3. ஸாரிபுத்தஸுத்தவண்ணனா
33. ததியே ஸம்கி²த்தேனாதி மாதிகாட²பனேன. வித்தா²ரேனாதி ட²பிதமாதிகாவிப⁴ஜனேன. ஸம்கி²த்தவித்தா²ரேனாதி காலே ஸம்கி²த்தேன காலே வித்தா²ரேன. அஞ்ஞாதாரோ ச து³ல்லபா⁴தி படிவிஜ்ஜ²னகபுக்³க³லா பன து³ல்லபா⁴. இத³ம் ப⁴க³வா ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஞாணம் க⁴ட்டேமீ’’தி அதி⁴ப்பாயேன கதே²ஸி. தம் ஸுத்வா தே²ரோ கிஞ்சாபி ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஆஜானிஸ்ஸாமீ’’தி ந வத³தி, அதி⁴ப்பாயேன பன ‘‘விஸ்ஸத்தா² தும்ஹே, ப⁴ந்தே, தே³ஸேத², அஹம் தும்ஹேஹி தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன படிவிஜ்ஜி²ஸ்ஸாமி, மமேஸ பா⁴ரோ ஹோதூ’’தி ஸத்தா²ரம் தே³ஸனாய உஸ்ஸாஹேந்தோ ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோதிஆதி³மாஹ.
அத²ஸ்ஸ ஸத்தா² தஸ்மாதிஹாதி தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகேதிஆதி³ வுத்தனயமேவ. அச்சே²ச்சி² தண்ஹந்தி மக்³க³ஞாணஸத்தே²ன தண்ஹம் சி²ந்தி³. விவத்தயி ஸம்யோஜனந்தி த³ஸவித⁴ம்பி ஸம்யோஜனம் ஸமூலகம் உப்³ப³த்தேத்வா ச²ட்³டே³ஸி. ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸாதி ஸம்மா உபாயேன ஸம்மா படிபத்தியா நவவித⁴ஸ்ஸ மானஸ்ஸ பஹானாபி⁴ஸமயேன வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தமகாஸி. இத³ஞ்ச பன மேதம், ஸாரிபுத்த, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதந்தி, ஸாரிபுத்த, மயா பாராயனே உத³யபஞ்ஹே இத³ம் ப²லஸமாபத்திமேவ ஸந்தா⁴ய ஏதம் பா⁴ஸிதம்.
இதா³னி யம் தம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ பஹானம் காமஸஞ்ஞானந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். உத³யபஞ்ஹே ச ஏதம் பத³ம் ‘‘பஹானம் காமச்ச²ந்தா³ன’’ந்தி (ஸு. நி. 1112; சூளனி. உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 75) ஆக³தம், இத⁴ பன அங்கு³த்தரபா⁴ணகேஹி ‘‘காமஸஞ்ஞான’’ந்தி ஆரோபிதம். தத்த² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம், அத்தோ² பன ஏகோயேவ. காமஸஞ்ஞானந்தி காமே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னஸஞ்ஞானம், அட்ட²ஹி வா லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஹி ஸஹஜாதஸஞ்ஞானம். தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யந்தி ஏதாஸஞ்ச காமஸஞ்ஞானம் சேதஸிகதோ³மனஸ்ஸானஞ்சாதி உபி⁴ன்னம்பி பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பஹானஸங்கா²தம் அரஹத்தப²லம் அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமீதி அத்தோ². நித்³தே³ஸே பன ‘‘காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ச தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ ச உபி⁴ன்னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³ன’’ந்தி (சூளனி. உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 75) வுத்தம், தம் அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வுத்தம். பஹானந்தி ஹி கீ²ணாகாரஸங்கா²தோ வூபஸமோபி வுச்சதி, கிலேஸே படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோ மக்³கோ³பி, கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ஸங்கா²தம் ப²லம்பி, யம் ஆக³ம்ம கிலேஸா பஹீயந்தி, தம் அமதம் நிப்³பா³னம்பி. தஸ்மா தத்த² தானி பதா³னி ஆக³தானி. ‘‘அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமீ’’தி வசனதோ பன அரஹத்தப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம். தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னந்திபி தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னந்தே உப்பன்னத்தா அரஹத்தப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம். குக்குச்சானம் நிவாரணந்தி குக்குச்சனிவாரணஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரம் உப்பன்னத்தா ப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம்.
உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகே ப²லே உப்பன்னாய உபேக்கா²ய ச ஸதியா ச ஸம்ஸுத்³த⁴ம். த⁴ம்மதக்கபுரேஜவந்தி த⁴ம்மதக்கோ வுச்சதி ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸோ ஆதி³தோ ஹோதி, புரதோ ஹோதி, புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி அஞ்ஞாவிமோக்க²ஸ்ஸாதி த⁴ம்மதக்கபுரேஜவோ. தம் த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம். அஞ்ஞாவிமோக்க²ந்தி அஞ்ஞிந்த்³ரியபரியோஸானே உப்பன்னம் விமோக்க²ம், அஞ்ஞாய வா விமோக்க²ம் அஞ்ஞாவிமோக்க²ம், பஞ்ஞாவிமுத்தந்தி அத்தோ². அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தி அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தே உப்பன்னத்தா, அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னஸங்கா²தம் வா நிப்³பா³னம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னத்தா ஏவம்லத்³த⁴னாமம் அரஹத்தப²லமேவ. இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பஹானந்திஆதீ³ஹி பதே³ஹி அரஹத்தப²லமேவ பகாஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.