4. ஸமசித்தவக்³க³வண்ணனா

33. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அஸப்புரிஸபூ⁴மீதி அஸப்புரிஸானம் பதிட்டா²னட்டா²னம். ஸப்புரிஸபூ⁴மியம்பி ஏஸேவ நயோ. அகதஞ்ஞூதி கதம் ந ஜானாதி. அகதவேதீ³தி கதம் பாகடம் கத்வா ந ஜானாதி. உபஞ்ஞாதந்தி வண்ணிதம் தோ²மிதம் பஸத்த²ம். யதி³த³ந்தி யா அயம். அகதஞ்ஞுதா அகதவேதி³தாதி பரேன கதஸ்ஸ உபகாரஸ்ஸ அஜானனஞ்சேவ பாகடம் கத்வா அஜானனஞ்ச. கேவலாதி ஸகலா. ஸுக்கபக்கே²பி வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

34. து³தியே மாது ச பிது சாதி ஜனகமாது ச ஜனகபிது ச. ஏகேன, பி⁴க்க²வே, அம்ஸேன மாதரம் பரிஹரேய்யாதி ஏகஸ்மிம் அம்ஸகூடே ட²பேத்வா மாதரம் படிஜக்³கே³ய்ய. ஏகேன அம்ஸேன பிதரம் பரிஹரேய்யாதி ஏகஸ்மிம் அம்ஸகூடே ட²பேத்வா பிதரம் படிஜக்³கே³ய்ய. வஸ்ஸஸதாயுகோ வஸ்ஸஸதஜீவீதி வஸ்ஸஸதாயுககாலே ஜாதோ ஸகலம் வஸ்ஸஸதம் ஜீவந்தோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே புத்தோ நாம ‘‘மாதாபிதூனம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி உட்டா²ய ஸமுட்டா²ய த³க்கி²ணே அம்ஸகூடே மாதரம், வாமே பிதரம் ட²பேத்வா வஸ்ஸஸதாயுகோ ஸகலம்பி வஸ்ஸஸதம் ஜீவமானோ பரிஹரேய்ய. ஸோ ச நேஸம் உச்சா²த³னபரிமத்³த³னன்ஹாபனஸம்பா³ஹனேனாதி ஸோ ச புத்தோ நேஸம் மாதாபிதூனம் அம்ஸகூடேஸு டி²தானம்யேவ து³க்³க³ந்த⁴படிவினோத³னத்த²ம் ஸுக³ந்த⁴கரணேன உச்சா²த³னேன, பரிஸ்ஸமவினோத³னத்த²ம் ஹத்த²பரிமத்³த³னேன, ஸீதுண்ஹகாலே ச உண்ஹோத³கஸீதோத³கன்ஹாபனேன, ஹத்த²பாதா³தீ³னம் ஆகட்³ட⁴னபரிகட்³ட⁴னஸங்கா²தேன ஸம்பா³ஹனேன உபட்டா²னம் கரேய்ய. தே ச தத்தே²வாதி தே ச மாதாபிதரோ தத்தே²வ தஸ்ஸ அம்ஸகூடேஸு நிஸின்னாவ முத்தகரீஸம் சஜேய்யும். நத்வேவ ,பி⁴க்க²வேதி, பி⁴க்க²வே, ஏவம்பி நத்வேவ மாதாபிதூனம் கதம் வா ஹோதி படிகதம் வா.

இஸ்ஸராதி⁴பச்சே ரஜ்ஜேதி சக்கவத்திரஜ்ஜம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. ஆபாத³காதி வட்³ட⁴கா அனுபாலகா. புத்தா ஹி மாதாபிதூஹி வட்³டி⁴தா சேவ அனுபாலிதா ச. போஸகாதி ஹத்த²பாதே³ வட்³டே⁴த்வா ஹத³யலோஹிதம் பாயேத்வா போஸகா. புத்தா ஹி மாதாபிதூஹி புட்டா² ப⁴தா அன்னபானாதீ³ஹி படிஜக்³கி³தா. இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோதி ஸசே ஹி மாதாபிதரோ ஜாததி³வஸேயேவ புத்தம் பாதே³ க³ஹேத்வா அரஞ்ஞே வா நதி³யம் வா பபாதே வா கி²பேய்யும், இமஸ்மிம் லோகே இட்டா²னிட்டா²ரம்மணம் ந பஸ்ஸேய்ய. ஏவம் அகத்வா ஆபாதி³தத்தா போஸிதத்தா ஏஸ இமஸ்மிம் லோகே இட்டா²னிட்டா²ரம்மணம் மாதாபிதரோ நிஸ்ஸாய பஸ்ஸதீதி த்யாஸ்ஸ இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோ நாம ஹோந்தி. ஸமாத³பேதீதி க³ண்ஹாபேதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸத்³தா⁴ஸீலசாக³பஞ்ஞா லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா. த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸதி³ஸோவ பி⁴க்கு² தேஸு பதிட்டா²பேதி நாமாதி வேதி³தப்³போ³.

35. ததியே தேனுபஸங்கமீதி ஸோ ஹி ப்³ராஹ்மணோ ‘‘ஸமணோ கிர கோ³தமோ கதி²தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, புச்சா²யஸ்ஸ விரஜ்ஜ²னம் நாம நத்தி². அஹமஸ்ஸ விரஜ்ஜ²னபஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரிஸ்ஸாமீ’’தி பணீதபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா க³ப்³ப⁴த்³வாரம் பித³ஹித்வா நிஸின்னோ சிந்தேதும் ஆரபி⁴. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தோ³ வத்ததி, சித்தம் ந ஏகக்³க³ம் ஹோதி, பூ⁴மிக⁴ரம் காரேஸ்ஸாமீ’’தி பூ⁴மிக⁴ரம் காரேத்வா தத்த² பவிஸித்வா – ‘‘ஏவம் புட்டோ² ஏவம் கதே²ஸ்ஸதி, ஏவம் புட்டோ² ஏவம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி ஏகம் க³ண்ஹித்வா ஏகம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஸகலதி³வஸம் கிஞ்சி பஸ்ஸிதும் நாஸக்கி². தஸ்ஸ இமினாவ நீஹாரேன சத்தாரோ மாஸா வீதிவத்தா. ஸோ சதுன்னம் மாஸானம் அச்சயேன உப⁴தோகோடிகம் பஞ்ஹம் நாம அத்³த³ஸ. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அஹம் ஸமணம் கோ³தமம் உபஸங்கமித்வா ‘கிம்வாதீ³ ப⁴வ’ந்தி புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே ‘கிரியவாதி³ம்ஹீ’தி வக்க²தி, ‘ஸப்³பா³குஸலானம் நாம தும்ஹே கிரியம் வதே³தா²’தி நம் நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமி. ஸசே ‘அகிரியவாதி³ம்ஹீ’தி வக்க²தி, ‘குஸலத⁴ம்மானம் நாம தும்ஹே அகிரியம் வதே³தா²’தி நம் நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமி. இத³ஞ்ஹி உப⁴தோகோடிகம் பஞ்ஹம் புட்டோ² நேவ உக்³கி³லிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி ந நிக்³கி³லிதும். ஏவம் மம ஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பராஜயோ’’தி உட்டா²ய அப்போ²டேத்வா பூ⁴மிக⁴ரா நிக்க²ம்ம ‘‘ஏவரூபம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தேன ந ஏககேன க³ந்தும் வட்டதீ’’தி நக³ரே கோ⁴ஸனம் காரேத்வா ஸகலனாக³ரேஹி பரிவுதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. கிம்வாதீ³தி கிம்லத்³தி⁴கோ. கிமக்கா²யீதி கிம் நாம ஸாவகானம் படிபத³ம் அக்கா²யீதி புச்சி². அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா சதூஹி மாஸேஹி பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ‘‘தி³ட்டோ² மே ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பராஜயபஞ்ஹோ’’தி மானம் பக்³க³ய்ஹ ஆக³தபா⁴வம் ஞத்வா ஏகபதே³னேவ தம் பஞ்ஹம் பி⁴ந்த³ந்தோ கிரியவாதீ³ சாஹம், ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. அத² ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ மானம் அபனேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஆயாசந்தோ யதா²கத²ம் பனாதிஆதி³மாஹ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

36. சதுத்தே² த³க்கி²ணேய்யாதி த³க்கி²ணா வுச்சதி தா³னம், தஸ்ஸ படிக்³க³ஹணயுத்தா கதி புக்³க³லாதி புச்ச²தி. ஸேகோ²தி இமினா ஸத்த ஸேக்கே² த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² ச ஸீலவந்தபுது²ஜ்ஜனோபி ஸோதாபன்னேனேவ ஸங்க³ஹிதோ. ஆஹுனேய்யா யஜமானானம் ஹோந்தீதி தா³னம் த³த³ந்தானம் ஆஹுனஸ்ஸ அரஹா தா³னபடிக்³கா³ஹகா நாம ஹோந்தீதி அத்தோ². கே²த்தந்தி வத்து² பதிட்டா², புஞ்ஞஸ்ஸ விருஹனட்டா²னந்தி அத்தோ².

