1. ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³
1. அனுபு³த்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா
1. சதுக்கனிபாதஸ்ஸ பட²மே அனனுபோ³தா⁴தி அபு³ஜ்ஜ²னேன அஜானனேன. அப்படிவேதா⁴தி அப்படிவிஜ்ஜ²னேன அபச்சக்க²கிரியாய. தீ³க⁴மத்³தா⁴னந்தி சிரகாலம். ஸந்தா⁴விதந்தி ப⁴வதோ ப⁴வம் க³மனவஸேன ஸந்தா⁴விதம். ஸம்ஸரிதந்தி புனப்புனம் க³மனாக³மனவஸேன ஸம்ஸரிதம். மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்சாதி மயா ச தும்ஹேஹி ச. அத² வா ஸந்தா⁴விதம் ஸம்ஸரிதந்தி ஸந்தா⁴வனம் ஸம்ஸரணம் மமஞ்சேவ தும்ஹாகஞ்ச அஹோஸீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அரியஸ்ஸாதி நித்³தோ³ஸஸ்ஸ. ஸீலம் ஸமாதி⁴ பஞ்ஞாதி இமே பன தயோ த⁴ம்மா மக்³க³ப²லஸம்பயுத்தாவ வேதி³தப்³பா³, விமுத்தினாமேன ப²லமேவ நித்³தி³ட்ட²ம். ப⁴வதண்ஹாதி ப⁴வேஸு தண்ஹா. ப⁴வனேத்தீதி ப⁴வரஜ்ஜு. தண்ஹாய ஏவ ஏதம் நாமம். தாய ஹி ஸத்தா கோ³ணா விய கீ³வாய ப³ந்தி⁴த்வா தம் தம் ப⁴வம் நீயந்தி, தஸ்மா ப⁴வனேத்தீதி வுச்சதி.
அனுத்தராதி லோகுத்தரா. து³க்க²ஸ்ஸந்தகரோதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தகரோ. சக்கு²மாதி பஞ்சஹி சக்கூ²ஹி சக்கு²மா. பரினிப்³பு³தோதி கிலேஸபரினிப்³பா³னேன பரினிப்³பு³தோ. இத³மஸ்ஸ போ³தி⁴மண்டே³ பட²மபரினிப்³பா³னம், பச்சா² பன யமகஸாலானமந்தரே அனுபாதி³ஸேஸாய நிப்³பா³னதா⁴துயா பரினிப்³பு³தோதி யதா²னுஸந்தி⁴னா தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.
2. பபதிதஸுத்தவண்ணனா
2. து³தியே பபதிதோதி பதிதோ சுதோ. அப்பபதிதோதி அபதிதோ பதிட்டி²தோ. தத்த² லோகியமஹாஜனோ பதிதோயேவ நாம, ஸோதாபன்னாத³யோ கிலேஸுப்பத்திக்க²ணே பதிதா நாம, கீ²ணாஸவோ ஏகந்தபதிட்டி²தோ நாம.
சுதா பதந்தீதி யே சுதா, தே பதந்தி நாம. பதிதாதி யே பதிதா, தே சுதா நாம. சுதத்தா பதிதா, பதிதத்தா சுதாதி அத்தோ². கி³த்³தா⁴தி ராக³ரத்தா. புனராக³தாதி புன ஜாதிம் புன ஜரம் புன ப்³யாதி⁴ம் புன மரணம் ஆக³தா நாம ஹோந்தி. கதம் கிச்சந்தி சதூஹி மக்³கே³ஹி கத்தப்³ப³கிச்சம் கதம். ரதம் ரம்மந்தி ரமிதப்³ப³யுத்தகே கு³ணஜாதே ரமிதம். ஸுகே²னான்வாக³தம் ஸுக²ந்தி ஸுகே²ன ஸுக²ம் அனுஆக³தம் ஸம்பத்தம். மானுஸகஸுகே²ன தி³ப்³ப³ஸுக²ம், ஜா²னஸுகே²ன விபஸ்ஸனாஸுக²ம், விபஸ்ஸனாஸுகே²ன மக்³க³ஸுக²ம், மக்³க³ஸுகே²ன ப²லஸுக²ம், ப²லஸுகே²ன நிப்³பா³னஸுக²ம் ஸம்பத்தம் அதி⁴க³தந்தி அத்தோ².
