(17) 2. படிபதா³வக்³கோ³

1. ஸம்கி²த்தஸுத்தவண்ணனா

161. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஸுக²படிக்கே²பேன து³க்கா² படிபஜ்ஜிதப்³ப³தோ படிபதா³ ஏதிஸ்ஸாதி து³க்கா²படிபதா³. அஸீக⁴ப்பவத்திதாய க³ருபா⁴வேன த³ந்தா⁴ அபி⁴ஞ்ஞா ஏதிஸ்ஸாதி த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா. இமினாவ நயேன ஸப்³ப³பதே³ஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

2. வித்தா²ரஸுத்தவண்ணனா

162. து³தியே அபி⁴க்க²ணந்தி அபி⁴ண்ஹம். ஆனந்தரியந்தி அனந்தரவிபாகதா³யகம் மக்³க³ஸமாதி⁴ம். ஆஸவானம் க²யாயாதி அரஹத்தப²லத்தா²ய. பஞ்சிந்த்³ரியானீதி விபஸ்ஸனாபஞ்சமகானி பஞ்சிந்த்³ரியானி. பஞ்ஞிந்த்³ரியந்தி ஹி ஏத்த² விபஸ்ஸனாபஞ்ஞாவ பஞ்ஞிந்த்³ரியந்தி அதி⁴ப்பேதம். ஸேஸமேத்த² பாளிவஸேன உத்தானமேவ.

இமாஸம் பன படிபதா³னம் அயம் ஆவிபா⁴வகதா² – இத⁴ பி⁴க்கு² புப்³பே³ அகதாபி⁴னிவேஸோ புப்³ப³பா⁴கே³ ரூபபரிக்³க³ஹே கிலமதி, அரூபபரிக்³க³ஹே கிலமதி, பச்சயபரிக்³க³ஹே கிலமதி, தீஸு அத்³தா⁴ஸு கிலமதி, மக்³கா³மக்³கே³ கிலமதி. ஏவம் பஞ்சஸு டா²னேஸு கிலமந்தோ விபஸ்ஸனம் பாபுணாதி. விபஸ்ஸனம் பத்வாபி உத³யப்³ப³யானுபஸ்ஸனே, ப⁴ங்கா³னுபஸ்ஸனே, ப⁴யதுபட்டா²னே, ஆதீ³னவானுபஸ்ஸனே, நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸனே, முச்சிதுகம்யதாஞாணே, ஸங்கா²ருபேக்கா²ஞாணே, அனுலோமஞாணே, கோ³த்ரபு⁴ஞாணேதி இமேஸு நவஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸுபி கிலமித்வாவ லோகுத்தரமக்³க³ம் பாபுணாதி. தஸ்ஸ ஸோ லோகுத்தரமக்³கோ³ ஏவம் து³க்கே²ன க³ருபா⁴வேன ஸச்சி²கதத்தா து³க்க²படிபதோ³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞோ நாம ஜாதோ. யோ பன புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஸு ஞாணேஸு கிலமந்தோ அபரபா⁴கே³ நவஸு விபஸ்ஸனாஞாணேஸு அகிலமித்வாவ மக்³க³ம் ஸச்சி²கரோதி, தஸ்ஸ ஸோ மக்³கோ³ ஏவம் து³க்கே²ன அக³ருபா⁴வேன ஸச்சி²கதத்தா து³க்க²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ நாம ஜாதோ. இமினா உபாயேன இதராபி த்³வே வேதி³தப்³பா³.