37. பஞ்சமே புப்³பா³ராமேதி ஸாவத்தி²தோ புரத்தி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஆராமே. மிகா³ரமாதுபாஸாதே³தி விஸாகா²ய உபாஸிகாய பாஸாதே³. ஸா ஹி மிகா³ரஸேட்டி²னா மாதுட்டா²னே ட²பிதத்தாபி, ஸப்³ப³ஜேட்ட²கஸ்ஸ புத்தஸ்ஸ அய்யகஸேட்டி²னோவ ஸமானனாமகத்தாபி மிகா³ரமாதாதி வுச்சதி. தாய காரிதோ ஸஹஸ்ஸக³ப்³போ⁴ பாஸாதோ³ மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ நாம. தே²ரோ தஸ்மிம் விஹரதி. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி தஸ்மிம் பாஸாதே³ விஹரந்தோ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ.

பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி கஸ்மிம் காலே ஆமந்தேஸி? கானிசி ஹி ஸுத்தானி புரேப⁴த்தே பா⁴ஸிதானி அத்தி², கானிசி பச்சா²ப⁴த்தே, கானிசி புரிமயாமே, கானிசி மஜ்ஜி²மயாமே, கானிசி பச்சி²மயாமே. இத³ம் பன ஸமசித்தபடிபதா³ஸுத்தம் பச்சா²ப⁴த்தே பா⁴ஸிதம். தஸ்மா ஸாயன்ஹஸமயே ஆமந்தேஸி.

ந கேவலம் சேதம் தே²ரேனேவ பா⁴ஸிதம், ததா²க³தேனாபி பா⁴ஸிதம். கத்த² நிஸீதி³த்வாதி? விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா. ததா²க³தோ ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதி வஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ க³ந்த்வா வஸி. பட²மம் அந்தோவஸ்ஸஞ்ஹி இஸிபதனே த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேத்வா அட்டா²ரஸ மஹாப்³ரஹ்மகோடியோ அமதபானம் பாயேத்வா பா³ராணஸிம் உபனிஸ்ஸாய இஸிபதனே வஸி. து³தியம் அந்தோவஸ்ஸம் ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய வேளுவனே, ததியசதுத்தா²னிபி தத்தே²வ, பஞ்சமம் அந்தோவஸ்ஸம் வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம், ச²ட்ட²ம் அந்தோவஸ்ஸம் மகுலபப்³ப³தே, ஸத்தமம் தாவதிம்ஸப⁴வனே, அட்ட²மம் ப⁴க்³கே³ ஸுஸுமாரகி³ரம் நிஸ்ஸாய பே⁴ஸகளாவனே, நவமம் கோஸம்பி³யம், த³ஸமம் பாலிலேய்யகே வனஸண்டே³, ஏகாத³ஸமம் நாலாயம் ப்³ராஹ்மணகா³மே, த்³வாத³ஸமம் வேரஞ்ஜாயம், தேரஸமம் சாலியபப்³ப³தே, சுத்³த³ஸமம் ஜேதவனே, பஞ்சத³ஸமம் கபிலவத்து²ஸ்மிம், ஸோளஸமம் ஆளவகம் த³மேத்வா சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானி அமதபானம் பாயேத்வா ஆளவியம், ஸத்தரஸமம் ராஜக³ஹேயேவ, அட்டா²ரஸமம் சாலியபப்³ப³தேயேவ, ததா² ஏகூனவீஸதிமம், வீஸதிமம் பன அந்தோவஸ்ஸம் ராஜக³ஹம்யேவ உபனிஸ்ஸாய வஸி. ஏவம் வீஸதி வஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ வஸி.

ததோ பட்டா²ய பன த்³வே ஸேனாஸனானி து⁴வபரிபோ⁴கா³னி அகாஸி. கதரானி த்³வே? ஜேதவனஞ்ச புப்³பா³ராமஞ்ச. கஸ்மா? த்³வின்னம் குலானம் கு³ணமஹந்ததாய. அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஹி விஸாகா²ய ச கு³ணம் ஸந்தா⁴ய கு³ணம் படிச்ச ஸத்தா² தானி ஸேனாஸனானி து⁴வபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜி. உதுவஸ்ஸம் சாரிகம் சரித்வாபி ஹி அந்தோவஸ்ஸே த்³வீஸுயேவ ஸேனாஸனேஸு வஸதி. ஏவம் வஸந்தோ பன ஜேதவனே ரத்திம் வஸித்வா புனதி³வஸே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ த³க்கி²ணத்³வாரேன ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா பாசீனத்³வாரேன நிக்க²மித்வா புப்³பா³ராமே தி³வாவிஹாரம் கரோதி. புப்³பா³ராமே ரத்திம் வஸித்வா புனதி³வஸே பாசீனத்³வாரேன ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா த³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஜேதவனே தி³வாவிஹாரம் கரோதி. தஸ்மிம் பன தி³வஸே ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஜேதவனேயேவ வஸி. யத்த² கத்த²சி வஸந்தஸ்ஸ சஸ்ஸ பஞ்சவித⁴கிச்சம் அவிஜஹிதமேவ ஹோதி. தம் ஹேட்டா² வித்தா²ரிதமேவ. தேஸு கிச்சேஸு பச்சி²மயாமகிச்சகாலே ப⁴க³வா லோகம் ஓலோகேந்தோ ஸாவத்தி²வாஸீனஞ்ச ஸமந்தா ச ஸாவத்தி²யா கா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனயோஜனபரமே டா²னே அபரிமாணானம் ஸத்தானம் அபி⁴ஸமயபா⁴வம் அத்³த³ஸ.

ததோ ‘‘கஸ்மிம் நு கோ² காலே அபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஓலோகேந்தோ ‘‘ஸாயன்ஹஸமயே’’தி தி³ஸ்வா ‘‘மயி நு கோ² கதே²ந்தே அபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸாவகே கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரே கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அத்³த³ஸ. ததோ ‘‘கத்த² நிஸீதி³த்வா கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஓலோகேந்தோ ‘‘விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா’’தி தி³ஸ்வா ‘‘பு³த்³தா⁴னம் நாம தயோ ஸாவகஸன்னிபாதா ஹோந்தி, அக்³க³ஸாவகானம் ஏகோ. தேஸு அஜ்ஜ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸாவகஸன்னிபாதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அத்³த³ஸ. தி³ஸ்வா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா நிவத்த²னிவாஸனோ ஸுக³தசீவரம் பாருபித்வா ஸேலமயபத்தம் ஆதா³ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ த³க்கி²ணத்³வாரேன நக³ரம் பவிஸித்வா பிண்டா³ய சரந்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸுலப⁴பிண்ட³பாதம் கத்வா வாதப்பஹதா விய நாவா படினிவத்தித்வா த³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ப³ஹித்³வாரே அட்டா²ஸி. ததோ அஸீதி மஹாஸாவகா பி⁴க்கு²னிபரிஸா உபாஸகபரிஸா உபாஸிகாபரிஸாதி சதஸ்ஸோ பரிஸா ஸத்தா²ரம் பரிவாரயிம்ஸு.

ஸத்தா² ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸாரிபுத்த, தயா புப்³பா³ராமம் க³ந்தும் வட்டதி, தவ ச பரிஸம் க³ஹேத்வா க³ச்சா²ஹீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி தே²ரோ அத்தனோ பரிவாரேஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி பரிவுதோ புப்³பா³ராமம் அக³மாஸி. ஏதேனேவ நியாமேன அஸீதி மஹாஸாவகே புப்³பா³ராமமேவ பேஸேத்வா ஸயம் ஏகேன ஆனந்த³த்தே²ரேனேவ ஸத்³தி⁴ம் ஜேதவனம் அக³மாஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோபி விஹாரே ஸத்து² வத்தம் கத்வா வந்தி³த்வா ‘‘புப்³பா³ராமம் க³ச்சா²மி, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. ஏவம் கரோஹி ஆனந்தா³தி. ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா தத்தே²வ அக³மாஸி. ஸத்தா² ஏககோவ ஜேதவனே ஓஹீனோ.

தம் தி³வஸஞ்ஹி சதஸ்ஸோ பரிஸா தே²ரஸ்ஸேவ த⁴ம்மகத²ம் ஸோதுகாமா அஹேஸும். கோஸலமஹாராஜாபி ப³லகாயேன பரிவுதோ புப்³பா³ராமமேவ க³தோ. ததா² பஞ்சஸதஉபாஸகபரிவாரோ அனாத²பிண்டி³கோ. விஸாகா² பன மஹாஉபாஸிகா த்³வீஹி ஜங்க⁴ஸஹஸ்ஸேஹி பரிவுதோ அக³மாஸி. ஸத்தபண்ணாஸாய குலஸதஸஹஸ்ஸானம் வஸனட்டா²னே ஸாவத்தி²னக³ரே கே³ஹபாலகதா³ரகே ட²பேத்வா ஸேஸஜனோ க³ந்த⁴சுண்ணமாலாதீ³னி க³ஹேத்வா புப்³பா³ராமமேவ அக³மாஸி. சதூஸு த்³வாரகா³மேஸு கா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனயோஜனபரமட்டா²னே ஸப்³பே³யேவ மனுஸ்ஸா க³ந்த⁴சுண்ணமாலாதி³ஹத்தா² புப்³பா³ராமமேவ அக³மம்ஸு. ஸகலவிஹாரோ மிஸ்ஸகபுப்பே²ஹி அபி⁴கிண்ணோ விய அஹோஸி.