3. பட²மக²தஸுத்தவண்ணனா
3. ததியம் து³கனிபாதவண்ணனாயம் வுத்தமேவ. கா³தா²ஸு பன நிந்தி³யந்தி நிந்தி³தப்³ப³யுத்தகம். நிந்த³தீதி க³ரஹதி. பஸம்ஸியோதி பஸம்ஸிதப்³ப³யுத்தோ. விசினாதி முகே²ன ஸோ கலிந்தி யோ ஏவம் பவத்தோ, தேன முகே²ன கலிம் விசினாதி நாம. கலினா தேன ஸுக²ம் ந விந்த³தீதி தேன ச கலினா ஸுக²ம் ந படிலப⁴தி. ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி ஸஹாபி அத்தனாதி ஸப்³பே³னபி ஸகேன த⁴னேன சேவ அத்தனா ச ஸத்³தி⁴ம் யோ பராஜயோ, ஸோ அப்பமத்தகோவ கலீதி அத்தோ². யோ ஸுக³தேஸூதி யோ பன ஸம்மக்³க³தேஸு புக்³க³லேஸு சித்தம் பது³ஸ்ஸேய்ய, அயம் சித்தபதோ³ஸோவ ததோ கலிதோ மஹந்ததரோ கலி. இதா³னி தஸ்ஸ மஹந்ததரபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஸதம் ஸஹஸ்ஸானந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஸதம் ஸஹஸ்ஸானந்தி நிரப்³பு³த³க³ணனாய ஸதஸஹஸ்ஸம். ச²த்திம்ஸதீதி அபரானி ச ச²த்திம்ஸதி நிரப்³பு³தா³னி. பஞ்ச சாதி அப்³பு³த³க³ணனாய ச பஞ்ச அப்³பு³தா³னி. யமரியக³ரஹீதி யம் அரியே க³ரஹந்தோ நிரயம் உபபஜ்ஜதி, தத்த² ஏத்தகம் ஆயுப்பமாணந்தி.
4. து³தியக²தஸுத்தவண்ணனா
4. சதுத்தே² மாதரி பிதரி சாதிஆதீ³ஸு மித்தவிந்த³கோ மாதரி மிச்சா²படிபன்னோ நாம, அஜாதஸத்து பிதரி மிச்சா²படிபன்னோ நாம, தே³வத³த்தோ ததா²க³தே மிச்சா²படிபன்னோ நாம, கோகாலிகோ ததா²க³தஸாவகே மிச்சா²படிபன்னோ நாம. ப³ஹுஞ்சாதி ப³ஹுகமேவ. பஸவதீதி படிலப⁴தி. தாயாதி தாய மிச்சா²படிபத்திஸங்கா²தாய அத⁴ம்மசரியாய. பேச்சாதி இதோ க³ந்த்வா. அபாயம் க³ச்ச²தீதி நிரயாதீ³ஸு அஞ்ஞதரஸ்மிம் நிப்³ப³த்ததி. ஸுக்கபக்கே²பி ஏஸேவ நயோ.
5. அனுஸோதஸுத்தவண்ணனா
5. பஞ்சமே அனுஸோதம் க³ச்ச²தீதி அனுஸோதகா³மீ. கிலேஸஸோதஸ்ஸ பச்சனீகபடிபத்தியா படிஸோதம் க³ச்ச²தீதி படிஸோதகா³மீ. டி²தத்தோதி டி²தஸபா⁴வோ. திண்ணோதி ஓக⁴ம் தரித்வா டி²தோ. பாரங்க³தோதி பரதீரம் க³தோ. த²லே திட்ட²தீதி நிப்³பா³னத²லே திட்ட²தி. ப்³ராஹ்மணோதி ஸேட்டோ² நித்³தோ³ஸோ. இதா⁴தி இமஸ்மிம் லோகே. காமே ச படிஸேவதீதி கிலேஸகாமேஹி வத்து²காமே படிஸேவதி. பாபஞ்ச கம்மம் கரோதீதி பாபஞ்ச பாணாதிபாதாதி³கம்மம் கரோதி. பாபஞ்ச கம்மம் ந கரோதீதி பஞ்சவேரகம்மம் ந கரோதி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, டி²தத்தோதி அயம் அனாகா³மீ புக்³க³லோ தஸ்மா லோகா புன படிஸந்தி⁴வஸேன அனாக³மனதோ டி²தத்தோ நாம.
தண்ஹாதி⁴பன்னாதி தண்ஹாய அதி⁴பன்னா அஜ்ஜோ²த்த²டா, தண்ஹம் வா அதி⁴பன்னா அஜ்ஜோ²கா³ள்ஹா. பரிபுண்ணஸேகோ²தி ஸிக்கா²பாரிபூரியா டி²தோ. அபரிஹானத⁴ம்மோதி அபரிஹீனஸபா⁴வோ. சேதோவஸிப்பத்தோதி சித்தவஸீபா⁴வம் பத்தோ. ஏவரூபோ கீ²ணாஸவோ ஹோதி, இத⁴ பன அனாகா³மீ கதி²தோ. ஸமாஹிதிந்த்³ரியோதி ஸமாஹிதச²ளிந்த்³ரியோ. பரோபராதி பரோவரா உத்தமலாமகா, குஸலாகுஸலாதி அத்தோ². ஸமேச்சாதி ஞாணேன ஸமாக³ந்த்வா. விதூ⁴பிதாதி வித்³த⁴ம்ஸிதா ஜா²பிதா வா. வுஸிதப்³ரஹ்மசரியோதி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியம் வஸித்வா டி²தோ. லோகந்தகூ³தி திவித⁴ஸ்ஸாபி லோகஸ்ஸ அந்தம் க³தோ. பாரக³தோதி ச²ஹாகாரேஹி பாரக³தோ. இத⁴ கீ²ணாஸவோவ கதி²தோ. இதி ஸுத்தேபி கா³தா²ஸுபி வட்டவிவட்டமேவ கதி²தம்.