கோ³ணபரியேஸகஉபமாஹி சேதா விபா⁴வேதப்³பா³ – ஏகஸ்ஸ ஹி புரிஸஸ்ஸ சத்தாரோ கோ³ணா பலாயித்வா அடவிம் பவிட்டா². ஸோ ஸகண்டகே ஸக³ஹனே வனே தே பரியேஸந்தோ க³ஹனமக்³கே³னேவ கிச்சே²ன கஸிரேன க³ந்த்வா க³ஹனட்டா²னேயேவ நிலீனே கோ³ணேபி கிச்சே²ன கஸிரேன அத்³த³ஸ. ஏகோ கிச்சே²ன க³ந்த்வா அப்³போ⁴காஸே டி²தே கி²ப்பமேவ அத்³த³ஸ. அபரோ அப்³போ⁴காஸமக்³கே³ன ஸுகே²ன க³ந்த்வா க³ஹனட்டா²னே நிலீனே கிச்சே²ன கஸிரேன அத்³த³ஸ. அபரோ அப்³போ⁴காஸமக்³கே³னேவ ஸுகே²ன க³ந்த்வா அப்³போ⁴காஸே டி²தேயேவ கி²ப்பம் அத்³த³ஸ. தத்த² சத்தாரோ கோ³ணா விய சத்தாரோ அரியமக்³கா³ த³ட்ட²ப்³பா³, கோ³ணபரியேஸகோ புரிஸோ விய யோகா³வசரோ, க³ஹனமக்³கே³ன கிச்சே²ன கஸிரேன க³மனம் விய புப்³ப³பா⁴கே³ பஞ்சஸு ஞாணேஸு கிலமதோ து³க்கா²படிபதா³. க³ஹனட்டா²னே நிலீனானம் கிச்சே²னேவ த³ஸ்ஸனம் விய அபரபா⁴கே³ நவஸு ஞாணேஸு கிலமந்தஸ்ஸ அரியமக்³கா³னம் த³ஸ்ஸனம். இமினா உபாயேன ஸேஸஉபமாபி யோஜேதப்³பா³.

3. அஸுப⁴ஸுத்தவண்ணனா

163. ததியே அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ காயே விஹரதீதி அத்தனோ கரஜகாயே ‘‘யதா² ஏதம், ததா² இத³’’ந்தி இமினா நயேன ப³ஹித்³தா⁴ தி³ட்டா²னம் த³ஸன்னம் அஸுபா⁴னம் உபஸம்ஹரணவஸேன அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ விஹரதி, அத்தனோ காயம் அஸுப⁴தோ படிகூலதோ ஞாணேன பஸ்ஸதீதி அத்தோ². ஆஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீதி நவன்னம் பாடிகுல்யானம் வஸேன கப³ளீகாராஹாரே படிகூலஸஞ்ஞீ. ஸப்³ப³லோகே அனபி⁴ரதிஸஞ்ஞீதி ஸப்³ப³ஸ்மிம்பி தேதா⁴துகே லோகஸன்னிவாஸே அனபி⁴ரதாய உக்கண்டி²தஸஞ்ஞாய ஸமன்னாக³தோ. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரேஸு அனிச்சானுபஸ்ஸீதி ஸப்³பே³பி தேபூ⁴மகஸங்கா²ரே அனிச்சதோ அனுபஸ்ஸந்தோ. மரணஸஞ்ஞாதி மரணம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னஸஞ்ஞா. அஜ்ஜ²த்தம் ஸூபட்டி²தா ஹோதீதி நியகஜ்ஜ²த்தே ஸுட்டு² உபட்டி²தா ஹோதி. ஏத்தாவதா ப³லவவிபஸ்ஸனா கதி²தா. ஸேக²ப³லானீதி ஸிக்க²னகானம் ப³லானி. ஸேஸமேத்த² பாளிவஸேன உத்தானமேவ. ‘‘அஸுபா⁴னுபஸ்ஸீ’’திஆதீ³னி பன து³க்கா²ய படிபதா³ய த³ஸ்ஸனத்த²ம் வுத்தானி, பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி ஸுகா²ய. அஸுபா⁴தீ³னி ஹி படிகூலாரம்மணானி, தேஸு பன பகதியாவ ஸம்பியாயமானம் சித்தம் அல்லீயதி. தஸ்மா தானி பா⁴வேந்தோ து³க்க²படிபத³ம் படிபன்னோ நாம ஹோதி. பட²மஜ்ஜா²னாதீ³னி பணீதஸுகா²னி, தஸ்மா தானி படிபன்னோ ஸுக²படிபத³ம் படிபன்னோ நாம ஹோதி.