த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி கோ² விஹாரம் க³ந்த்வா விஹாரபரிவேணே அங்க³ணட்டா²னே அட்டா²ஸி. பி⁴க்கூ² தே²ரஸ்ஸ ஆஸனம் பஞ்ஞாபயிம்ஸு. தே²ரோ தத்த² நிஸீதி³த்வா உபட்டா²கத்தே²ரேன வத்தே கதே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஓவாத³ம் கத்வா க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³. ஸோ பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய அசிரவதிம் க³ந்த்வா ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த³ரதோ² ஓதிண்ணதித்தே²னேவ உத்தரித்வா நிவத்த²னிவாஸனோ ஸங்கா⁴டிம் பாருபித்வா அட்டா²ஸி. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி ஸம்முக²ஸம்முக²ட்டா²னேன ஓதரித்வா ஸரீரே ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா பச்சுத்தரித்வா தே²ரம் பரிவாரயிம்ஸு. அந்தோவிஹாரேபி தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மாஸனம் பஞ்ஞாபயிம்ஸு. சதஸ்ஸோபி பரிஸா அத்தனோ அத்தனோ ஓகாஸம் ஞத்வா மக்³க³ம் ட²பேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதபரிவாரோ த⁴ம்மஸப⁴ம் ஆக³ந்த்வா ஸீஹமத்த²கப்பதிட்டி²தே ஸமுஸ்ஸிதஸேதச்ச²த்தே ரதனபல்லங்கே சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³. நிஸீதி³த்வா பரிஸம் ஓலோகேத்வா – ‘‘மஹதீ வதாயம் பரிஸா, இமிஸ்ஸா ந அப்பமத்திகா பரித்தகத⁴ம்மதே³ஸனா அனுச்ச²விகா, கதரத⁴ம்மதே³ஸனா நு கோ² அனுச்ச²விகா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தீணி பிடகானி ஆவஜ்ஜமானோ இமம் ஸம்யோஜனபரியாய த⁴ம்மதே³ஸனம் அத்³த³ஸ.

ஏவம் தே³ஸனம் ஸல்லக்கே²த்வா தம் தே³ஸேதுகாமோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி ஆவுஸோ, பி⁴க்க²வேதி. ஆவுஸோதி ஹி அவத்வா, பி⁴க்க²வேதி வசனம் பு³த்³தா⁴லாபோ நாம ஹோதி, அயம் பனாயஸ்மா ‘‘த³ஸப³லேன ஸமானம் ஆலபனம் ந கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸத்து² கா³ரவவஸேன ஸாவகாலாபம் கரோந்தோ, ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி ஆஹ. ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனஞ்ச, ஆவுஸோ, புக்³க³லம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனஞ்சா’’தி த⁴ம்மதே³ஸனாபத³ம் அவோச.

தஸ்மிம் பன ரதனபாஸாதே³ அதி⁴வத்தோ² ஏகோ ஸோதாபன்னோ தே³வபுத்தோ அத்தி², ஸோ பு³த்³தே⁴ஹி வா ஸாவகேஹி வா தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴மத்தாயயேவ ஜானாதி – ‘‘அயம் தே³ஸனா உத்தானிகா ப⁴விஸ்ஸதி, அயம் க³ம்பீ⁴ரா. அயம் ஜா²னனிஸ்ஸிதா ப⁴விஸ்ஸதி, அயம் விபஸ்ஸனானிஸ்ஸிதா. அயம் மக்³க³னிஸ்ஸிதா அயம் ப²லனிஸ்ஸிதா, அயம் நிப்³பா³னனிஸ்ஸிதா’’தி. ஸோ தஸ்மிம்பி தி³வஸே தே²ரேன தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴மத்தாய ஏவம் அஞ்ஞாஸி – ‘‘யேன நீஹாரேன மய்ஹம் அய்யேன த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴, அயம் தே³ஸனா விபஸ்ஸனாகா³ள்ஹா ப⁴விஸ்ஸதி, ச²ஹி முகே²ஹி விபஸ்ஸனம் கதே²ஸ்ஸதி. தே³ஸனாபரியோஸானே கோடிஸதஸஹஸ்ஸதே³வதா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸந்தி, ஸோதாபன்னாதீ³னம் பன தே³வமனுஸ்ஸானம் பரிச்சே²தோ³ ந ப⁴விஸ்ஸதி. தே³ஸனாய அனுச்ச²விகம் கத்வா மய்ஹம் அய்யஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி தே³வானுபா⁴வேன மஹந்தம் ஸத்³த³ம் கத்வா – ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ அய்யா’’தி ஆஹ.

தே³வராஜேன ஸாது⁴காரே தி³ன்னே பரிவாரகபாஸாத³ஸஹஸ்ஸே அதி⁴வத்தா² தே³வதா ஸப்³பா³வ ஸாது⁴காரம் அத³ம்ஸு. தாஸம் ஸாது⁴காரஸத்³தே³ன ஸப்³பா³ புப்³பா³ராமே வஸனதே³வதா, தாஸம் ஸத்³தே³ன கா³வுதமத்தே தே³வதா, ததோ அட்³ட⁴யோஜனே யோஜனேதி ஏதேனுபாயேன ஏகசக்கவாளே, த்³வீஸு சக்கவாளேஸு, தீஸு சக்கவாளேஸூதி த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு தே³வதா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு. தாஸம் ஸாது⁴காரஸத்³தே³ன பத²விட்ட²கனாகா³ ச ஆகாஸட்ட²கதே³வதா ச. ததோ அப்³ப⁴வலாஹகா, உண்ஹவலாஹகா, ஸீதவலாஹகா, வஸ்ஸவலாஹகா, சாதுமஹாராஜிகா சத்தாரோ மஹாராஜானோ, தாவதிம்ஸா தே³வதா, ஸக்கோ தே³வராஜா, யாமா தே³வதா, ஸுயாமோ தே³வராஜா, துஸிதா தே³வதா, ஸந்துஸிதோ தே³வராஜா, நிம்மானரதீ தே³வதா, ஸுனிம்மிதோ தே³வராஜா, வஸவத்தீ தே³வதா, வஸவத்தீ தே³வராஜா, ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா, ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா, மஹாப்³ரஹ்மானோ, பரித்தாபா⁴, அப்பமாணாபா⁴, ஆப⁴ஸ்ஸரா, பரித்தஸுபா⁴, அப்பமாணஸுபா⁴, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லா, அவிஹா, அதப்பா, ஸுத³ஸ்ஸா, ஸுத³ஸ்ஸீ, அகனிட்டா² தே³வதாதி அஸஞ்ஞே ச அரூபாவசரஸத்தே ச ட²பேத்வா ஸோதாயதனபவத்திட்டா²னே ஸப்³பா³ தே³வதா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு.

ததோ கீ²ணாஸவமஹாப்³ரஹ்மானோ – ‘‘மஹா வதாயம் ஸாது⁴காரஸத்³தோ³, பத²விதலதோ பட்டா²ய யாவ அகனிட்ட²லோகம் ஆக³தோ, கிமத்த²ம் நு கோ² ஏஸோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ புப்³பா³ராமே விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா ஸம்யோஜனபரியாயத⁴ம்மதே³ஸனமாரபி⁴, அம்ஹேஹிபி தத்த² காயஸக்கீ²ஹி ப⁴விதும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா தத்த² அக³மம்ஸு. புப்³பா³ராமோ தே³வதாஹி பரிபுண்ணோ, ஸமந்தா புப்³பா³ராமஸ்ஸ கா³வுதம் அட்³ட⁴யோஜனம், யோஜனந்தி ஸகலசக்கவாளம் ஹேட்டா² பத²விதலேன திரியம் சக்கவாளபரியந்தேன பரிச்சி²ன்னம் த³ஸஹி சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஹி ஸன்னிபதிதாஹி தே³வதாஹி நிரந்தரமஹோஸி, ஆரக்³க³னிதுத³னமத்தே டா²னே உபரிமகோடியா ஸட்டி² தே³வதா ஸுகு²மத்தபா⁴வே மாபேத்வா அட்ட²ம்ஸு.

அதா²யஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ‘‘மஹந்தம் வதித³ம் ஹலாஹலம், கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே டி²தானம் தே³வதானம் ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபதிதபா⁴வம் அத்³த³ஸ. அத² யஸ்மா பு³த்³தா⁴னம் அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் நத்தி², பரிஸபரிமாணேனேவ பஸ்ஸந்தி சேவ ஸத்³த³ஞ்ச ஸாவேந்தி. ஸாவகானம் பன அதி⁴ட்டா²னம் வட்டதி. தஸ்மா தே²ரோ ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய மஹக்³க³தசித்தேன அதி⁴ட்டா²ஸி – ‘‘சக்கவாளபரியந்தா பரிஸா ஸப்³பா³பி மம் பஸ்ஸது, த⁴ம்மஞ்ச மே தே³ஸேந்தஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுணாதூ’’தி. அதி⁴ட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய த³க்கி²ணஜாணுபஸ்ஸே ச சக்கவாளமுக²வட்டியஞ்ச நிஸீதி³த்வா ‘‘த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ நாம கீதி³ஸோ தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ஸாமோ ஓதா³தோ’’தி வத்தப்³ப³காரணம் நாஹோஸி, ஸப்³பே³ஸம்பி ஸப்³ப³தி³ஸாஸு நிஸின்னானம் அபி⁴முகே²யேவ பஞ்ஞாயித்த², நப⁴மஜ்ஜே² டி²தசந்தோ³ விய அஹோஸி. த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸாபிஸ்ஸ த³க்கி²ணஜாணுபஸ்ஸே ச சக்கவாளமுக²வட்டியஞ்ச நிஸின்னா ஸப்³பே³ ஏககம்ஸேனேவ ஸத்³த³ம் ஸுணிம்ஸு.

