1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. பா³லவக்³கோ³

1. ப⁴யஸுத்தவண்ணனா

1. திகனிபாதஸ்ஸ பட²மே ப⁴யானீதிஆதீ³ஸு ப⁴யந்தி சித்துத்ராஸோ. உபத்³த³வோதி அனேகக்³க³தாகாரோ. உபஸக்³கோ³தி உபஸட்டா²காரோ தத்த² தத்த² லக்³க³னாகாரோ.

தேஸம் ஏவம் நானத்தம் வேதி³தப்³ப³ம் – பப்³ப³தவிஸமனிஸ்ஸிதா சோரா ஜனபத³வாஸீனம் பேஸேந்தி – ‘‘மயம் அஸுகதி³வஸே நாம தும்ஹாகம் கா³மம் பஹரிஸ்ஸாமா’’தி. தே தம் பவத்திம் ஸுதகாலதோ பட்டா²ய ப⁴யம் ஸந்தாஸம் ஆபஜ்ஜந்தி. அயம் சித்துத்ராஸோ நாம. ‘‘யதா² நோ தே சோரா குபிதா அனத்த²ம்பி ஆவஹேய்யு’’ந்தி ஹத்த²ஸாரம் க³ஹேத்வா த்³விபத³சதுப்பதே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா தத்த² தத்த² பூ⁴மியம் நிபஜ்ஜந்தி ட³ம்ஸமகஸாதீ³ஹி க²ஜ்ஜமானா, கு³ம்ப³ந்தரானி பவிஸந்தா கா²ணுகண்டகே மத்³த³ந்தி. தேஸம் ஏவம் விசரந்தானம் விக்கி²த்தபா⁴வோ அனேகக்³க³தாகாரோ நாம. ததோ சோரேஸு யதா²வுத்தே தி³வஸே அனாக³ச்ச²ந்தேஸு ‘‘துச்ச²கஸாஸனம் ப⁴விஸ்ஸதி, கா³மம் பவிஸிஸ்ஸாமா’’தி ஸபரிக்கா²ரா கா³மம் பவிஸந்தி. அத² தேஸம் பவிட்ட²பா⁴வம் ஞத்வா கா³மம் பரிவாரேத்வா த்³வாரே அக்³கி³ம் த³த்வா மனுஸ்ஸே கா⁴தேத்வா சோரா ஸப்³ப³ம் விப⁴வம் விலும்பித்வா க³ச்ச²ந்தி. தேஸு கா⁴திதாவஸேஸா அக்³கி³ம் நிப்³பா³பேத்வா கோட்ட²கச்சா²யாபி⁴த்திச்சா²யாதீ³ஸு தத்த² தத்த² லக்³கி³த்வா நிஸீத³ந்தி நட்ட²ம் அனுஸோசமானா. அயம் உபஸட்டா²காரோ லக்³க³னாகாரோ நாம.

நளாகா³ராதி நளேஹி ச²ன்னபடிச்ச²ன்னஅகா³ரா. ஸேஸஸம்பா⁴ரா பனேத்த² ருக்க²மயா ஹோந்தி. திணாகா³ரேபி ஏஸேவ நயோ. கூடாகா³ரானீதி கூடஸங்க³ஹிதானி அகா³ரானி. உல்லித்தாவலித்தானீதி அந்தோ ச ப³ஹி ச லித்தானி. நிவாதானீதி நிவாரிதவாதப்பவேஸானி. பு²ஸிதக்³க³ளானீதி சே²கேஹி வட்³ட⁴கீஹி கதத்தா பிட்ட²ஸங்கா⁴டம்ஹி ஸுட்டு² பு²ஸிதகவாடானி. பிஹிதவாதபானானீதி யுத்தவாதபானானி. இமினா பத³த்³வயேன கவாடவாதபானானம் நிச்சபிஹிததம் அகதே²த்வா ஸம்பத்தியேவ கதி²தா. இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே பன தானி பிதீ⁴யந்தி ச விவரீயந்தி ச.

பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி பா³லமேவ நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜந்தி. பா³லோ ஹி அபண்டி³தபுரிஸோ ரஜ்ஜம் வா ஓபரஜ்ஜம் வா அஞ்ஞம் வா பன மஹந்தம் டா²னம் பத்தே²ந்தோ கதிபயே அத்தனா ஸதி³ஸே வித⁴வபுத்தே மஹாது⁴த்தே க³ஹேத்வா ‘‘ஏத² அஹம் தும்ஹே இஸ்ஸரே கரிஸ்ஸாமீ’’தி பப்³ப³தக³ஹனாதீ³னி நிஸ்ஸாய அந்தமந்தே கா³மே பஹரந்தோ தா³மரிகபா⁴வம் ஜானாபேத்வா அனுபுப்³பே³ன நிக³மேபி ஜனபதே³பி பஹரதி. மனுஸ்ஸா கே³ஹானி ச²ட்³டே³த்வா கே²மட்டா²னம் பத்த²யமானா பக்கமந்தி. தே நிஸ்ஸாய வஸந்தா பி⁴க்கூ²பி பி⁴க்கு²னியோபி அத்தனோ அத்தனோ வஸனட்டா²னானி பஹாய பக்கமந்தி. க³தக³தட்டா²னே பி⁴க்கா²பி ஸேனாஸனம்பி து³ல்லப⁴ம் ஹோதி. ஏவம் சதுன்னம்பி பரிஸானம் ப⁴யம் ஆக³தமேவ ஹோதி. பப்³ப³ஜ்ஜிதேஸுபி த்³வே பா³லா பி⁴க்கூ² அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாத³ம் பட்ட²பேத்வா சோத³னம் ஆரப⁴ந்தி. இதி கோஸம்பி³வாஸிகானம் விய மஹாகலஹோ உப்பஜ்ஜதி. சதுன்னம் பரிஸானம் ப⁴யம் ஆக³தமேவ ஹோதீதி ஏவம் யானி கானிசி ப⁴யானி உப்பஜ்ஜந்தி, ஸப்³பா³னி தானி பா³லதோ உப்பஜ்ஜந்தீதி யதா²னுஸந்தி⁴னா தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி.

2. லக்க²ணஸுத்தவண்ணனா

2. து³தியே காயத்³வாராதி³பவத்தம் கம்மம் லக்க²ணம் ஸஞ்ஜானனகாரணம் அஸ்ஸாதி கம்மலக்க²ணோ. அபதா³னஸோப⁴னீ பஞ்ஞாதி யா பஞ்ஞா நாம அபதா³னேன ஸோப⁴தி, பா³லா ச பண்டி³தா ச அத்தனோ அத்தனோ சரிதேனேவ பாகடா ஹோந்தீதி அத்தோ². பா³லேன ஹி க³தமக்³கோ³ ருக்க²க³ச்ச²கா³மனிக³மாதீ³னி ஜா²பேத்வா க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ இந்த³க்³கி³னோ க³தமக்³கோ³ விய ஹோதி, ஜா²மட்டா²னமத்தமேவ அங்கா³ரமஸிசா²ரிகாஸமாகுலம் பஞ்ஞாயதி. பண்டி³தேன க³தமக்³கோ³ குஸோப்³பா⁴த³யோ பூரேத்வா விவித⁴ஸஸ்ஸஸம்பத³ம் ஆவஹமானேன சதுதீ³பிகமேகே⁴ன க³தமக்³கோ³ விய ஹோதி. யதா² தேன க³தமக்³கே³ உத³கபூரானி சேவ விவித⁴ஸஸ்ஸப²லாப²லானி ச தானி தானி டா²னானி பஞ்ஞாயந்தி, ஏவம் பண்டி³தேன க³தமக்³கே³ ஸம்பத்தியோவ பஞ்ஞாயந்தி நோ விபத்தியோதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

3. சிந்தீஸுத்தவண்ணனா

3. ததியே பா³லலக்க²ணானீதி ‘‘பா³லோ அய’’ந்தி ஏதேஹி லக்கீ²யதி ஞாயதீதி பா³லலக்க²ணானி. தானேவஸ்ஸ ஸஞ்ஜானனகாரணானீதி பா³லனிமித்தானி. பா³லாபதா³னானீதி பா³லஸ்ஸ அபதா³னானி. து³ச்சிந்திதசிந்தீதி சிந்தயந்தோ அபி⁴ஜ்ஜா²ப்³யாபாத³மிச்சா²த³ஸ்ஸனவஸேன து³ச்சிந்திதமேவ சிந்தேதி. து³ப்³பா⁴ஸிதபா⁴ஸீதி பா⁴ஸமானோபி முஸாவாதா³தி³பே⁴த³ம் து³ப்³பா⁴ஸிதமேவ பா⁴ஸதி. து³க்கடகம்மகாரீதி கரோந்தோபி பாணாதிபாதாதி³வஸேன து³க்கடகம்மமேவ கரோதி. பண்டி³தலக்க²ணானீதிஆதி³ வுத்தானுஸாரேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். ஸுசிந்திதசிந்தீதிஆதீ³னி சேத்த² மனோஸுசரிதாதீ³னம் வஸேன யோஜேதப்³பா³னி.

4. அச்சயஸுத்தவண்ணனா

4. சதுத்தே² அச்சயம் அச்சயதோ ந பஸ்ஸதீதி அத்தனோ அபராத⁴ம் அபராத⁴தோ ந பஸ்ஸதி. அச்சயதோ தி³ஸ்வா யதா²த⁴ம்மம் நப்படிகரோதீதி ‘‘அபரத்³த⁴ம் மயா’’தி ஞத்வாபி யோ த⁴ம்மோ, தம் ந கரோதி, த³ண்ட³கம்மம் ஆஹரித்வா அச்சயம் ந தே³ஸேதி நக்க²மாபேதி. அச்சயம் தே³ஸேந்தஸ்ஸ யதா²த⁴ம்மம் நப்படிக்³க³ண்ஹாதீதி பரஸ்ஸ ‘‘விரத்³த⁴ம் மயா’’தி ஞத்வா த³ண்ட³கம்மம் ஆஹரித்வா க²மாபேந்தஸ்ஸ நக்க²மதி. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தபடிபக்க²தோ வேதி³தப்³போ³.

5. அயோனிஸோஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே அயோனிஸோ பஞ்ஹம் கத்தா ஹோதீதி ‘‘கதி நு கோ², உதா³யி, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி வுத்தே ‘‘புப்³பே³னிவாஸோ அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா லாளுதா³யித்தே²ரோ விய அனுபாயசிந்தாய அபஞ்ஹமேவ பஞ்ஹந்தி கத்தா ஹோதி. அயோனிஸோ பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேதா ஹோதீதி ஏவம் சிந்திதம் பன பஞ்ஹம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோபி ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² அனேகவிஹிதம் புப்³பே³னிவாஸம் அனுஸ்ஸரதி. ஸேய்யதி²த³ம், ஏகம்பி ஜாதி’’ந்திஆதி³னா நயேன ஸோயேவ தே²ரோ விய அயோனிஸோ விஸ்ஸஜ்ஜேதா ஹோதி, அபஞ்ஹமேவ பஞ்ஹந்தி கதே²தி. பரிமண்ட³லேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹீதி ஏத்த² பத³மேவ அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனதோ பத³ப்³யஞ்ஜனம். தம் அக்க²ரபாரிபூரிம் கத்வா த³ஸவித⁴ம் ப்³யஞ்ஜனபு³த்³தி⁴ம் அபரிஹாபேத்வா வுத்தம் பரிமண்ட³லம் நாம ஹோதி, ஏவரூபேஹி பத³ப்³யஞ்ஜனேஹீதி அத்தோ². ஸிலிட்டே²ஹீதி பத³ஸிலிட்ட²தாய ஸிலிட்டே²ஹி. உபக³தேஹீதி அத்த²ஞ்ச காரணஞ்ச உபக³தேஹி. நாப்³ப⁴னுமோதி³தாதி ஏவம் யோனிஸோ ஸப்³ப³ம் காரணஸம்பன்னம் கத்வாபி விஸ்ஸஜ்ஜிதம் பரஸ்ஸ பஞ்ஹம் நாபி⁴னுமோத³தி நாபி⁴னந்த³தி ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பஞ்ஹம் லாளுதா³யித்தே²ரோ விய. யதா²ஹ –

‘‘அட்டா²னம் கோ² ஏதம், ஆவுஸோ ஸாரிபுத்த, அனவகாஸோ, யம் ஸோ அதிக்கம்மேவ கப³ளீகாராஹாரப⁴க்கா²னம் தே³வானம் ஸஹப்³யதம் அஞ்ஞதரம் மனோமயம் காயம் உபபன்னோ ஸஞ்ஞாவேத³யிதனிரோத⁴ம் ஸமாபஜ்ஜேய்யாபி வுட்ட²ஹேய்யாபி, நத்தே²தம் டா²ன’’ந்தி (அ. நி. 5.166).

யோனிஸோ பஞ்ஹம் கத்தாதிஆதீ³ஸு ஆனந்த³த்தே²ரோ விய யோனிஸோவ பஞ்ஹம் சிந்தேத்வா யோனிஸோ விஸ்ஸஜ்ஜிதா ஹோதி. தே²ரோ ஹி ‘‘கதி நு கோ², ஆனந்த³, அனுஸ்ஸதிட்டா²னானீ’’தி புச்சி²தோ ‘‘அயம் பஞ்ஹோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி யோனிஸோ சிந்தேத்வா யோனிஸோ விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஆஹ – ‘‘இத⁴, ப⁴ந்தே, பி⁴க்கு² விவிச்சேவ காமேஹி…பே… சதுத்த²ஜ்ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி. இத³ம், ப⁴ந்தே, அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் ஏவம்பா⁴விதம் ஏவம்ப³ஹுலீகதம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாராய ஸம்வத்ததீ’’தி. அப்³ப⁴னுமோதி³தா ஹோதீதி ததா²க³தோ விய யோனிஸோ அப்³ப⁴னுமோதி³தா ஹோதி. ததா²க³தோ ஹி ஆனந்த³த்தே²ரேன பஞ்ஹே விஸ்ஸஜ்ஜிதே ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴, ஆனந்த³, தேன ஹி த்வம், ஆனந்த³, இமம்பி ச²ட்ட²ம் அனுஸ்ஸதிட்டா²னம் தா⁴ரேஹி. இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு² ஸதோவ அபி⁴க்கமதி ஸதோவ படிக்கமதீ’’திஆதி³மாஹ. ச²ட்டா²தீ³னி உத்தானத்தா²னேவ.

9. க²தஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே ஸுக்கபக்கோ² புப்³ப³பா⁴கே³ த³ஸஹிபி குஸலகம்மபதே²ஹி பரிச்சி²ன்னோ, உபரி யாவ அரஹத்தமக்³கா³ லப்³ப⁴தி. ப³ஹுஞ்ச புஞ்ஞம் பஸவதீதி ஏத்த² லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகபுஞ்ஞம் கதி²தம்.

10. மலஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமே து³ஸ்ஸீலபா⁴வோ து³ஸ்ஸீல்யம், து³ஸ்ஸீல்யமேவ மலம் து³ஸ்ஸீல்யமலம். கேனட்டே²ன மலந்தி? அனுத³ஹனட்டே²ன து³க்³க³ந்த⁴ட்டே²ன கிலிட்ட²கரணட்டே²ன ச. தஞ்ஹி நிரயாதீ³ஸு அபாயேஸு அனுத³ஹதீதி அனுத³ஹனட்டே²னபி மலம். தேன ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ மாதாபிதூனம்பி ஸந்திகே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸாபி அந்தரே போ³தி⁴சேதியட்டா²னேஸுபி ஜிகு³ச்ச²னீயோ ஹோதி, ஸப்³ப³தி³ஸாஸு சஸ்ஸ ‘‘ஏவரூபம் கிர தேன பாபகம்மம் கத’’ந்தி அவண்ணக³ந்தோ⁴ வாயதீதி து³க்³க³ந்த⁴ட்டே²னபி மலம். தேன ச ஸமன்னாக³தோ புக்³க³லோ க³தக³தட்டா²னே உபதாபஞ்சேவ லப⁴தி, காயகம்மாதீ³னி சஸ்ஸ அஸுசீனி ஹோந்தி அபப⁴ஸ்ஸரானீதி கிலிட்ட²கரணட்டே²னபி மலம். அபிச தம் தே³வமனுஸ்ஸஸம்பத்தியோ சேவ நிப்³பா³னஸம்பத்திஞ்ச மிலாபேதீதி மிலாபனட்டே²னபி மலந்தி வேதி³தப்³ப³ம். இஸ்ஸாமலமச்சே²ரமலேஸுபி ஏஸேவ நயோ.

பா³லவக்³கோ³ பட²மோ.

2. ரத²காரவக்³கோ³

1. ஞாதஸுத்தவண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே ஞாதோதி பஞ்ஞாதோ பாகடோ. அனனுலோமிகேதி ஸாஸனஸ்ஸ ந அனுலோமேதீதி அனனுலோமிகம், தஸ்மிம் அனனுலோமிகே. காயகம்மேதி பாணாதிபாதாதி³ம்ஹி காயது³ச்சரிதே. ஓளாரிகம் வா ஏதம், ந ஏவரூபே ஸமாத³பேதும் ஸக்கோதி. தி³ஸா நமஸ்ஸிதும் வட்டதி, பூ⁴தப³லிம் காதும் வட்டதீதி ஏவரூபே ஸமாத³பேதி க³ண்ஹாபேதி. வசீகம்மேபி முஸாவாதா³தீ³னி ஓளாரிகானி, அத்தனோ ஸந்தகம் பரஸ்ஸ அதா³துகாமேன ‘‘நத்தீ²’’தி அயம் வஞ்சனமுஸாவாதோ³ நாம வத்தும் வட்டதீதி ஏவரூபே ஸமாத³பேதி. மனோகம்மேபி அபி⁴ஜ்ஜா²த³யோ ஓளாரிகா, கம்மட்டா²னம் விஸம்வாதே³த்வா கதே²ந்தோ பன அனனுலோமிகேஸு த⁴ம்மேஸு ஸமாத³பேதி நாம த³க்கி²ணவிஹாரவாஸித்தே²ரோ விய. தம் கிர தே²ரம் ஏகோ உபட்டா²கோ அமச்சபுத்தோ உபஸங்கமித்வா ‘‘மேத்தாயந்தேன பட²மம் கீதி³ஸே புக்³க³லே மேத்தாயிதப்³ப³’’ந்தி புச்சி². தே²ரோ ஸபா⁴க³விஸபா⁴க³ம் அனாசிக்கி²த்வா ‘‘பியபுக்³க³லே’’தி ஆஹ. தஸ்ஸ ச ப⁴ரியா பியா ஹோதி மனாபா, ஸோ தம் ஆரப்³ப⁴ மேத்தாயந்தோ உம்மாத³ம் பாபுணி. கத²ம் பனேஸ ப³ஹுஜனஅஹிதாய படிபன்னோ ஹோதீதி? ஏவரூபஸ்ஸ ஹி ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோ சேவ உபட்டா²காத³யோ ச தேஸம் ஆரக்க²தே³வதா ஆதி³ம் கத்வா தாஸம் தாஸம் மித்தபூ⁴தா யாவ ப்³ரஹ்மலோகா ஸேஸதே³வதா ச ‘‘அயம் பி⁴க்கு² ந அஜானித்வா கரிஸ்ஸதீ’’தி தேன கதமேவ கரோந்தி, ஏவமேஸ ப³ஹுஜனஅஹிதாய படிபன்னோ ஹோதி.

