச²ட்ட²ஸத்தமானி உத்தானானேவ.

8. பசலாயமானஸுத்தவண்ணனா

61. அட்ட²மே பசலாயமானோதி தம் கா³மம் உபனிஸ்ஸாய ஏகஸ்மிம் வனஸண்டே³ ஸமணத⁴ம்மம் கரோந்தோ ஸத்தாஹம் சங்கமனவீரியேன நிம்மதி²தத்தா கிலந்தக³த்தோ சங்கமனகோடியம் பசலாயமானோ நிஸின்னோ ஹோதி. பசலாயஸி நோதி நித்³தா³யஸி நு. அனுமஜ்ஜித்வாதி பரிமஜ்ஜித்வா. ஆலோகஸஞ்ஞந்தி மித்³த⁴வினோத³னஆலோகஸஞ்ஞம். தி³வாஸஞ்ஞந்தி தி³வாதிஸஞ்ஞம். யதா² தி³வா ததா² ரத்திந்தி யதா² தி³வா ஆலோகஸஞ்ஞா அதி⁴ட்டி²தா, ததா² நம் ரத்திம்பி அதி⁴ட்ட²ஹேய்யாஸி. யதா² ரத்திம் ததா² தி³வாதி யதா² ச தே ரத்திம் ஆலோகஸஞ்ஞா அதி⁴ட்டி²தா, ததா² நம் தி³வாபி அதி⁴ட்ட²ஹேய்யாஸி. ஸப்பபா⁴ஸந்தி தி³ப்³ப³சக்கு²ஞாணத்தா²ய ஸஹோபா⁴ஸம். பச்சா²புரேஸஞ்ஞீதி புரதோ ச பச்ச²தோ ச அபி⁴ஹரணஸஞ்ஞாய ஸஞ்ஞாவா. அந்தோக³தேஹி இந்த்³ரியேஹீதி ப³ஹி அவிக்கி²த்தேஹி அந்தோ அனுபவிட்டே²ஹேவ பஞ்சஹி இந்த்³ரியேஹி. மித்³த⁴ஸுக²ந்தி நித்³தா³ஸுக²ம். ஏத்தகேன டா²னேன ப⁴க³வா தே²ரஸ்ஸ மித்³த⁴வினோத³னகம்மட்டா²னம் கதே²ஸி. ஸோண்ட³ந்தி மானஸோண்ட³ம். கிச்சகரணீயானீதி ஏத்த² அவஸ்ஸம் கத்தப்³பா³னி கிச்சானி, இதரானி கரணீயானி. மங்குபா⁴வோதி நித்தேஜதா தோ³மனஸ்ஸதா. ஏத்தகேன டா²னேன ஸத்தா²ரா தே²ரஸ்ஸ பி⁴க்கா²சாரவத்தம் கதி²தம்.

இதா³னி ப⁴ஸ்ஸே பரியந்தகாரிதாய ஸமாத³பேதும் தஸ்மாதிஹாதிஆதி³மாஹ. தத்த² விக்³கா³ஹிககத²ந்தி ‘‘ந த்வம் இமம் த⁴ம்மவினயம் ஆஜானாஸீ’’திஆதி³னயப்பவத்தா விக்³கா³ஹிககதா². நாஹம் மோக்³க³ல்லானாதிஆதி³ பாபமித்தஸம்ஸக்³க³விவஜ்ஜனத்த²ம் வுத்தம். கித்தாவதா நு கோ²தி கித்தகேன நு கோ². தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தோ ஹோதீதி தண்ஹாஸங்க²யே நிப்³பா³னே தம் ஆரம்மணம் கத்வா விமுத்தசித்ததாய தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தோ நாம ஸம்கி²த்தேன கித்தாவதா ஹோதி. யாய படிபத்தியா தண்ஹாஸங்க²யவிமுத்தோ ஹோதி, தமேவ கீ²ணாஸவஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் ஸம்கி²த்தேன தே³ஸேதா²தி புச்ச²தி. அச்சந்தனிட்டோ²தி க²யவயஸங்கா²தம் அந்தம் அதீதாதி அச்சந்தா, அச்சந்தா நிட்டா² அஸ்ஸாதி அச்சந்தனிட்டோ², ஏகந்தனிட்டோ² ஸததனிட்டோ²தி அத்தோ². அச்சந்தயோக³க்கே²மீதி அச்சந்தம் யோக³க்கே²மீ, நிச்சயோக³க்கே²மீதி அத்தோ². அச்சந்தப்³ரஹ்மசாரீதி அச்சந்தம் ப்³ரஹ்மசாரீ, நிச்சப்³ரஹ்மசாரீதி அத்தோ². அச்சந்தம் பரியோஸானமஸ்ஸாதி புரிமனயேனேவ அச்சந்தபரியோஸானோ. ஸேட்டோ² தே³வமனுஸ்ஸானந்தி தே³வானஞ்ச மனுஸ்ஸானஞ்ச ஸேட்டோ² உத்தமோ. ஏவரூபோ பி⁴க்கு² கித்தாவதா ஹோதி, ஸங்கே²பேனேவ தஸ்ஸ படிபத்திம் கதே²தா²தி யாசதி.

ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாயாதி ஏத்த² ஸப்³பே³ த⁴ம்மா நாம பஞ்சக்க²ந்தா⁴ த்³வாத³ஸாயதனானி அட்டா²ரஸ தா⁴துயோ, தே ஸப்³பே³பி தண்ஹாதி³ட்டி²வஸேன அபி⁴னிவேஸாய நாலம் ந பரியத்தா ந ஸமத்தா ந யுத்தா. கஸ்மா? க³ஹிதாகாரேன அதிட்ட²னதோ. தே ஹி நிச்சா ஸுகா² அத்தாதி க³ஹிதாபி அனிச்சா து³க்கா² அனத்தாவ ஸம்பஜ்ஜந்தி. தஸ்மா நாலம் அபி⁴னிவேஸாய. அபி⁴ஜானாதீதி அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி ஞாதபரிஞ்ஞாய அபி⁴ஜானாதி. பரிஜானாதீதி ததே²வ தீரணபரிஞ்ஞாய பரிஜானாதி. யம்கிஞ்சி வேத³னந்தி அந்தமஸோ பஞ்சவிஞ்ஞாணஸம்பயுத்தம் யம்கிஞ்சி அப்பமத்தகம்பி வேத³னம் அனுப⁴வதி. இமினா ப⁴க³வா தே²ரஸ்ஸ வேத³னாவஸேன ச வினிவட்டேத்வா அரூபபரிக்³க³ஹம் த³ஸ்ஸேஸி.

அனிச்சானுபஸ்ஸீதி அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ. விராகா³னுபஸ்ஸீதி ஏத்த² த்³வே விராகா³ க²யவிராகோ³ ச அச்சந்தவிராகோ³ ச. தத்த² ஸங்கா²ரானம் க²யம் க²யதோ பஸ்ஸனா விபஸ்ஸனாபி, அச்சந்தவிராக³ம் நிப்³பா³னம் விராக³தோ த³ஸ்ஸனமக்³க³ஞாணம்பி விராகா³னுபஸ்ஸனா. தது³ப⁴யஸமங்கி³புக்³க³லோ விராகா³னுபஸ்ஸீ நாம. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – ‘‘விராகா³னுபஸ்ஸீ’’தி, விராக³தோ அனுபஸ்ஸந்தோதி அத்தோ². நிரோதா⁴னுபஸ்ஸிம்ஹிபி ஏஸேவ நயோ. நிரோதோ⁴பி ஹி க²யனிரோதோ⁴ அச்சந்தனிரோதோ⁴தி து³விதோ⁴யேவ. படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீதி ஏத்த² படினிஸ்ஸக்³கோ³ வுச்சதி வோஸ்ஸக்³கோ³. ஸோ ச பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி து³விதோ⁴ ஹோதி. தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³தி விபஸ்ஸனா. ஸா ஹி தத³ங்க³வஸேன கிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச வோஸ்ஸஜதி. பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி மக்³கோ³. ஸோ ஹி நிப்³பா³னம் ஆரம்மணதோ பக்க²ந்த³தி. த்³வீஹிபி வா காரணேஹி ஸோ வோஸ்ஸக்³கோ³யேவ, ஸமுச்சே²த³வஸேன க²ந்தா⁴னம் கிலேஸானஞ்ச வோஸ்ஸஜனதோ நிப்³பா³னே ச பக்க²ந்த³னதோ. தஸ்மா கிலேஸே ச க²ந்தே⁴ ச பரிச்சஜதீதி பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³. நிரோதா⁴ய நிப்³பா³னதா⁴துயா சித்தம் பக்க²ந்த³தீதி பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி உப⁴யம்பேதம் மக்³கே³ ஸமேதி. தது³ப⁴யஸமங்கீ³ புக்³க³லோ இமாய படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸனாய ஸமன்னாக³தத்தா படினிஸ்ஸக்³கா³னுபஸ்ஸீ நாம ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ந கிஞ்சி லோகே உபாதி³யதீதி கிஞ்சி ஏகம்பி ஸங்கா²ரக³தம் தண்ஹாவஸேன ந உபாதி³யதி ந க³ண்ஹாதி ந பராமஸதி. அனுபாதி³யம் ந பரிதஸ்ஸதீதி அக்³க³ண்ஹந்தோ தண்ஹாபரிதஸ்ஸனாய ந பரிதஸ்ஸதி. பச்சத்தம்யேவ பரினிப்³பா³யதீதி ஸயமேவ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி. கீ²ணா ஜாதீதிஆதி³னா பனஸ்ஸ பச்சவேக்க²ணா த³ஸ்ஸிதா. இதி ப⁴க³வா ஸம்கி²த்தேன கீ²ணாஸவஸ்ஸ புப்³ப³பா⁴க³ப்படிபத³ம் புச்சி²தோ ஸம்கி²த்தேனேவ கதே²ஸி. இத³ம் பன ஸுத்தம் தே²ரஸ்ஸ ஓவாதோ³பி அஹோஸி விபஸ்ஸனாபி. ஸோ இமஸ்மிம்யேவ ஸுத்தே விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தோதி.