ஏவம் அதி⁴ட்ட²ஹித்வா தே²ரோ அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனஞ்ச, ஆவுஸோதி இமம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆரபி⁴. தத்த² அஜ்ஜ²த்தந்தி காமப⁴வோ. ப³ஹித்³தா⁴தி ரூபாரூபப⁴வோ. கிஞ்சாபி ஹி ஸத்தா காமப⁴வே அப்பம் காலம் வஸந்தி கப்பஸ்ஸ சதுத்த²மேவ கோட்டா²ஸம், இதரேஸு தீஸு கோட்டா²ஸேஸு காமப⁴வோ ஸுஞ்ஞோ ஹோதி துச்சோ², ரூபப⁴வே ப³ஹும் காலம் வஸந்தி, ததா²பி தேஸம் யஸ்மா காமப⁴வே சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ப³ஹுகா ஹோந்தி, அப்பகா ரூபாரூபப⁴வேஸு. யத்த² ச சுதிபடிஸந்தி⁴யோ ப³ஹுகா, தத்த² ஆலயோபி பத்த²னாபி அபி⁴லாஸோபி ப³ஹு ஹோதி. யத்த² அப்பா, தத்த² அப்போ. தஸ்மா காமப⁴வோ அஜ்ஜ²த்தம் நாம ஜாதம், ரூபாரூபப⁴வா ப³ஹித்³தா⁴ நாம. இதி அஜ்ஜ²த்தஸங்கா²தே காமப⁴வே ச²ந்த³ராகோ³ அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனம் நாம, ப³ஹித்³தா⁴ஸங்கா²தேஸு ரூபாரூபப⁴வேஸு ச²ந்த³ராகோ³ ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனம் நாம. ஓரம்பா⁴கி³யானி வா பஞ்ச ஸம்யோஜனானி அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனம் நாம, உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி பஞ்ச ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனம் நாம. தத்ராயம் வசனத்தோ² – ஓரம் வுச்சதி காமதா⁴து, தத்த² உபபத்தினிப்பா²த³னதோ தம் ஓரம் ப⁴ஜந்தீதி ஓரம்பா⁴கி³யானி. உத்³த⁴ம் வுச்சதி ரூபாரூபதா⁴து, தத்த² உபபத்தினிப்பா²த³னதோ தம் உத்³த⁴ம் ப⁴ஜந்தீதி உத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி.

ஏவம் வுத்தப்பபே⁴தே³ன அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனேன ஸம்யுத்தோ புக்³க³லோ அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனோ, ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனேன ஸம்யுத்தோ புக்³க³லோ ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனோ. உப⁴யம்பி சேதம் ந லோகியஸ்ஸ வட்டனிஸ்ஸிதமஹாஜனஸ்ஸ நாமம். யேஸம் பன ப⁴வோ த்³வேதா⁴ பரிச்சி²ன்னோ, தேஸம் ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மிஅனாகா³மீனம் அரியஸாவகானம் ஏதம் நாமம். யதா² ஹி மஹாஅரஞ்ஞே க²தி³ரவனஸாலவனாதீ³னி த²ம்போ⁴ துலாஸங்கா⁴டோதி நாமம் ந லப⁴ந்தி, க²தி³ரவனம் ஸாலவனந்தி நாமமேவ லப⁴ந்தி. யதா³ பன ததோ ருக்கா² திண்ஹாய குடா²ரியா சி²ந்தி³த்வா த²ம்பா⁴தி³ஸண்டா²னேன தச்சி²தா ஹோந்தி, ததா³ த²ம்போ⁴ துலாஸங்கா⁴டோதி நாமம் லப⁴ந்தி. ஏவமேவம் அபரிச்சி²ன்னப⁴வோ ப³ஹலகிலேஸோ புது²ஜ்ஜனோ ஏதம் நாமம் ந லப⁴தி, ப⁴வம் பரிச்சி²ந்தி³த்வா கிலேஸே தனுகே கத்வா டி²தா ஸோதாபன்னாத³யோவ லப⁴ந்தி.

இமஸ்ஸ ச பனத்த²ஸ்ஸ விபா⁴வனத்த²ம் இத³ம் வச்ச²கஸாலோபமம் வேதி³தப்³ப³ம். வச்ச²கஸாலம் ஹி கத்வா அந்தோ கா²ணுகே கோட்டேத்வா வச்ச²கே யோத்தேஹி ப³ந்தி⁴த்வா தேஸு உபனிப³ந்த⁴ந்தி, யோத்தேஸு அப்பஹோந்தேஸு கண்ணேஸுபி க³ஹேத்வா தத்த² வச்ச²கே பவேஸேந்தி, அந்தோஸாலாய ஓகாஸே அப்பஹோந்தே ப³ஹி கா²ணுகே கோட்டேத்வாபி ஏவமேவ கரோந்தி. தத்த² கோசி அந்தோப³த்³தோ⁴ வச்ச²கோ ப³ஹினிபன்னோ ஹோதி, கோசி ப³ஹிப³த்³தோ⁴ அந்தோனிபன்னோ, கோசி அந்தோப³த்³தோ⁴ அந்தோவ நிபன்னோ, கோசி ப³ஹிப³த்³தோ⁴ ப³ஹியேவ நிபன்னோ. கோசி அந்தோபி அப³த்³தோ⁴வ சரதி, ப³ஹிபி அப³த்³தோ⁴வ. தத்த² அந்தோப³த்³த⁴ஸ்ஸ ப³ஹினிபன்னஸ்ஸ ப³ந்த⁴னம் தீ³க⁴ம் ஹோதி. ஸோ ஹி உண்ஹாதி³பீளிதோ நிக்க²மித்வா ப³ஹி வச்ச²கானம் அப்³ப⁴ந்தரே நிபஜ்ஜதி. ப³ஹிப³த்³தே⁴ அந்தோனிபன்னேபி ஏஸேவ நயோ. யோ பன அந்தோப³த்³தோ⁴ அந்தோனிபன்னோ, தஸ்ஸ ப³ந்த⁴னம் ரஸ்ஸம் ஹோதி. ப³ஹிப³த்³தே⁴ ப³ஹினிபன்னேபி ஏஸேவ நயோ. உபோ⁴பி ஹி தே தி³வஸம்பி கா²ணுகம் அனுபரிக³ந்த்வா தத்தே²வ ஸயந்தி. யோ பன அந்தோ அப³த்³தோ⁴ தத்தே²வ வச்ச²கானம் அந்தரே விசரதி. அயம் ஸீலவா வச்ச²கோ கண்ணே க³ஹேத்வா வச்ச²கானம் அந்தரே விஸ்ஸட்டோ² தி³வஸம்பி அஞ்ஞத்த² அக³ந்த்வா தத்தே²வ சரதி. ப³ஹி அப³த்³தே⁴ தத்தே²வ விசரந்தேபி ஏஸேவ நயோ.

தத்த² வச்ச²கஸாலா விய தயோ ப⁴வா வேதி³தப்³பா³. வச்ச²கஸாலாயம் கா²ணுகா விய அவிஜ்ஜாகா²ணுகோ. வச்ச²கப³ந்த⁴னயோத்தம் விய த³ஸ ஸம்யோஜனானி. வச்ச²கா விய தீஸு ப⁴வேஸு நிப்³ப³த்தஸத்தா. அந்தோப³த்³தோ⁴ ப³ஹிஸயிதவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வேஸு ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தே ஹி கிஞ்சாபி தத்தே²வ வஸந்தி, ஸம்யோஜனம் பன தேஸம் காமாவசரூபனிப³த்³த⁴மேவ. கேனட்டே²ன? அப்பஹீனட்டே²ன. ரூபாரூபப⁴வேஸு புது²ஜ்ஜனோபி ஏதேஹேவ ஸங்க³ஹிதோ. ஸோபி ஹி கிஞ்சாபி தத்த² வஸதி, ஸம்யோஜனம் பனஸ்ஸ காமாவசரூபனிப³த்³த⁴மேவ. ப³ஹிப³த்³தோ⁴ அந்தோஸயிதவச்ச²கோ விய காமாவசரே அனாகா³மீ. ஸோ ஹி கிஞ்சாபி காமாவசரே வஸதி, ஸம்யோஜனம் பனஸ்ஸ ரூபாரூபப⁴வூபனிப³த்³த⁴மேவ. அந்தோப³த்³தோ⁴ அந்தோனிபன்னோ விய காமாவசரே ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மினோ. தே ஹி ஸயம்பி காமாவசரே வஸந்தி, ஸம்யோஜனம்பி தேஸம் காமாவசரூபனிப³த்³த⁴மேவ. ப³ஹிப³த்³தோ⁴ ப³ஹினிபன்னோ விய ரூபாரூபப⁴வேஸு அனாகா³மீ. ஸோ ஹி ஸயம்பி தத்த² வஸதி, ஸம்யோஜனம்பிஸ்ஸ ரூபாரூபப⁴வூபனிப³த்³த⁴மேவ. அந்தோஅப³த்³தோ⁴ அந்தோவிசரணவச்ச²கோ விய காமாவசரே கீ²ணாஸவோ. ப³ஹிஅப³த்³தோ⁴ ப³ஹிவிசரணவச்ச²கோ விய ரூபாரூபப⁴வே கீ²ணாஸவோ. ஸம்யோஜனேஸு பன ஸக்காயதி³ட்டி² விசிகிச்சா² ஸீலப்³ப³தபராமாஸோதி இமானி தீணி க³ச்ச²ந்தம் நிவாரேந்தி, க³தம் படிஆனேந்தி. காமச்ச²ந்தோ³ ப்³யாபாதோ³தி இமானி பன த்³வே ஸம்யோஜனானி ஸமாபத்தியா வா அவிக்க²ம்பே⁴த்வா மக்³கே³ன வா அஸமுச்சி²ந்தி³த்வா ரூபாரூபப⁴வே நிப்³ப³த்திதும் ந ஸக்கோதி.

