(17) 2. ஆகா⁴தவக்³கோ³

1. பட²மஆகா⁴தபடிவினயஸுத்தவண்ணனா

161. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஆகா⁴தம் படிவினேந்தி வூபஸமேந்தீதி ஆகா⁴தபடிவினயா. யத்த² பி⁴க்கு²னோ உப்பன்னோ ஆகா⁴தோ ஸப்³ப³ஸோ படிவினேதப்³போ³தி யத்த² ஆரம்மணே பி⁴க்கு²னோ ஆகா⁴தோ உப்பன்னோ ஹோதி, தத்த² ஸோ ஸப்³போ³ இமேஹி பஞ்சஹி படிவினோதே³தப்³போ³தி அத்தோ². மேத்தா தஸ்மிம் புக்³க³லே பா⁴வேதப்³பா³தி திகசதுக்கஜ்ஜா²னவஸேன மேத்தா பா⁴வேதப்³பா³. கருணாயபி ஏஸேவ நயோ. உபேக்கா² பன சதுக்கபஞ்சகஜ்ஜா²னவஸேன பா⁴வேதப்³பா³. யஸ்மா பன யம் புக்³க³லம் பஸ்ஸதோ சித்தம் ந நிப்³பா³தி, தஸ்மிம் முதி³தா ந ஸண்ட²ஹதி, தஸ்மா ஸா ந வுத்தா. அஸதிஅமனஸிகாரோதி யதா² ஸோ புக்³க³லோ ந உபட்டா²தி, குட்டாதீ³ஹி அந்தரிதோ விய ஹோதி, ஏவம் தஸ்மிம் அஸதிஅமனஸிகாரோ ஆபஜ்ஜிதப்³போ³. ஸேஸம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா உத்தானமேவ.

2. து³தியஆகா⁴தபடிவினயஸுத்தவண்ணனா

162. து³தியே ஆகா⁴தோ ஏதேஸு படிவினேதப்³போ³தி ஆகா⁴தபடிவினயா. ஆகா⁴தோ ஏதேஹி படிவினேதப்³போ³திபி ஆகா⁴தபடிவினயா. படிவினயோதி ஹி படிவினயவத்தூ²னம்பி படிவினயகாரணானம்பி ஏதம் அதி⁴வசனம், தது³ப⁴யம்பி இத⁴ வட்டதி. பஞ்ச ஹி புக்³க³லா படிவினயவத்தூ² ஹோந்தி பஞ்சஹி உபமாஹி பஞ்ச படிபத்தியோ படிவினயகாரணானி. லப⁴தி ச காலேன காலம் சேதஸோ விவரம் சேதஸோ பஸாத³ந்தி காலே காலே ஸமத²விபஸ்ஸனாசித்தஸ்ஸ உப்பன்னோகாஸஸங்கா²தம் விவரஞ்சேவ ஸத்³தா⁴ஸம்பன்னபா⁴வஸங்கா²தம் பஸாத³ஞ்ச லப⁴தி.