ஸுக்கபக்கே² பாணாதிபாதா வேரமணிஆதீ³னம்யேவ வஸேன காயகம்மவசீகம்மானி வேதி³தப்³பா³னி. கம்மட்டா²னம் பன அவிஸம்வாதே³த்வா கதே²ந்தோ அனுலோமிகேஸு த⁴ம்மேஸு ஸமாத³பேதி நாம கோளிதவிஹாரவாஸீ சதுனிகாயிகதிஸ்ஸத்தே²ரோ விய. தஸ்ஸ கிர ஜேட்ட²பா⁴தா நந்தா³ப⁴யத்தே²ரோ நாம போதலியவிஹாரே வஸந்தோ ஏகஸ்மிம் ரோகே³ ஸமுட்டி²தே கனிட்ட²ம் பக்கோஸாபேத்வா ஆஹ – ‘‘ஆவுஸோ, மய்ஹம் ஸல்லஹுகம் கத்வா ஏகம் கம்மட்டா²னம் கதே²ஹீ’’தி. கிம், ப⁴ந்தே, அஞ்ஞேன கம்மட்டா²னேன, கப³ளீகாராஹாரம் பரிக்³க³ண்ஹிதும் வட்டதீதி? கிமத்தி²கோ ஏஸ, ஆவுஸோதி? ப⁴ந்தே, கப³ளீகாராஹாரோ உபாதா³ரூபம், ஏகஸ்மிஞ்ச உபாதா³ரூபே தி³ட்டே² தேவீஸதி உபாதா³ரூபானி பாகடானி ஹோந்தீதி. ஸோ ‘‘வட்டிஸ்ஸதி, ஆவுஸோ, ஏத்தக’’ந்தி தம் உய்யோஜேத்வா கப³ளீகாராஹாரம் பரிக்³க³ண்ஹித்வா உபாதா³ரூபம் ஸல்லக்கே²த்வா விவட்டேத்வா அரஹத்தம் பாபுணி. அத² நம் தே²ரம் ப³ஹிவிஹாரா அனிக்க²ந்தமேவ பக்கோஸித்வா, ‘‘ஆவுஸோ, மஹாஅவஸ்ஸயோஸி மய்ஹம் ஜாதோ’’தி கனிட்ட²த்தே²ரஸ்ஸ அத்தனா படிலத்³த⁴கு³ணம் ஆரோசேஸி. ப³ஹுஜனஹிதாயாதி ஏதஸ்ஸபி ஹி ஸத்³தி⁴விஹாரிகாத³யோ ‘‘அயம் ந அஜானித்வா கரிஸ்ஸதீ’’தி தேன கதமேவ கரோந்தீதி ப³ஹுஜனஹிதாய படிபன்னோ நாம ஹோதீதி.

2. ஸாரணீயஸுத்தவண்ணனா

12. து³தியே க²த்தியஸ்ஸாதி ஜாதியா க²த்தியஸ்ஸ. முத்³தா⁴வஸித்தஸ்ஸாதி ராஜாபி⁴ஸேகேன முத்³த⁴னி அபி⁴ஸித்தஸ்ஸ. ஸாரணீயானி ப⁴வந்தீதி ஸரிதப்³பா³னி அஸம்முஸ்ஸனீயானி ஹோந்தி. ஜாதோதி நிப்³ப³த்தோ. யாவஜீவம் ஸாரணீயந்தி த³ஹரகாலே ஜானிதும்பி ந ஸக்கா, அபரபா⁴கே³ பன மாதாபிதுஆதீ³ஹி ஞாதகேஹி வா தா³ஸாதீ³ஹி வா ‘‘த்வம் அஸுகஜனபதே³ அஸுகனக³ரே அஸுகதி³வஸே அஸுகனக்க²த்தே ஜாதோ’’தி ஆசிக்கி²தே ஸுத்வா ததோ பட்டா²ய யாவஜீவம் ஸரதி ந ஸம்முஸ்ஸதி. தேன வுத்தம் – ‘‘யாவஜீவம் ஸாரணீயம் ஹோதீ’’தி.

இத³ம், பி⁴க்க²வே, து³தியந்தி அபி⁴ஸேகட்டா²னம் நாம ரஞ்ஞோ ப³லவதுட்டி²கரம் ஹோதி, தேனஸ்ஸ தம் யாவஜீவம் ஸாரணீயம். ஸங்கா³மவிஜயட்டா²னேபி ஏஸேவ நயோ. ஏத்த² பன ஸங்கா³மந்தி யுத்³த⁴ம். அபி⁴விஜினித்வாதி ஜினித்வா ஸத்துமத்³த³னம் கத்வா. தமேவ ஸங்கா³மஸீஸந்தி தமேவ ஸங்கா³மட்டா²னம். அஜ்ஜா²வஸதீதி அபி⁴ப⁴வித்வா ஆவஸதி.

இதா³னி யஸ்மா ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ ரஞ்ஞோ ஜாதிட்டா²னாதீ³ஹி கத்தப்³ப³கிச்சம் நத்தி², இமஸ்மிம் பன ஸாஸனே தப்படிபா⁴கே³ தயோ புக்³க³லே த³ஸ்ஸேதும் இத³ம் காரணம் ஆப⁴தம், தஸ்மா தே த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமேவ கோ², பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதோ ஹோதீதி ஏத்த² சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம்பி பப்³ப³ஜ்ஜானிஸ்ஸிதமேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஸாரணீயம் ஹோதீதி ‘‘அஹம் அஸுகரட்டே² அஸுகஜனபதே³ அஸுகவிஹாரே அஸுகமாளகே அஸுகதி³வாட்டா²னே அஸுகசங்கமே அஸுகருக்க²மூலே பப்³ப³ஜிதோ’’தி ஏவம் யாவஜீவம் ஸரிதப்³ப³மேவ ஹோதி ந ஸம்முஸ்ஸிதப்³ப³ம்.

இத³ம் து³க்க²ந்தி ஏத்தகம் து³க்க²ம், ந இதோ உத்³த⁴ம் து³க்க²ம் அத்தி². அயம் து³க்க²ஸமுத³யோதி ஏத்தகோ து³க்க²ஸமுத³யோ, ந இதோ உத்³த⁴ம் து³க்க²ஸமுத³யோ அத்தீ²தி. ஸேஸபத³த்³வயேபி ஏஸேவ நயோ. ஏவமேத்த² சதூஹி ஸச்சேஹி ஸோதாபத்திமக்³கோ³ கதி²தோ. கஸிணபரிகம்மவிபஸ்ஸனாஞாணானி பன மக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதானேவ ஹோந்தி. ஸாரணீயம் ஹோதீதி ‘‘அஹம் அஸுகரட்டே²…பே… அஸுகருக்க²மூலே ஸோதாபன்னோ ஜாதோ’’தி யாவஜீவம் ஸாரணீயம் ஹோதி அஸம்முஸ்ஸனீயம்.

ஆஸவானம் க²யாதி ஆஸவானம் க²யேன. சேதோவிமுத்திந்தி ப²லஸமாதி⁴ம். பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ப²லபஞ்ஞம். ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அத்தனாவ அபி⁴விஸிட்டா²ய பஞ்ஞாய பச்சக்க²ம் கத்வா. உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதீதி படிலபி⁴த்வா விஹரதி. ஸாரணீயந்தி ‘‘மயா அஸுகரட்டே²…பே… அஸுகருக்க²மூலே அரஹத்தம் பத்த’’ந்தி அத்தனோ அரஹத்தபத்திட்டா²னம் நாம யாவஜீவம் ஸாரணீயம் ஹோதி அஸம்முஸ்ஸனீயந்தி யதா²னுஸந்தி⁴னாவ தே³ஸனம் நிட்ட²பேஸி.

3. ஆஸம்ஸஸுத்தவண்ணனா

13. ததியே ஸந்தோதி அத்தி² உபலப்³ப⁴ந்தி. ஸம்விஜ்ஜமானாதி தஸ்ஸேவ வேவசனம். லோகஸ்மிந்தி ஸத்தலோகே. நிராஸோதி அனாஸோ அபத்த²னோ. ஆஸம்ஸோதி ஆஸம்ஸமானோ பத்த²யமானோ. விக³தாஸோதி அபக³தாஸோ. சண்டா³லகுலேதி சண்டா³லானம் குலே. வேனகுலேதி விலீவகாரகுலே. நேஸாத³குலேதி மிக³லுத்³த³கானம் குலே. ரத²காரகுலேதி சம்மகாரகுலே. புக்குஸகுலேதி புப்ப²ச்ச²ட்³ட³ககுலே.

ஏத்தாவதா குலவிபத்திம் த³ஸ்ஸேத்வா இதா³னி யஸ்மா நீசகுலே ஜாதோபி ஏகச்சோ அட்³டோ⁴ ஹோதி மஹத்³த⁴னோ, அயம் பன ந தாதி³ஸோ, தஸ்மாஸ்ஸ போ⁴க³விபத்திம் த³ஸ்ஸேதும் த³லித்³தே³திஆதி³மாஹ. தத்த² த³லித்³தே³தி தா³லித்³தி³யேன ஸமன்னாக³தே. அப்பன்னபானபோ⁴ஜனேதி பரித்தகஅன்னபானபோ⁴ஜனே. கஸிரவுத்திகேதி து³க்க²ஜீவிகே, யத்த² வாயாமேன பயோகே³ன ஜீவிதவுத்திம் ஸாதே⁴ந்தி, ததா²ரூபேதி அத்தோ². யத்த² கஸிரேன கா⁴ஸச்சா²தோ³ லப்³ப⁴தீதி யஸ்மிம் குலே து³க்கே²ன யாகு³ப⁴த்தகா⁴ஸோ ச கோபீனமத்தம் அச்சா²த³னஞ்ச லப்³ப⁴தி.

இதா³னி யஸ்மா ஏகச்சோ நீசகுலே ஜாதோபி உபதி⁴ஸம்பன்னோ ஹோதி அத்தபா⁴வஸமித்³தி⁴யம் டி²தோ, அயஞ்ச ந தாதி³ஸோ, தஸ்மாஸ்ஸ ஸரீரவிபத்திம்பி த³ஸ்ஸேதும் ஸோ ச ஹோதி து³ப்³ப³ண்ணோதிஆதி³மாஹ. தத்த² து³ப்³ப³ண்ணோதி பம்ஸுபிஸாசகோ விய ஜா²மகா²ணுவண்ணோ. து³த்³த³ஸிகோதி விஜாதமாதுயாபி அமனாபத³ஸ்ஸனோ. ஓகோடிமகோதி லகுண்ட³கோ. காணோதி ஏகக்கி²காணோ வா உப⁴யக்கி²காணோ வா. குணீதி ஏகஹத்த²குணீ வா உப⁴யஹத்த²குணீ வா. க²ஞ்ஜோதி ஏகபாத³க²ஞ்ஜோ வா உப⁴யபாத³க²ஞ்ஜோ வா. பக்க²ஹதோதி ஹதபக்கோ² பீட²ஸப்பீ. பதீ³பேய்யஸ்ஸாதி வட்டிதேலகபல்லகாதி³னோ பதீ³பஉபகரணஸ்ஸ. தஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதீதி. கஸ்மா ந ஹோதி? நீசகுலே ஜாதத்தா.

ஜேட்டோ²தி அஞ்ஞஸ்மிம் ஜேட்டே² ஸதி கனிட்டோ² ஆஸம் ந கரோதி, தஸ்மா ஜேட்டோ²தி ஆஹ. ஆபி⁴ஸேகோதி ஜேட்டோ²பி ந அபி⁴ஸேகாரஹோ ஆஸம் ந கரோதி, தஸ்மா ஆபி⁴ஸேகோதி ஆஹ. அனபி⁴ஸித்தோதி அபி⁴ஸேகாரஹோபி காணகுணிஆதி³தோ³ஸரஹிதோ ஸகிம் அபி⁴ஸித்தோ புன அபி⁴ஸேகே ஆஸம் ந கரோதி, தஸ்மா அனபி⁴ஸித்தோதி ஆஹ. அசலப்பத்தோதி ஜேட்டோ²பி ஆபி⁴ஸேகோ அனபி⁴ஸித்தோ மந்தோ³ உத்தானஸேய்யகோ, ஸோபி அபி⁴ஸேகே ஆஸம் ந கரோதி. ஸோளஸவஸ்ஸுத்³தே³ஸிகோ பன பஞ்ஞாயமானமஸ்ஸுபே⁴தோ³ அசலப்பத்தோ நாம ஹோதி, மஹந்தம்பி ரஜ்ஜம் விசாரேதும் ஸமத்தோ², தஸ்மா ‘‘அசலப்பத்தோ’’தி ஆஹ. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதீதி கஸ்மா ஹோதி? மஹாஜாதிதாய.

து³ஸ்ஸீலோதி நிஸ்ஸீலோ. பாபத⁴ம்மோதி லாமகத⁴ம்மோ. அஸுசீதி அஸுசீஹி காயகம்மாதீ³ஹி ஸமன்னாக³தோ. ஸங்கஸ்ஸரஸமாசாரோதி ஸங்காஹி ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ, கிஞ்சிதே³வ அஸாருப்பம் தி³ஸ்வா ‘‘இத³ம் இமினா கதம் ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஏவம் பரேஸம் ஆஸங்கனீயஸமாசாரோ, அத்தனாயேவ வா ஸங்காஹி ஸரிதப்³ப³ஸமாசாரோ, ஸாஸங்கஸமாசாரோதி அத்தோ². தஸ்ஸ ஹி தி³வாட்டா²னாதீ³ஸு ஸன்னிபதித்வா கிஞ்சிதே³வ மந்தயந்தே பி⁴க்கூ² தி³ஸ்வா ‘‘இமே ஏகதோ ஹுத்வா மந்தேந்தி, கச்சி நு கோ² மயா கதகம்மம் ஜானித்வா மந்தேந்தீ’’தி ஏவம் ஸாஸங்கஸமாசாரோ ஹோதி. படிச்ச²ன்னகம்மந்தோதி படிச்சா²தே³தப்³ப³யுத்தகேன பாபகம்மேன ஸமன்னாக³தோ. அஸ்ஸமணோ ஸமணபடிஞ்ஞோதி அஸ்ஸமணோ ஹுத்வாவ ஸமணபதிரூபகதாய ‘‘ஸமணோ அஹ’’ந்தி ஏவம் படிஞ்ஞோ. அப்³ரஹ்மசாரீ ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோதி அஞ்ஞே ப்³ரஹ்மசாரினோ ஸுனிவத்தே² ஸுபாருதே ஸும்ப⁴கபத்தத⁴ரே கா³மனிக³மராஜதா⁴னீஸு பிண்டா³ய சரித்வா ஜீவிகம் கப்பேந்தே தி³ஸ்வா ஸயம்பி தாதி³ஸேன ஆகாரேன ததா² படிபஜ்ஜனதோ ‘‘அஹம் ப்³ரஹ்மசாரீ’’தி படிஞ்ஞம் தே³ந்தோ விய ஹோதி. ‘‘அஹம் பி⁴க்கூ²’’தி வத்வா உபோஸத²க்³கா³தீ³னி பவிஸந்தோ பன ப்³ரஹ்மசாரிபடிஞ்ஞோ ஹோதியேவ, ததா² ஸங்கி⁴கம் லாப⁴ம் க³ண்ஹந்தோ. அந்தோபூதீதி பூதினா கம்மேன அந்தோ அனுபவிட்டோ². அவஸ்ஸுதோதி ராகா³தீ³ஹி திந்தோ. கஸம்பு³ஜாதோதி ஸஞ்ஜாதராகா³தி³கசவரோ. தஸ்ஸ ந ஏவம் ஹோதீதி. கஸ்மா ந ஹோதி? லோகுத்தரத⁴ம்மஉபனிஸ்ஸயஸ்ஸ நத்தி²தாய. தஸ்ஸ ஏவம் ஹோதீதி. கஸ்மா ஹோதி? மஹாஸீலஸ்மிம் பரிபூரகாரிதாய.

4. சக்கவத்திஸுத்தவண்ணனா

14. சதுத்தே² சதூஹி ஸங்க³ஹவத்தூ²ஹி ஜனம் ரஞ்ஜேதீதி ராஜா. சக்கம் வத்தேதீதி சக்கவத்தீ. வத்திதம் வா அனேன சக்கந்தி சக்கவத்தீ. த⁴ம்மோ அஸ்ஸ அத்தீ²தி த⁴ம்மிகோ. த⁴ம்மேனேவ த³ஸவிதே⁴ன சக்கவத்திவத்தேன ராஜா ஜாதோதி த⁴ம்மராஜா. ஸோபி ந அராஜகந்தி ஸோபி அஞ்ஞம் நிஸ்ஸயராஜானம் அலபி⁴த்வா சக்கம் நாம வத்தேதும் ந ஸக்கோதீதி அத்தோ². இதி ஸத்தா² தே³ஸனம் பட்ட²பேத்வா யதா²னுஸந்தி⁴ம் அபாபேத்வாவ துண்ஹீ அஹோஸி. கஸ்மா? அனுஸந்தி⁴குஸலா உட்ட²ஹித்வா அனுஸந்தி⁴ம் புச்சி²ஸ்ஸந்தி, ப³ஹூ ஹி இமஸ்மிம் டா²னே ததா²ரூபா பி⁴க்கூ², அதா²ஹம் தேஹி புட்டோ² தே³ஸனம் வட்³டே⁴ஸ்ஸாமீதி. அதே²கோ அனுஸந்தி⁴குஸலோ பி⁴க்கு² ப⁴க³வந்தம் புச்ச²ந்தோ கோ பன, ப⁴ந்தேதிஆதி³மாஹ. ப⁴க³வாபிஸ்ஸ ப்³யாகரோந்தோ த⁴ம்மோ பி⁴க்கூ²திஆதி³மாஹ.