9. மேத்தஸுத்தவண்ணனா

62. நவமே மா, பி⁴க்க²வே, புஞ்ஞானம் பா⁴யித்தா²தி புஞ்ஞானி கரோந்தா தேஸம் மா பா⁴யித்த². மேத்தசித்தம் பா⁴வேஸிந்தி திகசதுக்கஜ்ஜா²னிகாய மேத்தாய ஸம்பயுத்தம் பணீதம் கத்வா சித்தம் பா⁴வேஸிந்தி த³ஸ்ஸேதி. ஸம்வட்டமானே ஸுதா³ஹந்தி ஸம்வட்டமானே ஸுத³ம் அஹம். ஸம்வட்டமானேதி ஜா²யமானே விபஜ்ஜமானே. த⁴ம்மிகோதி த³ஸகுஸலத⁴ம்மஸமன்னாக³தோ. த⁴ம்மராஜாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். த⁴ம்மேன வா லத்³த⁴ரஜ்ஜத்தா த⁴ம்மராஜா. சாதுரந்தோதி புரத்தி²மஸமுத்³தா³தீ³னம் சதுன்னம் ஸமுத்³தா³னம் வஸேன சாதுரந்தாய பத²வியா இஸ்ஸரோ. விஜிதாவீதி விஜிதஸங்கா³மோ. ஜனபதோ³ தஸ்மிம் தா²வரியம் தி²ரபா⁴வம் பத்தோதி ஜனபத³த்தா²வரியப்பத்தோ. பரோஸஹஸ்ஸந்தி அதிரேகஸஹஸ்ஸம். ஸூராதி அபீ⁴ருனோ. வீரங்க³ரூபாதி வீரானம் அங்க³ம் வீரங்க³ம், வீரியஸ்ஸேதம் நாமம். வீரங்க³ரூபமேதேஸந்தி வீரங்க³ரூபா. வீரியஜாதிகா வீரியஸபா⁴வா வீரியமயா விய அகிலாஸுனோ தி³வஸம்பி யுஜ்ஜ²ந்தா ந கிலமந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. ஸாக³ரபரியந்தந்தி சக்கவாளபப்³ப³தம் ஸீமம் கத்வா டி²தஸமுத்³த³பரியந்தம். அத³ண்டே³னாதி த⁴னத³ண்டே³னபி சே²ஜ்ஜபே⁴ஜ்ஜானுஸாஸனேன ஸத்த²த³ண்டே³னபி வினாயேவ. அஸத்தே²னாதி ஏகதோதா⁴ராதி³னா பரவிஹேட²னஸத்தே²னபி வினாயேவ. த⁴ம்மேன அபி⁴விஜியாதி ஏஹி கோ², மஹாராஜாதி ஏவம் படிராஜூஹி ஸம்படிச்சி²தாக³மனோ ‘‘பாணோ ந ஹந்தப்³போ³’’திஆதி³னா த⁴ம்மேனேவ வுத்தப்பகாரம் பத²விம் அபி⁴விஜினித்வா.