ரதி²யாயாதி அந்தரவீதி²யம். நந்தகந்தி பிலோதிகக²ண்ட³ம். நிக்³க³ஹேத்வாதி அக்கமித்வா. யோ தத்த² ஸாரோதி யம் தத்த² தி²ரட்டா²னம். தம் பரிபாதேத்வாதி தம் லுஞ்சித்வா. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² பம்ஸுகூலிகோ விய மேத்தாவிஹாரீ த³ட்ட²ப்³போ³, ரதி²யாய நந்தகம் விய வேரிபுக்³க³லோ, து³ப்³ப³லட்டா²னம் விய அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதா, தி²ரட்டா²னம் விய பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதா, து³ப்³ப³லட்டா²னம் ச²ட்³டே³த்வா தி²ரட்டா²னம் ஆதா³ய க³ந்த்வா ஸிப்³பி³த்வா ரஜித்வா பாருபித்வா விசரணகாலோ விய அபரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதம் அமனஸிகத்வா பரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதம் மனஸிகத்வா வேரிம்ஹி சித்துப்பாத³ம் நிப்³பா³பேத்வா பா²ஸுவிஹாரகாலோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ஸேவாலபணகபரியோனத்³தா⁴தி ஸேவாலேன ச உத³கபப்படகேன ச படிச்ச²ன்னா. க⁴ம்மபரேதோதி க⁴ம்மேன அனுக³தோ. கிலந்தோதி மக்³க³கிலந்தோ. தஸிதோதி தண்ஹாபி⁴பூ⁴தோ. பிபாஸிதோதி பானீயம் பாதுகாமோ. அபவியூஹித்வாதி அபனேத்வா. பிவித்வாதி பஸன்னஉத³கம் பிவித்வா. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ புரிஸோ விய மேத்தாவிஹாரீ த³ட்ட²ப்³போ³, ஸேவாலபணகம் விய அபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதா, பஸன்னஉத³கம் விய பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதா, ஸேவாலபணகம் அபப்³யூஹித்வா பஸன்னோத³கம் பிவித்வா க³மனம் விய அபரிஸுத்³த⁴வசீஸமாசாரதம் அமனஸிகத்வா பரிஸுத்³த⁴காயஸமாசாரதம் மனஸிகத்வா வேரிம்ஹி சித்துப்பாத³ம் நிப்³பா³பேத்வா பா²ஸுவிஹாரகாலோ த³ட்ட²ப்³போ³.

கோ²பே⁴ஸ்ஸாமீதி சாலேஸ்ஸாமி. லோளேஸ்ஸாமீதி ஆகுலம் கரிஸ்ஸாமி. அபேய்யம்பி தம் கரிஸ்ஸாமீதி பிவிதும் அஸக்குணேய்யம் கரிஸ்ஸாமி. சதுக்குண்டி³கோதி ஜாணூஹி ச ஹத்தே²ஹி ச பூ⁴மியம் பதிட்டா²னேன சதுக்குண்டி³கோ ஹுத்வா. கோ³பீதகம் பிவித்வாதி கா³வியோ விய முகே²ன ஆகட்³டே⁴ந்தோ பிவித்வா. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ புரிஸோ விய மேத்தாவிஹாரீ த³ட்ட²ப்³போ³, கோ³பத³ம் விய வேரிபுக்³க³லோ, கோ³பதே³ பரித்தஉத³கம் விய தஸ்ஸப்³ப⁴ந்தரே பரித்தகு³ணோ, சதுக்குண்டி³கஸ்ஸ கோ³பீதகம் பிவித்வா பக்கமனம் விய தஸ்ஸ அபரிஸுத்³த⁴காயவசீஸமாசாரதம் அமனஸிகத்வா யம் ஸோ காலேன காலம் த⁴ம்மஸ்ஸவனம் நிஸ்ஸாய சேதஸோ விவரப்பஸாத³ஸங்கா²தம் பீதிபாமோஜ்ஜம் லப⁴தி, தம் மனஸிகத்வா சித்துப்பாத³னிப்³பா³பனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஆபா³தி⁴கோதி இரியாபத²ப⁴ஞ்ஜனகேன விஸபா⁴கா³பா³தே⁴ன ஆபா³தி⁴கோ. புரதோபிஸ்ஸாதி புரதோபி ப⁴வேய்ய. அனயப்³யஸனந்தி அவட்³டி⁴வினாஸம். ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² ஸோ அனாத²கி³லானோ விய ஸப்³ப³கண்ஹத⁴ம்மஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ, அத்³தா⁴னமக்³கோ³ விய அனமதக்³க³ஸம்ஸாரோ, புரதோ ச பச்ச²தோ ச கா³மானம் தூ³ரபா⁴வோ விய நிப்³பா³னஸ்ஸ தூ³ரபா⁴வோ, ஸப்பாயபோ⁴ஜனானம் அலாபோ⁴ விய ஸாமஞ்ஞப²லபோ⁴ஜனானம் அலாபோ⁴, ஸப்பாயபே⁴ஸஜ்ஜானம் அலாபோ⁴ விய ஸமத²விபஸ்ஸனானம் அபா⁴வோ, பதிரூபஉபட்டா²கானம் அலாபோ⁴ விய ஓவாதா³னுஸாஸனீஹி கிலேஸதிகிச்ச²கானம் அபா⁴வோ, கா³மந்தனாயகஸ்ஸ அலாபோ⁴ விய நிப்³பா³னஸம்பாபகஸ்ஸ ததா²க³தஸ்ஸ வா ததா²க³தஸாவகஸ்ஸ வா அலத்³த⁴பா⁴வோ, அஞ்ஞதரஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ தி³ஸ்வா காருஞ்ஞுபட்டா²னம் விய தஸ்மிம் புக்³க³லே மேத்தாவிஹாரிகஸ்ஸ காருஞ்ஞம் உப்பாதே³த்வா சித்தனிப்³பா³பனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