கதமோ சாவுஸோதி இத³ம் தே²ரோ யதா² நாம புரிஸோ த்³வே ரதனபேளா பஸ்ஸே ட²பேத்வா ஸம்பத்தபரிஸாய த்³வே ஹத்தே² பூரேத்வா ஸத்தவித⁴ம் ரதனம் பா⁴ஜேத்வா த³தே³ய்ய, ஏவம் பட²மம் ரதனபேளம் த³த்வா து³தியம்பி ததே²வ த³தே³ய்ய. ஏவமேவம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனஞ்ச, ஆவுஸோ, புக்³க³லம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனஞ்சா’’தி இமானி த்³வே பதா³னி மாதிகாவஸேன ட²பேத்வா இதா³னி அட்ட²விதா⁴ய பரிஸாய பா⁴ஜேத்வா த³ஸ்ஸேதும் வித்தா²ரகத²ம் ஆரபி⁴.

தத்த² இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. ஸீலவா ஹோதீதி சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலேஹி ஸீலஸம்பன்னோ ஹோதி. இதி தே²ரோ ஏத்தாவதா ச கிர சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலம் உத்³தி³ஸித்வா ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’தி இமினா தத்த² ஜேட்ட²கஸீலம் வித்தா²ரேத்வா த³ஸ்ஸேஸீதி தீ³பவிஹாரவாஸீ ஸும்மத்தே²ரோ ஆஹ. அந்தேவாஸிகோ பனஸ்ஸ திபிடகசூளனாக³த்தே²ரோ ஆஹ – ‘‘உப⁴யத்தா²பி பாதிமோக்க²ஸம்வரோவ வுத்தோ. பாதிமோக்க²ஸம்வரோயேவ ஹி ஸீலம், இதரானி பன தீணி ஸீலந்தி வுத்தட்டா²னம் நாம அத்தீ²’’தி அனனுஜானந்தோ உத்தரி ஆஹ – இந்த்³ரியஸம்வரோ நாம ச²த்³வாரரக்கா²மத்தகமேவ, ஆஜீவபாரிஸுத்³தி⁴ த⁴ம்மேன ஸமேன பச்சயுப்பத்திமத்தகம், பச்சயஸன்னிஸ்ஸிதம் படிலத்³த⁴பச்சயே ‘‘இத³மத்த²’’ந்தி பச்சவேக்கி²த்வா பரிபு⁴ஞ்ஜனமத்தகம், நிப்பரியாயேன பன பாதிமோக்க²ஸம்வரோவ ஸீலம். யஸ்ஸ ஸோ பி⁴ன்னோ, அயம் சி²ன்னஸீஸோ விய புரிஸோ ஹத்த²பாதே³ ஸேஸானி ரக்கி²ஸ்ஸதீதி ந வத்தப்³போ³. யஸ்ஸ பன ஸோ அரோகோ³, அயம் அச்சி²ன்னஸீஸோ விய புரிஸோ ஜீவிதம் ஸேஸானி புன பாகதிகானி கத்வா ரக்கி²தும் ஸக்கோதி. தஸ்மா ஸீலவாதி இமினா பாதிமோக்க²ஸம்வரம் உத்³தி³ஸித்வா தம் வித்தா²ரேந்தோ ‘‘பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோ’’திஆதி³மாஹாதி.

தத்த² பாதிமோக்க²ஸம்வரஸம்வுதோதி பாதிமோக்க²ஸம்வரேன ஸமன்னாக³தோ. ஆசாரகோ³சரஸம்பன்னோதி ஆசாரேன ச கோ³சரேன ச ஸம்பன்னோ. அணுமத்தேஸூதி அப்பமத்தகேஸு. வஜ்ஜேஸூதி அகுஸலத⁴ம்மேஸு. ப⁴யத³ஸ்ஸாவீதி ப⁴யத³ஸ்ஸீ. ஸமாதா³யாதி ஸம்மா ஆதி³யித்வா. ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதி தம் தம் ஸிக்கா²பத³ம் ஸமாதி³யித்வா ஸிக்க²தி. அபிச ஸமாதா³ய ஸிக்க²தி ஸிக்கா²பதே³ஸூதி யம்கிஞ்சி ஸிக்கா²பதே³ஸு ஸிக்கா²கோட்டா²ஸேஸு ஸிக்கி²தப்³ப³ம் காயிகம் வா வாசஸிகம் வா, தம் ஸப்³ப³ம் ஸம்மா ஆதா³ய ஸிக்க²தி. அயமேத்த² ஸங்கே²போ, வித்தா²ரதோ பன ஸப்³பா³னேதானி பாதிமோக்க²ஸம்வராதீ³னி பதா³னி விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.14 ஆத³யோ) வுத்தானி, சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலஞ்ச ஸப்³பா³காரேன விப⁴ஜித்வா த³ஸ்ஸிதம். அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயந்தி ச²ஸு காமாவசரதே³வக⁴டாஸு அஞ்ஞதரம் தே³வக⁴டம். ஆகா³மீ ஹோதீதி ஹேட்டா² ஆகா³மீ ஹோதி. ஆக³ந்தா இத்த²த்தந்தி இத்த²த்தம் மானுஸகபஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴வமேவ ஆக³ந்தா ஹோதி. தத்ரூபபத்திகோ வா உபரூபபத்திகோ வா ந ஹோதி, புன ஹேட்டா²கா³மீயேவ ஹோதீதி த³ஸ்ஸேதி. இமினா அங்கே³ன ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ தா⁴துகம்மட்டா²னிகபி⁴க்கு²னோ ஹேட்டி²மம் மக்³க³த்³வயஞ்சேவ ப²லத்³வயஞ்ச கதி²தம்.

அஞ்ஞதரம் ஸந்தம் சேதோவிமுத்திந்தி அட்ட²ஸு ஸமாபத்தீஸு அஞ்ஞதரம் சதுத்த²ஜ்ஜா²னஸமாபத்திம். ஸா ஹி பச்சனீககிலேஸானம் ஸந்தத்தா ஸந்தா, தேஹேவ ச கிலேஸேஹி சேதஸோ விமுத்தத்தா சேதோவிமுத்தீதி வுச்சதி. அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயந்தி பஞ்சஸு ஸுத்³தா⁴வாஸதே³வனிகாயேஸு அஞ்ஞதரம். அனாக³ந்தா இத்த²த்தந்தி புன இமம் பஞ்சக்க²ந்த⁴பா⁴வம் அனாக³ந்தா, ஹேட்டூ²பபத்திகோ ந ஹோதி, உபரூபபத்திகோ வா ஹோதி தத்தே²வ வா பரினிப்³பா³யீதி த³ஸ்ஸேதி. இமினா அங்கே³ன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ பி⁴க்கு²னோ தயோ மக்³கா³ தீணி ச ப²லானி கதி²தானி.

காமானம்யேவ நிப்³பி³தா³யாதி து³விதா⁴னம்பி காமானம் நிப்³பி³ந்த³னத்தா²ய உக்கண்ட²னத்தா²ய. விராகா³யாதி விரஜ்ஜனத்தா²ய. நிரோதா⁴யாதி அப்பவத்திகரணத்தா²ய. படிபன்னோ ஹோதீதி படிபத்திம் படிபன்னோ ஹோதி. ஏத்தாவதா ஸோதாபன்னஸ்ஸ ச ஸகதா³கா³மினோ ச பஞ்சகாமகு³ணிகராக³க்க²யத்தா²ய அனாகா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனா கதி²தா ஹோதி. ப⁴வானம்யேவாதி திண்ணம் ப⁴வானம். இமினா அனாகா³மினோ ப⁴வராக³க்க²யத்தா²ய அரஹத்தமக்³க³விபஸ்ஸனா கதி²தா ஹோதி. தண்ஹாக்க²யாய படிபன்னோ ஹோதீதி இமினாபி ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம்யேவ பஞ்சகாமகு³ணிகதண்ஹாக்க²யகரணத்த²ம் அனாகா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனா கதி²தா. ஸோ லோப⁴க்க²யாயாதி இமினாபி அனாகா³மினோ ப⁴வலோப⁴க்க²யத்தா²ய அரஹத்தமக்³க³விபஸ்ஸனாவ கதி²தா. அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயந்தி ஸுத்³தா⁴வாஸேஸ்வேவ அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம். அனாக³ந்தா இத்த²த்தந்தி இமம் க²ந்த⁴பஞ்சகபா⁴வம் அனாக³ந்தா, ஹேட்டூ²பபத்திகோ ந ஹோதி, உபரூபபத்திகோ வா ஹோதி, தத்தே²வ வா பரினிப்³பா³யதி.