6. அப்பஸ்ஸுதஸுத்தவண்ணனா
6. ச²ட்டே² அனுபபன்னோதி அனுபாக³தோ. ஸுத்தந்திஆதீ³ஸு உப⁴தோவிப⁴ங்க³னித்³தே³ஸக²ந்த⁴கபரிவாரஸுத்தனிபாதமங்க³லஸுத்தரதனஸுத்த- நாளகஸுத்ததுவடகஸுத்தானி, அஞ்ஞம்பி ச ஸுத்தனாமகம் ததா²க³தவசனம் ஸுத்தந்தி வேதி³தப்³ப³ம். ஸப்³ப³ம்பி ஸகா³த²கம் ஸுத்தம் கே³ய்யந்தி வேதி³தப்³ப³ம், விஸேஸேன ஸம்யுத்தகே ஸகலோபி ஸகா³தா²வக்³கோ³. ஸகலம்பி அபி⁴த⁴ம்மபிடகம், நிக்³கா³த²கஸுத்தம், யஞ்ச அஞ்ஞம்பி அட்ட²ஹி அங்கே³ஹி அஸங்க³ஹிதம் பு³த்³த⁴வசனம், தம் வேய்யாகரணந்தி வேதி³தப்³ப³ம். த⁴ம்மபத³-தே²ரகா³தா²-தே²ரிகா³தா² ஸுத்தனிபாதே நோஸுத்தனாமிகா ஸுத்³தி⁴ககா³தா² ச கா³தா²தி வேதி³தப்³பா³. ஸோமனஸ்ஸஞாணமயிககா³தா²படிஸம்யுத்தா த்³வேஅஸீதி ஸுத்தந்தா உதா³னந்தி வேதி³தப்³பா³. ‘‘வுத்தஞ்ஹேதம் ப⁴க³வதா’’திஆதி³னயப்பவத்தா த³ஸுத்தரஸதஸுத்தந்தா இதிவுத்தகந்தி வேதி³தப்³பா³. அபண்ணகஜாதகாதீ³னி பஞ்ஞாஸாதி⁴கானி பஞ்ச ஜாதகஸதானி ஜாதகந்தி வேதி³தப்³பா³னி. ‘‘சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, அச்ச²ரியா அப்³பு⁴தா த⁴ம்மா ஆனந்தே³’’திஆதி³னயப்பவத்தா ஸப்³பே³பி அச்ச²ரியஅப்³பு⁴தத⁴ம்மபடிஸம்யுத்தா ஸுத்தந்தா அப்³பு⁴தத⁴ம்மந்தி வேதி³தப்³பா³. சூளவேத³ல்லமஹாவேத³ல்லஸம்மாதி³ட்டி²ஸக்கபஞ்ஹஸங்கா²ரபா⁴ஜனியமஹாபுண்ணமஸுத்தாத³யோ ஸப்³பே³பி வேத³ஞ்ச துட்டி²ஞ்ச லத்³தா⁴ லத்³தா⁴ புச்சி²தா ஸுத்தந்தா வேத³ல்லந்தி வேதி³தப்³பா³. ந அத்த²மஞ்ஞாய ந த⁴ம்மமஞ்ஞாயாதி அட்ட²கத²ஞ்ச பாளிஞ்ச அஜானித்வா. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோதி நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுரூபத⁴ம்மம் ஸஹஸீலம் புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் ந படிபன்னோ ஹோதி. இமினா உபாயேன ஸப்³ப³வாரேஸு அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. பட²மவாரே பனேத்த² அப்பஸ்ஸுதது³ஸ்ஸீலோ கதி²தோ, து³தியே அப்பஸ்ஸுதகீ²ணாஸவோ, ததியே ப³ஹுஸ்ஸுதது³ஸ்ஸீலோ, சதுத்தே² ப³ஹுஸ்ஸுதகீ²ணாஸவோ.
