.நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

அங்கு³த்தரனிகாயே

து³கனிபாத-அட்ட²கதா²

1. பட²மபண்ணாஸகம்

1. கம்மகாரணவக்³கோ³

1. வஜ்ஜஸுத்தவண்ணனா

1. து³கனிபாதஸ்ஸ பட²மே வஜ்ஜானீதி தோ³ஸா அபராதா⁴. தி³ட்ட²த⁴ம்மிகந்தி தி³ட்டே²வ த⁴ம்மே இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே உப்பன்னப²லம். ஸம்பராயிகந்தி ஸம்பராயே அனாக³தே அத்தபா⁴வே உப்பன்னப²லம். ஆகு³சாரிந்தி பாபகாரிம் அபராத⁴காரகம். ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தேதி சோரம் க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா ராஜபுரிஸா கரோந்தி, ராஜானோ பன தா காரேந்தி நாம. தம் சோரம் ஏவம் கம்மகாரணா காரியமானம் ஏஸ பஸ்ஸதி. தேன வுத்தம் – ‘‘பஸ்ஸதி சோரம் ஆகு³சாரிம் ராஜானோ க³ஹேத்வா விவிதா⁴ கம்மகாரணா காரேந்தே’’தி. அத்³த⁴த³ண்ட³கேஹீதி முக்³க³ரேஹி, பஹாரஸாத⁴னத்த²ம் வா சதுஹத்த²த³ண்ட³ம் த்³வேதா⁴ சே²த்வா க³ஹிதத³ண்ட³கேஹி. பி³லங்க³தா²லிகந்தி கஞ்ஜியஉக்க²லிககம்மகாரணம். தம் கரோந்தா ஸீஸகடாஹம் உப்பாடேத்வா தத்தம் அயோகு³ளம் ஸண்டா³ஸேன க³ஹேத்வா தத்த² பக்கி²பந்தி, தேன மத்த²லுங்க³ம் பக்குதி²த்வா உத்தரதி. ஸங்க²முண்டி³கந்தி ஸங்க²முண்ட³கம்மகாரணம். தம் கரோந்தா உத்தரோட்ட²உப⁴தோகண்ணசூளிகக³லவாடகபரிச்சே²தே³ன சம்மம் சி²ந்தி³த்வா ஸப்³ப³கேஸே ஏகதோ க³ண்டி²ம் கத்வா த³ண்ட³கேன வேடே²த்வா உப்பாடேந்தி, ஸஹ கேஸேஹி சம்மம் உட்ட²ஹதி. ததோ ஸீஸகடாஹம் தூ²லஸக்க²ராஹி க⁴ம்ஸித்வா தோ⁴வந்தா ஸங்க²வண்ணம் கரோந்தி. ராஹுமுக²ந்தி ராஹுமுக²கம்மகாரணம். தம் கரோந்தா ஸங்குனா முக²ம் விவரித்வா அந்தோமுகே² தீ³பம் ஜாலேந்தி, கண்ணசூளிகாஹி வா பட்டா²ய முக²ம் நிகா²த³னேன க²னந்தி, லோஹிதம் பக்³க⁴ரித்வா முக²ம் பூரேதி.