அச்சோ²த³காதி பஸன்னோத³கா. ஸாதோத³காதி மது⁴ரோத³கா. ஸீதோத³காதி தனுஸீதஸலிலா. ஸேதகாதி ஊமிபி⁴ஜ்ஜனட்டா²னேஸு ஸேதவண்ணா. ஸுபதித்தா²தி ஸமதித்தா². ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² க⁴ம்மாபி⁴தத்தோ புரிஸோ விய மேத்தாவிஹாரீ த³ட்ட²ப்³போ³, ஸா போக்க²ரணீ விய பரிஸுத்³த⁴ஸப்³ப³த்³வாரோ புரிஸோ, ந்ஹத்வா பிவித்வா பச்சுத்தரித்வா ருக்க²ச்சா²யாய நிபஜ்ஜித்வா யதா²காமம் க³மனம் விய தேஸு த்³வாரேஸு யம் இச்ச²தி, தம் ஆரம்மணம் கத்வா சித்தனிப்³பா³பனம் வேதி³தப்³ப³ம். ததியசதுத்தா²னி ஹேட்டா² வுத்தனயானேவ.

5. பஞ்ஹபுச்சா²ஸுத்தவண்ணனா

165. பஞ்சமே பரிப⁴வந்தி பரிப⁴வந்தோ, ஏவம் பரிப⁴விஸ்ஸாமீதி பரிப⁴வனத்தா²ய புச்ச²தீதி அத்தோ². அஞ்ஞாதுகாமோதி ஜானிதுகாமோ ஹுத்வா.

6. நிரோத⁴ஸுத்தவண்ணனா

166. ச²ட்டே² அத்தே²தம் டா²னந்தி அத்தி² ஏதம் காரணம். நோ சே தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே அஞ்ஞம் ஆராதே⁴ய்யாதி நோ சே இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே அரஹத்தம் பாபுணேய்ய. கப³ளீகாராஹாரப⁴க்கா²னம் தே³வானந்தி காமாவசரதே³வானம். அஞ்ஞதரம் மனோமயம் காயந்தி ஜா²னமனேன நிப்³ப³த்தம் அஞ்ஞதரம் ஸுத்³தா⁴வாஸப்³ரஹ்மகாயம். உதா³யீதி லாளுதா³யீ. ஸோ ஹி ‘‘மனோமய’’ந்தி ஸுத்வா ‘‘ஆருப்பே ந ப⁴விதப்³ப³’’ந்தி படிபா³ஹி. தே²ரோ ‘‘ஸாரிபுத்தோ கிம் ஜானாதி, யஸ்ஸ ஸம்முகா² ஏவம் பி⁴க்கூ² வசனம் படிக்கோஸந்தீ’’தி ஏவம் பா³லானம் லத்³தி⁴உப்பத்திபடிபா³ஹனத்த²ம் தம் வசனம் அனதி⁴வாஸேத்வா யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி.