ஸீலேஸு அஸமாஹிதோதி ஸீலேஸு அபரிபூரகாரீ. ஸீலதோ ச ஸுதேன சாதி ஸீலபா⁴கே³ன ச ஸுதபா⁴கே³ன ச ‘‘அயம் து³ஸ்ஸீலோ அப்பஸ்ஸுதோ’’தி ஏவம் தம் க³ரஹந்தீதி அத்தோ². தஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதே ஸுதந்தி தஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ யஸ்மா தேன ஸுதேன ஸுதகிச்சம் கதம், தஸ்மா தஸ்ஸ ஸுதம் ஸம்பஜ்ஜதி நாம. நாஸ்ஸ ஸம்பஜ்ஜதேதி ஸுதகிச்சஸ்ஸ அகதத்தா ந ஸம்பஜ்ஜதி. த⁴ம்மத⁴ரந்தி ஸுதத⁴ம்மானம் ஆதா⁴ரபூ⁴தம். ஸப்பஞ்ஞந்தி ஸுபஞ்ஞம். நேக்க²ம் ஜம்போ³னத³ஸ்ஸேவாதி ஜம்பு³னத³ம் வுச்சதி ஜாதிஸுவண்ணம், தஸ்ஸ ஜம்பு³னத³ஸ்ஸ நேக்க²ம் விய, பஞ்சஸுவண்ணபரிமாணம் ஸுவண்ணக⁴டிகம் வியாதி அத்தோ².
7. ஸோப⁴னஸுத்தவண்ணனா
7. ஸத்தமே வியத்தாதி பஞ்ஞாவேய்யத்தியேன ஸமன்னாக³தா. வினீதாதி வினயம் உபேதா ஸுவினீதா. விஸாரதா³தி வேஸாரஜ்ஜேன ஸோமனஸ்ஸஸஹக³தேன ஞாணேன ஸமன்னாக³தா. த⁴ம்மத⁴ராதி ஸுதத⁴ம்மானம் ஆதா⁴ரபூ⁴தா. பி⁴க்கு² ச ஸீலஸம்பன்னோதி கா³தா²ய கிஞ்சாபி ஏகேகஸ்ஸேவ ஏகேகோ கு³ணோ கதி²தோ, ஸப்³பே³ஸம் பன ஸப்³பே³பி வட்டந்தீதி.
8. வேஸாரஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா
8. அட்ட²மே வேஸாரஜ்ஜானீதி ஏத்த² ஸாரஜ்ஜபடிபக்கோ² வேஸாரஜ்ஜம், சதூஸு டா²னேஸு ஸாரஜ்ஜாபா⁴வம் பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ உப்பன்னஸோமனஸ்ஸமயஞாணஸ்ஸேதம் நாமம். ஆஸப⁴ம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ட்டா²னம் உத்தமட்டா²னம். ஆஸபா⁴ வா புப்³ப³பு³த்³தா⁴, தேஸம் டா²னந்தி அத்தோ². அபிச க³வஸதஜேட்ட²கோ உஸபோ⁴, க³வஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴. வஜஸதஜேட்ட²கோ வா உஸபோ⁴, வஜஸஹஸ்ஸஜேட்ட²கோ வஸபோ⁴, ஸப்³ப³க³வஸேட்டோ² ஸப்³ப³பரிஸ்ஸயஸஹோ ஸேதோ பாஸாதி³கோ மஹாபா⁴ரவஹோ அஸனிஸதஸத்³தே³ஹிபி அஸம்பகம்பியோ நிஸபோ⁴, ஸோ இத⁴ உஸபோ⁴தி அதி⁴ப்பேதோ. இத³ம்பி ஹி தஸ்ஸ பரியாயவசனம். உஸப⁴ஸ்ஸ இத³ந்தி ஆஸப⁴ம். டா²னந்தி சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா வவத்தா²னம். இத³ம் பன ஆஸப⁴ம் வியாதி ஆஸப⁴ம். யதே²வ ஹி நிஸப⁴ஸங்கா²தோ உஸபோ⁴ சதூஹி பாதே³ஹி பத²விம் உப்பீளேத்வா அசலட்டா²னேன திட்ட²தி, ஏவம் ததா²க³தோபி சதூஹி வேஸாரஜ்ஜபாதே³ஹி அட்ட²பரிஸபத²விம் உப்பீளேத்வா ஸதே³வகே லோகே கேனசி பச்சத்தி²கேன பச்சாமித்தேன அகம்பியோ அசலட்டா²னேன திட்ட²தி. ஏவம் திட்ட²மானோவ தம் ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதி உபக³ச்ச²தி ந பச்சக்கா²தி, அத்தனி ஆரோபேதி. தேன வுத்தம் ‘‘ஆஸப⁴ம் டா²னம் படிஜானாதீ’’தி.