ஜோதிமாலிகந்தி ஸகலஸரீரம் தேலபிலோதிகாய வேடே²த்வா ஆலிம்பேந்தி. ஹத்த²பஜ்ஜோதிகந்தி ஹத்தே² தேலபிலோதிகாய வேடே²த்வா தீ³பம் விய பஜ்ஜாலேந்தி. ஏரகவத்திகந்தி ஏரகவத்தகம்மகாரணம். தம் கரோந்தா ஹேட்டா²கீ³வதோ பட்டா²ய சம்மவட்டே கந்தித்வா கோ³ப்ப²கே ட²பேந்தி, அத² நம் யோத்தேஹி ப³ந்தி⁴த்வா கட்³ட⁴ந்தி. ஸோ அத்தனோ சம்மவட்டே அக்கமித்வா அக்கமித்வா பததி. சீரகவாஸிகந்தி சீரகவாஸிககம்மகாரணம். தம் கரோந்தா ததே²வ சம்மவட்டே கந்தித்வா கடியம் ட²பேந்தி, கடிதோ பட்டா²ய கந்தித்வா கோ³ப்ப²கேஸு ட²பேந்தி, உபரிமேஹி ஹேட்டி²மஸரீரம் சீரகனிவாஸனனிவத்த²ம் விய ஹோதி. ஏணேய்யகந்தி ஏணேய்யககம்மகாரணம். தம் கரோந்தா உபோ⁴ஸு கப்பரேஸு ச உபோ⁴ஸு ஜாணுகேஸு ச அயவலயானி த³த்வா அயஸூலானி கோட்டேந்தி. ஸோ சதூஹி அயஸூலேஹி பூ⁴மியம் பதிட்ட²ஹதி. அத² நம் பரிவாரேத்வா அக்³கி³ம் கரோந்தி. ‘‘ஏணேய்யகோ ஜோதிபரிக்³க³ஹோ யதா²’’தி ஆக³தட்டா²னேபி இத³மேவ வுத்தம். தம் காலேன காலம் ஸூலானி அபனேத்வா சதூஹி அட்டி²கோடீஹியேவ ட²பேந்தி. ஏவரூபா கம்மகாரணா நாம நத்தி².

ப³ளிஸமம்ஸிகந்தி உப⁴தோமுகே²ஹி ப³ளிஸேஹி பஹரித்வா சம்மமம்ஸன்ஹாரூனி உப்பாடேந்தி. கஹாபணிகந்தி ஸகலஸரீரம் திண்ஹாஹி வாஸீஹி கோடிதோ பட்டா²ய கஹாபணமத்தம், கஹாபணமத்தம் பாதேந்தா கோட்டேந்தி. கா²ராபதச்சி²கந்தி ஸரீரம் தத்த² தத்த² ஆவுதே⁴ஹி பஹரித்வா கோச்சே²ஹி கா²ரம் க⁴ம்ஸந்தி, சம்மமம்ஸன்ஹாரூனி பக்³க⁴ரித்வா அட்டி²கஸங்க²லிகாவ திட்ட²தி. பலிக⁴பரிவத்திகந்தி ஏகேன பஸ்ஸேன நிபஜ்ஜாபேத்வா கண்ணச்சி²த்³தே³ன அயஸூலம் கோட்டேத்வா பத²வியா ஏகாப³த்³த⁴ம் கரோந்தி. அத² நம் பாதே³ க³ஹேத்வா ஆவிஞ்ச²ந்தி. பலாலபீட²கந்தி சே²கோ காரணிகோ ச²விசம்மம் அச்சி²ந்தி³த்வா நிஸத³போதேஹி அட்டீ²னி பி⁴ந்தி³த்வா கேஸேஸு க³ஹேத்வா உக்கி²பதி, மம்ஸராஸியேவ ஹோதி. அத² நம் கேஸேஹேவ பரியோனந்தி⁴த்வா க³ண்ஹந்தி, பலாலவட்டிம் விய கத்வா புன வேடே²ந்தி. ஸுனகே²ஹிபீதி கதிபயானி தி³வஸானி ஆஹாரம் அத³த்வா சா²தகஸுனகே²ஹி கா²தா³பேந்தி. தே முஹுத்தேன அட்டி²கஸங்க²லிகமேவ கரோந்தி. ஸூலே உத்தாஸேந்தேதி ஸூலே ஆரோபேந்தே.

ந பரேஸம் பாப⁴தம் விலும்பந்தோ சரதீதி பரேஸம் ஸந்தகம் ப⁴ண்ட³ம் பரம்முக²ம் ஆப⁴தம் அந்தமஸோ அந்தரவீதி²யம் பதிதம் ஸஹஸ்ஸப⁴ண்டி³கம்பி தி³ஸ்வா ‘‘இமினா ஜீவிஸ்ஸாமீ’’தி விலும்பந்தோ ந விசரதி, கோ இமினா அத்தோ²தி பிட்டி²பாதே³ன வா பவட்டேத்வா க³ச்ச²தி.