தத்த² த⁴ம்மோதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மோ. த⁴ம்மந்தி தமேவ வுத்தப்பகாரம் த⁴ம்மம். நிஸ்ஸாயாதி தத³தி⁴ட்டா²னேன சேதஸா தமேவ நிஸ்ஸயம் கத்வா. த⁴ம்மம் ஸக்கரோந்தோதி யதா² கதோ ஸோ த⁴ம்மோ ஸுட்டு² கதோ ஹோதி, ஏவமேதம் கரோந்தோ. த⁴ம்மம் க³ரும் கரோந்தோதி தஸ்மிம் கா³ரவுப்பத்தியா தம் க³ருகரோந்தோ. த⁴ம்மம் அபசாயமானோதி தஸ்ஸேவ த⁴ம்மஸ்ஸ அஞ்ஜலிகரணாதீ³ஹி நீசவுத்திதம் கரோந்தோ. த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேதூதி தம் த⁴ம்மம் த⁴ஜமிவ புரக்க²த்வா கேதுமிவ உக்கி²பித்வா பவத்தியா த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ த⁴ம்மகேது ச ஹுத்வாதி அத்தோ². த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோதி த⁴ம்மாதி⁴பதிபூ⁴தாக³தபா⁴வேன த⁴ம்மவஸேனேவ ச ஸப்³ப³கிரியானம் கரணேன த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ ஹுத்வா. த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதீதி த⁴ம்மோ அஸ்ஸா அத்தீ²தி த⁴ம்மிகா, ரக்கா² ச ஆவரணஞ்ச கு³த்தி ச ரக்கா²வரணகு³த்தி. தத்த² ‘‘பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தீ’’தி வசனதோ க²ந்திஆத³யோ ரக்கா². வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பரம் ரக்க²ந்தோ அத்தானம் ரக்க²தி. க²ந்தியா அவிஹிம்ஸாய மேத்தசித்ததாய அனுத்³த³யாயா’’தி (ஸம். நி. 5.385). நிவாஸனபாருபனகே³ஹாதீ³னி ஆவரணம். சோராதி³உபத்³த³வனிவாரணத்த²ம் கோ³பாயனா கு³த்தி. தம் ஸப்³ப³ம்பி ஸுட்டு² வித³ஹதி பவத்தேதி ட²பேதீதி அத்தோ².

இதா³னி யத்த² ஸா ஸம்வித³ஹிதப்³பா³, தம் த³ஸ்ஸேந்தோ அந்தோஜனஸ்மிந்திஆதி³மாஹ. தத்ராயம் ஸங்கே²பத்தோ² – அந்தோஜனஸங்கா²தம் புத்ததா³ரம் ஸீலஸம்வரே பதிட்டா²பேந்தோ வத்த²க³ந்த⁴மாலாதீ³னி சஸ்ஸ த³த³மானோ ஸப்³போ³பத்³த³வே சஸ்ஸ நிவாரயமானோ த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திம் ஸம்வித³ஹதி நாம. க²த்தியாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. அயம் பன விஸேஸோ – அபி⁴ஸித்தக²த்தியா ப⁴த்³ரஅஸ்ஸாஜானீயாதி³ரதனஸம்பதா³னேனபி உபக³ண்ஹிதப்³பா³, அனுயந்தா க²த்தியா தேஸம் அனுரூபயானவாஹனஸம்பதா³னேனபி பரிதோஸேதப்³பா³, ப³லகாயோ காலம் அனதிக்கமேத்வா ப⁴த்தவேதனஸம்பதா³னேனபி அனுக்³க³ஹேதப்³போ³, ப்³ராஹ்மணா அன்னபானவத்தா²தி³னா தே³ய்யத⁴ம்மேன, க³ஹபதிகா ப⁴த்தபீ³ஜனங்க³லப³லிப³த்³தா³தி³ஸம்பதா³னேன, ததா² நிக³மவாஸினோ நேக³மா ஜனபத³வாஸினோ ச ஜானபதா³. ஸமிதபாபபா³ஹிதபாபா பன ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸமணபரிக்கா²ரஸம்பதா³னேன ஸக்காதப்³பா³, மிக³பக்கி²னோ அப⁴யதா³னேன ஸமஸ்ஸாஸேதப்³பா³.

த⁴ம்மேனேவ சக்கம் வத்தேதீதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மேனேவ சக்கம் பவத்தேதி. தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியந்தி தம் தேன ஏவம் பவத்திதம் ஆணாசக்கம் அப்படிவத்தியம் ஹோதி. கேனசி மனுஸ்ஸபூ⁴தேனாதி தே³வதா நாம அத்தனா இச்சி²திச்சி²தமேவ கரோந்தி, தஸ்மா தா அக்³க³ண்ஹித்வா ‘‘மனுஸ்ஸபூ⁴தேனா’’தி வுத்தம். பச்சத்தி²கேனாதி படிஅத்தி²கேன, படிஸத்துனாதி அத்தோ². த⁴ம்மிகோதி சக்கவத்தீ த³ஸகுஸலகம்மபத²வஸேன த⁴ம்மிகோ, ததா²க³தோ பன நவலோகுத்தரத⁴ம்மவஸேன. த⁴ம்மராஜாதி நவஹி லோகுத்தரத⁴ம்மேஹி மஹாஜனம் ரஞ்ஜேதீதி த⁴ம்மராஜா. த⁴ம்மம்யேவாதி நவலோகுத்தரத⁴ம்மமேவ நிஸ்ஸாய தமேவ ஸக்கரோந்தோ தம் க³ருகரோந்தோ தம் அபசாயமானோ. ஸோவஸ்ஸ த⁴ம்மோ அப்³பு⁴க்³க³தட்டே²ன த⁴ஜோதி த⁴ம்மத்³த⁴ஜோ. ஸோவஸ்ஸ கேதூதி த⁴ம்மகேது. தமேவ அதி⁴பதிம் ஜேட்ட²கம் கத்வா விஹரதீதி த⁴ம்மாதி⁴பதேய்யோ. த⁴ம்மிகம் ரக்கா²வரணகு³த்திந்தி லோகியலோகுத்தரத⁴ம்மதா³யிகரக்க²ஞ்ச ஆவரணஞ்ச கு³த்திஞ்ச. ஸம்வித³ஹதீதி ட²பேதி பஞ்ஞபேதி. ஏவரூபந்தி திவித⁴ம் காயது³ச்சரிதம் ந ஸேவிதப்³ப³ம், ஸுசரிதம் ஸேவிதப்³ப³ந்தி ஏவம் ஸப்³ப³த்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ஸம்வித³ஹித்வாதி ட²பேத்வா கதே²த்வா. த⁴ம்மேனேவ அனுத்தரம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதீதி நவலோகுத்தரத⁴ம்மேனேவ அஸதி³ஸம் த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேதி. தம் ஹோதி சக்கம் அப்படிவத்தியந்தி தம் ஏவம் பவத்திதம் த⁴ம்மசக்கம் ஏதேஸு ஸமணாதீ³ஸு ஏகேனபி படிவத்தேதும் படிபா³ஹிதும் ந ஸக்கா. ஸேஸம் ஸப்³ப³த்த² உத்தானமேவாதி.

5. ஸசேதனஸுத்தவண்ணனா

15. பஞ்சமே இஸிபதனேதி பு³த்³த⁴பச்சேகபு³த்³த⁴ஸங்கா²தானம் இஸீனம் த⁴ம்மசக்கப்பவத்தனத்தா²ய சேவ உபோஸத²கரணத்தா²ய ச ஆக³ந்த்வா பதனே, ஸன்னிபாதட்டா²னேதி அத்தோ². பத³னேதிபி பாடோ², அயமேவ அத்தோ². மிக³தா³யேதி மிகா³னம் அப⁴யத்தா²ய தி³ன்னே. ச²ஹி மாஸேஹி சா²ரத்தூனேஹீதி ஸோ கிர ரஞ்ஞா ஆணத்ததி³வஸேயேவ ஸப்³பூ³பகரணானி ஸஜ்ஜேத்வா அந்தேவாஸிகேஹி ஸத்³தி⁴ம் அரஞ்ஞம் பவிஸித்வா கா³மத்³வாரகா³மமஜ்ஜ²தே³வகுலஸுஸானாதீ³ஸு டி²தருக்கே² சேவ ஜா²மபதிதஸுக்க²ருக்கே² ச விவஜ்ஜேத்வா ஸம்பன்னபதே³ஸே டி²தே ஸப்³ப³தோ³ஸவிவஜ்ஜிதே நாபி⁴அரனேமீனம் அனுரூபே ருக்கே² க³ஹேத்வா தம் சக்கம் அகாஸி. தஸ்ஸ ருக்கே² விசினித்வா க³ண்ஹந்தஸ்ஸ சேவ கரோந்தஸ்ஸ ச ஏத்தகோ காலோ வீதிவத்தோ. தேன வுத்தம் – ‘‘ச²ஹி மாஸேஹி சா²ரத்தூனேஹீ’’தி. நானாகரணந்தி நானத்தம். நேஸந்தி ந ஏஸம். அத்தே²ஸந்தி அத்தி² ஏஸம். அபி⁴ஸங்கா²ரஸ்ஸ க³தீதி பயோக³ஸ்ஸ க³மனம். சிங்கு³லாயித்வாதி பரிப்³ப⁴மித்வா. அக்கா²ஹதம் மஞ்ஞேதி அக்கே² பவேஸேத்வா ட²பிதமிவ.

ஸதோ³ஸாதி ஸக³ண்டா³ உண்ணதோணதட்டா²னயுத்தா. ஸகஸாவாதி பூதிஸாரேன சேவ பே²க்³கு³னா ச யுத்தா. காயவங்காதிஆதீ³னி காயது³ச்சரிதாதீ³னம் நாமானி. ஏவம் பபதிதாதி ஏவம் கு³ணபதனேன பதிதா. ஏவம் பதிட்டி²தாதி ஏவம் கு³ணேஹி பதிட்டி²தா. தத்த² லோகியமஹாஜனா பபதிதா நாம, ஸோதாபன்னாத³யோ பதிட்டி²தா நாம. தேஸுபி புரிமா தயோ கிலேஸானம் ஸமுதா³சாரக்க²ணே பபதிதா நாம, கீ²ணாஸவா பன ஏகந்தேனேவ பதிட்டி²தா நாம. தஸ்மாதி யஸ்மா அப்பஹீனகாயவங்காத³யோ பபதந்தி, பஹீனகாயவங்காத³யோ பதிட்ட²ஹந்தி, தஸ்மா. காயவங்காதீ³னம் பன ஏவம் பஹானம் வேதி³தப்³ப³ம் – பாணாதிபாதோ அதி³ன்னாதா³னம் மிச்சா²சாரோ முஸாவாதோ³ பிஸுணாவாசா மிச்சா²தி³ட்டீ²தி இமே தாவ ச² ஸோதாபத்திமக்³கே³ன பஹீயந்தி, ப²ருஸாவாசா ப்³யாபாதோ³தி த்³வே அனாகா³மிமக்³கே³ன, அபி⁴ஜ்ஜா² ஸம்ப²ப்பலாபோதி த்³வே அரஹத்தமக்³கே³னாதி.

6. அபண்ணகஸுத்தவண்ணனா

16. ச²ட்டே² அபண்ணகபடிபத³ந்தி அவிரத்³த⁴படிபத³ம் ஏகம்ஸபடிபத³ம் நிய்யானிகபடிபத³ம் காரணபடிபத³ம் ஸாரபடிபத³ம் மண்ட³படிபத³ம் அபச்சனீகபடிபத³ம் அனுலோமபடிபத³ம் த⁴ம்மானுத⁴ம்மபடிபத³ம் படிபன்னோ ஹோதி, ந தக்கக்³கா³ஹேன வா நயக்³கா³ஹேன வா. ஏவம் க³ஹேத்வா படிபன்னோ ஹி பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா மனுஸ்ஸதே³வனிப்³பா³னஸம்பத்தீஹி ஹாயதி பரிஹாயதி, அபண்ணகபடிபத³ம் படிபன்னோ பன தாஹி ஸம்பத்தீஹி ந பரிஹாயதி. அதீதே கந்தாரத்³தா⁴னமக்³க³ம் படிபன்னேஸு த்³வீஸு ஸத்த²வாஹேஸு யக்க²ஸ்ஸ வசனம் க³ஹேத்வா பா³லஸத்த²வாஹோ ஸத்³தி⁴ம் ஸத்தே²ன அனயப்³யஸனம் பத்தோ, யக்க²ஸ்ஸ வசனம் அக்³க³ஹேத்வா ‘‘உத³கதி³ட்ட²ட்டா²னே உத³கம் ச²ட்³டே³ஸ்ஸாமா’’தி ஸத்த²கே ஸஞ்ஞாபேத்வா மக்³க³ம் படிபன்னோ பண்டி³தஸத்த²வாஹோ விய. யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் –

‘‘அபண்ணகம் டா²னமேகே, து³தியம் ஆஹு தக்கிகா;

ஏதத³ஞ்ஞாய மேதா⁴வீ, தம் க³ண்ஹே யத³பண்ணக’’ந்தி. (ஜா. 1.1.1);

யோனி சஸ்ஸ ஆரத்³தா⁴ ஹோதீதி ஏத்த² யோனீதி க²ந்த⁴கோட்டா²ஸஸ்ஸபி காரணஸ்ஸபி பஸ்ஸாவமக்³க³ஸ்ஸபி நாமம். ‘‘சதஸ்ஸோ கோ² இமா, ஸாரிபுத்த, யோனியோ’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 1.152) ஹி க²ந்த⁴கோட்டா²ஸோ யோனி நாம. ‘‘யோனி ஹேஸா பூ⁴மிஜ ப²லஸ்ஸ அதி⁴க³மாயா’’திஆதீ³ஸு (ம. நி. 3.226) காரணம். ‘‘ந சாஹம் ப்³ராஹ்மணம் ப்³ரூமி, யோனிஜம் மத்திஸம்ப⁴வ’’ந்தி (ம. நி. 2.457; த⁴. ப. 396) ச ‘‘தமேனம் கம்மஜவாதா நிவத்தித்வா உத்³த⁴ம்பாத³ம் அதோ⁴ஸிரம் ஸம்பரிவத்தேத்வா மாது யோனிமுகே² ஸம்படிபாதே³ந்தீ’’தி ச ஆதீ³ஸு பஸ்ஸாவமக்³கோ³. இத⁴ பன காரணம் அதி⁴ப்பேதம். ஆரத்³தா⁴தி பக்³க³ஹிதா பரிபுண்ணா.

ஆஸவானம் க²யாயாதி ஏத்த² ஆஸவந்தீதி ஆஸவா, சக்கு²தோபி…பே… மனதோபி ஸந்த³ந்தி பவத்தந்தீதி வுத்தம் ஹோதி. த⁴ம்மதோ யாவ கோ³த்ரபு⁴, ஓகாஸதோ யாவ ப⁴வக்³கா³ ஸவந்தீதி வா ஆஸவா, ஏதே த⁴ம்மே ஏதஞ்ச ஓகாஸம் அந்தோகரித்வா பவத்தந்தீதி அத்தோ². அந்தோகரணத்தோ² ஹி அயம் ஆகாரோ. சிரபாரிவாஸியட்டே²ன மதி³ராத³யோ ஆஸவா, ஆஸவா வியாதிபி ஆஸவா. லோகஸ்மிம்பி ஹி சிரபாரிவாஸிகா மதி³ராத³யோ ஆஸவாதி வுச்சந்தி, யதி³ ச சிரபாரிவாஸியட்டே²ன ஆஸவா, ஏதேயேவ ப⁴விதுமரஹந்தி. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘புரிமா, பி⁴க்க²வே, கோடி ந பஞ்ஞாயதி அவிஜ்ஜாய, இதோ புப்³பே³ அவிஜ்ஜா நாஹோஸீ’’திஆதி³ (அ. நி. 10.61). ஆயதம் வா ஸம்ஸாரது³க்க²ம் ஸவந்தி பஸவந்தீதிபி ஆஸவா. புரிமானி சேத்த² நிப்³ப³சனானி யத்த² கிலேஸா ஆஸவாதி ஆக³ச்ச²ந்தி, தத்த² யுஜ்ஜந்தி, பச்சி²மம் கம்மேபி. ந கேவலஞ்ச கம்மகிலேஸாயேவ ஆஸவா, அபிச கோ² நானப்பகாரா உபத்³த³வாபி. ஸுத்தேஸு ஹி ‘‘நாஹம், சுந்த³, தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம்யேவ ஆஸவானம் ஸம்வராய த⁴ம்மம் தே³ஸேமீ’’தி (தீ³. நி. 3.182) ஏத்த² விவாத³மூலபூ⁴தா கிலேஸா ஆஸவாதி ஆக³தா.

‘‘யேன தே³வூபபத்யஸ்ஸ, க³ந்த⁴ப்³போ³ வா விஹங்க³மோ;

யக்க²த்தம் யேன க³ச்சே²ய்யம், மனுஸ்ஸத்தஞ்ச அப்³ப³ஜே;

தே மய்ஹம் ஆஸவா கீ²ணா, வித்³த⁴ஸ்தா வினளீகதா’’தி. (அ. நி. 4.36) –

ஏத்த² தேபூ⁴மகம் ச கம்மம் அவஸேஸா ச அகுஸலா த⁴ம்மா. ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாயா’’தி (பாரா. 39; அ. நி. 2.202-230) ஏத்த² பரூபவாத³விப்படிஸாரவத⁴ப³ந்தா⁴த³யோ சேவ அபாயது³க்க²பூ⁴தா ச நானப்பகாரா உபத்³த³வா.

தே பனேதே ஆஸவா யத்த² யதா² ஆக³தா, தத்த² ததா² வேதி³தப்³பா³. ஏதே ஹி வினயே தாவ ‘‘தி³ட்ட²த⁴ம்மிகானம் ஆஸவானம் ஸம்வராய, ஸம்பராயிகானம் ஆஸவானம் படிகா⁴தாயா’’தி (பாரா. 39; அ. நி. 2.202-230) த்³வேதா⁴ ஆக³தா. ஸளாயதனே ‘‘தயோ மே, ஆவுஸோ, ஆஸவா காமாஸவோ ப⁴வாஸவோ அவிஜ்ஜாஸவோ’’தி (ஸம். நி. 4.321) திதா⁴ ஆக³தா. அஞ்ஞேஸு ச ஸுத்தந்தேஸு (சூளனி. ஜதுகண்ணிமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 69; படி. ம. 1.107) அபி⁴த⁴ம்மே (த⁴. ஸ. 1102-1106; விப⁴. 937) ச தேயேவ தி³ட்டா²ஸவேன ஸஹ சதுதா⁴ ஆக³தா. நிப்³பே³தி⁴கபரியாயேன ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஆஸவா நிரயகா³மினியா, அத்தி² ஆஸவா திரச்சா²னயோனிகா³மினியா, அத்தி² ஆஸவா பேத்திவிஸயகா³மினியா, அத்தி² ஆஸவா மனுஸ்ஸலோககா³மினியா, அத்தி² ஆஸவா தே³வலோககா³மினியா’’தி (அ. நி. 6.63) பஞ்சதா⁴ ஆக³தா. கம்மமேவ சேத்த² ஆஸவாதி வுத்தம். ச²க்கனிபாதே ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, ஆஸவா ஸம்வராபஹாதப்³பா³’’திஆதி³னா (அ. நி. 6.58) நயேன ச²தா⁴ ஆக³தா. ஸப்³பா³ஸவபரியாயே (ம. நி. 1.14 ஆத³யோ) தேயேவ த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பே³ஹி ஸத்³தி⁴ம் ஸத்ததா⁴ ஆக³தா. இத⁴ பன அபி⁴த⁴ம்மனயேன சத்தாரோ ஆஸவா அதி⁴ப்பேதாதி வேதி³தப்³பா³.