ஸுகே²ஸினோதி ஸுக²பரியேஸகே ஸத்தே ஆமந்தேதி. ஸுஞ்ஞப்³ரஹ்மூபகோ³தி ஸுஞ்ஞப்³ரஹ்மவிமானூபகோ³. பத²விம் இமந்தி இமம் ஸாக³ரபரியந்தம் மஹாபத²விம். அஸாஹஸேனாதி ந ஸாஹஸிககம்மேன. ஸமேன மனுஸாஸிதந்தி ஸமேன கம்மேன அனுஸாஸிம். தேஹி ஏதம் ஸுதே³ஸிதந்தி தேஹி ஸங்கா³ஹகேஹி மஹாகாருணிகேஹி பு³த்³தே⁴ஹி ஏதம் ஏத்தகம் டா²னம் ஸுதே³ஸிதம் ஸுகதி²தம். பத²ப்³யோதி புத²விஸாமிகோ.

10. ப⁴ரியாஸுத்தவண்ணனா

63. த³ஸமே கேவட்டா மஞ்ஞே மச்ச²விலோபேதி கேவட்டானம் மச்ச²பச்சி²ம் ஓதாரேத்வா டி²தட்டா²னே ஜாலே வா உத³கதோ உக்கி²த்தமத்தே மச்ச²க்³கா³ஹகானம் மஹாஸத்³தோ³ ஹோதி, தம் ஸந்தா⁴யேதம் வுத்தம். ஸுஜாதாதி விஸாகா²ய கனிட்டா². ஸா நேவ ஸஸ்ஸும் ஆதி³யதீதி ஸஸ்ஸுயா கத்தப்³ப³வத்தம் நாம அத்தி², தம் ந கரோதி, ஸஸ்ஸூதிபி நம் ந க³ணேதி. ந ஸஸுரம் ஆதி³யதீதி வசனம் ந க³ண்ஹாதி. ஏவம் அனாத³ரதாயபி அக்³க³ஹணேனபி ந ஆதி³யதி நாம. ஸேஸேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஏவம் அனாத²பிண்டி³கோ ஸுணிஸாய ஆசாரம் க³ஹேத்வா ஸத்து² புரதோ நிஸீதி³. ஸாபி ஸுஜாதா ‘‘கிம் நு கோ² அயம் ஸேட்டி² த³ஸப³லஸ்ஸ ஸந்திகே மய்ஹம் கு³ணம் கதே²ஸ்ஸதி உதா³ஹு அகு³ண’’ந்தி க³ந்த்வா அவிதூ³ரே ஸத்³த³ம் ஸுணந்தீ அட்டா²ஸி. அத² நம் ஸத்தா² ஏஹி ஸுஜாதேதி ஆமந்தேஸி.