பாபகோதி லாமகோ. து³க்கோ²தி அனிட்டோ². கிஞ்ச தந்தி கிம் நாம தம் காரணம் ப⁴வேய்ய. யாஹந்தி யேன அஹம். காயது³ச்சரிதந்தி பாணாதிபாதாதி³ திவித⁴ம் அகுஸலம் காயகம்மம். காயஸுசரிதந்தி தஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் திவித⁴ம் குஸலகம்மம். வசீது³ச்சரிதந்தி முஸாவாதா³தி³ சதுப்³பி³த⁴ம் அகுஸலம் வசீகம்மம். வசீஸுசரிதந்தி தஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் சதுப்³பி³த⁴ம் குஸலகம்மம். மனோது³ச்சரிதந்தி அபி⁴ஜ்ஜா²தி³ திவித⁴ம் அகுஸலகம்மம். மனோஸுசரிதந்தி தஸ்ஸ படிபக்க²பூ⁴தம் திவித⁴ம் குஸலகம்மம். ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதீதி ஏத்த² து³விதா⁴ ஸுத்³தி⁴ – பரியாயதோ ச நிப்பரியாயதோ ச. ஸரணக³மனேன ஹி பரியாயேன ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி நாம. ததா² பஞ்சஹி ஸீலேஹி, த³ஸஹி ஸீலேஹி – சதுபாரிஸுத்³தி⁴ஸீலேன, பட²மஜ்ஜா²னேன…பே… நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனேன, ஸோதாபத்திமக்³கே³ன, ஸோதாபத்திப²லேன…பே… அரஹத்தமக்³கே³ன பரியாயேன ஸுத்³த⁴ம் அத்தானம் பரிஹரதி நாம. அரஹத்தப²லே பதிட்டி²தோ பன கீ²ணாஸவோ சி²ன்னமூலகே பஞ்சக்க²ந்தே⁴ ந்ஹாபேந்தோபி கா²தா³பேந்தோபி பு⁴ஞ்ஜாபேந்தோபி நிஸீதா³பேந்தோபி நிபஜ்ஜாபேந்தோபி நிப்பரியாயேனேவ ஸுத்³த⁴ம் நிம்மலம் அத்தானம் பரிஹரதி படிஜக்³க³தீதி வேதி³தப்³போ³.

தஸ்மாதி யஸ்மா இமானி த்³வே வஜ்ஜானேவ, நோ ந வஜ்ஜானி, தஸ்மா. வஜ்ஜபீ⁴ருனோதி வஜ்ஜபீ⁴ருகா. வஜ்ஜப⁴யத³ஸ்ஸாவினோதி வஜ்ஜானி ப⁴யதோ த³ஸ்ஸனஸீலா. ஏதம் பாடிகங்க²ந்தி ஏதம் இச்சி²தப்³ப³ம், ஏதம் அவஸ்ஸம்பா⁴வீதி அத்தோ². யந்தி நிபாதமத்தம், காரணவசனம் வா யேன காரணேன பரிமுச்சிஸ்ஸதி ஸப்³ப³வஜ்ஜேஹி. கேன பன காரணேன பரிமுச்சிஸ்ஸதீதி? சதுத்த²மக்³கே³ன சேவ சதுத்த²ப²லேன ச. மக்³கே³ன ஹி பரிமுச்சதி நாம, ப²லம் பத்தோ பரிமுத்தோ நாம ஹோதீதி. கிம் பன கீ²ணாஸவஸ்ஸ அகுஸலம் ந விபச்சதீதி? விபச்சதி, தம் பன கீ²ணாஸவபா⁴வதோ புப்³பே³ கதம். தஞ்ச கோ² இமஸ்மிம்யேவ அத்தபா⁴வே, ஸம்பராயே பனஸ்ஸ கம்மப²லம் நாம நத்தீ²தி. பட²மம்.