அத்தி² நாமாதி அமரிஸனத்தே² நிபாதோ. தேனேவ சேத்த² ‘‘அஜ்ஜு²பேக்கி²ஸ்ஸதா²’’தி அனாக³தவசனம் கதம். அயஞ்ஹேத்த²த்தோ² – ஆனந்த³, தும்ஹே தே²ரம் பி⁴க்கு²ம் விஹேடி²யமானம் அஜ்ஜு²பேக்க²த², ந வோ ஏதம் மரிஸயாமி ந ஸஹாமி நாதி⁴வாஸேமீதி. கஸ்மா பன ப⁴க³வா ஆனந்த³தே²ரம்யேவ ஏவமாஹாதி? த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகத்தா. த⁴ம்மப⁴ண்டா³கா³ரிகஸ்ஸ ஹி ஏவம் வத³ந்தோ படிபா³ஹிதும் பா⁴ரோ. அபிசேஸ ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பியஸஹாயோ, தேனாபிஸ்ஸ ஏஸ பா⁴ரோ. தத்த² கிஞ்சாபி ப⁴க³வா ஆனந்த³த்தே²ரம் க³ரஹந்தோ ஏவமாஹ, ந பனேஸா தஸ்ஸேவ க³ரஹா, ஸம்முகீ²பூ⁴தானம் ஸப்³பே³ஸம்யேவ க³ரஹாதி வேதி³தப்³பா³. விஹாரந்தி க³ந்த⁴குடிம்.

அனச்ச²ரியந்தி ந அச்ச²ரியம். யதா²தி காரணவசனம். ஆயஸ்மந்தம்யேவேத்த² உபவானம் படிபா⁴ஸேய்யாதி ஏத்த² ப⁴க³வதா ச ஏவம் ஏததே³வ காரணம் ஆரப்³ப⁴ உதா³ஹடே ஆயஸ்மதோயேவ உபவானஸ்ஸ படிவசனம் படிபா⁴து உபட்டா²தூதி தீ³பேதி. ஸாரஜ்ஜம் ஓக்கந்தந்தி தோ³மனஸ்ஸம் அனுபவிட்ட²ம். ஸீலவாதிஆதீ³ஹி கீ²ணாஸவஸீலாதீ³னியேவ கதி²தானி. க²ண்டி³ச்சேனாதிஆதீ³னி ஸக்காராதீ³னம் காரணபுச்சா²வஸேன வுத்தானி. கிம் க²ண்டி³ச்சாதீ³ஹி காரணேஹி தம் தம் ஸப்³ரஹ்மசாரிம் ஸக்கரேய்யுந்தி அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ.

7. சோத³னாஸுத்தவண்ணனா

167. ஸத்தமே சோத³கேனாதி வத்து²ஸந்த³ஸ்ஸனா ஆபத்திஸந்த³ஸ்ஸனா ஸம்வாஸப்படிக்கே²போ ஸாமீசிப்படிக்கே²போதி சதூஹி சோத³னாவத்தூ²ஹி சோத³யமானேன. காலேன வக்கா²மி நோ அகாலேனாதி ஏத்த² சுதி³தகஸ்ஸ காலோ கதி²தோ, ந சோத³கஸ்ஸ. பரம் சோதே³ந்தேன ஹி பரிஸமஜ்ஜே² வா உபோஸத²பவாரணக்³கே³ வா ஆஸனஸாலாபோ⁴ஜனஸாலாதீ³ஸு வா ந சோதே³தப்³போ³, தி³வாட்டா²னே நிஸின்னகாலே ‘‘கரோதாயஸ்மா ஓகாஸம், அஹம் ஆயஸ்மந்தம் வத்துகாமோ’’தி ஏவம் ஓகாஸம் காரேத்வா சோதே³தப்³போ³. புக்³க³லம் பன உபபரிக்கி²த்வா யோ லோலபுக்³க³லோ அபூ⁴தம் வத்வா பி⁴க்கூ²னம் அயஸம் ஆரோபேதி, ஸோ ஓகாஸகம்மம் வினாபி சோதே³தப்³போ³. பூ⁴தேனாதி தச்சே²ன ஸபா⁴வேன. ஸண்ஹேனாதி மட்டே²ன முது³கேன. அத்த²ஸம்ஹிதேனாதி அத்த²காமதாய ஹிதகாமதாய உபேதேன. அவிப்படிஸாரோ உபத³ஹாதப்³போ³தி அமங்குபா⁴வோ உபனேதப்³போ³. அலம் தே அவிப்படிஸாராயாதி யுத்தம் தே அமங்குபா⁴வாய. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி. அட்ட²மம் ஹேட்டா² வுத்தனயத்தா பாகடமேவ.

