(16) 1. ஸத்³த⁴ம்மவக்³கோ³
1. பட²மஸம்மத்தனியாமஸுத்தவண்ணனா
151. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அப⁴ப்³போ³ நியாமம் ஓக்கமிதும் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மத்தந்தி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மத்தபூ⁴தம் மக்³க³னியாமம் ஓக்கமிதும் அப⁴ப்³போ³ அபா⁴ஜனம். கத²ம் பரிபோ⁴தீதிஆதீ³ஸு ‘‘கிம் கதா² நாம ஏஸா’’தி வத³ந்தோ கத²ம் பரிபோ⁴தி நாம. ‘‘கிம் நாமேஸ கதே²தி, கிம் அயம் ஜானாதீ’’தி வத³ந்தோ கதி²கம் பரிபோ⁴தி நாம. ‘‘மயம் கிம் ஜானாம, குதோ அம்ஹாகம் ஏதம் ஸோதும் ப³ல’’ந்தி வத³ந்தோ அத்தானம் பரிபோ⁴தி நாம. விபரியாயேன ஸுக்கபக்கோ² வேதி³தப்³போ³.
2. து³தியஸம்மத்தனியாமஸுத்தவண்ணனா
152. து³தியே அனஞ்ஞாதே அஞ்ஞாதமானீதி அவிஞ்ஞாதஸ்மிம்யேவ ‘‘விஞ்ஞாதமித³ம் மயா’’தி ஏவம்மானீ.
3. ததியஸம்மத்தனியாமஸுத்தவண்ணனா
153. ததியே மக்கீ² த⁴ம்மம் ஸுணாதீதி மக்கீ² ஹுத்வா கு³ணமக்க²னசித்தேன த⁴ம்மம் ஸுணாதி. உபாரம்ப⁴சித்தோதி நிக்³க³ஹாரோபனசித்தோ. ரந்த⁴க³வேஸீதி கு³ணரந்த⁴ம் கு³ணச்சி²த்³த³ம் க³வேஸந்தோ.
4. பட²மஸத்³த⁴ம்மஸம்மோஸஸுத்தவண்ணனா
154. சதுத்தே² ந ஸக்கச்சம் த⁴ம்மம் ஸுணந்தீதி ஓஹிதஸோதா ஸுகதகாரினோ ஹுத்வா ந ஸுணந்தி. ந பரியாபுணந்தீதி யதா²ஸுதம் த⁴ம்மம் வளஞ்ஜந்தாபி ஸக்கச்சம் ந வளஞ்ஜேந்தி. பஞ்சமம் உத்தானமேவ.
6. ததியஸத்³த⁴ம்மஸம்மோஸஸுத்தவண்ணனா
156. ச²ட்டே² அப்படிஸரணோதி அப்பதிட்டோ². ஆசரியா ஹி ஸுத்தந்தஸ்ஸ படிஸரணம் நாம, தேஸம் அபா⁴வா அப்படிஸரணோ ஹோதி. ஸேஸமேத்த² ஹேட்டா² வுத்தனயமேவ.
7. து³க்கதா²ஸுத்தவண்ணனா
157. ஸத்தமே புக்³க³லம் உபனிதா⁴யாதி தம் தம் புக்³க³லம் உபனிக்கி²பித்வா, ஸக்கி²ம் கத்வாதி அத்தோ². கச்ச²மானாயாதி கதி²யமானாய. ஸேஸமேத்த² அட்ட²மஞ்ச உத்தானத்த²மேவாதி.
9. உதா³யீஸுத்தவண்ணனா
159. நவமே அனுபுப்³பி³ம் கத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீதி தா³னானந்தரம் ஸீலம், ஸீலானந்தரம் ஸக்³க³ந்தி ஏவம் தே³ஸனானுபுப்³பி³ம் கத²ம் வா, யம் யம் ஸுத்தபத³ம் வா கா³தா²பத³ம் வா நிக்கி²த்தம் ஹோதி, தஸ்ஸ தஸ்ஸ அனுரூபகத²ம் கதே²ஸ்ஸாமீதி சித்தம் உபட்ட²பேத்வா பரேஸம் த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³. பரியாயத³ஸ்ஸாவீதி தஸ்ஸ தஸ்ஸ அத்த²ஸ்ஸ தம் தம் காரணம் த³ஸ்ஸேந்தோ. காரணஞ்ஹி இத⁴ பரியாயோதி வுத்தம். அனுத்³த³யதம் படிச்சாதி ‘‘மஹாஸம்பா³த⁴ப்பத்தே ஸத்தே ஸம்பா³த⁴தோ மோசேஸ்ஸாமீ’’தி அனுகம்பம் ஆக³ம்ம. ந ஆமிஸந்தரோதி ந ஆமிஸஹேதுகோ, அத்தனோ சதுபச்சயலாப⁴ம் அனாஸீஸந்தோதி அத்தோ². அத்தானஞ்ச பரஞ்ச அனுபஹச்சாதி அத்துக்கம்ஸனபரவம்ப⁴னாதி³வஸேன அத்தானஞ்ச பரஞ்ச கு³ணுபகா⁴தேன அனுபஹந்த்வா.
10. து³ப்படிவினோத³யஸுத்தவண்ணனா
160. த³ஸமே து³ப்படிவினோத³யாதி யானி ஹஸ்ஸாதீ³னி கிச்சானி நிப்பா²தே³தும் டா²னானி உப்பன்னானி ஹோந்தி, தேஸு மத்த²கம் அஸம்பத்தேஸு அந்தராயேவ து³ன்னீஹாரா து³விக்க²ம்ப⁴யா ஹோந்தி. படிபா⁴னந்தி கதே²துகாமதா வுச்சதி. இமானி பஞ்ச து³ப்படிவினோத³யானி, ந ஸுப்படிவினோத³யானி. உபாயேன பன காரணேன அனுரூபாஹி பச்சவேக்க²ணஅனுஸாஸனாதீ³ஹி ஸக்கா படிவினோதே³துந்தி.
ஸத்³த⁴ம்மவக்³கோ³ பட²மோ.