2. பதா⁴னஸுத்தவண்ணனா

2. து³தியே பதா⁴னானீதி வீரியானி. வீரியஞ்ஹி பத³ஹிதப்³ப³தோ பதா⁴னபா⁴வகரணதோ வா பதா⁴னந்தி வுச்சதி. து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானீதி து³ஸ்ஸஹானி து³ப்பூரியானி, து³க்கரானீதி அத்தோ². அகா³ரம் அஜ்ஜா²வஸதந்தி அகா³ரே வஸந்தானம். சீவரபிண்ட³பாதஸேனாஸனகி³லானபச்சயபே⁴ஸஜ்ஜபரிக்கா²ரானுப்பதா³னத்த²ம் பதா⁴னந்தி ஏதேஸம் சீவராதீ³னம் சதுன்னம் பச்சயானம் அனுப்பதா³னத்தா²ய பதா⁴னம் நாம து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வந்தி த³ஸ்ஸேதி. சதுரதனிகம்பி ஹி பிலோதிகம், பஸததண்டு³லமத்தம் வா ப⁴த்தம், சதுரதனிகம் வா பண்ணஸாலம், தேலஸப்பினவனீதாதீ³ஸு வா அப்பமத்தகம்பி பே⁴ஸஜ்ஜம் பரேஸம் தே³தா²தி வத்தும்பி நீஹரித்வா தா³தும்பி து³க்கரம் உப⁴தோப்³யூள்ஹஸங்கா³மப்பவேஸனஸதி³ஸம். தேனாஹ ப⁴க³வா –

‘‘தா³னஞ்ச யுத்³த⁴ஞ்ச ஸமானமாஹு,

அப்பாபி ஸந்தா ப³ஹுகே ஜினந்தி;

அப்பம்பி சே ஸத்³த³ஹானோ த³தா³தி,

தேனேவ ஸோ ஹோதி ஸுகீ² பரத்தா²’’தி. (ஜா. 1.8.72; ஸம். நி. 1.33);

அகா³ரஸ்மா அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜிதானந்தி கே³ஹதோ நிக்க²மித்வா அகா³ரஸ்ஸ க⁴ராவாஸஸ்ஸ ஹிதாவஹேஹி கஸிகோ³ரக்கா²தீ³ஹி விரஹிதம் அனகா³ரியம் பப்³ப³ஜ்ஜம் உபக³தானம். ஸப்³பூ³பதி⁴படினிஸ்ஸக்³க³த்தா²ய பதா⁴னந்தி ஸப்³பே³ஸம் க²ந்தூ⁴பதி⁴கிலேஸூபதி⁴அபி⁴ஸங்கா²ரூபதி⁴ஸங்கா²தானம் உபதீ⁴னம் படினிஸ்ஸக்³க³ஸங்கா²தஸ்ஸ நிப்³பா³னஸ்ஸ அத்தா²ய விபஸ்ஸனாய சேவ மக்³கே³ன ச ஸஹஜாதவீரியம். தஸ்மாதி யஸ்மா இமானி த்³வே பதா⁴னானி து³ரபி⁴ஸம்ப⁴வானி, தஸ்மா. து³தியம்.

3. தபனீயஸுத்தவண்ணனா

3. ததியே தபனீயாதி இத⁴ சேவ ஸம்பராயே ச தபந்தீதி தபனீயா. தப்பதீதி சித்தஸந்தாபேன தப்பதி அனுஸோசதி காயது³ச்சரிதம் கத்வா நந்த³யக்கோ² விய நந்த³மாணவோ விய நந்த³கோ³கா⁴தகோ விய தே³வத³த்தோ விய த்³வேபா⁴திகா விய ச. தே கிர கா³வம் வதி⁴த்வா மம்ஸம் த்³வே கோட்டா²ஸே அகம்ஸு. ததோ கனிட்டோ² ஜேட்ட²கம் ஆஹ – ‘‘மய்ஹம் தா³ரகா ப³ஹூ, இமானி மே அந்தானி தே³ஹீ’’தி. அத² நம் ஸோ ‘‘ஸப்³ப³ம் மம்ஸம் த்³வேதா⁴ விப⁴த்தம், புன கிம் மக்³க³ஸீ’’தி பஹரித்வா ஜீவிதக்க²யம் பாபேஸி. நிவத்தித்வா ச நம் ஓலோகேந்தோ மதம் தி³ஸ்வா ‘‘பா⁴ரியம் மே கம்மம் கத’’ந்தி சித்தம் உப்பாதே³ஸி. அத²ஸ்ஸ ப³லவஸோகோ உப்பஜ்ஜி. ஸோ டி²தட்டா²னேபி நிஸின்னட்டா²னேபி ததே³வ கம்மம் ஆவஜ்ஜேதி, சித்தஸ்ஸாத³ம் ந லப⁴தி. அஸிதபீதகா²யிதஸாயிதம்பிஸ்ஸ ஸரீரே ஓஜம் ந ப²ரதி, அட்டி²சம்மமத்தமேவ அஹோஸி. அத² நம் ஏகோ தே²ரோ தி³ஸ்வா – ‘‘உபாஸக, த்வம் பஹூதஅன்னபானோ, அட்டி²சம்மமத்தமேவ தே அவஸிட்ட²ம், அத்தி² நு கோ² தே கிஞ்சி தபனீயகம்ம’’ந்தி? ஸோ ‘‘ஆம, ப⁴ந்தே’’தி ஸப்³ப³ம் ஆரோசேஸி. அத² நம் தே²ரோ ‘‘பா⁴ரியம் தே உபாஸக கம்மம் கதம், அனபராத⁴ட்டா²னே அபரத்³த⁴’’ந்தி ஆஹ. ஸோ தேனேவ கம்மேன காலம் கத்வா நிரயே நிப்³ப³த்தோ. வசீது³ச்சரிதேன ஸுப்பபு³த்³த⁴ஸக்ககோகாலிகசிஞ்சமாணவிகாத³யோ விய தப்பதி. ஸேஸமேத்த² சதுத்தே² ச உத்தானத்த²மேவ. ததியம்.