பரிஸாஸூதி அட்ட²ஸு பரிஸாஸு. ஸீஹனாத³ம் நத³தீதி ஸேட்ட²னாத³ம் அபீ⁴தனாத³ம் நத³தி, ஸீஹனாத³ஸதி³ஸம் வா நாத³ம் நத³தி. அயமத்தோ² ஸீஹனாத³ஸுத்தேன த³ஸ்ஸேதப்³போ³. யதா² வா ஸீஹோ ஸஹனதோ ச ஹனனதோ ச ஸீஹோதி வுச்சதி, ஏவம் ததா²க³தோ லோகத⁴ம்மானம் ஸஹனதோ பரப்பவாதா³னஞ்ச ஹனனதோ ஸீஹோதி வுச்சதி. ஏவம் வுத்தஸ்ஸ ஸீஹஸ்ஸ நாத³ம் ஸீஹனாத³ம். தத்த² யதா² ஸீஹோ ஸீஹப³லேன ஸமன்னாக³தோ ஸப்³ப³த்த² விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ஸீஹனாத³ம் நத³தி, ஏவம் ததா²க³தஸீஹோபி ததா²க³தப³லேஹி ஸமன்னாக³தோ அட்ட²ஸு பரிஸாஸு விஸாரதோ³ விக³தலோமஹம்ஸோ ‘‘இதி ரூப’’ந்திஆதி³னா நயேன நானாவித⁴தே³ஸனாவிலாஸஸம்பன்னம் ஸீஹனாத³ம் நத³தி. தேன வுத்தம் ‘‘பரிஸாஸு ஸீஹனாத³ம் நத³தீ’’தி.
ப்³ரஹ்மசக்கம் பவத்தேதீதி ஏத்த² ப்³ரஹ்மந்தி ஸேட்ட²ம் உத்தமம் விஸுத்³த⁴ம். சக்கஸத்³தோ³ பனாயம் –
‘‘ஸம்பத்தியம் லக்க²ணே ச, ரத²ங்கே³ இரியாபதே²;
தா³னே ரதனத⁴ம்மூர-சக்காதீ³ஸு ச தி³ஸ்ஸதி;
த⁴ம்மசக்கே இத⁴ மதோ, தஞ்ச த்³வேதா⁴ விபா⁴வயே’’.
‘‘சத்தாரிமானி, பி⁴க்க²வே, சக்கானி, யேஹி ஸமன்னாக³தானம் தே³வமனுஸ்ஸான’’ந்திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.31) ஹி அயம் ஸம்பத்தியம் தி³ஸ்ஸதி. ‘‘பாத³தலேஸு சக்கானி ஜாதானீ’’தி (தீ³. நி. 2.35) ஏத்த² லக்க²ணே. ‘‘சக்கம்வ வஹதோ பத³’’ந்தி (த⁴. ப. 1) ஏத்த² ரத²ங்கே³. ‘‘சதுசக்கம் நவத்³வார’’ந்தி (ஸம். நி. 1.29) ஏத்த² இரியாபதே². ‘‘த³த³ம் பு⁴ஞ்ஜ மா ச பமாதோ³, சக்கம் வத்தய ஸப்³ப³பாணின’’ந்தி (ஜா. 1.7.149) ஏத்த² தா³னே. ‘‘தி³ப்³ப³ம் சக்கரதனம் பாதுரஹோஸீ’’தி (தீ³. நி. 2.243; ம. நி. 3.256) ஏத்த² ரதனசக்கே. ‘‘மயா பவத்திதம் சக்க’’ந்தி (ஸு. நி. 562) ஏத்த² த⁴ம்மசக்கே. ‘‘இச்சா²ஹதஸ்ஸ போஸஸ்ஸ, சக்கம் ப⁴மதி மத்த²கே’’தி (ஜா. 1.1.104; 1.5.103) ஏத்த² உரசக்கே. ‘‘கு²ரபரியந்தேன சேபி சக்கேனா’’தி (தீ³. நி. 1.166) ஏத்த² பஹரணசக்கே. ‘‘அஸனிவிசக்க’’ந்தி (தீ³. நி. 3.61; ஸம். நி. 2.162) ஏத்த² அஸனிமண்ட³லே. இத⁴ பனாயம் த⁴ம்மசக்கே மதோ.
தம் பனேதம் த⁴ம்மசக்கம் து³வித⁴ம் ஹோதி படிவேத⁴ஞாணஞ்ச தே³ஸனாஞாணஞ்ச. தத்த² பஞ்ஞாபபா⁴விதம் அத்தனோ அரியப²லாவஹம் படிவேத⁴ஞாணம், கருணாபபா⁴விதம் ஸாவகானம் அரியப²லாவஹம் தே³ஸனாஞாணம். தத்த² படிவேத⁴ஞாணம் உப்பஜ்ஜமானம் உப்பன்னந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி அபி⁴னிக்க²மனதோ யாவ அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. துஸிதப⁴வனதோ வா யாவ மஹாபோ³தி⁴பல்லங்கே அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தீ³பங்கரதோ பட்டா²ய வா யாவ போ³தி⁴பல்லங்கே அரஹத்தமக்³கா³ உப்பஜ்ஜமானம், ப²லக்க²ணே உப்பன்னம் நாம. தே³ஸனாஞாணம்பி பவத்தமானம் பவத்தந்தி து³வித⁴ம். தஞ்ஹி யாவ அஞ்ஞாஸிகோண்ட³ஞ்ஞஸ்ஸ ஸோதாபத்திமக்³கா³ பவத்தமானம், ப²லக்க²ணே பவத்தம் நாம. தேஸு படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம், தே³ஸனாஞாணம் லோகியம். உப⁴யம்பி பனேதம் அஞ்ஞேஹி அஸாதா⁴ரணம், பு³த்³தா⁴னம்யேவ ஓரஸஞாணம்.
ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ தே படிஜானதோதி ‘‘அஹம் ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴, ஸப்³பே³ த⁴ம்மா மயா அபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’’தி ஏவம் படிஜானதோ தவ. அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴தி இமே நாம த⁴ம்மா தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴. தத்ர வதாதி தேஸு ‘‘அனபி⁴ஸம்பு³த்³தா⁴’’தி ஏவம் த³ஸ்ஸிதத⁴ம்மேஸு. ஸஹத⁴ம்மேனாதி ஸஹேதுனா ஸகாரணேன வசனேன. நிமித்தமேதந்தி ஏத்த² புக்³க³லோபி த⁴ம்மோபி நிமித்தந்தி அதி⁴ப்பேதோ. தம் புக்³க³லம் ந பஸ்ஸாமி, யோ மம் படிசோதே³ஸ்ஸதி. தம் த⁴ம்மம் ந பஸ்ஸாமி, யம் த³ஸ்ஸேத்வா ‘‘அயம் நாம த⁴ம்மோ தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி மம் படிசோதே³ஸ்ஸதீதி அயமேத்த² அத்தோ². கே²மப்பத்தோதி கே²மம் பத்தோ. ஸேஸபத³த்³வயம் இமஸ்ஸேவ வேவசனம். ஸப்³ப³ம்பேதம் வேஸாரஜ்ஜஞாணமேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம். த³ஸப³லஸ்ஸ ஹி ‘‘அயம் நாம த⁴ம்மோ தயா அனபி⁴ஸம்பு³த்³தோ⁴’’தி சோத³கம் புக்³க³லம் வா சோத³னாகாரணம் அனபி⁴ஸம்பு³த்³த⁴த⁴ம்மம் வா அபஸ்ஸதோ ‘‘ஸபா⁴வபு³த்³தோ⁴யேவ வத ஸமானோ அஹம் பு³த்³தோ⁴ஸ்மீதி வதா³மீ’’தி பச்சவேக்க²ந்தஸ்ஸ ப³லவதரம் ஸோமனஸ்ஸம் உப்பஜ்ஜதி, தேன ஸம்பயுத்தம் ஞாணம் வேஸாரஜ்ஜம் நாம. தம் ஸந்தா⁴ய ‘‘கே²மப்பத்தோ’’திஆதி³மாஹ. ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
அந்தராயிகா த⁴ம்மாதி ஏத்த² பன அந்தராயம் கரோந்தீதி அந்தராயிகா. தே அத்த²தோ ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தா ஸத்த ஆபத்திக்க²ந்தா⁴. ஸஞ்சிச்ச வீதிக்கந்தம் ஹி அந்தமஸோ து³க்கடது³ப்³பா⁴ஸிதம்பி மக்³க³ப²லானம் அந்தராயம் கரோதி. இத⁴ பன மேது²னத⁴ம்மோ அதி⁴ப்பேதோ. மேது²னம் ஸேவதோ ஹி யஸ்ஸ கஸ்ஸசி நிஸ்ஸம்ஸயமேவ மக்³க³ப²லானம் அந்தராயோ ஹோதி.
யஸ்ஸ கோ² பன தே அத்தா²யாதி ராக³க்க²யாதீ³ஸு யஸ்ஸ அத்தா²ய. த⁴ம்மோ தே³ஸிதோதி அஸுப⁴பா⁴வனாதி³த⁴ம்மோ கதி²தோ. தத்ர வத மந்தி தஸ்மிம் அனிய்யானிகத⁴ம்மே மம். ஸேஸம் வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம்.
வாத³பதா²தி வாதா³யேவ. புதூ²தி ப³ஹூ. ஸிதாதி உபனிப³த்³தா⁴ அபி⁴ஸங்க²தா. அத² வா புது²ஸ்ஸிதாதி புது²பா⁴வம் ஸிதா உபக³தா, புதூ²ஹி வா ஸிதாதிபி புது²ஸ்ஸிதா. யம் நிஸ்ஸிதாதி ஏதரஹிபி யம் வாத³பத²ம் நிஸ்ஸிதா. ந தே ப⁴வந்தீதி தே வாத³பதா² ந ப⁴வந்தி பி⁴ஜ்ஜந்தி வினஸ்ஸந்தி. த⁴ம்மசக்கந்தி தே³ஸனாஞாணஸ்ஸபி படிவேத⁴ஞாணஸ்ஸபி ஏதம் நாமம். தேஸு தே³ஸனாஞாணம் லோகியம், படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம். கேவலீதி ஸகலகு³ணஸமன்னாக³தோ. தாதி³ஸந்தி ததா²வித⁴ம்.