அஹிதானுகம்பினீதி ந ஹிதானுகம்பினீ. அஞ்ஞேஸூதி பரபுரிஸேஸு. அதிமஞ்ஞதேதி ஓமானாதி மானவஸேன அதிமஞ்ஞதி. த⁴னேன கீதஸ்ஸாதி த⁴னேன கீதா அஸ்ஸ. வதா⁴ய உஸ்ஸுகா வதி⁴தும் உஸ்ஸுக்கமாபன்னா. யம் இத்தி²யா விந்த³தி ஸாமிகோ த⁴னந்தி இத்தி²யா ஸாமிகோ யம் த⁴னம் லப⁴தி. அப்பம்பி தஸ்ஸ அபஹாதுமிச்ச²தீதி தோ²கதோபி அஸ்ஸ ஹரிதும் இச்ச²தி, உத்³த⁴னே ஆரோபிதஉக்க²லியம் பக்கி²பிதப்³ப³தண்டு³லதோபி தோ²கம் ஹரிதுமேவ வாயமதி. அலஸாதி நிஸின்னட்டா²னே நிஸின்னாவ டி²தட்டா²னே டி²தாவ ஹோதி. ப²ருஸாதி க²ரா. து³ருத்தவாதி³னீதி து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸினீ, கக்க²ளம் வாளகத²மேவ கதே²தி. உட்டா²யகானம் அபி⁴பு⁴ய்ய வத்ததீதி ஏத்த² உட்டா²யகானந்தி ப³ஹுவசனவஸேன விரியுட்டா²னஸம்பன்னோ ஸாமிகோ வுத்தோ, தஸ்ஸ தம் உட்டா²னஸம்பத்திம் அபி⁴ப⁴வித்வா ஹேட்டா² கத்வா வத்ததி. பமோத³தீதி ஆமோதி³தபமோதி³தா ஹோதி. கோலேய்யகாதி குலஸம்பன்னா. பதிப்³ப³தாதி பதிதே³வதா. வத⁴த³ண்ட³தஜ்ஜிதாதி த³ண்ட³கம் க³ஹேத்வா வதே⁴ன தஜ்ஜிதா, ‘‘கா⁴தேஸ்ஸாமி ந’’ந்தி வுத்தா. தா³ஸீஸமந்தி ஸாமிகஸ்ஸ வத்தபூரிகா தா³ஸீதி மம் ப⁴க³வா தா⁴ரேதூதி வத்வா ஸரணேஸு பதிட்டா²ஸி.

11. கோத⁴னஸுத்தவண்ணனா

64. ஏகாத³ஸமே ஸபத்தகந்தாதி ஸபத்தானம் வேரீனம் கந்தா பியா தேஹி இச்சி²தபத்தி²தா. ஸபத்தகரணாதி ஸபத்தானம் வேரீனம் அத்த²கரணா. கோத⁴பரேதோதி கோதா⁴னுக³தோ. பசுரத்த²தாயாதி ப³ஹுஅத்த²தாய ப³ஹுஹிததாய. அனத்த²ம்பீதி அவுத்³தி⁴ம்பி. அத்தோ² மே க³ஹிதோதி வுட்³டி⁴ மே க³ஹிதா.

அதோ² அத்த²ம் க³ஹேத்வானாதி அதோ² வுத்³தி⁴ம் க³ஹேத்வா. அனத்த²ம் அதி⁴பஜ்ஜதீதி அனத்தோ² மே க³ஹிதோதி ஸல்லக்கே²தி. வத⁴ம் கத்வானாதி பாணாதிபாதகம்மம் கத்வா. கோத⁴ஸம்மத³ஸம்மத்தோதி கோத⁴மதே³ன மத்தோ, ஆதி³ன்னக³ஹிதபராமட்டோ²தி அத்தோ². ஆயஸக்யந்தி அயஸபா⁴வம், அயஸோ நியஸோ ஹோதீதி அத்தோ². அந்தரதோ ஜாதந்தி அப்³ப⁴ந்தரே உப்பன்னம். அத்த²ம் ந ஜானாதீதி வுத்³தி⁴அத்த²ம் ந ஜானாதி. த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதீதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மம் ந பஸ்ஸதி. அந்த⁴தமந்தி அந்த⁴பா⁴வகரம் தமம் ப³ஹலதமம். ஸஹதேதி அபி⁴ப⁴வதி.

து³ம்மங்குயந்தி து³ம்மங்குபா⁴வம் நித்தேஜதம் து³ப்³ப³ண்ணமுக²தம். யதோ பதாயதீதி யதா³ நிப்³ப³த்ததி. ந வாசோ ஹோதி கா³ரவோதி வசனஸ்ஸபி க³ருபா⁴வோ ந ஹோதி. ந தீ³பம் ஹோதி கிஞ்சனந்தி காசி பதிட்டா² நாம ந ஹோதி. தபனீயானீதி தாபஜனகானி. த⁴ம்மேஹீதி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஹி. ஆரகாதி தூ³ரே. ப்³ராஹ்மணந்தி கீ²ணாஸவப்³ராஹ்மணம். யாய மாது ப⁴தோதி யாய மாதரா ப⁴தோ போஸிதோ. பாணத³தி³ம் ஸந்திந்தி ஜீவிததா³யிகம் ஸமானம். ஹந்தி குத்³தோ⁴ புது²த்தானந்தி குத்³தோ⁴ புக்³க³லோ புது² நானாகாரணேஹி அத்தானம் ஹந்தி. நானாரூபேஸு முச்சி²தோதி நானாரம்மணேஸு அதி⁴முச்சி²தோ ஹுத்வா. ரஜ்ஜுயா ப³ஜ்ஜ² மீயந்தீதி ரஜ்ஜுயா ப³ந்தி⁴த்வா மரந்தி. பப்³ப³தாமபி கந்த³ரேதி பப்³ப³தகந்த³ரேபி பதித்வா மரந்தி.