9. கி²ப்பனிஸந்திஸுத்தவண்ணனா

169. நவமே கி²ப்பம் நிஸாமயதி உபதா⁴ரேதீதி கி²ப்பனிஸந்தி. ஸுக்³க³ஹிதம் கத்வா க³ண்ஹாதீதி ஸுக்³க³ஹிதக்³கா³ஹீ. அத்த²குஸலோதி அட்ட²கதா²ய சே²கோ. த⁴ம்மகுஸலோதி பாளியம் சே²கோ. நிருத்திகுஸலோதி நிருத்திவசனேஸு சே²கோ. ப்³யஞ்ஜனகுஸலோதி அக்க²ரப்பபே⁴தே³ சே²கோ. புப்³பா³பரகுஸலோதி அத்த²புப்³பா³பரம், த⁴ம்மபுப்³பா³பரம், அக்க²ரபுப்³பா³பரம், ப்³யஞ்ஜனபுப்³பா³பரம், அனுஸந்தி⁴புப்³பா³பரந்தி இமஸ்மிம் பஞ்சவிதே⁴ புப்³பா³பரே சே²கோ. தத்த² அத்த²புப்³பா³பரகுஸலோதி ஹேட்டா² அத்தே²ன உபரி அத்த²ம் ஜானாதி, உபரி அத்தே²ன ஹேட்டா² அத்த²ம் ஜானாதி. கத²ம்? ஸோ ஹி ஹேட்டா² அத்த²ம் ட²பேத்வா உபரி அத்தே² வுத்தே ‘‘ஹேட்டா² அத்தோ² அத்தீ²’’தி ஜானாதி. உபரி அத்த²ம் ட²பேத்வா ஹேட்டா² அத்தே² வுத்தேபி ‘‘உபரி அத்தோ² அத்தீ²’’தி ஜானாதி. உப⁴தோ ட²பேத்வா மஜ்ஜே² அத்தே² வுத்தே ‘‘உப⁴தோ அத்தோ² அத்தீ²’’தி ஜானாதி. மஜ்ஜே² அத்த²ம் ட²பேத்வா உப⁴தோபா⁴கே³ஸு அத்தே² வுத்தே ‘‘மஜ்ஜே² அத்தோ² அத்தீ²’’தி ஜானாதி. த⁴ம்மபுப்³பா³பராதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனுஸந்தி⁴புப்³பா³பரே பன ஸீலம் ஆதி³ம் கத்வா ஆரத்³தே⁴ ஸுத்தந்தே மத்த²கே ச²ஸு அபி⁴ஞ்ஞாஸு ஆக³தாஸு ‘‘யதா²னுஸந்தி⁴ம் யதா²னுபரிச்சே²த³ம் ஸுத்தந்தோ க³தோ’’தி ஜானாதி. தி³ட்டி²வஸேன ஆரத்³தே⁴ உபரி ஸச்சேஸு ஆக³தேஸுபி ‘‘யதா²னுஸந்தி⁴னா க³தோ’’தி ஜானாதி. கலஹப⁴ண்ட³னவஸேன ஆரத்³தே⁴ உபரி ஸாரணீயத⁴ம்மேஸு ஆக³தேஸுபி, த்³வத்திம்ஸதிரச்சா²னகதா²வஸேன ஆரத்³தே⁴ உபரி த³ஸகதா²வத்தூ²ஸு (அ. நி. 10.69; உதா³.31) ஆக³தேஸுபி ‘‘யதா²னுஸந்தி⁴னா க³தோ’’தி ஜானாதீதி.