க²யாயாதி ஏத்த² பன ஆஸவானம் ஸரஸபே⁴தோ³பி கீ²ணாகாரோபி மக்³க³ப²லனிப்³பா³னானிபி ‘‘ஆஸவக்க²யோ’’தி வுச்சதி. ‘‘யோ ஆஸவானம் க²யோ வயோ பே⁴தோ³ பரிபே⁴தோ³ அனிச்சதா அந்தரதா⁴ன’’ந்தி ஏத்த² ஹி ஆஸவானம் ஸரஸபே⁴தோ³ ‘‘ஆஸவக்க²யோ’’தி வுத்தோ. ‘‘ஜானதோ அஹம், பி⁴க்க²வே, பஸ்ஸதோ ஆஸவானம் க²யம் வதா³மீ’’தி (ம. நி. 1.15; ஸம். நி. 2.23; இதிவு. 102) ஏத்த² ஆஸவப்பஹானம் ஆஸவானம் அச்சந்தக்க²யோ அஸமுப்பாதோ³ கீ²ணாகாரோ நத்தி²பா⁴வோ ‘‘ஆஸவக்க²யோ’’தி வுத்தோ.

‘‘ஸேக²ஸ்ஸ ஸிக்க²மானஸ்ஸ, உஜுமக்³கா³னுஸாரினோ;

க²யஸ்மிம் பட²மம் ஞாணம், ததோ அஞ்ஞா அனந்தரா’’தி. (இதிவு. 62) –

ஏத்த² மக்³கோ³ ‘‘ஆஸவக்க²யோ’’தி வுத்தோ. ‘‘ஆஸவானம் க²யா ஸமணோ ஹோதீ’’தி (ம. நி. 1.438) ஏத்த² ப²லம்.

‘‘பரவஜ்ஜானுபஸ்ஸிஸ்ஸ, நிச்சம் உஜ்ஜா²னஸஞ்ஞினோ;

ஆஸவா தஸ்ஸ வட்³ட⁴ந்தி, ஆரா ஸோ ஆஸவக்க²யா’’தி. (த⁴. ப. 253) –

ஏத்த² நிப்³பா³னம். இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே ப²லம் ஸந்தா⁴ய ‘‘ஆஸவானம் க²யாயா’’தி ஆஹ, அரஹத்தப²லத்தா²யாதி அத்தோ².

இந்த்³ரியேஸு கு³த்தத்³வாரோதி மனச்ச²ட்டே²ஸு இந்த்³ரியேஸு பிஹிதத்³வாரோ. போ⁴ஜனே மத்தஞ்ஞூதி போ⁴ஜனஸ்மிம் பமாணஞ்ஞூ, படிக்³க³ஹணபரிபோ⁴க³பச்சவேக்க²ணமத்தம் ஜானாதி பஜானாதீதி அத்தோ². ஜாக³ரியம் அனுயுத்தோதி ரத்திந்தி³வம் ச² கோட்டா²ஸே கத்வா பஞ்சஸு கோட்டா²ஸேஸு ஜாக³ரணபா⁴வம் அனுயுத்தோ, ஜாக³ரணேயேவ யுத்தப்பயுத்தோதி அத்தோ².

ஏவம் மாதிகம் ட²பேத்வா இதா³னி தமேவ ட²பிதபடிபாடியா விப⁴ஜந்தோ கத²ஞ்ச, பி⁴க்க²வே, பி⁴க்கூ²திஆதி³மாஹ. தத்த² சக்கு²னா ரூபம் தி³ஸ்வாதிஆதீ³னம் அத்தோ² விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.15) வித்தா²ரிதோ, ததா² படிஸங்கா² யோனிஸோ ஆஹாரம் ஆஹாரேதி நேவ த³வாயாதிஆதீ³னம் (விஸுத்³தி⁴. 1.18). ஆவரணீயேஹி த⁴ம்மேஹீதி பஞ்சஹி நீவரணேஹி த⁴ம்மேஹி. நீவரணானி ஹி சித்தம் ஆவரித்வா திட்ட²ந்தி, தஸ்மா ஆவரணீயா த⁴ம்மாதி வுச்சந்தி. ஸீஹஸேய்யம் கப்பேதீதி ஸீஹோ விய ஸேய்யம் கப்பேதி. பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴யாதி வாமபாத³ம் த³க்கி²ணபாதே³ அதிஆதா⁴ய. ஸமம் ட²பிதே ஹி பாதே³ ஜாணுகேன ஜாணுகம் கோ³ப்ப²கேன ச கோ³ப்ப²கம் க⁴டீயதி, ததோ வேத³னா உட்ட²ஹந்தி. தஸ்மா தஸ்ஸ தோ³ஸஸ்ஸ பரிவஜ்ஜனத்த²ம் தோ²கம் அதிக்கமித்வா ஏஸ பாத³ம் ட²பேதி. தேன வுத்தம் – ‘‘பாதே³ பாத³ம் அச்சாதா⁴யா’’தி.

ஸதோ ஸம்பஜானோதி ஸதியா சேவ ஸம்பஜஞ்ஞேன ச ஸமன்னாக³தோ. கத²ம் பனேஸ நித்³தா³யந்தோ ஸதோ ஸம்பஜானோ நாம ஹோதீதி? புரிமப்பவத்திவஸேன. அயம் ஹி சங்கமே சங்கமந்தோ நித்³தா³ய ஓக்கமனபா⁴வம் ஞத்வா பவத்தமானம் கம்மட்டா²னம் ட²பேத்வா மஞ்சே வா ப²லகே வா நிபன்னோ நித்³த³ம் உபக³ந்த்வா புன பபு³ஜ்ஜ²மானோ கம்மட்டா²னம் டி²தட்டா²னே க³ண்ஹந்தோயேவ பபு³ஜ்ஜ²தி. தஸ்மா நித்³தா³யந்தோபி ஸதோ ஸம்பஜானோ நாம ஹோதி. அயம் தாவ மூலகம்மட்டா²னே நயோவ. பரிக்³க³ஹகம்மட்டா²னவஸேனாபி பனேஸ ஸதோ ஸம்பஜானோ நாம ஹோதி. கத²ம்? அயம் ஹி சங்கமந்தோ நித்³தா³ய ஓக்கமனபா⁴வம் ஞத்வா பாஸாணப²லகே வா மஞ்சே வா த³க்கி²ணேன பஸ்ஸேன நிபஜ்ஜித்வா பச்சவேக்க²தி – ‘‘அசேதனோ காயோ அசேதனே மஞ்சே பதிட்டி²தோ, அசேதனோ மஞ்சோ அசேதனாய பத²வியா, அசேதனா பத²வீ அசேதனே உத³கே, அசேதனம் உத³கம் அசேதனே வாதே, அசேதனோ வாதோ அசேதனே ஆகாஸே பதிட்டி²தோ. தத்த² ஆகாஸம்பி ‘அஹம் வாதம் உக்கி²பித்வா டி²த’ந்தி ந ஜானாதி, வாதோபி ‘அஹம் ஆகாஸே பதிட்டி²தோ’தி ந ஜானாதி. ததா² வாதோ ந ஜானாதி. ‘அஹம் உத³கம் உக்கி²பித்வா டி²தோ’தி…பே… மஞ்சோ ந ஜானாதி, ‘அஹம் காயம் உக்கி²பித்வா டி²தோ’தி, காயோ ந ஜானாதி ‘அஹம் மஞ்சே பதிட்டி²தோ’தி. ந ஹி தேஸம் அஞ்ஞமஞ்ஞம் ஆபோ⁴கோ³ வா ஸமன்னாஹாரோ வா மனஸிகாரோ வா சேதனா வா பத்த²னா வா அத்தீ²’’தி. தஸ்ஸ ஏவம் பச்சவேக்க²தோ தம் பச்சவேக்க²ணசித்தம் ப⁴வங்கே³ ஓதரதி. ஏவம் நித்³தா³யந்தோபி ஸதோ ஸம்பஜானோ நாம ஹோதீதி.

உட்டா²னஸஞ்ஞம் மனஸிகரித்வாதி ‘‘ஏத்தகம் டா²னம் க³தே சந்தே³ வா தாரகாய வா உட்ட²ஹிஸ்ஸாமீ’’தி உட்டா²னகாலபரிச்சே²தி³கம் ஸஞ்ஞம் மனஸிகரித்வா, சித்தே ட²பேத்வாதி அத்தோ². ஏவம் கரித்வா ஸயிதோ ஹி யதா²பரிச்சி²ன்னேயேவ காலே உட்ட²ஹதி.

7. அத்தப்³யாபா³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

17. ஸத்தமே அத்தப்³யாபா³தா⁴யாதி அத்தது³க்கா²ய. பரப்³யாபா³தா⁴யாதி பரது³க்கா²ய. காயஸுசரிதந்திஆதீ³னி புப்³ப³பா⁴கே³ த³ஸகுஸலகம்மபத²வஸேன ஆக³தானி, உபரி பன யாவ அரஹத்தா அவாரிதானேவ.

8. தே³வலோகஸுத்தவண்ணனா

18. அட்ட²மே அட்டீயேய்யாதா²தி அட்டா பீளிதா ப⁴வேய்யாத². ஹராயேய்யாதா²தி லஜ்ஜேய்யாத². ஜிகு³ச்சே²ய்யாதா²தி கூ³தே² விய தஸ்மிம் வசனே ஸஞ்ஜாதஜிகு³ச்சா² ப⁴வேய்யாத². இதி கிராதி ஏத்த² இதீதி பத³ஸந்தி⁴ப்³யஞ்ஜனஸிலிட்ட²தா, கிராதி அனுஸ்ஸவத்தே² நிபாதோ. தி³ப்³பே³ன கிர ஆயுனா அட்டீயதா²தி ஏவமஸ்ஸ ஸம்ப³ந்தோ⁴ வேதி³தப்³போ³. பகே³வ கோ² பனாதி பட²மதரம்யேவ.

9. பட²மபாபணிகஸுத்தவண்ணனா

19. நவமே பாபணிகோதி ஆபணிகோ, ஆபணம் உக்³கா⁴டேத்வா ப⁴ண்ட³விக்காயகஸ்ஸ வாணிஜஸ்ஸேதம் அதி⁴வசனம். அப⁴ப்³போ³தி அபா⁴ஜனபூ⁴தோ. ந ஸக்கச்சம் கம்மந்தம் அதி⁴ட்டா²தீதி யதா² அதி⁴ட்டி²தம் ஸுஅதி⁴ட்டி²தம் ஹோதி, ஏவம் ஸயம் அத்தபச்சக்க²ம் கரோந்தோ நாதி⁴ட்டா²தி. தத்த² பச்சூஸகாலே பத³ஸத்³தே³ன உட்டா²ய தீ³பம் ஜாலேத்வா ப⁴ண்ட³ம் பஸாரேத்வா அனிஸீத³ந்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் ந ஸக்கச்சம் கம்மந்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. அயம் ஹி யம் சோரா ரத்திம் ப⁴ண்ட³ம் ஹரித்வா ‘‘இத³ம் அம்ஹாகம் ஹத்த²தோ விஸ்ஸஜ்ஜேஸ்ஸாமா’’தி ஆபணம் க³ந்த்வா அப்பேன அக்³கே⁴ன தே³ந்தி, யம்பி ப³ஹுவேரினோ மனுஸ்ஸா ரத்திம் நக³ரே வஸித்வா பாதோவ ஆபணம் க³ந்த்வா ப⁴ண்ட³ம் க³ண்ஹந்தி, யம் வா பன ஜனபத³ம் க³ந்துகாமா மனுஸ்ஸா பாதோவ ஆபணம் க³ந்த்வா ப⁴ண்ட³ம் கிணந்தி, தப்பச்சயஸ்ஸ லாப⁴ஸ்ஸ அஸ்ஸாமிகோ ஹோதி.

அஞ்ஞேஸம் போ⁴ஜனவேலாய பன பு⁴ஞ்ஜிதும் ஆக³ந்த்வா பாதோவ ப⁴ண்ட³ம் படிஸாமேத்வா க⁴ரம் க³ந்த்வா பு⁴ஞ்ஜித்வா நித்³தா³யித்வா ஸாயம் புன ஆபணம் ஆக³ச்ச²ந்தோ மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயம் ந ஸக்கச்சம் கம்மந்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. ஸோ ஹி யம் சோரா பாதோவ விஸ்ஸஜ்ஜேதும் ந ஸம்பாபுணிம்ஸு, தி³வாகாலே பன பரேஸம் அஸஞ்சாரக்க²ணே ஆபணம் க³ந்த்வா அப்பக்³கே⁴ன தே³ந்தி, யஞ்ச போ⁴ஜனவேலாய புஞ்ஞவந்தோ இஸ்ஸரா ‘‘ஆபணதோ இத³ஞ்சித³ஞ்ச லத்³து⁴ம் வட்டதீ’’தி பஹிணித்வா ஆஹராபேந்தி, தப்பச்சயஸ்ஸ லாப⁴ஸ்ஸ அஸ்ஸாமிகோ ஹோதி.

யாவ யாமபே⁴ரினிக்க²மனா பன அந்தோஆபணே தீ³பம் ஜாலாபேத்வா அனிஸீத³ந்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் ந ஸக்கச்சம் கம்மந்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. ஸோ ஹி யம் சோரா பாதோபி தி³வாபி விஸ்ஸஜ்ஜேதும் ந ஸம்பாபுணிம்ஸு, ஸாயம் பன ஆபணம் க³ந்த்வா அப்பக்³கே⁴ன தே³ந்தி, தப்பச்சயஸ்ஸ லாப⁴ஸ்ஸ அஸ்ஸாமிகோ ஹோதி.

ந ஸக்கச்சம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் அதி⁴ட்டா²தீதி ஸக்கச்சகிரியாய ஸமாதி⁴ம் ந ஸமாபஜ்ஜதி. ஏத்த² ச பாதோவ சேதியங்க³ணபோ³தி⁴யங்க³ணேஸு வத்தம் கத்வா ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா யாவ பி⁴க்கா²சாரவேலா, தாவ ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா அனிஸீத³ந்தோ புப்³ப³ண்ஹஸமயம் ந ஸக்கச்சம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. பச்சா²ப⁴த்தம் பன பிண்ட³பாதபடிக்கந்தோ ரத்திட்டா²னதி³வாட்டா²னம் பவிஸித்வா யாவ ஸாயன்ஹஸமயா ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா அனிஸீத³ந்தோ மஜ்ஜ²ன்ஹிகஸமயம் ந ஸக்கச்சம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. ஸாயம் பன சேதியம் வந்தி³த்வா தே²ரூபட்டா²னம் கத்வா ஸேனாஸனம் பவிஸித்வா பட²மயாமம் ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா அனிஸீத³ந்தோ ஸாயன்ஹஸமயம் ந ஸக்கச்சம் ஸமாதி⁴னிமித்தம் அதி⁴ட்டா²தி நாம. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தபடிபக்க²னயேனேவ வேதி³தப்³போ³. அபிசேத்த² ‘‘ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா’’தி வுத்தட்டா²னே ஸமாபத்தியா அஸதி விபஸ்ஸனாபி வட்டதி, ஸமாதி⁴னிமித்தந்தி ச ஸமாதி⁴ஆரம்மணம்பி வட்டதியேவ. வுத்தம்பி சேதம் – ‘‘ஸமாதி⁴பி ஸமாதி⁴னிமித்தம், ஸமாதா⁴ரம்மணம்பி ஸமாதி⁴னிமித்த’’ந்தி.

10. து³தியபாபணிகஸுத்தவண்ணனா

20. த³ஸமே சக்கு²மாதி பஞ்ஞாசக்கு²னா சக்கு²மா ஹோதி. விது⁴ரோதி விஸிட்ட²து⁴ரோ உத்தமது⁴ரோ ஞாணஸம்பயுத்தேன வீரியேன ஸமன்னாக³தோ. நிஸ்ஸயஸம்பன்னோதி அவஸ்ஸயஸம்பன்னோ பதிட்டா²னஸம்பன்னோ. பணியந்தி விக்காயிகப⁴ண்ட³ம். ஏத்தகம் மூலம் ப⁴விஸ்ஸதி ஏத்தகோ உத³யோதி தஸ்மிம் ‘‘ஏவம் கீதம் ஏவம் விக்காயமான’’ந்தி வுத்தபணியே யேன கயேன தம் கீதம், தம் கயஸங்கா²தம் மூலம் ஏத்தகம் ப⁴விஸ்ஸதி. யோ ச தஸ்மிம் விக்கயமானே விக்கயோ, தஸ்மிம் விக்கயே ஏத்தகோ உத³யோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஏத்திகா வட்³டீ⁴தி அத்தோ².

குஸலோ ஹோதி பணியம் கேதுஞ்ச விக்கேதுஞ்சாதி ஸுலப⁴ட்டா²னம் க³ந்த்வா கிணந்தோ து³ல்லப⁴ட்டா²னம் க³ந்த்வா விக்கிணந்தோ ச ஏத்த² குஸலோ நாம ஹோதி, த³ஸகு³ணம்பி வீஸதிகு³ணம்பி லாப⁴ம் லப⁴தி.

அட்³டா⁴தி இஸ்ஸரா ப³ஹுனா நிக்கி²த்தத⁴னேன ஸமன்னாக³தா. மஹத்³த⁴னாதி வளஞ்ஜனகவஸேன மஹத்³த⁴னா. மஹாபோ⁴கா³தி உபபோ⁴க³பரிபோ⁴க³ப⁴ண்டே³ன மஹாபோ⁴கா³. படிப³லோதி காயப³லேன சேவ ஞாணப³லேன ச ஸமன்னாக³தத்தா ஸமத்தோ². அம்ஹாகஞ்ச காலேன காலம் அனுப்பதா³துந்தி அம்ஹாகஞ்ச க³ஹிதத⁴னமூலிகம் வட்³டி⁴ம் காலேன காலம் அனுப்பதா³தும். நிபதந்தீதி நிமந்தேந்தி. நிபாதேந்தீதிபி பாடோ², அயமேவ அத்தோ².