பூ⁴னஹச்சானீதி ஹதவுத்³தீ⁴னி. இதாயந்தி இதி அயம். தம் த³மேன ஸமுச்சி²ந்தே³தி தம் கோத⁴ம் த³மேன சி²ந்தே³ய்ய. கதரேன த³மேனாதி? பஞ்ஞாவீரியேன தி³ட்டி²யாதி விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாய சேவ விபஸ்ஸனாஸம்பயுத்தேன காயிகசேதஸிகவீரியேன ச மக்³க³ஸம்மாதி³ட்டி²யா ச. ததே²வ த⁴ம்மே ஸிக்கே²தா²தி யதா² அகுஸலம் ஸமுச்சி²ந்தே³ய்ய, ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேபி ததே²வ ஸிக்கே²ய்ய. மா நோ து³ம்மங்குயம் அஹூதி மா அம்ஹாகம் து³ம்மங்குபா⁴வோ அஹோஸீதி இமமத்த²ம் பத்த²யமானா. அனாயாஸாதி அனுபாயாஸா. அனுஸ்ஸுகாதி கத்த²சி உஸ்ஸுக்கம் அனாபன்னா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

அப்³யாகதவக்³கோ³ ச²ட்டோ².

7. மஹாவக்³கோ³

1. ஹிரிஓத்தப்பஸுத்தவண்ணனா

65. ஸத்தமஸ்ஸ பட²மே ஹதூபனிஸோதி ஹதஉபனிஸோ சி²ன்னபச்சயோ. யதா²பூ⁴தஞாணத³ஸ்ஸனந்தி தருணவிபஸ்ஸனா. நிப்³பி³தா³விராகோ³தி ப³லவவிபஸ்ஸனா சேவ மக்³கோ³ ச. விமுத்திஞாணத³ஸ்ஸனந்தி அரஹத்தவிமுத்தி ச பச்சவேக்க²ணா ச.

2. ஸத்தஸூரியஸுத்தவண்ணனா

66. து³தியே யஸ்மா அயம் ஸத்தஸூரியதே³ஸனா தேஜோஸம்வட்டத³ஸ்ஸனவஸேன பவத்தா, தஸ்மா தயோ ஸம்வட்டா, திஸ்ஸோ ஸம்வட்டஸீமா, தீணி ஸம்வட்டமூலானீ, தீணி கோலாஹலானீதி அயம் தாவ ஆதி³தோவ இமஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ புரேசாரிககதா² வேதி³தப்³பா³. ஸா விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 2.403) புப்³பே³னிவாஸானுஸ்ஸதினித்³தே³ஸே வித்தா²ரிதாவ. ஏதத³வோசாதி அனிச்சகம்மட்டா²னிகானம் பஞ்சன்னம் பி⁴க்கு²ஸதானம் அஜ்ஜா²ஸயேன உபாதி³ன்னகானம் அனுபாதி³ன்னகானம் ஸங்கா²ரானம் விபத்தித³ஸ்ஸனத்த²ம் ஏதம் ‘‘அனிச்சா, பி⁴க்க²வே, ஸங்கா²ரா’’திஆதி³ஸத்தஸூரியோபமஸுத்தந்தம் அவோச. தத்த² அனிச்சாதி ஹுத்வா அபா⁴வட்டே²ன அனிச்சா. ஸங்கா²ராதி உபாதி³ன்னகஅனுபாதி³ன்னகா ஸங்கா²ரத⁴ம்மா. அத்³து⁴வாதி ஏவம் அசிரட்டே²ன ந து⁴வா. அனஸ்ஸாஸிகாதி அஸஸ்ஸதபா⁴வேன அஸ்ஸாஸரஹிதா. அலமேவாதி யுத்தமேவ.

அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹோதி உத³கே அனுபவிட்டோ². அச்சுக்³க³தோதி உத³கபிட்டி²தோ உக்³க³தோ. தே³வோ ந வஸ்ஸதீதி பட²மம் தாவ உபகப்பனமேகோ⁴ நாம கோடிஸதஸஹஸ்ஸசக்கவாளே ஏகமேகோ⁴ ஹுத்வா வஸ்ஸதி, ததா³ நிக்க²ந்தபீ³ஜம் ந புன கே³ஹம் பவிஸதி. ததோ பட்டா²ய த⁴மகரணே நிருத்³த⁴ம் விய உத³கம் ஹோதி, புன ஏகபி³ந்து³ம்பி தே³வோ ந வஸ்ஸதீதி உபமானத⁴ம்மகதா²வ பமாணம். வினஸ்ஸந்தே பன லோகே பட²மம் அவீசிதோ பட்டா²ய துச்சோ² ஹோதி, ததோ உட்ட²ஹித்வா ஸத்தா மனுஸ்ஸலோகே ச திரச்சா²னேஸு ச நிப்³ப³த்தந்தி. திரச்சா²னேஸு நிப்³ப³த்தாபி புத்தபா⁴திகேஸு மேத்தம் படிலபி⁴த்வா காலகதா தே³வமனுஸ்ஸேஸு நிப்³ப³த்தந்தி. தே³வதா ஆகாஸேன சரந்தியோ ஆரோசேந்தி – ‘‘ந இத³ம் டா²னம் ஸஸ்ஸதம் ந நிப³த்³த⁴ம், மேத்தம் பா⁴வேத², கருணம், முதி³தம், உபேக்க²ம் பா⁴வேதா²’’தி. தே மேத்தாத³யோ பா⁴வேத்வா ததோ சுதா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்தந்தி.

பீ³ஜகா³மாதி ஏத்த² பீ³ஜகா³மோ நாம பஞ்ச பீ³ஜஜாதானி. பூ⁴தகா³மோ நாம யம்கிஞ்சி நிக்க²ந்தமூலபண்ணம் ஹரிதகம். ஓஸதி⁴திணவனப்பதயோதி ஏத்த² ஓஸதீ⁴தி ஓஸத⁴ருக்கா². திணாதி ப³ஹிஸாரா தாலனாளிகேராத³யோ. வனப்பதயோதி வனஜேட்ட²கருக்கா². குன்னதி³யோதி ட²பேத்வா பஞ்ச மஹானதி³யோ அவஸேஸா நின்னகா³. குஸோப்³பா⁴தி ட²பேத்வா ஸத்த மஹாஸரே அவஸேஸா ரஹதா³த³யோ. து³தியோ ஸூரியோதிஆதீ³ஸு து³தியஸூரியகாலே ஏகோ உதே³தி, ஏகோ அத்த²ங்க³மேதி. ததியகாலே ஏகோ உதே³தி, ஏகோ அத்த²ங்க³மேதி, ஏகோ மஜ்ஜே² ஹோதி. சதுத்த²காலே சதுகுலிகே கா³மே சத்தாரோ பிண்ட³சாரிகா த்³வாரபடிபாடியா டி²தா விய ஹோந்தி. பஞ்சமாதி³காலேபி ஏஸேவ நயோ. பலுஜ்ஜந்தீதி சி²ஜ்ஜித்வா சி²ஜ்ஜித்வா பதந்தி. நேவ சா²ரிகா பஞ்ஞாயதி ந மஸீதி சக்கவாளமஹாபத²வீ ஸினேருபப்³ப³தராஜா ஹிமவா சக்கவாளபப்³ப³தோ ச² காமஸக்³கா³ பட²மஜ்ஜா²னிகப்³ரஹ்மலோகாதி ஏத்தகே டா²னே த³ட்³டே⁴ அச்ச²ராய க³ஹேதப்³ப³மத்தாபி சா²ரிகா வா அங்கா³ரோ வா ந பஞ்ஞாயதி. கோ மந்தா கோ ஸத்³தா⁴தாதி கோ தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴பனத்தா²ய ஸமத்தோ², கோ வா தஸ்ஸ ஸத்³தா⁴தா. அஞ்ஞத்ர தி³ட்ட²பதே³ஹீதி தி³ட்ட²பதே³ ஸோதாபன்னே அரியஸாவகே ட²பேத்வா கோ அஞ்ஞோ ஸத்³த³ஹிஸ்ஸதீதி அத்தோ².