5. உபஞ்ஞாதஸுத்தவண்ணனா

5. பஞ்சமே த்³வின்னாஹந்தி த்³வின்னம் அஹம். உபஞ்ஞாஸிந்தி உபக³ந்த்வா கு³ணம் அஞ்ஞாஸிம், ஜானிம் படிவிஜ்ஜி²ந்தி அத்தோ². இதா³னி தே த⁴ம்மே த³ஸ்ஸேந்தோ யா ச அஸந்துட்டி²தாதிஆதி³மாஹ. இமஞ்ஹி த⁴ம்மத்³வயம் நிஸ்ஸாய ஸத்தா² ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தோ, தஸ்மா தஸ்ஸானுபா⁴வம் த³ஸ்ஸேந்தோ ஏவமாஹ. தத்த² அஸந்துட்டி²தா குஸலேஸு த⁴ம்மேஸூதி இமினா இமம் தீ³பேதி – ‘‘அஹம் ஜா²னமத்தகேன வா ஓபா⁴ஸனிமித்தமத்தகேன வா அஸந்துட்டோ² ஹுத்வா அரஹத்தமக்³க³மேவ உப்பாதே³ஸிம். யாவ ஸோ ந உப்பஜ்ஜி, ந தாவாஹம் ஸந்துட்டோ² அஹோஸிம். பதா⁴னஸ்மிம் ச அனுக்கண்டி²தோ ஹுத்வா அனோஸக்கனாய ட²த்வாயேவ பதா⁴னகிரியம் அகாஸி’’ந்தி இமமத்த²ம் த³ஸ்ஸேந்தோ யா ச அப்படிவானிதாதிஆதி³மாஹ. தத்த² அப்படிவானிதாதி அப்படிக்கமனா அனோஸக்கனா. அப்படிவானீ ஸுதா³ஹம், பி⁴க்க²வே, பத³ஹாமீதி ஏத்த² ஸுத³ந்தி நிபாதமத்தம். அஹம், பி⁴க்க²வே, அனோஸக்கனாயம் டி²தோ போ³தி⁴ஸத்தகாலே ஸப்³ப³ஞ்ஞுதம் பத்தே²ந்தோ பதா⁴னமகாஸிந்தி அயமேத்த² அத்தோ².