குஸலானம் த⁴ம்மானம் உபஸம்பதா³யாதி குஸலத⁴ம்மானம் ஸம்பாத³னத்தா²ய படிலாப⁴த்தா²ய. தா²மவாதி ஞாணதா²மேன ஸமன்னாக³தோ. த³ள்ஹபரக்கமோதி தி²ரேன ஞாணபரக்கமேன ஸமன்னாக³தோ. அனிக்கி²த்தது⁴ரோதி ‘‘அக்³க³மக்³க³ம் அபாபுணித்வா இமம் வீரியது⁴ரம் ந ட²பேஸ்ஸாமீ’’தி ஏவம் அட்ட²பிதது⁴ரோ.

ப³ஹுஸ்ஸுதாதி ஏகனிகாயாதி³வஸேன ப³ஹு பு³த்³த⁴வசனம் ஸுதம் ஏதேஸந்தி ப³ஹுஸ்ஸுதா. ஆக³தாக³மாதி ஏகோ நிகாயோ ஏகோ ஆக³மோ நாம, த்³வே நிகாயா த்³வே ஆக³மா நாம, பஞ்ச நிகாயா பஞ்ச ஆக³மா நாம, ஏதேஸு ஆக³மேஸு யேஸம் ஏகோபி ஆக³மோ ஆக³தோ பகு³ணோ பவத்திதோ, தே ஆக³தாக³மா நாம. த⁴ம்மத⁴ராதி ஸுத்தந்தபிடகத⁴ரா. வினயத⁴ராதி வினயபிடகத⁴ரா. மாதிகாத⁴ராதி த்³வேமாதிகாத⁴ரா. பரிபுச்ச²தீதி அத்தா²னத்த²ம் காரணாகாரணம் புச்ச²தி. பரிபஞ்ஹதீதி ‘‘இமம் நாம புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி அஞ்ஞாதி துலேதி பரிக்³க³ண்ஹாதி. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவ.

இமஸ்மிம் பன ஸுத்தே பட²மம் பஞ்ஞா ஆக³தா, பச்சா² வீரியஞ்ச கல்யாணமித்தஸேவனா ச. தத்த² பட²மம் அரஹத்தம் பத்வா பச்சா² வீரியம் கத்வா கல்யாணமித்தா ஸேவிதப்³பா³தி ந ஏவம் அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³, தே³ஸனாய நாம ஹேட்டி²மேன வா பரிச்சே²தோ³ ஹோதி உபரிமேன வா த்³வீஹிபி வா கோடீஹி. இத⁴ பன உபரிமேன பரிச்சே²தோ³ வேதி³தப்³போ³. தஸ்மா கதே²ந்தேன பட²மம் கல்யாணமித்தஉபனிஸ்ஸயம் த³ஸ்ஸேத்வா மஜ்ஜே² வீரியம் த³ஸ்ஸேத்வா பச்சா² அரஹத்தம் கதே²தப்³ப³ந்தி.

ரத²காரவக்³கோ³ து³தியோ.

3. புக்³க³லவக்³கோ³

1. ஸமித்³த⁴ஸுத்தவண்ணனா

21. ததியஸ்ஸ பட²மே ஜா²னப²ஸ்ஸம் பட²மம் பு²ஸதி, பச்சா² நிரோத⁴ம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதீதி காயஸக்கி². தி³ட்ட²ந்தம் பத்தோதி தி³ட்டி²ப்பத்தோ. ஸத்³த³ஹந்தோ விமுத்தோதி ஸத்³தா⁴விமுத்தோ. க²மதீதி ருச்சதி. அபி⁴க்கந்ததரோதி அதிஸுந்த³ரதரோ. பணீததரோதி அதிபணீததரோ. ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தம் ஹோதீதி ஸமித்³த⁴த்தே²ரஸ்ஸ கிர அரஹத்தமக்³க³க்க²ணே ஸத்³தி⁴ந்த்³ரியம் து⁴ரம் அஹோஸி, ஸேஸானி சத்தாரி ஸஹஜாதிந்த்³ரியானி தஸ்ஸேவ பரிவாரானி அஹேஸும். இதி தே²ரோ அத்தனா படிவித்³த⁴மக்³க³ம் கதே²ந்தோ ஏவமாஹ. மஹாகோட்டி²கத்தே²ரஸ்ஸ பன அரஹத்தமக்³க³க்க²ணே ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் து⁴ரம் அஹோஸி, ஸேஸானி சத்தாரி இந்த்³ரியானி தஸ்ஸேவ பரிவாரானி அஹேஸும். தஸ்மா ஸோபி ஸமாதி⁴ந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தந்தி கதே²ந்தோ அத்தனா படிவித்³த⁴மக்³க³மேவ கதே²ஸி. ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ பன அரஹத்தமக்³க³க்க²ணே பஞ்ஞிந்த்³ரியம் து⁴ரம் அஹோஸி. ஸேஸானி சத்தாரி இந்த்³ரியானி தஸ்ஸேவ பரிவாரானி அஹேஸும். தஸ்மா ஸோபி பஞ்ஞிந்த்³ரியம் அதி⁴மத்தந்தி கதே²ந்தோ அத்தனா படிவித்³த⁴மக்³க³மேவ கதே²ஸி.

ந க்²வேத்தா²தி ந கோ² ஏத்த². ஏகம்ஸேன ப்³யாகாதுந்தி ஏகந்தேன ப்³யாகரிதும். அரஹத்தாய படிபன்னோதி அரஹத்தமக்³க³ஸமங்கி³ம் த³ஸ்ஸேதி. ஏவமேதஸ்மிம் ஸுத்தே தீஹிபி தே²ரேஹி அத்தனா படிவித்³த⁴மக்³கோ³வ கதி²தோ, ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ பன பு⁴ம்மந்தரேனேவ கதே²ஸி.

2. கி³லானஸுத்தவண்ணனா

22. து³தியே ஸப்பாயானீதி ஹிதானி வுத்³தி⁴கரானி. பதிரூபந்தி அனுச்ச²விகம். நேவ வுட்டா²தி தம்ஹா ஆபா³தா⁴தி இமினா அதேகிச்சே²ன வாதாபமாராதி³னா ரோகே³ன ஸமன்னாக³தோ நிட்டா²பத்தகி³லானோ கதி²தோ. வுட்டா²தி தம்ஹா ஆபா³தா⁴தி இமினா கி²பிதககச்சு²திணபுப்ப²கஜராதி³பே⁴தோ³ அப்பமத்தஆபா³தோ⁴ கதி²தோ. லப⁴ந்தோ ஸப்பாயானி போ⁴ஜனானி நோ அலப⁴ந்தோதி இமினா பன யேஸம் படிஜக்³க³னேன பா²ஸுகம் ஹோதி, ஸப்³பே³பி தே ஆபா³தா⁴ கதி²தா. ஏத்த² ச பதிரூபோ உபட்டா²கோ நாம கி³லானுபட்டா²கஅங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தோ பண்டி³தோ த³க்கோ² அனலஸோ வேதி³தப்³போ³. கி³லானுபட்டா²கோ அனுஞ்ஞாதோதி பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன தா³தப்³போ³தி அனுஞ்ஞாதோ. தஸ்மிஞ்ஹி கி³லானே அத்தனோ த⁴ம்மதாய யாபேதும் அஸக்கோந்தே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன தஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ ஏகோ பி⁴க்கு² ச ஸாமணேரோ ச ‘‘இமம் படிஜக்³க³தா²’’தி அபலோகேத்வா தா³தப்³பா³. யாவ பன தே தம் படிஜக்³க³ந்தி, தாவ கி³லானஸ்ஸ ச தேஸஞ்ச த்³வின்னம் யேனத்தோ², ஸப்³ப³ம் பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸேவ பா⁴ரோ.

அஞ்ஞேபி கி³லானா உபட்டா²தப்³பா³தி இதரேபி த்³வே கி³லானா உபட்டா²பேதப்³பா³. கிம் காரணா? யோபி ஹி நிட்ட²பத்தகி³லானோ, ஸோ அனுபட்டி²யமானோ ‘‘ஸசே மம் படிஜக்³கே³ய்யும், பா²ஸுகம் மே ப⁴வேய்ய. ந கோ² பன மம் படிஜக்³க³ந்தீ’’தி மனோபதோ³ஸம் கத்வா அபாயே நிப்³ப³த்தேய்ய. படிஜக்³கி³யமானஸ்ஸ பனஸ்ஸ ஏவம் ஹோதி ‘‘பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ன யம் காதப்³ப³ம், தம் கதம். மய்ஹம் பன கம்மவிபாகோ ஈதி³ஸோ’’தி. ஸோ பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ மேத்தம் பச்சுபட்டா²பேத்வா ஸக்³கே³ நிப்³ப³த்திஸ்ஸதி. யோ பன அப்பமத்தகேன ப்³யாதி⁴னா ஸமன்னாக³தோ லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி வுட்டா²தியேவ, தஸ்ஸ வினாபி பே⁴ஸஜ்ஜேன வூபஸமனப்³யாதி⁴ பே⁴ஸஜ்ஜே கதே கி²ப்பதரம் வூபஸம்மதி. ஸோ ததோ பு³த்³த⁴வசனம் வா உக்³க³ண்ஹிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி, ஸமணத⁴ம்மம் வா காதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி. இமினா காரணேன ‘‘அஞ்ஞேபி கி³லானா உபட்டா²தப்³பா³’’தி வுத்தம்.

நேவ ஓக்கமதீதி நேவ பவிஸதி. நியாமம் குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு ஸம்மத்தந்தி குஸலேஸு த⁴ம்மேஸு மக்³க³னியாமஸங்கா²தம் ஸம்மத்தம். இமினா பத³பரமோ புக்³க³லோ கதி²தோ. து³தியவாரேன உக்³க⁴டிதஞ்ஞூ க³ஹிதோ ஸாஸனே நாலகத்தே²ரஸதி³ஸோ பு³த்³த⁴ந்தரே ஏகவாரம் பச்சேகபு³த்³தா⁴னம் ஸந்திகே ஓவாத³ம் லபி⁴த்வா படிவித்³த⁴பச்சேகபோ³தி⁴ஞாணோ ச. ததியவாரேன விபஞ்சிதஞ்ஞூ புக்³க³லோ கதி²தோ, நேய்யோ பன தன்னிஸ்ஸிதோவ ஹோதி.

த⁴ம்மதே³ஸனா அனுஞ்ஞாதாதி மாஸஸ்ஸ அட்ட² வாரே த⁴ம்மகதா² அனுஞ்ஞாதா. அஞ்ஞேஸம்பி த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³தி இதரேஸம்பி த⁴ம்மோ கதே²தப்³போ³. கிம் காரணா? பத³பரமஸ்ஸ ஹி இமஸ்மிம் அத்தபா⁴வே த⁴ம்மம் படிவிஜ்ஜி²தும் அஸக்கோந்தஸ்ஸாபி அனாக³தே பச்சயோ ப⁴விஸ்ஸதி. யோ பன ததா²க³தஸ்ஸ ரூபத³ஸ்ஸனம் லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி த⁴ம்மவினயஞ்ச ஸவனாய லப⁴ந்தோபி அலப⁴ந்தோபி த⁴ம்மம் அபி⁴ஸமேதி, ஸோ அலப⁴ந்தோ தாவ அபி⁴ஸமேதி. லப⁴ந்தோ பன கி²ப்பமேவ அபி⁴ஸமேஸ்ஸதீதி இமினா காரணேன தேஸம் த⁴ம்மோ தே³ஸேதப்³போ³. ததியஸ்ஸ பன புனப்புனம் தே³ஸேதப்³போ³வ.

3. ஸங்கா²ரஸுத்தவண்ணனா

23. ததியே ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ந்தி ஸது³க்க²ம். காயஸங்கா²ரந்தி காயத்³வாரே சேதனாராஸிம். அபி⁴ஸங்க²ரோதீதி ஆயூஹதி ராஸிம் கரோதி பிண்ட³ம் கரோதி. வசீமனோத்³வாரேஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் லோகந்தி ஸது³க்க²ம் லோகம். ஸப்³யாப³ஜ்ஜா² ப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தீதி ஸது³க்கா² விபாகப²ஸ்ஸா பு²ஸந்தி. ஸப்³யாப³ஜ்ஜ²ம் வேத³னம் வேதி³யதீதி ஸது³க்க²ம் விபாகவேத³னம் வேதி³யதி, ஸாபா³த⁴ம் நிரஸ்ஸாத³ந்தி அத்தோ². ஸேய்யதா²பி ஸத்தா நேரயிகாதி யதா² நிரயே நிப்³ப³த்தஸத்தா ஏகந்தது³க்க²ம் வேத³னம் வேதி³யந்தி, ஏவம் வேதி³யதீதி அத்தோ². கிம் பன தத்த² உபேக்கா²வேத³னா நத்தீ²தி? அத்தி², து³க்க²வேத³னாய பன ப³லவபா⁴வேன ஸா அப்³போ³ஹாரிகட்டா²னே டி²தா. இதி நிரயோவ நிரயஸ்ஸ உபமம் கத்வா ஆஹடோ. தத்ர படிபா⁴க³உபமா நாம கிர ஏஸா.

ஸேய்யதா²பி தே³வா ஸுப⁴கிண்ஹாதி இதா⁴பி தே³வலோகோவ தே³வலோகஸ்ஸ உபமம் கத்வா ஆஹடோ. யஸ்மா பன ஹேட்டி²மேஸு ப்³ரஹ்மலோகேஸு ஸப்பீதிகஜ்ஜா²னவிபாகோ வத்ததி, ஸுப⁴கிண்ஹேஸு நிப்பீதிகோ ஏகந்தஸுகோ²வ, தஸ்மா தே அக்³க³ஹேத்வா ஸுப⁴கிண்ஹாவ கதி²தா. இதி அயம்பி தத்ர படிபா⁴க³உபமா நாமாதி வேதி³தப்³பா³.

வோகிண்ணஸுக²து³க்க²ந்தி வோமிஸ்ஸகஸுக²து³க்க²ம். ஸேய்யதா²பி மனுஸ்ஸாதி மனுஸ்ஸானம் ஹி காலேன ஸுக²ம் ஹோதி, காலேன து³க்க²ம். ஏகச்சே ச தே³வாதி காமாவசரதே³வா. தேஸம்பி காலேன ஸுக²ம் ஹோதி, காலேன து³க்க²ம். தேஸம் ஹி ஹீனதரானம் மஹேஸக்க²தரா தே³வதா தி³ஸ்வா ஆஸனா வுட்டா²தப்³ப³ம் ஹோதி, மக்³கா³ உக்கமிதப்³ப³ம், பாருதவத்த²ம் அபனேதப்³ப³ம், அஞ்ஜலிகம்மம் காதப்³ப³ந்தி தம் ஸப்³ப³ம்பி து³க்க²ம் நாம ஹோதி. ஏகச்சே ச வினிபாதிகாதி வேமானிகபேதா. தே ஹி காலேன ஸம்பத்திம் அனுப⁴வந்தி காலேன கம்மந்தி வோகிண்ணஸுக²து³க்கா²வ ஹோந்தி. இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே தீணி ஸுசரிதானி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானி கதி²தானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

4. ப³ஹுகாரஸுத்தவண்ணனா

24. சதுத்தே² தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லாதி தயோ ஆசரியபுக்³க³லா. புக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹுகாராதி அந்தேவாஸிகபுக்³க³லஸ்ஸ ப³ஹூபகாரா. பு³த்³த⁴ந்தி ஸப்³ப³ஞ்ஞுபு³த்³த⁴ம். ஸரணம் க³தோ ஹோதீதி அவஸ்ஸயம் க³தோ ஹோதி. த⁴ம்மந்தி ஸதந்திகம் நவலோகுத்தரத⁴ம்மம். ஸங்க⁴ந்தி அட்ட²அரியபுக்³க³லஸமூஹம். இத³ஞ்ச பன ஸரணக³மனம் அக்³க³ஹிதஸரணபுப்³ப³ஸ்ஸ அகதாபி⁴னிவேஸஸ்ஸ வஸேன வுத்தம். இதி இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸரணதா³யகோ ஸோதாபத்திமக்³க³ஸம்பாபகோ அரஹத்தமக்³க³ஸம்பாபகோதி தயோ ஆசரியா ப³ஹுகாராதி ஆக³தா, பப்³ப³ஜ்ஜாதா³யகோ பு³த்³த⁴வசனதா³யகோ கம்மவாசாசரியோ ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஸம்பாபகோ அனாகா³மிமக்³க³ஸம்பாபகோதி இமே ஆசரியா ந ஆக³தா, கிம் ஏதே ந ப³ஹுகாராதி? நோ, ந ப³ஹுகாரா. அயம் பன தே³ஸனா து³விதே⁴ன பரிச்சி²ன்னா. தஸ்மா ஸப்³பே³பேதே ப³ஹுகாரா. தேஸு ஸரணக³மனஸ்மிம்யேவ அகதாபி⁴னிவேஸோ வட்டதி, சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலகஸிணபரிகம்மவிபஸ்ஸனாஞாணானி பன பட²மமக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதானி ஹோந்தி, உபரி த்³வே மக்³கா³ ச ப²லானி ச அரஹத்தமக்³க³ஸன்னிஸ்ஸிதானீதி வேதி³தப்³பா³னி.