9. தண்ஹுப்பாத³ஸுத்தவண்ணனா
9. நவமே உப்பஜ்ஜதி ஏதேஸூதி உப்பாதா³. கா உப்பஜ்ஜதி? தண்ஹா. தண்ஹாய உப்பாதா³ தண்ஹுப்பாதா³, தண்ஹாவத்தூ²னி தண்ஹாகாரணானீதி அத்தோ². சீவரஹேதூதி ‘‘கத்த² மனாபம் சீவரம் லபி⁴ஸ்ஸாமீ’’தி சீவரகாரணா உப்பஜ்ஜதி. இதிப⁴வாப⁴வஹேதூதி ஏத்த² இதீதி நித³ஸ்ஸனத்தே² நிபாதோ. யதா² சீவராதி³ஹேது, ஏவம் ப⁴வாப⁴வஹேதுபீதி அத்தோ². ப⁴வாப⁴வோதி சேத்த² பணீததரானி ஸப்பினவனீதாதீ³னி அதி⁴ப்பேதானி. ஸம்பத்திப⁴வேஸு பணீததரபணீததமப⁴வோதிபி வத³ந்தியேவ.
தண்ஹாது³தியோதி அயஞ்ஹி ஸத்தோ அனமதக்³கே³ ஸம்ஸாரவட்டே ஸம்ஸரந்தோ ந ஏககோவ ஸம்ஸரதி, தண்ஹம் பன து³தியிகம் லப⁴ந்தோவ ஸம்ஸரதி. தேன வுத்தம் ‘‘தண்ஹாது³தியோ’’தி. இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வந்தி ஏத்த² இத்த²பா⁴வோ நாம அயம் அத்தபா⁴வோ, அஞ்ஞதா²பா⁴வோ நாம அனாக³தத்தபா⁴வோ. ஏவரூபோ வா அஞ்ஞோபி அத்தபா⁴வோ இத்த²பா⁴வோ நாம, ந ஏவரூபோ அஞ்ஞதா²பா⁴வோ நாம. தம் இத்த²பா⁴வஞ்ஞதா²பா⁴வம். ஸம்ஸாரந்தி க²ந்த⁴தா⁴துஆயதனானம் படிபாடிம். நாதிவத்ததீதி நாதிக்கமதி. ஏவமாதீ³னவம் ஞத்வாதி ஏவம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னேஸு க²ந்தே⁴ஸு ஆதீ³னவம் ஜானித்வா. தண்ஹம் து³க்க²ஸ்ஸ ஸம்ப⁴வந்தி தண்ஹம் ச ‘‘அயம் வட்டது³க்க²ஸம்பூ⁴தோ ஸபா⁴வோ காரண’’ந்தி ஏவம் ஜானித்வா. ஏத்தாவதா இமஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ விபஸ்ஸனம் வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பத்தபா⁴வோ த³ஸ்ஸிதோ. இதா³னி தம் கீ²ணாஸவம் தோ²மேந்தோ வீததண்ஹோதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனாதா³னோதி நிக்³க³ஹணோ. ஸதோ பி⁴க்கு² பரிப்³ப³ஜேதி ஸதிஸம்பஜஞ்ஞே வேபுல்லப்பத்தோ கீ²ணாஸவோ பி⁴க்கு² ஸதோ ஸம்பஜானோ சரேய்ய விஹரேய்யாதி அத்தோ². இதி ஸுத்தந்தே வட்டம் கதே²த்வா கா³தா²ஸு வட்டவிவட்டம் கதி²தந்தி.
10. யோக³ஸுத்தவண்ணனா
10. த³ஸமே வட்டஸ்மிம் யோஜேந்தீதி யோகா³. காமயோகோ³திஆதீ³ஸு பஞ்சகாமகு³ணிகோ ராகோ³ காமயோகோ³. ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ப⁴வயோகோ³, ததா² ஜா²னனிகந்தி. ஸஸ்ஸததி³ட்டி²ஸஹக³தோ ச ராகோ³ த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ ச தி³ட்டி²யோகோ³. சதூஸு ஸச்சேஸு அஞ்ஞாணம் அவிஜ்ஜாயோகோ³. காமேஸு வா யோஜேதீதி காமயோகோ³. ப⁴வேஸு யோஜேதீதி ப⁴வயோகோ³. தி³ட்டீ²ஸு யோஜேதீதி தி³ட்டி²யோகோ³. அவிஜ்ஜாய யோஜேதீதி அவிஜ்ஜாயோகோ³தி ஹேட்டா² வுத்தத⁴ம்மானம்யேவேதம் அதி⁴வசனம்.