அயம் பனேத்த² ஸப்³ப³ஸாதா⁴ரணா உபமா – ஸங்கா³மாவசரபுரிஸோ ஹி ப²லககோட்ட²கம் கத்வா பஞ்சாவுதா⁴னி ஸன்னய்ஹித்வா ஸங்கா³மம் பவிஸதி, ஸோ அந்தரா விஸ்ஸமிதுகாமோ ப²லககோட்ட²கம் பவிஸித்வா விஸ்ஸமதி சேவ பானபோ⁴ஜனாதீ³னி ச படிஸேவதி. ததோ புன ஸங்கா³மம் பவிஸித்வா கம்மம் கரோதி. தத்த² ஸங்கா³மோ விய கிலேஸஸங்கா³மோ த³ட்ட²ப்³போ³, ப²லககோட்ட²கோ விய பஞ்சனிஸ்ஸயப³லானி, ஸங்கா³மபவிஸனபுரிஸோ விய யோகா³வசரோ, பஞ்சாவுத⁴ஸன்னாஹோ விய விபஸ்ஸனாபஞ்சமானி இந்த்³ரியானி, ஸங்கா³மம் பவிஸனகாலோ விய விபஸ்ஸனாய கம்மகரணகாலோ, விஸ்ஸமிதுகாமஸ்ஸ ப²லககோட்ட²கம் பவிஸித்வா விஸ்ஸமனபானபோ⁴ஜனானி படிஸேவனகாலோ விய விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ சித்துப்பாத³ஸ்ஸ நிரஸ்ஸாத³க்க²ணே பஞ்ச ப³லானி நிஸ்ஸாய சித்தம் ஸம்பஹம்ஸனகாலோ, விஸ்ஸமித்வா கா²தி³த்வா பிவித்வா ச புன ஸங்கா³மஸ்ஸ பவிஸனகாலோ விய பஞ்சஹி ப³லேஹி சித்தம் ஸம்பஹம்ஸேத்வா புன விபஸ்ஸனாய கம்மம் கரோந்தஸ்ஸ விவட்டேத்வா அரஹத்தக்³க³ஹணகாலோ வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே ப³லானி சேவ இந்த்³ரியானி ச மிஸ்ஸகானேவ கதி²தானீதி.

4. பட²மக²மஸுத்தவண்ணனா

164. சதுத்தே² அக்க²மாதி அனதி⁴வாஸிகபடிபதா³. க²மாதி அதி⁴வாஸிகபடிபதா³. த³மாதி இந்த்³ரியத³மனபடிபதா³. ஸமாதி அகுஸலவிதக்கானம் வூபஸமனபடிபதா³. ரோஸந்தம் படிரோஸதீதி க⁴ட்டேந்தம் படிக⁴ட்டேதி. ப⁴ண்ட³ந்தம் படிப⁴ண்ட³தீதி பஹரந்தம் படிபஹரதி. பஞ்சமச²ட்டா²னி உத்தானத்தா²னேவ.

7. மஹாமோக்³க³ல்லானஸுத்தவண்ணனா

167. ஸத்தமே மஹாமோக்³க³ல்லானத்தே²ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மா தயோ மக்³கா³ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா அஹேஸும், அரஹத்தமக்³கோ³ து³க்க²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ. தஸ்மா ஏவமாஹ – ‘‘யாயம் படிபதா³ து³க்கா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா, இமம் மே படிபத³ம் ஆக³ம்ம அனுபாதா³ய ஆஸவேஹி சித்தம் விமுத்த’’ந்தி.

8. ஸாரிபுத்தஸுத்தவண்ணனா

168. அட்ட²மே த⁴ம்மஸேனாபதித்தே²ரஸ்ஸ ஹேட்டி²மா தயோ மக்³கா³ ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா, அரஹத்தமக்³கோ³ ஸுக²படிபதோ³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞோ. தஸ்மா ‘‘யாயம் படிபதா³ ஸுகா² கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா’’தி ஆஹ. இமேஸு பன த்³வீஸுபி ஸுத்தேஸு மிஸ்ஸிகாவ படிபதா³ கதி²தாதி வேதி³தப்³பா³.