இமினா புக்³க³லேனாதி இமினா அந்தேவாஸிகபுக்³க³லேன. ந ஸுப்பதிகாரம் வதா³மீதி பதிகாரம் காதும் ந ஸுகரந்தி வதா³மி. அபி⁴வாத³னாதீ³ஸு அனேகஸதவாரம் அனேகஸஹஸ்ஸவாரம்பி ஹி பஞ்சபதிட்டி²தேன நிபதித்வா வந்த³ந்தோ ஆஸனா வுட்டா²ய பச்சுக்³க³ச்ச²ந்தோ தி³ட்ட²தி³ட்ட²க்க²ணே அஞ்ஜலிம் பக்³க³ண்ஹந்தோ அனுச்ச²விகம் ஸாமீசிகம்மம் கரோந்தோ தி³வஸே தி³வஸே சீவரஸதம் சீவரஸஹஸ்ஸம் பிண்ட³பாதஸதம் பிண்ட³பாதஸஹஸ்ஸம் த³த³மானோ சக்கவாளபரியந்தேன ஸப்³ப³ரதனமயம் ஆவாஸம் கரோந்தோ ஸப்பினவனீதாதி³னானப்பகாரம் பே⁴ஸஜ்ஜம் அனுப்பத³ஜ்ஜமானோ நேவ ஸக்கோதி ஆசரியேன கதஸ்ஸ பதிகாரம் நாம காதுந்தி ஏவமத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

5. வஜிரூபமஸுத்தவண்ணனா

25. பஞ்சமே அருகூபமசித்தோதி புராணவணஸதி³ஸசித்தோ. விஜ்ஜூபமசித்தோதி இத்தரகாலோபா⁴ஸனேன விஜ்ஜுஸதி³ஸசித்தோ. வஜிரூபமசித்தோதி கிலேஸானம் மூலகா⁴தகரணஸமத்த²தாய வஜிரேன ஸதி³ஸசித்தோ. அபி⁴ஸஜ்ஜதீதி லக்³க³தி. குப்பதீதி கோபவஸேன குப்பதி. ப்³யாபஜ்ஜதீதி பகதிபா⁴வம் பஜஹதி, பூதிகோ ஹோதி. பதித்தீ²யதீதி தி²னபா⁴வம் த²த்³த⁴பா⁴வம் ஆபஜ்ஜதி. கோபந்தி து³ப்³ப³லகோத⁴ம். தோ³ஸந்தி து³ஸ்ஸனவஸேன ததோ ப³லவதரம். அப்பச்சயந்தி அதுட்டா²காரம் தோ³மனஸ்ஸம். து³ட்டா²ருகோதி புராணவணோ. கட்டே²னாதி த³ண்ட³ககோடியா. கட²லேனாதி கபாலேன. ஆஸவம் தே³தீதி அபராபரம் ஸவதி. புராணவணோ ஹி அத்தனோ த⁴ம்மதாயேவ புப்³ப³ம் லோஹிதம் யூஸந்தி இமானி தீணி ஸவதி, க⁴ட்டிதோ பன தானி அதி⁴கதரம் ஸவதி.

ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – து³ட்டா²ருகோ விய ஹி கோத⁴னபுக்³க³லோ, தஸ்ஸ அத்தனோ த⁴ம்மதாய ஸவனம் விய கோத⁴னஸ்ஸபி அத்தனோ த⁴ம்மதாய உத்³து⁴மாதஸ்ஸ விய சண்டி³கதஸ்ஸ சரணம், கட்டே²ன வா கட²லாய வா க⁴ட்டனம் விய அப்பமத்தம் வசனம், பி⁴ய்யோஸோமத்தாய ஸவனம் விய ‘‘மாதி³ஸம் நாம ஏஸ ஏவம் வத³தீ’’தி பி⁴ய்யோஸோமத்தாய உத்³து⁴மாயனபா⁴வோ த³ட்ட²ப்³போ³.

ரத்தந்த⁴காரதிமிஸாயந்தி ரத்திம் சக்கு²விஞ்ஞாணுப்பத்தினிவாரணேன அந்த⁴பா⁴வகரணே ப³ஹலதமே. விஜ்ஜந்தரிகாயாதி விஜ்ஜுப்பத்திக்க²ணே. இதா⁴பி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – சக்கு²மா புரிஸோ விய ஹி யோகா³வசரோ த³ட்ட²ப்³போ³, அந்த⁴காரம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா, விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பத்திகாலோ, விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய ஸோதாபத்திமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம், புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா, புன விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³, விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய ஸகதா³கா³மிமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம், புன அந்த⁴காராவத்த²ரணம் விய அனாகா³மிமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா, புன விஜ்ஜுஸஞ்சரணம் விய அனாகா³மிமக்³க³ஞாணஸ்ஸ உப்பாதோ³, விஜ்ஜந்தரிகாய சக்கு²மதோ புரிஸஸ்ஸ ஸமந்தா ரூபத³ஸ்ஸனம் விய அனாகா³மிமக்³க³க்க²ணே நிப்³பா³னத³ஸ்ஸனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

வஜிரூபமசித்ததாயபி இத³ம் ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் – வஜிரம் விய ஹி அரஹத்தமக்³க³ஞாணம் த³ட்ட²ப்³ப³ம், மணிக³ண்டி²பாஸாணக³ண்டி² விய அரஹத்தமக்³க³வஜ்ஜா² கிலேஸா, வஜிரஸ்ஸ மணிக³ண்டி²ம்பி வா பாஸாணக³ண்டி²ம்பி வா வினிவிஜ்ஜி²த்வா அக³மனபா⁴வஸ்ஸ நத்தி²தா விய அரஹத்தமக்³க³ஞாணேன அச்சே²ஜ்ஜானம் கிலேஸானம் நத்தி²பா⁴வோ, வஜிரேன நிப்³பி³த்³த⁴வேத⁴ஸ்ஸ புன அபதிபூரணம் விய அரஹத்தமக்³கே³ன சி²ன்னானம் கிலேஸானம் புன அனுப்பாதோ³ த³ட்ட²ப்³போ³தி.

6. ஸேவிதப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா

26. ச²ட்டே² ஸேவிதப்³போ³தி உபஸங்கமிதப்³போ³. ப⁴ஜிதப்³போ³தி அல்லீயிதப்³போ³. பயிருபாஸிதப்³போ³தி ஸந்திகே நிஸீத³னவஸேன புனப்புனம் உபாஸிதப்³போ³. ஸக்கத்வா க³ரும் கத்வாதி ஸக்காரஞ்சேவ க³ருகாரஞ்ச கத்வா. ஹீனோ ஹோதி ஸீலேனாதிஆதீ³ஸு உபாதா³யுபாதா³ய ஹீனதா வேதி³தப்³பா³. தத்த² யோ ஹி பஞ்ச ஸீலானி ரக்க²தி, ஸோ த³ஸ ஸீலானி ரக்க²ந்தேன ந ஸேவிதப்³போ³. யோ த³ஸ ஸீலானி ரக்க²தி, ஸோ சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் ரக்க²ந்தேன ந ஸேவிதப்³போ³. அஞ்ஞத்ர அனுத்³த³யா அஞ்ஞத்ர அனுகம்பாதி ட²பேத்வா அனுத்³த³யஞ்ச அனுகம்பஞ்ச. அத்தனோ அத்தா²யேவ ஹி ஏவரூபோ புக்³க³லோ ந ஸேவிதப்³போ³, அனுத்³த³யானுகம்பாவஸேன பன தம் உபஸங்கமிதும் வட்டதி.

ஸீலஸாமஞ்ஞக³தானம் ஸதந்தி ஸீலேன ஸமானபா⁴வம் க³தானம் ஸந்தானம். ஸீலகதா² ச நோ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஏவம் ஸமானஸீலானம் அம்ஹாகம் ஸீலமேவ ஆரப்³ப⁴ கதா² ப⁴விஸ்ஸதி. ஸா ச நோ பவத்தினீ ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸா ச அம்ஹாகம் கதா² தி³வஸம்பி கதே²ந்தானம் பவத்திஸ்ஸதி ந படிஹஞ்ஞிஸ்ஸதி. ஸா ச நோ பா²ஸு ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸா ச தி³வஸம்பி பவத்தமானா ஸீலகதா² அம்ஹாகம் பா²ஸுவிஹாரோ ஸுக²விஹாரோ ப⁴விஸ்ஸதி. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாகதா²ஸுபி ஏஸேவ நயோ.

ஸீலக்க²ந்த⁴ந்தி ஸீலராஸிம். தத்த² தத்த² பஞ்ஞாய அனுக்³க³ஹேஸ்ஸாமீதி ஏத்த² ஸீலஸ்ஸ அஸப்பாயே அனுபகாரத⁴ம்மே வஜ்ஜேத்வா ஸப்பாயே உபகாரத⁴ம்மே ஸேவந்தோ தஸ்மிம் தஸ்மிம் டா²னே ஸீலக்க²ந்த⁴ம் பஞ்ஞாய அனுக்³க³ண்ஹாதி நாம. ஸமாதி⁴பஞ்ஞாக்க²ந்தே⁴ஸுபி ஏஸேவ நயோ. நிஹீயதீதி அத்தனோ ஹீனதரம் புக்³க³லம் ஸேவந்தோ கா²ரபரிஸ்ஸாவனே ஆஸித்தஉத³கம் விய ஸததம் ஸமிதம் ஹாயதி பரிஹாயதி. துல்யஸேவீதி அத்தனா ஸமானஸேவீ. ஸேட்ட²முபனமந்தி ஸேட்ட²ம் புக்³க³லம் ஓணமந்தோ. உதே³தி கி²ப்பந்தி கி²ப்பமேவ வட்³ட⁴தி. தஸ்மா அத்தனோ உத்தரிம் ப⁴ஜேதா²தி யஸ்மா ஸேட்ட²ம் புக்³க³லம் உபனமந்தோ உதே³தி கி²ப்பம், தஸ்மா அத்தனோ உத்தரிதரம் விஸிட்ட²தரம் ப⁴ஜேத².

7. ஜிகு³ச்சி²தப்³ப³ஸுத்தவண்ணனா

27. ஸத்தமே ஜிகு³ச்சி²தப்³போ³தி கூ³த²ம் விய ஜிகு³ச்சி²தப்³போ³. அத² கோ² நந்தி அத² கோ² அஸ்ஸ. கித்திஸத்³தோ³தி கதா²ஸத்³தோ³. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² கூ³த²கூபோ விய து³ஸ்ஸீல்யம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். கூ³த²கூபே பதித்வா டி²தோ த⁴ம்மனிஅஹி விய து³ஸ்ஸீலபுக்³க³லோ. கூ³த²கூபதோ உத்³த⁴ரியமானேன தேன அஹினா புரிஸஸ்ஸ ஸரீரம் ஆருள்ஹேனாபி அத³ட்ட²பா⁴வோ விய து³ஸ்ஸீலம் ஸேவமானஸ்ஸாபி தஸ்ஸ கிரியாய அகரணபா⁴வோ. ஸரீரம் கூ³தே²ன மக்கே²த்வா அஹினா க³தகாலோ விய து³ஸ்ஸீலம் ஸேவமானஸ்ஸ பாபகித்திஸத்³த³அப்³பு⁴க்³க³மனகாலோ வேதி³தப்³போ³.

திந்து³காலாதந்தி திந்து³கருக்க²அலாதம். பி⁴ய்யோஸோமத்தாய சிச்சிடாயதீதி தம் ஹி ஜா²யமானம் பகதியாபி பபடிகாயோ முஞ்சந்தம் சிச்சிடாதி ‘‘சிடிசிடா’’தி ஸத்³த³ம் கரோதி, க⁴ட்டிதம் பன அதி⁴மத்தம் கரோதீதி அத்தோ². ஏவமேவ கோ²தி ஏவமேவம் கோத⁴னோ அத்தனோ த⁴ம்மதாயபி உத்³த⁴தோ சண்டி³கதோ ஹுத்வா சரதி, அப்பமத்தகம் பன வசனம் ஸுதகாலே ‘‘மாதி³ஸம் நாம ஏவம் வத³தி ஏவம் வத³தீ’’தி அதிரேகதரம் உத்³த⁴தோ சண்டி³கதோ ஹுத்வா சரதி. கூ³த²கூபோதி கூ³த²புண்ணகூபோ, கூ³த²ராஸியேவ வா. ஓபம்மஸம்ஸந்த³னம் பனேத்த² புரிமனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தஸ்மா ஏவரூபோ புக்³க³லோ அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³தி யஸ்மா கோத⁴னோ அதிஸேவியமானோ அதிஉபஸங்கமியமானோபி குஜ்ஜ²தியேவ, ‘‘கிம் இமினா’’தி படிக்கமந்தேபி குஜ்ஜ²தியேவ. தஸ்மா பலாலக்³கி³ விய அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³ ந ஸேவிதப்³போ³ ந ப⁴ஜிதப்³போ³. கிம் வுத்தம் ஹோதி? யோ ஹி பலாலக்³கி³ம் அதிஉபஸங்கமித்வா தப்பதி, தஸ்ஸ ஸரீரம் ஜா²யதி. யோ அதிபடிக்கமித்வா தப்பதி, தஸ்ஸ ஸீதம் ந வூபஸம்மதி. அனுபஸங்கமித்வா அபடிக்கமித்வா பன மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன தப்பந்தஸ்ஸ ஸீதம் வூபஸம்மதி, தஸ்மா பலாலக்³கி³ விய கோத⁴னோ புக்³க³லோ மஜ்ஜ²த்தபா⁴வேன அஜ்ஜு²பேக்கி²தப்³போ³, ந ஸேவிதப்³போ³ ந ப⁴ஜிதப்³போ³ ந பயிருபாஸிதப்³போ³.

கல்யாணமித்தோதி ஸுசிமித்தோ. கல்யாணஸஹாயோதி ஸுசிஸஹாயோ. ஸஹாயா நாம ஸஹகா³மினோ ஸத்³தி⁴ம்சரா. கல்யாணஸம்பவங்கோதி கல்யாணேஸு ஸுசிபுக்³க³லேஸு ஸம்பவங்கோ, தன்னின்னதப்போணதப்பப்³பா⁴ரமானஸோதி அத்தோ².

8. கூ³த²பா⁴ணீஸுத்தவண்ணனா

28. அட்ட²மே கூ³த²பா⁴ணீதி யோ கூ³த²ம் விய து³க்³க³ந்த⁴கத²ம் கதே²தி. புப்ப²பா⁴ணீதி யோ புப்பா²னி விய ஸுக³ந்த⁴கத²ம் கதே²தி. மது⁴பா⁴ணீதி யோ மது⁴ விய மது⁴ரகத²ம் கதே²தி. ஸப⁴க்³க³தோதி ஸபா⁴ய டி²தோ. பரிஸக்³க³தோதி கா³மபரிஸாய டி²தோ. ஞாதிமஜ்ஜ²க³தோதி ஞாதீனம் மஜ்ஜே² டி²தோ. பூக³மஜ்ஜ²க³தோதி ஸேணீனம் மஜ்ஜே² டி²தோ. ராஜகுலமஜ்ஜ²க³தோதி ராஜகுலஸ்ஸ மஜ்ஜே² மஹாவினிச்ச²யே டி²தோ. அபி⁴னீதோதி புச்ச²னத்தா²யானீதோ. ஸக்கி²புட்டோ²தி ஸக்கி²ம் கத்வா புச்சி²தோ. ஏஹம்போ⁴ புரிஸாதி ஆலபனமேதம். அத்தஹேது வா பரஹேது வாதி அத்தனோ வா பரஸ்ஸ வா ஹத்த²பாதா³தி³ஹேது வா த⁴னஹேது வா. ஆமிஸகிஞ்சிக்க²ஹேது வாதி ஏத்த² ஆமிஸந்தி லஞ்ஜோ அதி⁴ப்பேதோ. கிஞ்சிக்க²ந்தி யம் வா தம் வா அப்பமத்தகம் அந்தமஸோ தித்திரியவட்டகஸப்பிபிண்ட³னவனீதபிண்டா³தி³மத்தகஸ்ஸ லஞ்ஜஸ்ஸ ஹேதூதி அத்தோ². ஸம்பஜானமுஸா பா⁴ஸிதா ஹோதீதி ஜானந்தோயேவ முஸாவாத³ம் கத்தா ஹோதி.

நேலாதி ஏலம் வுச்சதி தோ³ஸோ, நாஸ்ஸ ஏலந்தி நேலா, நித்³தோ³ஸாதி அத்தோ². ‘‘நேலங்கோ³ ஸேதபச்சா²தோ³’’தி (உதா³. 65) ஏத்த² வுத்தஸீலம் விய. கண்ணஸுகா²தி ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய கண்ணானம் ஸுகா², ஸூசிவிஜ்ஜ²னம் விய கண்ணஸூலம் ந ஜனேதி. அத்த²மது⁴ரதாய ஸகலஸரீரே கோபம் அஜனேத்வா பேமம் ஜனேதீதி பேமனீயா. ஹத³யம் க³ச்ச²தி அப்படிஹஞ்ஞமானா ஸுகே²ன சித்தம் பவிஸதீதி ஹத³யங்க³மா. கு³ணபரிபுண்ணதாய புரே ப⁴வாதி போரீ. புரே ஸம்வட்³ட⁴னாரீ விய ஸுகுமாராதிபி போரீ. புரஸ்ஸ ஏஸாதிபி போரீ. புரஸ்ஸ ஏஸாதி நக³ரவாஸீனம் கதா²தி அத்தோ². நக³ரவாஸினோ ஹி யுத்தகதா² ஹோந்தி, பிதிமத்தம் பிதாதி, மாதிமத்தம் மாதாதி, பா⁴திமத்தம் பா⁴தாதி வத³ந்தி. ஏவரூபீ கதா² ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ கந்தா ஹோதீதி ப³ஹுஜனகந்தா. கந்தபா⁴வேனேவ ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ மனாபா சித்தவுத்³தி⁴கராதி ப³ஹுஜனமனாபா.

9. அந்த⁴ஸுத்தவண்ணனா

29. நவமே சக்கு² ந ஹோதீதி பஞ்ஞாசக்கு² ந ஹோதி. பா²திம் கரேய்யாதி பீ²தம் வட்³டி⁴தம் கரேய்ய. ஸாவஜ்ஜானவஜ்ஜேதி ஸதோ³ஸனித்³தோ³ஸே. ஹீனப்பணீதேதி அத⁴முத்தமே. கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³தி கண்ஹஸுக்காயேவ அஞ்ஞமஞ்ஞம் படிபா³ஹனதோ படிபக்க²வஸேன ஸப்படிபா⁴கா³தி வுச்சந்தி. அயம் பனேத்த² ஸங்கே²போ – குஸலே த⁴ம்மே ‘‘குஸலா த⁴ம்மா’’தி ஜானேய்ய, அகுஸலே த⁴ம்மே ‘‘அகுஸலா த⁴ம்மா’’தி ஜானேய்ய. ஸாவஜ்ஜாதீ³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. கண்ஹஸுக்கஸப்படிபா⁴கே³ஸு பன கண்ஹத⁴ம்மே ‘‘ஸுக்கஸப்படிபா⁴கா³’’தி ஜானேய்ய, ஸுக்கத⁴ம்மே ‘‘கண்ஹஸப்படிபா⁴கா³’’தி யேன பஞ்ஞாசக்கு²னா ஜானேய்ய, ததா²ரூபம்பிஸ்ஸ சக்கு² ந ஹோதீதி. இமினா நயேன ஸேஸவாரேஸுபி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

ந சேவ போ⁴கா³ ததா²ரூபாதி ததா²ஜாதிகா போ⁴கா³பிஸ்ஸ ந ஹோந்தி. ந ச புஞ்ஞானி குப்³ப³தீதி புஞ்ஞானி ச ந கரோதி. ஏத்தாவதா போ⁴கு³ப்பாத³னசக்கு²னோ ச புஞ்ஞகரணசக்கு²னோ ச அபா⁴வோ வுத்தோ. உப⁴யத்த² கலிக்³கா³ஹோதி இத⁴லோகே ச பரலோகே சாதி உப⁴யஸ்மிம்பி அபரத்³த⁴க்³கா³ஹோ, பராஜயக்³கா³ஹோ ஹோதீதி அத்தோ². அத² வா உப⁴யத்த² கலிக்³கா³ஹோதி உப⁴யேஸம்பி தி³ட்ட²த⁴ம்மிகஸம்பராயிகானம் அத்தா²னம் கலிக்³கா³ஹோ, பராஜயக்³கா³ஹோதி அத்தோ². த⁴ம்மாத⁴ம்மேனாதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மேனபி த³ஸஅகுஸலகம்மபத²அத⁴ம்மேனபி. ஸடோ²தி கேராடிகோ. போ⁴கா³னி பரியேஸதீதி போ⁴கே³ க³வேஸதி. தே²ய்யேன கூடகம்மேன, முஸாவாதே³ன சூப⁴யந்தி தே²ய்யாதீ³ஸு உப⁴யேன பரியேஸதீதி அத்தோ². கத²ம்? தே²ய்யேன கூடகம்மேன ச பரியேஸதி, தே²ய்யேன முஸாவாதே³ன ச பரியேஸதி, கூடகம்மேன முஸாவாதே³ன ச பரியேஸதி. ஸங்கா⁴துந்தி ஸங்க⁴ரிதும். த⁴ம்மலத்³தே⁴ஹீதி த³ஸகுஸலகம்மபத²த⁴ம்மம் அகோபேத்வா லத்³தே⁴ஹி. உட்டா²னாதி⁴க³தந்தி வீரியேன அதி⁴க³தம். அப்³யக்³க⁴மானஸோதி நிப்³பி³சிகிச்ச²சித்தோ. ப⁴த்³த³கம் டா²னந்தி ஸேட்ட²ம் தே³வட்டா²னம். ந ஸோசதீதி யஸ்மிம் டா²னே அந்தோஸோகேன ந ஸோசதி.

10. அவகுஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

30. த³ஸமே அவகுஜ்ஜபஞ்ஞோதி அதோ⁴முக²பஞ்ஞோ. உச்ச²ங்க³பஞ்ஞோதி உச்ச²ங்க³ஸதி³ஸபஞ்ஞோ. புது²பஞ்ஞோதி வித்தா²ரிகபஞ்ஞோ. ஆதி³கல்யாணந்திஆதீ³ஸு ஆதீ³தி புப்³ப³பட்ட²பனா. மஜ்ஜ²ந்தி கதா²வேமஜ்ஜ²ம். பரியோஸானந்தி ஸன்னிட்டா²னம். இதிஸ்ஸ தே த⁴ம்மம் கதே²ந்தா புப்³ப³பட்ட²பனேபி கல்யாணம் ப⁴த்³த³கம் அனவஜ்ஜமேவ கத்வா கதே²ந்தி, வேமஜ்ஜே²பி பரியோஸானேபி. ஏத்த² ச அத்தி² தே³ஸனாய ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானானி, அத்தி² ஸாஸனஸ்ஸ. தத்த² தே³ஸனாய தாவ சதுப்பதி³ககா³தா²ய பட²மபத³ம் ஆதி³, த்³வே பதா³னி மஜ்ஜ²ம், அவஸானபத³ம் பரியோஸானம். ஏகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ ஸுத்தஸ்ஸ நிதா³னம் ஆதி³, அனுஸந்தி⁴ மஜ்ஜ²ம், இத³மவோசாதி அப்பனா பரியோஸானம். அனேகானுஸந்தி⁴கஸ்ஸ பட²மோ அனுஸந்தி⁴ ஆதி³, ததோ பரம் ஏகோ வா அனேகே வா மஜ்ஜ²ம், பச்சி²மோ பரியோஸானம். அயம் தாவ தே³ஸனாய நயோ. ஸாஸனஸ்ஸ பன ஸீலம் ஆதி³, ஸமாதி⁴ மஜ்ஜ²ம், விபஸ்ஸனா பரியோஸானம். ஸமாதி⁴ வா ஆதி³, விபஸ்ஸனா மஜ்ஜ²ம், மக்³கோ³ பரியோஸானம். விபஸ்ஸனா வா ஆதி³, மக்³கோ³ மஜ்ஜ²ம், ப²லம் பரியோஸானம். மக்³கோ³ வா ஆதி³, ப²லம் மஜ்ஜ²ம், நிப்³பா³னம் பரியோஸானம். த்³வே த்³வே வா கயிரமானே ஸீலஸமாத⁴யோ ஆதி³, விபஸ்ஸனாமக்³கா³ மஜ்ஜ²ம், ப²லனிப்³பா³னானி பரியோஸானம்.

ஸாத்த²ந்தி ஸாத்த²கம் கத்வா தே³ஸேந்தி. ஸப்³யஞ்ஜனந்தி அக்க²ரபாரிபூரிம் கத்வா தே³ஸேந்தி. கேவலபரிபுண்ணந்தி ஸகலபரிபுண்ணம் அனூனம் கத்வா தே³ஸேந்தி. பரிஸுத்³த⁴ந்தி பரிஸுத்³த⁴ம் நிஜ்ஜடம் நிக்³க³ண்டி²ம் கத்வா தே³ஸேந்தி. ப்³ரஹ்மசரியம் பகாஸேந்தீதி ஏவம் தே³ஸேந்தா ச ஸேட்ட²சரியபூ⁴தம் ஸிக்க²த்தயஸங்க³ஹிதம் அரியம் அட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம் பகாஸேந்தி. நேவ ஆதி³ம் மனஸி கரோதீதி நேவ புப்³ப³பட்ட²பனம் மனஸி கரோதி.

கும்போ⁴தி க⁴டோ. நிகுஜ்ஜோதி அதோ⁴முகோ² ட²பிதோ. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² கும்போ⁴ நிகுஜ்ஜோ விய அவகுஜ்ஜபஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³, உத³காஸிஞ்சனகாலோ விய த⁴ம்மதே³ஸனாய லத்³த⁴காலோ, உத³கஸ்ஸ விவட்டனகாலோ விய தஸ்மிம் ஆஸனே நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ஹேதும் அஸமத்த²காலோ, உத³கஸ்ஸ அஸண்டா²னகாலோ விய வுட்ட²ஹித்வா அஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³.

ஆகிண்ணானீதி பக்கி²த்தானி. ஸதிஸம்மோஸாய பகிரேய்யாதி முட்ட²ஸ்ஸதிதாய விகிரேய்ய. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² உச்ச²ங்கோ³ விய உச்ச²ங்க³பஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³, நானாக²ஜ்ஜகானி விய நானப்பகாரம் பு³த்³த⁴வசனம், உச்ச²ங்கே³ நானாக²ஜ்ஜகானி கா²த³ந்தஸ்ஸ நிஸின்னகாலோ விய தஸ்மிம் ஆஸனே நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனகாலோ, வுட்ட²ஹந்தஸ்ஸ ஸதிஸம்மோஸா பகிரணகாலோ விய தஸ்மா ஆஸனா வுட்டா²ய க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ அஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³.

உக்குஜ்ஜோதி உபரிமுகோ² ட²பிதோ. ஸண்டா²தீதி பதிட்ட²ஹதி. ஏவமேவ கோ²தி ஏத்த² உபரிமுகோ² ட²பிதோ கும்போ⁴ விய புது²பஞ்ஞோ புக்³க³லோ த³ட்ட²ப்³போ³, உத³கஸ்ஸ ஆஸித்தகாலோ விய தே³ஸனாய லத்³த⁴காலோ, உத³கஸ்ஸ ஸண்டா²னகாலோ விய தத்த² நிஸின்னஸ்ஸ உக்³க³ண்ஹனகாலோ, நோ விவட்டனகாலோ விய வுட்டா²ய க³ச்ச²ந்தஸ்ஸ ஸல்லக்க²ணகாலோ வேதி³தப்³போ³.

து³ம்மேதோ⁴தி நிப்பஞ்ஞோ. அவிசக்க²ணோதி ஸம்வித³ஹனபஞ்ஞாய ரஹிதோ. க³ந்தாதி க³மனஸீலோ. ஸேய்யோ ஏதேன வுச்சதீதி ஏதஸ்மா புக்³க³லா உத்தரிதரோதி வுச்சதி. த⁴ம்மானுத⁴ம்மப்படிபன்னோதி நவலோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ அனுத⁴ம்மம் ஸஹ ஸீலேன புப்³ப³பா⁴க³படிபத³ம் படிபன்னோ. து³க்க²ஸ்ஸாதி வட்டது³க்க²ஸ்ஸ. அந்தகரோ ஸியாதி கோடிகரோ பரிச்சே²த³கரோ பரிவடுமகரோ ப⁴வேய்யாதி.

புக்³க³லவக்³கோ³ ததியோ.

4. தே³வதூ³தவக்³கோ³

1. ஸப்³ரஹ்மகஸுத்தவண்ணனா

31. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அஜ்ஜா²கா³ரேதி ஸகே க⁴ரே. பூஜிதா ஹோந்தீதி யம் க⁴ரே அத்தி², தேன படிஜக்³கி³தா கோ³பிதா ஹோந்தி. இதி மாதாபிதுபூஜகானி குலானி மாதாபிதூஹி ஸப்³ரஹ்மகானீதி பகாஸேத்வா இதா³னி நேஸம் ஸபுப்³பா³சரியகாதி³பா⁴வம் பகாஸேந்தோ ஸபுப்³பா³சரியகானீதிஆதி³மாஹ. தத்த² ப்³ரஹ்மாதிஆதீ³னி தேஸம் ப்³ரஹ்மாதி³பா⁴வஸாத⁴னத்த²ம் வுத்தானி. ப³ஹுகாராதி புத்தானம் ப³ஹூபகாரா. ஆபாத³காதி ஜீவிதஸ்ஸ ஆபாத³கா. புத்தகானம் ஹி மாதாபிதூஹி ஜீவிதம் ஆபாதி³தம் பாலிதம் க⁴டிதம் அனுப்பப³ந்தே⁴ன பவத்திதம். போஸகாதி ஹத்த²பாதே³ வட்³டே⁴த்வா ஹத³யலோஹிதம் பாயேத்வா போஸேதாரோ. இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோதி புத்தானம் ஹி இமஸ்மிம் லோகே இட்டா²னிட்டா²ரம்மணஸ்ஸ த³ஸ்ஸனம் நாம மாதாபிதரோ நிஸ்ஸாய ஜாதந்தி இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோ நாம.

ப்³ரஹ்மாதி மாதாபிதரோதி ஸேட்டா²தி⁴வசனம். யதா² ப்³ரஹ்முனோ சதஸ்ஸோ பா⁴வனா அவிஜஹிதா ஹோந்தி மேத்தா கருணா முதி³தா உபேக்கா²தி, ஏவமேவ மாதாபிதூனம் புத்தகேஸு சதஸ்ஸோ பா⁴வனா அவிஜஹிதா ஹோந்தி. தா தஸ்மிம் தஸ்மிம் காலே வேதி³தப்³பா³ – குச்சி²க³தஸ்மிம் ஹி தா³ரகே ‘‘கதா³ நு கோ² புத்தகம் அரோக³ம் பரிபுண்ணங்க³பச்சங்க³ம் பஸ்ஸிஸ்ஸாமா’’தி மாதாபிதூனம் மேத்தசித்தம் உப்பஜ்ஜதி. யதா³ பனேஸ மந்தோ³ உத்தானஸேய்யகோ ஊகாஹி வா மங்குலாதீ³ஹி பாணகேஹி த³ட்டோ² து³க்க²ஸேய்யாய வா பன பீளிதோ பரோத³தி விரவதி, ததா³ஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுத்வா மாதாபிதூனம் காருஞ்ஞம் உப்பஜ்ஜதி, ஆதா⁴வித்வா விதா⁴வித்வா கீளனகாலே பன லோப⁴னீயவயஸ்மிம் வா டி²தகாலே தா³ரகம் ஓலோகேத்வா மாதாபிதூனம் சித்தம் ஸப்பிமண்டே³ பக்கி²த்தஸதவிஹதகப்பாஸபிசுபடலம் விய முது³கம் ஹோதி ஆமோதி³தம் பமோதி³தம், ததா³ தேஸம் முதி³தா லப்³ப⁴தி. யதா³ பனேஸ புத்தோ தா³ராப⁴ரணம் பச்சுபட்டா²பேத்வா பாடியேக்கம் அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதி, ததா³ மாதாபிதூனம் ‘‘ஸக்கோதி தா³னி நோ புத்தகோ அத்தனோ த⁴ம்மதாய யாபேது’’ந்தி மஜ்ஜ²த்தபா⁴வோ உப்பஜ்ஜதி, தஸ்மிம் காலே உபேக்கா² லப்³ப⁴தீதி இமினா காரணேன ‘‘ப்³ரஹ்மாதி மாதாபிதரோ’’தி வுத்தம்.

புப்³பா³சரியாதி வுச்சரேதி மாதாபிதரோ ஹி ஜாதகாலதோ பட்டா²ய ‘‘ஏவம் நிஸீத³, ஏவம் திட்ட², ஏவம் க³ச்ச², ஏவம் ஸய, ஏவம் கா²த³, ஏவம் பு⁴ஞ்ஜ, அயம் தே, தாதாதி வத்தப்³போ³, அயம் பா⁴திகாதி, அயம் ப⁴கி³னீதி, இத³ம் நாம காதும் வட்டதி, இத³ம் ந வட்டதி, அஸுகம் நாம உபஸங்கமிதும் வட்டதி, அஸுகம் ந வட்டதீ’’தி கா³ஹாபேந்தி ஸிக்கா²பேந்தி. அதா²பரபா⁴கே³ அஞ்ஞே ஆசரியா ஹத்தி²ஸிப்பஅஸ்ஸஸிப்பரத²ஸிப்பத⁴னுஸிப்பத²ருஸிப்பமுத்³தா³க³ணனாதீ³னி ஸிக்கா²பேந்தி. அஞ்ஞோ ஸரணானி தே³தி, அஞ்ஞோ ஸீலேஸு பதிட்டா²பேதி, அஞ்ஞோ பப்³பா³ஜேதி, அஞ்ஞோ பு³த்³த⁴வசனம் உக்³க³ண்ஹாபேதி, அஞ்ஞோ உபஸம்பாதே³தி, அஞ்ஞோ ஸோதாபத்திமக்³கா³தீ³னி பாபேதி. இதி ஸப்³பே³பி தே பச்சா²சரியா நாம ஹோந்தி, மாதாபிதரோ பன ஸப்³ப³பட²மா, தேனாஹ – ‘‘புப்³பா³சரியாதி வுச்சரே’’தி. தத்த² வுச்சரேதி வுச்சந்தி கதி²யந்தி. ஆஹுனேய்யா ச புத்தானந்தி புத்தானம் ஆஹுதம் பாஹுதம் அபி⁴ஸங்க²தம் அன்னபானாதி³ம் அரஹந்தி, அனுச்ச²விகா தம் படிக்³க³ஹேதும். தஸ்மா ‘‘ஆஹுனேய்யா ச புத்தான’’ந்தி வுத்தம். பஜாய அனுகம்பகாதி பரேஸம் பாணே அச்சி²ந்தி³த்வாபி அத்தனோ பஜம் படிஜக்³க³ந்தி கோ³பாயந்தி. தஸ்மா ‘‘பஜாய அனுகம்பகா’’தி வுத்தம்.

நமஸ்ஸேய்யாதி நமோ கரேய்ய. ஸக்கரேய்யாதி ஸக்காரேன படிமானேய்ய. இதா³னி தம் ஸக்காரம் த³ஸ்ஸேந்தோ ‘‘அன்னேனா’’திஆதி³மாஹ. தத்த² அன்னேனாதி யாகு³ப⁴த்தகா²த³னீயேன. பானேனாதி அட்ட²வித⁴பானேன. வத்தே²னாதி நிவாஸனபாருபனகேன வத்தே²ன. ஸயனேனாதி மஞ்சபீடா²னுப்பதா³னேன. உச்சா²த³னேனாதி து³க்³க³ந்த⁴ம் படிவினோதே³த்வா ஸுக³ந்த⁴கரணுச்சா²த³னேன. ந்ஹாபனேனாதி ஸீதே உண்ஹோத³கேன, உண்ஹே ஸீதோத³கேன க³த்தானி பரிஸிஞ்சித்வா ந்ஹாபனேன. பாதா³னம் தோ⁴வனேனாதி உண்ஹோத³கஸீதோத³கேஹி பாத³தோ⁴வனேன சேவ தேலமக்க²னேன ச. பேச்சாதி பரலோகம் க³ந்த்வா. ஸக்³கே³ பமோத³தீதி இத⁴ தாவ மாதாபிதூஸு பாரிசரியம் தி³ஸ்வா பாரிசரியகாரணா தம் பண்டி³தமனுஸ்ஸா இதே⁴வ பஸம்ஸந்தி, பரலோகம் பன க³ந்த்வா ஸக்³கே³ டி²தோ ஸோ மாதாபிதுஉபட்டா²கோ தி³ப்³ப³ஸம்பத்தீஹி ஆமோத³தி பமோத³தீதி.

2. ஆனந்த³ஸுத்தவண்ணனா

32. து³தியே ததா²ரூபோதி ததா²ஜாதிகோ. ஸமாதி⁴படிலாபோ⁴தி சித்தேகக்³க³தாலாபோ⁴. இமஸ்மிம் ச ஸவிஞ்ஞாணகேதி ஏத்த² அத்தனோ ச பரஸ்ஸ சாதி உப⁴யேஸம்பி காயோ ஸவிஞ்ஞாணகட்டே²ன ஏகதோ கத்வா இமஸ்மிந்தி வுத்தோ. அஹங்காரமமங்காரமானானுஸயாதி அஹங்காரதி³ட்டி² ச மமங்காரதண்ஹா ச மானானுஸயோ சாதி அத்தனோ ச பரஸ்ஸ ச கிலேஸா. நாஸ்ஸூதி ந ப⁴வேய்யும். ப³ஹித்³தா⁴ ச ஸப்³ப³னிமித்தேஸூதி ரூபனிமித்தம், ஸத்³த³னிமித்தம், க³ந்த⁴னிமித்தம், ரஸனிமித்தம், போ²ட்ட²ப்³ப³னிமித்தம், ஸஸ்ஸதாதி³னிமித்தம், புக்³க³லனிமித்தம் த⁴ம்மனிமித்தந்தி ஏவரூபேஸு ச ப³ஹித்³தா⁴ ஸப்³ப³னிமித்தேஸு. சேதோவிமுத்திம் பஞ்ஞாவிமுத்திந்தி ப²லஸமாதி⁴ஞ்சேவ ப²லஞாணஞ்ச. ஸியாதி ப⁴வேய்ய.