இதி பட²மேன அங்கே³ன ஸுக்க²விபஸ்ஸகஸ்ஸ தா⁴துகம்மட்டா²னிகபி⁴க்கு²னோ ஹேட்டி²மானி த்³வே மக்³க³ப²லானி கதி²தானி, து³தியேன ஸமாதி⁴கம்மிகஸ்ஸ தீணி மக்³க³ப²லானி, ‘‘ஸோ காமான’’ந்தி இமினா ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம் பஞ்சகாமகு³ணிகராக³க்க²யாய உபரி அனாகா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனா, ‘‘ஸோ ப⁴வானம்யேவா’’தி இமினா அனாகா³மிஸ்ஸ உபரி அரஹத்தமக்³க³விபஸ்ஸனா, ‘‘ஸோ தண்ஹாக்க²யாயா’’தி இமினா ஸோதாபன்னஸகதா³கா³மீனம் பஞ்சகாமகு³ணிகதண்ஹாக்க²யாய உபரி அனாகா³மிமக்³க³விபஸ்ஸனா, ‘‘ஸோ லோப⁴க்க²யாயா’’தி இமினா அனாகா³மினோ ப⁴வலோப⁴க்க²யாய உபரி அரஹத்தமக்³க³விபஸ்ஸனா கதி²தாதி ஏவம் ச²ஹி முகே²ஹி விபஸ்ஸனம் கதே²த்வா தே³ஸனம் யதா²னுஸந்தி⁴ம் பாபேஸி. தே³ஸனாபரியோஸானே கோடிஸதஸஹஸ்ஸதே³வதா அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு, ஸோதாபன்னாதீ³னம் பரிச்சே²தோ³வ நாஹோஸி. யதா² ச இமஸ்மிம் ஸமாக³மே, ஏவம் மஹாஸமயஸுத்தே மங்க³லஸுத்தே ச சூளராஹுலோவாத³ஸுத்தே ச கோடிஸதஸஹஸ்ஸதே³வதா அரஹத்தம் பாபுணிம்ஸு, ஸோதாபன்னாதீ³னம் தே³வமனுஸ்ஸானம் பரிச்சே²தோ³ நாஹோஸி.

ஸமசித்தா தே³வதாதி சித்தஸ்ஸ ஸுகு²மபா⁴வஸமதாய ஸமசித்தா. ஸப்³பா³பி ஹி தா அத்தனோ அத்தபா⁴வே ஸுகு²மே சித்தஸரிக்க²கே கத்வா மாபேஸும். தேன ஸமசித்தா நாம ஜாதா. அபரேனபி காரணேன ஸமசித்தா – ‘‘தே²ரேன ஸமாபத்தி தாவ கதி²தா, ஸமாபத்திதா²மோ பன ந கதி²தோ. மயம் த³ஸப³லம் பக்கோஸித்வா ஸமாபத்தியா தா²மம் கதா²பேஸ்ஸாமா’’தி ஸப்³பா³பி ஏகசித்தா அஹேஸுந்திபி ஸமசித்தா. அபரம்பி காரணம் – ‘‘தே²ரேன ஏகேன பரியாயேன ஸமாபத்திபி ஸமாபத்திதா²மோபி கதி²தோ, கோ நு கோ² இமம் ஸமாக³மம் ஸம்பத்தோ, கோ ந ஸம்பத்தோ’’தி ஓலோகயமானா ததா²க³தஸ்ஸ அஸம்பத்தபா⁴வம் தி³ஸ்வா ‘‘மயம் ததா²க³தம் பக்கோஸித்வா பரிஸம் பரிபுண்ணம் கரிஸ்ஸாமா’’தி ஸப்³பா³பி ஏகசித்தா அஹேஸுந்திபி ஸமசித்தா. அபரம்பி காரணம் – அனாக³தே கோசிதே³வ பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா தே³வோ வா மனுஸ்ஸோ வா ‘‘அயம் தே³ஸனா ஸாவகபா⁴ஸிதா’’தி அகா³ரவம் கரேய்ய, ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ம் பக்கோஸித்வா இமம் தே³ஸனம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம் கரிஸ்ஸாம. ஏவம் அனாக³தே க³ருபா⁴வனீயா ப⁴விஸ்ஸதீதி ஸப்³பா³வ ஏகசித்தா அஹேஸுந்திபி ஸமசித்தா. அபரம்பி காரணம் – ஸப்³பா³பி ஹி தா ஏகஸமாபத்திலாபி⁴னியோ வா அஹேஸும் ஏகாரம்மணலாபி⁴னியோ வாதி ஏவம்பி ஸமசித்தா.

ஹட்டா²தி துட்ட²பஹட்டா² ஆமோதி³தா பமோதி³தா. ஸாதூ⁴தி ஆயாசனத்தே² நிபாதோ. அனுகம்பம் உபாதா³யாதி ந தே²ரஸ்ஸ அனுகம்பம் காருஞ்ஞம் அனுத்³த³யம் படிச்ச, ந ச இமஸ்மிம் டா²னே தே²ரஸ்ஸ அனுகம்பிதப்³ப³கிச்சம் அத்தி². யஸ்மிம் ஹி தி³வஸே தே²ரோ ஸூகரக²தலேணத்³வாரே பா⁴கி³னேய்யஸ்ஸ தீ³க⁴னக²பரிப்³பா³ஜகஸ்ஸ வேத³னாகம்மட்டா²னே (ம. நி. 2.206) கதி²யமானே தாலவண்டம் க³ஹேத்வா ஸத்தா²ரம் பீ³ஜமானோ டி²தோ பரஸ்ஸ வட்³டி⁴தபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா கு²த³ம் வினோதே³ந்தோ விய பரஸ்ஸ ஸஜ்ஜிதபஸாத⁴னம் ஸீஸே படிமுஞ்சந்தோ விய ச ஸாவகபாரமிஞாணஸ்ஸ நிப்பதே³ஸதோ மத்த²கம் பத்தோ, தஸ்மிம்யேவ தி³வஸே ப⁴க³வதா அனுகம்பிதோ நாம. அவஸேஸானம் பன தம் டா²னம் ஸம்பத்தானம் தே³வமனுஸ்ஸானம் அனுகம்பம் உபாதா³ய க³ச்ச²து ப⁴க³வாதி ப⁴க³வந்தம் யாசிம்ஸு.

ப³லவா புரிஸோதி து³ப்³ப³லோ ஹி கி²ப்பம் ஸமிஞ்ஜனபஸாரணம் காதும் ந ஸக்கோதி, ப³லவாவ ஸக்கோதி. தேனேதம் வுத்தம். ஸம்முகே² பாதுரஹோஸீதி ஸம்முக²ட்டா²னே புரதோயேவ பாகடோ அஹோஸி. ப⁴க³வா ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘இத⁴ ஸாரிபுத்தா’’திஆதி³னா நயேன அத்தனோ ஆக³மனகாரணம் அவோச. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘ஸசே கோசி பா³லோ அகதஞ்ஞூ பி⁴க்கு² வா பி⁴க்கு²னீ வா உபாஸகோ வா உபாஸிகா வா ஏவம் சிந்தேய்ய – ‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரோ மஹந்தம் பரிஸம் அலத்த², ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஏத்தகம் அதி⁴வாஸேதும் அஸக்கோந்தோ உஸூயாய பரிஸம் உட்டா²பேதும் ஆக³தோ’தி. ஸோ இமம் மயி மனோபதோ³ஸம் கத்வா அபாயே நிப்³ப³த்தேய்யா’’தி. அத²த்தனோ ஆக³மனகாரணம் கதே²ந்தோ ஏதம் ‘‘இத⁴ ஸாரிபுத்தா’’திஆதி³வசனம் அவோச.

ஏவம் அத்தனோ ஆக³மனகாரணம் கதே²த்வா இதா³னி ஸமாபத்தியா தா²மம் கதே²தும் தா கோ² பன, ஸாரிபுத்த, தே³வதா த³ஸபி ஹுத்வாதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸவஸேன வா அத்த²ம் ஆஹரிதும் வட்டதி ஸமாபத்திவஸேன வா. யஸவஸேன தாவ மஹேஸக்கா² தே³வதா த³ஸ த³ஸ ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு, தாஹி அப்பேஸக்க²தரா வீஸதி வீஸதி ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு, தாஹி அப்பேஸக்க²தரா…பே… ஸட்டி² ஸட்டி² ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு. ஸமாபத்திவஸேன பன யாஹி பணீதா ஸமாபத்தி பா⁴விதா, தா ஸட்டி² ஸட்டி² ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு. யாஹி ததோ ஹீனதரா, தா பஞ்ஞாஸ பஞ்ஞாஸ…பே… யாஹி ததோ ஹீனதரா ஸமாபத்தி பா⁴விதா…பே… தா த³ஸ த³ஸ ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு. யாஹி வா ஹீனா பா⁴விதா, தா த³ஸ த³ஸ ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு. யாஹி ததோ பணீததரா பா⁴விதா, தா வீஸதி வீஸதி. யாஹி ததோ பணீததரா…பே… தா ஸட்டி² ஸட்டி² ஏகட்டா²னே அட்ட²ம்ஸு.