10. ப⁴த்³த³ஜிஸுத்தவண்ணனா

170. த³ஸமே அபி⁴பூ⁴தி அபி⁴ப⁴வித்வா டி²தோ ஜேட்ட²கோ. அனபி⁴பூ⁴தோதி அஞ்ஞேஹி அனபி⁴பூ⁴தோ. அஞ்ஞத³த்தூ²தி ஏகம்ஸவசனே நிபாதோ. த³ஸ்ஸனவஸேன த³ஸோ, ஸப்³ப³ம் பஸ்ஸதீதி அதி⁴ப்பாயோ. வஸவத்தீதி ஸப்³ப³ம் ஜனம் வஸே வத்தேதி. யதா² பஸ்ஸதோதி இட்டா²ரம்மணம் வா ஹோது அனிட்டா²ரம்மணம் வா, யேனாகாரேன தம் பஸ்ஸந்தஸ்ஸ. அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதீதி அனந்தராயேவ அரஹத்தம் உப்பஜ்ஜதி. யதா² ஸுணதோதி ஏத்தா²பி ஏஸேவ நயோ. அத² வா யம் சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வா நிரந்தரமேவ விபஸ்ஸனம் பட்ட²பேத்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, தம் தஸ்ஸ அரஹத்தம் சக்கு²விஞ்ஞாணானந்தரம் நாம ஹோதி. தம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் – இத³ம் த³ஸ்ஸனானம் அக்³க³ந்தி. து³தியபதே³பி ஏஸேவ நயோ.

யதா² ஸுகி²தஸ்ஸாதி யேன மக்³க³ஸுகே²ன ஸுகி²தஸ்ஸ. அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதீதி ஸமனந்தரமேவ அரஹத்தம் உப்பஜ்ஜதி. இத³ம் ஸுகா²னம் அக்³க³ந்தி இத³ம் மக்³க³ஸுக²ம் ஸுகா²னம் உத்தமம். யதா² ஸஞ்ஞிஸ்ஸாதி இதா⁴பி மக்³க³ஸஞ்ஞாவ அதி⁴ப்பேதா. யதா² பூ⁴தஸ்ஸாதி யஸ்மிம் ப⁴வே யஸ்மிம் அத்தபா⁴வே டி²தஸ்ஸ. அனந்தராதி அனந்தராயேன அரஹத்தம் உப்பஜ்ஜதி. இத³ம் ப⁴வானம் அக்³க³ந்தி அயம் பச்சி²மோ அத்தபா⁴வோ ப⁴வானம் அக்³க³ம் நாம. அத² வா யதா² பூ⁴தஸ்ஸாதி யேஹி க²ந்தே⁴ஹி மக்³க³க்க²ணே பூ⁴தஸ்ஸ விஜ்ஜமானஸ்ஸ. அனந்தரா ஆஸவானம் க²யோ ஹோதீதி மக்³கா³னந்தரமேவ ப²லம் உப்பஜ்ஜதி. இத³ம் ப⁴வானம் அக்³க³ந்தி இத³ம் மக்³க³க்க²ணே க²ந்த⁴பஞ்சகம் ப⁴வானம் அக்³க³ம் நாமாதி.

ஆகா⁴தவக்³கோ³ து³தியோ.