இதா⁴னந்த³, பி⁴க்கு²னோதி, ஆனந்த³, இமஸ்மிம் ஸாஸனே பி⁴க்கு²னோ. ஏதம் ஸந்தம் ஏதம் பணீதந்தி நிப்³பா³னம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஆஹ. நிப்³பா³னம் ஹி கிலேஸானம் ஸந்ததாய ஸந்தம் நாம, நிப்³பா³னம் ஸந்தந்தி ஸமாபத்திம் அப்பேத்வாவ தி³வஸம்பி நிஸின்னஸ்ஸ சித்துப்பாதோ³ ஸந்தந்தேவ பவத்ததீதிபி ஸந்தம். பணீதந்தி ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸாபி சித்துப்பாதோ³ பணீதந்தேவ பவத்ததீதி நிப்³பா³னம் பணீதம் நாம. ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²திஆதீ³னிபி தஸ்ஸேவ வேவசனானி. ‘‘ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²’’தி ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ ஹி தி³வஸபா⁴க³ம்பி சித்துப்பாதோ³ ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²தேவ பவத்ததி…பே… ததா² தீஸு ப⁴வேஸு வானஸங்கா²தாய தண்ஹாய அபா⁴வேன நிப்³பா³னந்தி லத்³த⁴னாமே தஸ்மிம் ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸின்னஸ்ஸ சித்துப்பாதோ³ நிப்³பா³னம் நிப்³பா³னந்தேவ பவத்ததீதி ஸப்³ப³ஸங்கா²ரஸமதோ²திஆதீ³னி நாமானி லப⁴தி. இமஸ்மிம் பன அட்ட²விதே⁴ ஆபோ⁴க³ஸமன்னாஹாரே இமஸ்மிம் டா²னே ஏகோபி லப்³ப⁴தி, த்³வேபி ஸப்³பே³பி லப்³ப⁴ந்தேவ.

ஸங்கா²யாதி ஞாணேன ஜானித்வா. பரோபரானீதி பரானி ச ஓபரானி ச. பரஅத்தபா⁴வஸகஅத்தபா⁴வானி ஹி பரானி ச ஓபரானி சாதி வுத்தம் ஹோதி. யஸ்ஸாதி யஸ்ஸ அரஹதோ. இஞ்ஜிதந்தி ராகி³ஞ்ஜிதம் தோ³ஸமோஹமானதி³ட்டி²கிலேஸது³ச்சரிதிஞ்ஜிதந்தி இமானி ஸத்த இஞ்ஜிதானி சலிதானி ப²ந்தி³தானி. நத்தி² குஹிஞ்சீதி கத்த²சி ஏகாரம்மணேபி நத்தி². ஸந்தோதி பச்சனீககிலேஸானம் ஸந்ததாய ஸந்தோ. விதூ⁴மோதி காயது³ச்சரிதாதி³தூ⁴மவிரஹிதோ. அனீகோ⁴தி ராகா³தி³ஈக⁴விரஹிதோ. நிராஸோதி நித்தண்ஹோ. அதாரீதி திண்ணோ உத்திண்ணோ ஸமதிக்கந்தோ. ஸோதி ஸோ அரஹம் கீ²ணாஸவோ. ஜாதிஜரந்தி ஏத்த² ஜாதிஜராக³ஹணேனேவ ப்³யாதி⁴மரணம்பி க³ஹிதமேவாதி வேதி³தப்³ப³ம். இதி ஸுத்தந்தேபி கா³தா²யபி அரஹத்தப²லஸமாபத்தியேவ கதி²தாதி.

3. ஸாரிபுத்தஸுத்தவண்ணனா

33. ததியே ஸம்கி²த்தேனாதி மாதிகாட²பனேன. வித்தா²ரேனாதி ட²பிதமாதிகாவிப⁴ஜனேன. ஸம்கி²த்தவித்தா²ரேனாதி காலே ஸம்கி²த்தேன காலே வித்தா²ரேன. அஞ்ஞாதாரோ ச து³ல்லபா⁴தி படிவிஜ்ஜ²னகபுக்³க³லா பன து³ல்லபா⁴. இத³ம் ப⁴க³வா ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஞாணம் க⁴ட்டேமீ’’தி அதி⁴ப்பாயேன கதே²ஸி. தம் ஸுத்வா தே²ரோ கிஞ்சாபி ‘‘அஹம், ப⁴ந்தே, ஆஜானிஸ்ஸாமீ’’தி ந வத³தி, அதி⁴ப்பாயேன பன ‘‘விஸ்ஸத்தா² தும்ஹே, ப⁴ந்தே, தே³ஸேத², அஹம் தும்ஹேஹி தே³ஸிதம் த⁴ம்மம் நயஸதேன நயஸஹஸ்ஸேன படிவிஜ்ஜி²ஸ்ஸாமி, மமேஸ பா⁴ரோ ஹோதூ’’தி ஸத்தா²ரம் தே³ஸனாய உஸ்ஸாஹேந்தோ ஏதஸ்ஸ ப⁴க³வா காலோதிஆதி³மாஹ.

அத²ஸ்ஸ ஸத்தா² தஸ்மாதிஹாதி தே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² இமஸ்மிஞ்ச ஸவிஞ்ஞாணகேதிஆதி³ வுத்தனயமேவ. அச்சே²ச்சி² தண்ஹந்தி மக்³க³ஞாணஸத்தே²ன தண்ஹம் சி²ந்தி³. விவத்தயி ஸம்யோஜனந்தி த³ஸவித⁴ம்பி ஸம்யோஜனம் ஸமூலகம் உப்³ப³த்தேத்வா ச²ட்³டே³ஸி. ஸம்மா மானாபி⁴ஸமயா அந்தமகாஸி து³க்க²ஸ்ஸாதி ஸம்மா உபாயேன ஸம்மா படிபத்தியா நவவித⁴ஸ்ஸ மானஸ்ஸ பஹானாபி⁴ஸமயேன வட்டது³க்க²ஸ்ஸ அந்தமகாஸி. இத³ஞ்ச பன மேதம், ஸாரிபுத்த, ஸந்தா⁴ய பா⁴ஸிதந்தி, ஸாரிபுத்த, மயா பாராயனே உத³யபஞ்ஹே இத³ம் ப²லஸமாபத்திமேவ ஸந்தா⁴ய ஏதம் பா⁴ஸிதம்.

இதா³னி யம் தம் ப⁴க³வதா பா⁴ஸிதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ பஹானம் காமஸஞ்ஞானந்திஆதி³ ஆரத்³த⁴ம். உத³யபஞ்ஹே ச ஏதம் பத³ம் ‘‘பஹானம் காமச்ச²ந்தா³ன’’ந்தி (ஸு. நி. 1112; சூளனி. உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 75) ஆக³தம், இத⁴ பன அங்கு³த்தரபா⁴ணகேஹி ‘‘காமஸஞ்ஞான’’ந்தி ஆரோபிதம். தத்த² ப்³யஞ்ஜனமேவ நானம், அத்தோ² பன ஏகோயேவ. காமஸஞ்ஞானந்தி காமே ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னஸஞ்ஞானம், அட்ட²ஹி வா லோப⁴ஸஹக³தசித்தேஹி ஸஹஜாதஸஞ்ஞானம். தோ³மனஸ்ஸான சூப⁴யந்தி ஏதாஸஞ்ச காமஸஞ்ஞானம் சேதஸிகதோ³மனஸ்ஸானஞ்சாதி உபி⁴ன்னம்பி பஹானம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴பஹானஸங்கா²தம் அரஹத்தப²லம் அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமீதி அத்தோ². நித்³தே³ஸே பன ‘‘காமச்ச²ந்த³ஸ்ஸ ச தோ³மனஸ்ஸஸ்ஸ ச உபி⁴ன்னம் பஹானம் வூபஸமம் படினிஸ்ஸக்³க³ம் படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ம் அமதம் நிப்³பா³ன’’ந்தி (சூளனி. உத³யமாணவபுச்சா²னித்³தே³ஸோ 75) வுத்தம், தம் அத்து²த்³தா⁴ரவஸேன வுத்தம். பஹானந்தி ஹி கீ²ணாகாரஸங்கா²தோ வூபஸமோபி வுச்சதி, கிலேஸே படினிஸ்ஸஜ்ஜந்தோ மக்³கோ³பி, கிலேஸபடிப்பஸ்ஸத்³தி⁴ஸங்கா²தம் ப²லம்பி, யம் ஆக³ம்ம கிலேஸா பஹீயந்தி, தம் அமதம் நிப்³பா³னம்பி. தஸ்மா தத்த² தானி பதா³னி ஆக³தானி. ‘‘அஞ்ஞாவிமோக்க²ம் பப்³ரூமீ’’தி வசனதோ பன அரஹத்தப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம். தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னந்திபி தி²னஸ்ஸ ச பனூத³னந்தே உப்பன்னத்தா அரஹத்தப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம். குக்குச்சானம் நிவாரணந்தி குக்குச்சனிவாரணஸ்ஸ மக்³க³ஸ்ஸ அனந்தரம் உப்பன்னத்தா ப²லமேவ அதி⁴ப்பேதம்.

உபேக்கா²ஸதிஸம்ஸுத்³த⁴ந்தி சதுத்த²ஜ்ஜா²னிகே ப²லே உப்பன்னாய உபேக்கா²ய ச ஸதியா ச ஸம்ஸுத்³த⁴ம். த⁴ம்மதக்கபுரேஜவந்தி த⁴ம்மதக்கோ வுச்சதி ஸம்மாஸங்கப்போ, ஸோ ஆதி³தோ ஹோதி, புரதோ ஹோதி, புப்³ப³ங்க³மோ ஹோதி அஞ்ஞாவிமோக்க²ஸ்ஸாதி த⁴ம்மதக்கபுரேஜவோ. தம் த⁴ம்மதக்கபுரேஜவம். அஞ்ஞாவிமோக்க²ந்தி அஞ்ஞிந்த்³ரியபரியோஸானே உப்பன்னம் விமோக்க²ம், அஞ்ஞாய வா விமோக்க²ம் அஞ்ஞாவிமோக்க²ம், பஞ்ஞாவிமுத்தந்தி அத்தோ². அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தி அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னந்தே உப்பன்னத்தா, அவிஜ்ஜாய பபே⁴த³னஸங்கா²தம் வா நிப்³பா³னம் ஆரப்³ப⁴ உப்பன்னத்தா ஏவம்லத்³த⁴னாமம் அரஹத்தப²லமேவ. இதி ஸப்³பே³ஹிபி இமேஹி பஹானந்திஆதீ³ஹி பதே³ஹி அரஹத்தப²லமேவ பகாஸிதந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

4. நிதா³னஸுத்தவண்ணனா

34. சதுத்தே² நிதா³னானீதி காரணானி. கம்மானந்தி வட்டகா³மிகம்மானம். லோபோ⁴ நிதா³னம் கம்மானம் ஸமுத³யாயாதி லுப்³ப⁴னபலுப்³ப⁴னஸபா⁴வோ லோபோ⁴ வட்டகா³மிகம்மானம் ஸமுத³யாய பிண்ட³கரணத்தா²ய நிதா³னம் காரணம் பச்சயோதி அத்தோ². தோ³ஸோதி து³ஸ்ஸனபது³ஸ்ஸனஸபா⁴வோ தோ³ஸோ. மோஹோதி முய்ஹனபமுய்ஹனஸபா⁴வோ மோஹோ.

லோப⁴பகதந்தி லோபே⁴ன பகதம், லோபா⁴பி⁴பூ⁴தேன லுத்³தே⁴ன ஹுத்வா கதகம்மந்தி அத்தோ². லோப⁴தோ ஜாதந்தி லோப⁴ஜம். லோபோ⁴ நிதா³னமஸ்ஸாதி லோப⁴னிதா³னம். லோபோ⁴ ஸமுத³யோ அஸ்ஸாதி லோப⁴ஸமுத³யம். ஸமுத³யோதி பச்சயோ, லோப⁴பச்சயந்தி அத்தோ². யத்த²ஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ நிப்³ப³த்ததீதி யஸ்மிம் டா²னே அஸ்ஸ லோப⁴ஜகம்மவதோ புக்³க³லஸ்ஸ அத்தபா⁴வோ நிப்³ப³த்ததி, க²ந்தா⁴ பாதுப⁴வந்தி. தத்த² தம் கம்மம் விபச்சதீதி தேஸு க²ந்தே⁴ஸு தம் கம்மம் விபச்சதி. தி³ட்டே² வா த⁴ம்மேதிஆதி³ யஸ்மா தம் கம்மம் தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் வா ஹோதி உபபஜ்ஜவேத³னீயம் வா அபரபரியாயவேத³னீயம் வா, தஸ்மா தம் பபே⁴த³ம் த³ஸ்ஸேதும் வுத்தம். ஸேஸத்³வயேபி ஏஸேவ நயோ.

அக²ண்டா³னீதி அபி⁴ன்னானி. அபூதீனீதி பூதிபா⁴வேன அபீ³ஜத்தம் அப்பத்தானி. அவாதாதபஹதானீதி ந வாதேன ந ச ஆதபேன ஹதானி. ஸாராதா³னீதி க³ஹிதஸாரானி ஸாரவந்தானி ந நிஸ்ஸாரானி. ஸுக²ஸயிதானீதி ஸன்னிசயபா⁴வேன ஸுக²ம் ஸயிதானி. ஸுகே²த்தேதி மண்ட³கே²த்தே. ஸுபரிகம்மகதாய பூ⁴மியாதி நங்க³லகஸனேன சேவ அட்ட²த³ந்தகேன ச ஸுட்டு² பரிகம்மகதாய கே²த்தபூ⁴மியா. நிக்கி²த்தானீதி ட²பிதானி ரோபிதானி. அனுப்பவேச்சே²ய்யாதி அனுப்பவேஸேய்ய. வுத்³தி⁴ந்திஆதீ³ஸு உத்³த⁴க்³க³மனேன வுத்³தி⁴ம், ஹேட்டா² மூலப்பதிட்டா²னேன விரூள்ஹிம், ஸமந்தா வித்தா²ரிகபா⁴வேன வேபுல்லம்.

யம் பனேத்த² தி³ட்டே² வா த⁴ம்மேதிஆதி³ வுத்தம், தத்த² அஸம்மோஹத்த²ம் இமஸ்மிம் டா²னே கம்மவிப⁴த்தி நாம கதே²தப்³பா³. ஸுத்தந்திகபரியாயேன ஹி ஏகாத³ஸ கம்மானி விப⁴த்தானி. ஸேய்யதி²த³ம் – தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயம் உபபஜ்ஜவேத³னீயம் அபரபரியாயவேத³னீயம், யக்³க³ருகம் யப்³ப³ஹுலம் யதா³ஸன்னம் கடத்தா வா பன கம்மம், ஜனகம் உபத்த²ம்ப⁴கம் உபபீளகம் உபகா⁴தகந்தி. தத்த² ஏகஜவனவீதி²யம் ஸத்தஸு சித்தேஸு குஸலா வா அகுஸலா வா பட²மஜவனசேதனா தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே விபாகம் தே³தி காகவளியபுண்ணஸேட்டீ²னம் விய குஸலம், நந்த³யக்க²னந்த³மாணவகனந்த³கோ³கா⁴தககோகாலியஸுப்பபு³த்³த⁴தே³வத³த்தசிஞ்சமாணவிகானம் விய ச அகுஸலம். ததா² அஸக்கோந்தம் பன அஹோஸிகம்மம் நாம ஹோதி, அவிபாகம் ஸம்பஜ்ஜதி. தம் மிக³லுத்³த³கோபமாய ஸாதே⁴தப்³ப³ம். யதா² ஹி மிக³லுத்³த³கேன மிக³ம் தி³ஸ்வா த⁴னும் ஆகட்³டி⁴த்வா கி²த்தோ ஸரோ ஸசே ந விரஜ்ஜ²தி, தம் மிக³ம் தத்தே²வ பாதேதி, அத² நம் மிக³லுத்³த³கோ நிச்சம்மம் கத்வா க²ண்டா³க²ண்டி³கம் சே²த்வா மம்ஸம் ஆதா³ய புத்ததா³ரம் தோஸேந்தோ க³ச்ச²தி. ஸசே பன விரஜ்ஜ²தி, மிகோ³ பலாயித்வா புன தம் தி³ஸம் ந ஓலோகேதி. ஏவம் ஸம்பத³மித³ம் த³ட்ட²ப்³ப³ம். ஸரஸ்ஸ அவிரஜ்ஜி²த்வா மிக³விஜ்ஜ²னம் விய ஹி தி³ட்ட²த⁴ம்மவேத³னீயஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ விபாகவாரபடிலாபோ⁴, அவிஜ்ஜ²னம் விய அவிபாகபா⁴வாய ஸம்பஜ்ஜனந்தி.

அத்த²ஸாதி⁴கா பன ஸத்தமஜவனசேதனா உபபஜ்ஜவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் அனந்தரே அத்தபா⁴வே விபாகம் தே³தி. தம் பனேதம் குஸலபக்கே² அட்ட²ஸமாபத்திவஸேன, அகுஸலபக்கே² பஞ்சானந்தரியகம்மவஸேன வேதி³தப்³ப³ம். தத்த² அட்ட²ஸமாபத்திலாபீ⁴ ஏகாய ஸமாபத்தியா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்ததி. பஞ்சன்னம்பி ஆனந்தரியானம் கத்தா ஏகேன கம்மேன நிரயே நிப்³ப³த்ததி, ஸேஸஸமாபத்தியோ ச கம்மானி ச அஹோஸிகம்மபா⁴வம்யேவ ஆபஜ்ஜந்தி, அவிபாகானி ஹோந்தி. அயம்பி அத்தோ² புரிமஉபமாயயேவ தீ³பேதப்³போ³.

உபி⁴ன்னம் அந்தரே பன பஞ்சஜவனசேதனா அபரபரியாயவேத³னீயகம்மம் நாம. தம் அனாக³தே யதா³ ஓகாஸம் லப⁴தி, ததா³ விபாகம் தே³தி. ஸதி ஸம்ஸாரப்பவத்தியா அஹோஸிகம்மம் நாம ந ஹோதி. தம் ஸப்³ப³ம் ஸுனக²லுத்³த³கேன தீ³பேதப்³ப³ம். யதா² ஹி ஸுனக²லுத்³த³கேன மிக³ம் தி³ஸ்வா ஸுனகோ² விஸ்ஸஜ்ஜிதோ மிக³ம் அனுப³ந்தி⁴த்வா யஸ்மிம் டா²னே பாபுணாதி, தஸ்மிம் யேவ ட³ம்ஸதி; ஏவமேவம் இத³ம் கம்மம் யஸ்மிம் டா²னே ஓகாஸம் லப⁴தி, தஸ்மிம்யேவ விபாகம் தே³தி, தேன முத்தோ ஸத்தோ நாம நத்தி².