ஆரக்³க³கோடினிதுத³னமத்தேதி ஆரக்³க³கோடியா பதனமத்தே ஓகாஸே. ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தீதி ஏவம் ஸம்பா³தே⁴ டா²னே திட்ட²ந்தியோபி அஞ்ஞமஞ்ஞம் ந ப்³யாபா³தே⁴ந்தி ந க⁴ட்டேந்தி, அஸம்பீளா அஸம்பா³தா⁴வ அஹேஸும். ‘‘தவ ஹத்தோ² மம் பா³த⁴தி, தவ பாதோ³ மம் பா³த⁴தி, த்வம் மம் மத்³த³ந்தீ டி²தா’’தி வத்தப்³ப³காரணம் நாஹோஸி. தத்த² நூனாதி தஸ்மிம் ப⁴வே நூன. ததா²சித்தம் பா⁴விதந்தி தேனாகாரேன சித்தம் பா⁴விதம். யேன தா தே³வதாதி யேன ததா²பா⁴விதேன சித்தேன தா தே³வதா த³ஸபி ஹுத்வா…பே… திட்ட²ந்தி, ந ச அஞ்ஞமஞ்ஞம் ப்³யாபா³தே⁴ந்தீதி. இதே⁴வ கோ²தி ஸாஸனே வா மனுஸ்ஸலோகே வா பு⁴ம்மம், இமஸ்மிம்யேவ ஸாஸனே இமஸ்மிம்யேவ மனுஸ்ஸலோகேதி அத்தோ². தாஸஞ்ஹி தே³வதானம் இமஸ்மிம்யேவ மனுஸ்ஸலோகே இமஸ்மிம்யேவ ச ஸாஸனே தம் சித்தம் பா⁴விதம், யேன தா ஸந்தே ரூபப⁴வே நிப்³ப³த்தா, ததோ ச பன ஆக³ந்த்வா ஏவம் ஸுகு²மே அத்தபா⁴வே மாபேத்வா டி²தா. தத்த² கிஞ்சாபி கஸ்ஸபத³ஸப³லஸ்ஸ ஸாஸனே தீணி மக்³க³ப²லானி நிப்³ப³த்தேத்வா ப்³ரஹ்மலோகே நிப்³ப³த்ததே³வதாபி அத்தி², ஸப்³ப³பு³த்³தா⁴னம் பன ஏகாவ அனுஸாஸனீ ஏகம் ஸாஸனந்தி கத்வா ‘‘இதே⁴வ கோ², ஸாரிபுத்தா’’தி அஞ்ஞபு³த்³தா⁴னம் ஸாஸனம்பி இமமேவ ஸாஸனம் கரோந்தோ ஆஹ. ஏத்தாவதா ததா²க³தேன ஸமாபத்தியா தா²மோ கதி²தோ.

இதா³னி ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆரப்³ப⁴ தந்திவஸேன அனுஸாஸனிம் கதே²ந்தோ தஸ்மாதிஹ, ஸாரிபுத்தாதி ஆஹ. தத்த² தஸ்மாதி யஸ்மா தா தே³வதா இதே⁴வ ஸந்தம் ஸமாபத்திம் நிப்³ப³த்தேத்வா ஸந்தே ப⁴வே நிப்³ப³த்தா, தஸ்மா. ஸந்திந்த்³ரியாதி பஞ்சன்னம் இந்த்³ரியானம் ஸந்ததாய நிப்³பு³ததாய பணீததாய ஸந்திந்த்³ரியா. ஸந்தமானஸாதி மானஸஸ்ஸ ஸந்ததாய நிப்³பு³ததாய பணீததாய ஸந்தமானஸா. ஸந்தம்யேவ உபஹாரம் உபஹரிஸ்ஸாமாதி காயசித்தூபஹாரம் ஸந்தம் நிப்³பு³தம் பணீதம்யேவ உபஹரிஸ்ஸாம. ஸப்³ரஹ்மசாரீஸூதி ஸமானம் ஏகுத்³தே³ஸதாதி³ம் ப்³ரஹ்மம் சரந்தேஸு ஸஹத⁴ம்மிகேஸு. ஏவஞ்ஹி வோ, ஸாரிபுத்த, ஸிக்கி²தப்³ப³ந்தி இமினா ஏத்தகேன வாரேன ப⁴க³வா தே³ஸனம் ஸப்³ப³ஞ்ஞுபா⁴ஸிதம் அகாஸி. அனஸ்ஸுந்தி நட்டா² வினட்டா². யே இமம் த⁴ம்மபரியாயம் நாஸ்ஸோஸுந்தி யே அத்தனோ பாபிகம் துச்ச²ம் நிரத்த²கம் தி³ட்டி²ம் நிஸ்ஸாய இமம் ஏவரூபம் த⁴ம்மதே³ஸனம் ஸோதும் ந லபி⁴ம்ஸூதி யதா²னுஸந்தி⁴னா தே³ஸனம் நிட்டா²பேஸி.

38. ச²ட்டே² வரணாயம் விஹரதீதி வரணா நாம ஏகம் நக³ரம், தம் உபனிஸ்ஸாய விஹரதி. காமராகா³பி⁴னிவேஸவினிப³ந்த⁴பலிகே³த⁴பரியுட்டா²னஜ்ஜோ²ஸானஹேதூதி காமராகா³பி⁴னிவேஸஹேது, காமராக³வினிப³ந்த⁴ஹேது, காமராக³பலிகே³த⁴ஹேது, காமராக³பரியுட்டா²னஹேது, காமராக³அஜ்ஜோ²ஸானஹேதூதி அத்தோ². இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ய்வாயம் பஞ்ச காமகு³ணே நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜதி காமராகோ³, தஸ்ஸாபி⁴னிவேஸாதி³ஹேது. காமராகே³ன அபி⁴னிவிட்ட²த்தா வினிப³த்³த⁴த்தா தஸ்மிம்யேவ ச காமராகே³ மஹாபங்கே விய பலிகே³த⁴த்தா அனுபவிட்ட²த்தா தேனேவ ச காமராகே³ன பரியுட்டி²தத்தா க³ஹிதத்தா காமராகே³னேவ ச அஜ்ஜோ²ஸிதத்தா கி³லித்வா பரினிட்ட²பேத்வா க³ஹிதத்தாதி. தி³ட்டி²ராகா³தி³பதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. தி³ட்டி²ராகோ³தி பனேத்த² த்³வாஸட்டி² தி³ட்டி²யோ நிஸ்ஸாய உப்பஜ்ஜனகராகோ³ வேதி³தப்³போ³. புரத்தி²மேஸு ஜனபதே³ஸூதி தே²ரஸ்ஸ வஸனட்டா²னதோ ஸாவத்தி²ஜனபதோ³ புரத்தி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஹோதி, தே²ரோ ச நிஸீத³ந்தோபி ததோமுகோ²வ நிஸின்னோ, தஸ்மா ஏவமாஹ. உதா³னம் உதா³னேஸீதி உதா³ஹாரம் உதா³ஹரி. யதா² ஹி யம் தேலம் மானம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, விஸ்ஸந்தி³த்வா க³ச்ச²தி, தம் அவஸேஸகோதி வுச்சதி. யஞ்ச ஜலம் தளாகம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, அஜ்ஜோ²த்த²ரித்வா க³ச்ச²தி, தம் ஓகோ⁴தி வுச்சதி, ஏவமேவம் யம் பீதிவசனம் ஹத³யம் க³ஹேதும் ந ஸக்கோதி, அதி⁴கம் ஹுத்வா அந்தோ அஸண்ட²ஹித்வா ப³ஹி நிக்க²மதி, தம் உதா³னந்தி வுச்சதி, ஏவரூபம் பீதிமயவசனம் நிச்சா²ரேஸீதி அத்தோ².

39. ஸத்தமே கு³ந்தா³வனேதி ஏவம் நாமகே வனே. உபஸங்கமீதி ‘‘மஹாகச்சானத்தே²ரோ கிர நாம அத்தனோ பிதுமத்தம்பி அய்யகமத்தம்பி தி³ஸ்வா நேவ அபி⁴வாதே³தி ந பச்சுட்டே²தி ந ஆஸனேன நிமந்தேதீ’’தி ஸுத்வா ‘‘ந ஸக்கா ஏத்தகேன நிட்ட²ம் க³ந்தும், உபஸங்கமித்வா நம் பரிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமீ’’தி பு⁴த்தபாதராஸோ யேனாயஸ்மா மஹாகச்சானோ தேனுபஸங்கமி. ஜிண்ணேதி ஜராஜிண்ணே. வுத்³தே⁴தி வயோவுத்³தே⁴. மஹல்லகேதி ஜாதிமஹல்லகே. அத்³த⁴க³தேதி தீ³க⁴காலத்³தா⁴னம் அதிக்கந்தே. வயோஅனுப்பத்தேதி பச்சி²மவயம் அனுப்பத்தே. தயித³ம், போ⁴ கச்சான, ததே²வாதி, போ⁴ கச்சான, யம் தம் அம்ஹேஹி கேவலம் ஸுதமேவ, தம் இமினா தி³ட்டே²ன ஸமேதி. தஸ்மா தம் ததே²வ, ந அஞ்ஞதா². ந ஹி ப⁴வம் கச்சானோ ப்³ராஹ்மணேதி இத³ம் அத்தானம் ஸந்தா⁴ய வத³தி. அயம் கிரஸ்ஸ அதி⁴ப்பாயோ – அம்ஹே ஏவம் மஹல்லகே தி³ஸ்வா போ⁴தோ கச்சானஸ்ஸ அபி⁴வாத³னமத்தம்பி பச்சுட்டா²னமத்தம்பி ஆஸனேன நிமந்தனமத்தம்பி நத்தீ²தி. ந ஸம்பன்னமேவாதி ந யுத்தமேவ ந அனுச்ச²விகமேவ.