இதா³னி தே வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேந்தோ கதமோ ச, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஸமுத³யந்தி உப்பத்திம். அத்த²ங்க³மந்தி பே⁴த³ம். அஸ்ஸாத³ந்தி மது⁴ரபா⁴வம். ஆதீ³னவந்தி அமது⁴ரபா⁴வம் தோ³ஸம். நிஸ்ஸரணந்தி நிஸ்ஸடபா⁴வம். காமேஸூதி வத்து²காமேஸு. காமராகோ³தி காமே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னராகோ³. ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அனுஸேதீதி நிப்³ப³த்ததி. அயம் வுச்சதி, பி⁴க்க²வே, காமயோகோ³தி, பி⁴க்க²வே, இத³ம் காமேஸு யோஜனகாரணம் ப³ந்த⁴னகாரணம் வுச்சதீதி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.
ப²ஸ்ஸாயதனானந்தி சக்கா²தீ³னம் சக்கு²ஸம்ப²ஸ்ஸாதி³காரணானம். அவிஜ்ஜா அஞ்ஞாணந்தி ஞாணபடிபக்க²பா⁴வேன அஞ்ஞாணஸங்கா²தா அவிஜ்ஜா. இதி காமயோகோ³தி ஏத்த² இதி ஸத்³தோ³ சதூஹிபி யோகே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் யோஜேதப்³போ³ ‘‘ஏவம் காமயோகோ³, ஏவம் ப⁴வயோகோ³’’தி. ஸம்யுத்தோதி பரிவாரிதோ. பாபகேஹீதி லாமகேஹி. அகுஸலேஹீதி அகோஸல்லஸம்பூ⁴தேஹி. ஸம்கிலேஸிகேஹீதி ஸம்கிலேஸனகேஹி, பஸன்னஸ்ஸ சித்தஸ்ஸ பஸன்னபா⁴வதூ³ஸகேஹீதி அத்தோ². போனோப்³ப⁴விகேஹீதி புனப்³ப⁴வனிப்³ப³த்தகேஹி. ஸத³ரேஹீதி ஸத³ரதே²ஹி. து³க்க²விபாகேஹீதி விபாககாலே து³க்கு²ப்பாத³கேஹி. ஆயதிம் ஜாதிஜராமரணிகேஹீதி அனாக³தே புனப்புனம் ஜாதிஜராமரணனிப்³ப³த்தகேஹி. தஸ்மா அயோக³க்கே²மீதி வுச்சதீதி யஸ்மா அப்பஹீனயோகோ³ புக்³க³லோ ஏதேஹி த⁴ம்மேஹி ஸம்பயுத்தோ ஹோதி, தஸ்மா சதூஹி யோகே³ஹி கே²மம் நிப்³பா³னம் அனதி⁴க³தத்தா ந யோக³க்கே²மீதி வுச்சதி.
விஸம்யோகோ³தி விஸம்யோஜனகாரணானி. காமயோக³விஸம்யோகோ³தி காமயோக³தோ விஸம்யோஜனகாரணம். ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தத்த² அஸுப⁴ஜ்ஜா²னம் காமயோக³விஸம்யோகோ³, தம் பாத³கம் கத்வா அதி⁴க³தோ அனாகா³மிமக்³கோ³ ஏகந்தேனேவ காமயோக³விஸம்யோகோ³ நாம. அரஹத்தமக்³கோ³ ப⁴வயோக³விஸம்யோகோ³ நாம, ஸோதாபத்திமக்³கோ³ தி³ட்டி²யோக³விஸம்யோகோ³ நாம, அரஹத்தமக்³கோ³ அவிஜ்ஜாயோக³விஸம்யோகோ³ நாம. இதா³னி தே வித்தா²ரவஸேன த³ஸ்ஸேந்தோ கதமோ ச, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தஸ்ஸத்தோ² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.
ப⁴வயோகே³ன சூப⁴யந்தி ப⁴வயோகே³ன ச ஸம்யுத்தா, கிஞ்சி பி⁴ய்யோ உப⁴யேனாபி ஸம்பயுத்தா, யேன கேனசி யோகே³ன ஸமன்னாக³தாதி அத்தோ². புரக்க²தாதி புரதோ கதா, பரிவாரிதா வா. காமே பரிஞ்ஞாயாதி து³விதே⁴பி காமே பரிஜானித்வா. ப⁴வயோக³ஞ்ச ஸப்³ப³ஸோதி ப⁴வயோக³ஞ்ச ஸப்³ப³மேவ பரிஜானித்வா. ஸமூஹச்சாதி ஸமூஹனித்வா. விராஜயந்தி விராஜேந்தோ, விராஜேத்வா வா. ‘‘விராஜேந்தோ’’தி ஹி வுத்தே மக்³கோ³ கதி²தோ ஹோதி, ‘‘விராஜேத்வா’’தி வுத்தே ப²லம். முனீதி கீ²ணாஸவமுனி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தேபி கா³தா²ஸுபி வட்டவிவட்டமேவ கதி²தந்தி.
ப⁴ண்ட³கா³மவக்³கோ³ பட²மோ.