9. ஸஸங்கா²ரஸுத்தவண்ணனா

169. நவமே பட²மது³தியபுக்³க³லா ஸுக்க²விபஸ்ஸகா ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸங்கா²ரனிமித்தம் உபட்ட²பேந்தி. தேஸு ஏகோ விபஸ்ஸனிந்த்³ரியானம் ப³லவத்தா இதே⁴வ கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி, ஏகோ இந்த்³ரியானம் து³ப்³ப³லதாய இத⁴ அஸக்கோந்தோ அனந்தரே அத்தபா⁴வே ததே³வ மூலகம்மட்டா²னம் படிலபி⁴த்வா ஸஸங்கா²ரேன ஸப்பயோகே³ன ஸங்கா²ரனிமித்தம் உபட்ட²பேத்வா கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பா³யதி, ததியசதுத்தா² ஸமத²யானிகா. தேஸம் ஏகோ அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன இந்த்³ரியானம் ப³லவத்தா இதே⁴வ கிலேஸே கே²பேதி, ஏகோ இந்த்³ரியானம் து³ப்³ப³லத்தா இத⁴ அஸக்கோந்தோ அனந்தரே அத்தபா⁴வே ததே³வ மூலகம்மட்டா²னம் படிலபி⁴த்வா அஸங்கா²ரேன அப்பயோகே³ன கிலேஸே கே²பேதீதி வேதி³தப்³போ³.

10. யுக³னத்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

170. த³ஸமே ஸமத²புப்³ப³ங்க³மந்தி ஸமத²ம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா. மக்³கோ³ ஸஞ்ஜாயதீதி பட²மோ லோகுத்தரமக்³கோ³ நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தம் மக்³க³ந்தி ஏகசித்தக்க²ணிகமக்³க³ஸ்ஸ ஆஸேவனாதீ³னி நாம நத்தி², து³தியமக்³கா³த³யோ பன உப்பாதே³ந்தோ தமேவ ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதீதி வுச்சதி. விபஸ்ஸனாபுப்³ப³ங்க³மந்தி விபஸ்ஸனம் புப்³ப³ங்க³மம் புரேசாரிகம் கத்வா ஸமத²ம் பா⁴வேதி, பகதியா விபஸ்ஸனாலாபீ⁴ விபஸ்ஸனாய ட²த்வா ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³தீதி அத்தோ².

யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதீதி யுக³னத்³த⁴ம் கத்வா பா⁴வேதி. தத்த² தேனேவ சித்தேன ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா தேனேவ ஸங்கா²ரே ஸம்மஸிதும் ந ஸக்கா. அயம் பன யாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி, தாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. யாவதா ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, தாவதா ஸமாபத்தியோ ஸமாபஜ்ஜதி. கத²ம்? பட²மஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி, ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா து³தியஜ்ஜா²னம் ஸமாபஜ்ஜதி. ததோ வுட்டா²ய புன ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ததியஜ்ஜா²னம்…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜதி, ததோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸதி. ஏவமயம் ஸமத²விபஸ்ஸனம் யுக³னத்³த⁴ம் பா⁴வேதி நாம.

த⁴ம்முத்³த⁴ச்சவிக்³க³ஹிதந்தி ஸமத²விபஸ்ஸனாத⁴ம்மேஸு த³ஸவிபஸ்ஸனுபக்கிலேஸஸங்கா²தேன உத்³த⁴ச்சேன விக்³க³ஹிதம், ஸுக்³க³ஹிதந்தி அத்தோ². ஸோ, ஆவுஸோ, ஸமயோதி இமினா ஸத்தன்னம் ஸப்பாயானம் படிலாப⁴காலோ கதி²தோ. யம் தம் சித்தந்தி யஸ்மிம் ஸமயே தம் விபஸ்ஸனாவீதி²ம் ஓக்கமித்வா பவத்தம் சித்தம். அஜ்ஜ²த்தமேவ ஸந்திட்ட²தீதி விபஸ்ஸனாவீதி²ம் பச்சோத்த²ரித்வா தஸ்மிம்யேவ கோ³சரஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே ஆரம்மணே ஸந்திட்ட²தி. ஸன்னிஸீத³தீதி ஆரம்மணவஸேன ஸம்மா நிஸீத³தி. ஏகோதி³ ஹோதீதி ஏகக்³க³ம் ஹோதி. ஸமாதி⁴யதீதி ஸம்மா ஆதி⁴யதி ஸுட்ட²பிதம் ஹோதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

படிபதா³வக்³கோ³ து³தியோ.