தே²ரோ ப்³ராஹ்மணஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ நேவ வுத்³தே⁴ ஜானாதி ந த³ஹரே, ஆசிக்கி²ஸ்ஸாமிஸ்ஸ வுத்³தே⁴ ச த³ஹரே சா’’தி தே³ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ அத்தி² ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. தத்த² ஜானதாதி ஸப்³ப³ம் நேய்யம் ஜானந்தேன. பஸ்ஸதாதி ததே³வ ஹத்தே² ட²பிதம் ஆமலகம் விய பஸ்ஸந்தேன. வுத்³த⁴பூ⁴மீதி யேன காரணேன வுத்³தோ⁴ நாம ஹோதி, தம் காரணம். த³ஹரபூ⁴மீதி யேன காரணேன த³ஹரோ நாம ஹோதி, தம் காரணம். ஆஸீதிகோதி அஸீதிவஸ்ஸவயோ. நாவுதிகோதி நவுதிவஸ்ஸவயோ. காமே பரிபு⁴ஞ்ஜதீதி வத்து²காமே கிலேஸகாமேதி து³விதே⁴பி காமே கமனவஸேன பரிபு⁴ஞ்ஜதி. காமமஜ்ஜா²வஸதீதி து³விதே⁴பி காமே க⁴ரே க⁴ரஸ்ஸாமிகோ விய வஸதி அதி⁴வஸதி. காமபரியேஸனாய உஸ்ஸுகோதி து³விதா⁴னம்பி காமானம் பரியேஸனத்த²ம் உஸ்ஸுக்கமாபன்னோ. பா³லோ ந தே²ரோத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி ஸோ ந தே²ரோ பா³லோ மந்தோ³த்வேவ க³ணனம் க³ச்ச²தி. வுத்தம் ஹேதம் –

‘‘ந தேன தே²ரோ ஸோ ஹோதி, யேனஸ்ஸ பலிதம் ஸிரோ;

பரிபக்கோ வயோ தஸ்ஸ, மோக⁴ஜிண்ணோதி வுச்சதீ’’தி. (த⁴. ப. 260);

த³ஹரோதி தருணோ. யுவாதி யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ. ஸுஸுகாளகேஸோதி ஸுட்டு² காளகேஸோ. ப⁴த்³ரேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோதி யேன யோப்³ப³னேன ஸமன்னாக³தோ யுவா, தம் யோப்³ப³னம் ப⁴த்³ரம் லத்³த⁴கந்தி த³ஸ்ஸேதி. பட²மேன வயஸாதி பட²மவயோ நாம தேத்திம்ஸ வஸ்ஸானி, தேன ஸமன்னாக³தோதி அத்தோ². பண்டி³தோ தே²ரோத்வேவ ஸங்க்²யம் க³ச்ச²தீதி ஸோ ஏவரூபோ புக்³க³லோ பண்டி³தோதி ச தே²ரோதி ச க³ணனம் க³ச்ச²தி. வுத்தம்பி சேதம் –

‘‘யம்ஹி ஸச்சஞ்ச த⁴ம்மோ ச, அஹிம்ஸா ஸம்யமோ த³மோ;

ஸ வே வந்தமலோ தீ⁴ரோ, தே²ரோ இதி பவுச்சதீ’’தி. (த⁴. ப. 261);

40. அட்ட²மே சோரா ப³லவந்தோ ஹோந்தீதி பக்க²ஸம்பன்னா, பரிவாரஸம்பன்னா, த⁴னஸம்பன்னா, நிவாஸட்டா²னஸம்பன்னா, வாஹனஸம்பன்னா ச ஹோந்தி. ராஜானோ தஸ்மிம் ஸமயே து³ப்³ப³லா ஹோந்தீதி தஸ்மிம் ஸமயே ராஜானோ தாஸம் ஸம்பத்தீனம் அபா⁴வேன து³ப்³ப³லா ஹோந்தி. அதியாதுந்தி ப³ஹித்³தா⁴ ஜனபத³சாரிகம் சரித்வா இச்சி²திச்சி²தக்க²ணே அந்தோனக³ரம் பவிஸிதும். நிய்யாதுந்தி ‘‘சோரா ஜனபத³ம் விலும்பந்தி மத்³த³ந்தி, தே நிஸேதே⁴ஸ்ஸாமா’’தி பட²மயாமே வா மஜ்ஜி²மயாமே வா பச்சி²மயாமே வா நிக்க²மிதும் பா²ஸுகம் ந ஹோதி. ததோ உட்டா²ய சோரா மனுஸ்ஸே போதே²த்வா அச்சி²ந்தி³த்வா க³ச்ச²ந்தி. பச்சந்திமே வா ஜனபதே³ அனுஸஞ்ஞாதுந்தி கா³மம் வாஸகரணத்தா²ய ஸேதும் அத்த²ரணத்தா²ய போக்க²ரணிம் க²ணாபனத்தா²ய ஸாலாதீ³னம் கரணத்தா²ய பச்சந்திமே ஜனபதே³ அனுஸஞ்ஞாதும்பி ந ஸுக²ம் ஹோதி. ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகானந்தி அந்தோனக³ரவாஸீனம் ப்³ராஹ்மணக³ஹபதிகானம். பா³ஹிரானி வா கம்மந்தானீதி ப³ஹிகா³மே ஆராமே கே²த்தகம்மந்தானி. பாபபி⁴க்கூ² ப³லவந்தோ ஹோந்தீதி பக்கு²த்தரா யஸுத்தரா புஞ்ஞவந்தோ ப³ஹுகேஹி உபட்டா²கேஹி ச உபட்டா²கீஹி ச ஸமன்னாக³தா ராஜராஜமஹாமத்தஸன்னிஸ்ஸிதா. பேஸலா பி⁴க்கூ² தஸ்மிம் ஸமயே து³ப்³ப³லா ஹோந்தீதி தஸ்மிம் ஸமயே பியஸீலா பி⁴க்கூ² தாஸம் ஸம்பத்தீனம் அபா⁴வேன து³ப்³ப³லா ஹோந்தி. துண்ஹீபூ⁴தா துண்ஹீபூ⁴தாவ ஸங்க⁴மஜ்ஜே² ஸங்கஸாயந்தீதி நிஸ்ஸத்³தா³ ஹுத்வா ஸங்க⁴மஜ்ஜே² நிஸின்னா கிஞ்சி ஏகவசனம்பி முக²ம் உக்கி²பித்வா கதே²தும் அஸக்கோந்தா பஜ்ஜா²யந்தா விய நிஸீத³ந்தி. தயித³ந்தி ததே³தம் காரணம். ஸுக்கபக்கோ² வுத்தவிபல்லாஸேன வேதி³தப்³போ³.

41. நவமே மிச்சா²படிபத்தாதி⁴கரணஹேதூதி மிச்சா²படிபத்தியா காரணஹேது படிபஜ்ஜனஹேதூதி அத்தோ². ஞாயம் த⁴ம்மம் குஸலந்தி ஸஹவிபஸ்ஸனகம் மக்³க³ம். ஏவரூபோ ஹி ஸஹவிபஸ்ஸனகம் மக்³க³ம் ஆராதே⁴தும் ஸம்பாதே³தும் பூரேதும் ந ஸக்கோதி. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தவிபல்லாஸேன வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸஹ விபஸ்ஸனாய மக்³கோ³ கதி²தோ.

42. த³ஸமே து³க்³க³ஹிதேஹீதி உப்படிபாடியா க³ஹிதேஹி. ப்³யஞ்ஜனப்பதிரூபகேஹீதி ப்³யஞ்ஜனஸோ பதிரூபகேஹி அக்க²ரசித்ரதாய லத்³த⁴கேஹி. அத்த²ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச படிபா³ஹந்தீதி ஸுக்³க³ஹிதஸுத்தந்தானம் அத்த²ஞ்ச பாளிஞ்ச படிபா³ஹந்தி, அத்தனோ து³க்³க³ஹிதஸுத்தந்தானம்யேவ அத்த²ஞ்ச பாளிஞ்ச உத்தரிதரம் கத்வா த³ஸ்ஸேந்தி. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தவிபல்லாஸேன வேதி³தப்³போ³. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸாஸனஸ்ஸ வுத்³தி⁴ ச பரிஹானி ச கதி²தாதி.

ஸமசித்தவக்³கோ³ சதுத்தோ².