இதா³னி யதா² தேன தம் பதா⁴னம் கதம், தம் த³ஸ்ஸேந்தோ காமம் தசோ சாதிஆதி³மாஹ. தத்த² பத்தப்³ப³ந்தி இமினா பத்தப்³ப³ம் கு³ணஜாதம் த³ஸ்ஸேதி. புரிஸதா²மேனாதிஆதி³னா புரிஸஸ்ஸ ஞாணதா²மோ ஞாணவீரியம் ஞாணபரக்கமோ ச கதி²தோ. ஸண்டா²னந்தி ட²பனா அப்பவத்தனா ஓஸக்கனா, படிப்பஸ்ஸத்³தீ⁴தி அத்தோ². ஏத்தாவதா தேன சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் வீரியாதி⁴ட்டா²னம் நாம கதி²தம். ஏத்த² ஹி காமம் தசோ சாதி ஏகம் அங்க³ம், ந்ஹாரு சாதி ஏகம், அட்டி² சாதி ஏகம், மம்ஸலோஹிதந்தி ஏகம், இமானி சத்தாரி அங்கா³னி. புரிஸதா²மேனாதிஆதீ³னி அதி⁴மத்தவீரியாதி⁴வசனானி. இதி புரிமேஹி சதூஹி அங்கே³ஹி ஸமன்னாக³தேன ஹுத்வா ஏவம் அதி⁴ட்டி²தம் வீரியம் சதுரங்க³ஸமன்னாக³தம் வீரியாதி⁴ட்டா²னம் நாமாதி வேதி³தப்³ப³ம். ஏத்தாவதா தேன போ³தி⁴பல்லங்கே அத்தனோ ஆக³மனீயபடிபதா³ கதி²தா.

இதா³னி தாய படிபதா³ய படிலத்³த⁴கு³ணம் கதே²தும் தஸ்ஸ மய்ஹம், பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² அப்பமாதா³தி⁴க³தாதி ஸதிஅவிப்பவாஸஸங்கா²தேன அப்பமாதே³ன அதி⁴க³தா, ந ஸுத்தப்பமத்தேன லத்³தா⁴. ஸம்போ³தீ⁴தி சதுமக்³க³ஞாணஞ்சேவ ஸப்³ப³ஞ்ஞுதஞ்ஞாணஞ்ச. ந ஹி ஸக்கா ஏதம் ஸுத்தப்பமத்தேன அதி⁴க³ந்துந்தி. தேனாஹ – ‘‘அப்பமாதா³தி⁴க³தா ஸம்போ³தீ⁴’’தி. அனுத்தரோ யோக³க்கே²மோதி ந கேவலம் போ³தி⁴யேவ, அரஹத்தப²லனிப்³பா³னஸங்கா²தோ அனுத்தரோ யோக³க்கே²மோபி அப்பமாதா³தி⁴க³தோவ.

இதா³னி அத்தனா படிலத்³த⁴கு³ணேஸு பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ம் ஸமாத³பேந்தோ தும்ஹே சேபி பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² யஸ்ஸத்தா²யாதி யஸ்ஸ அத்தா²ய, யம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிதுகாமா ஹுத்வாதி அத்தோ². தத³னுத்தரந்தி தம் அனுத்தரம். ப்³ரஹ்மசரியபரியோஸானந்தி மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஸ்ஸ பரியோஸானபூ⁴தம் அரியப²லம். அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வாதி அபி⁴ஞ்ஞாய உத்தமபஞ்ஞாய பச்சக்க²ம் கத்வா. உபஸம்பஜ்ஜ விஹரிஸ்ஸதா²தி படிலபி⁴த்வா பாபுணித்வா விஹரிஸ்ஸத². தஸ்மாதி யஸ்மா அப்படிவானபதா⁴னம் நாமேதம் ப³ஹூபகாரம் உத்தமத்த²ஸாத⁴கம், தஸ்மா. பஞ்சமம்.

6. ஸம்யோஜனஸுத்தவண்ணனா

6. ச²ட்டே² ஸம்யோஜனியேஸு த⁴ம்மேஸூதி த³ஸன்னம் ஸம்யோஜனானம் பச்சயபூ⁴தேஸு தேபூ⁴மகத⁴ம்மேஸு. அஸ்ஸாதா³னுபஸ்ஸிதாதி அஸ்ஸாத³தோ பஸ்ஸிதா பஸ்ஸனபா⁴வோதி அத்தோ². நிப்³பி³தா³னுபஸ்ஸிதாதி நிப்³பி³தா³வஸேன உக்கண்ட²னவஸேன பஸ்ஸனபா⁴வோ. ஜாதியாதி க²ந்த⁴னிப்³ப³த்திதோ. ஜராயாதி க²ந்த⁴பரிபாகதோ. மரணேனாதி க²ந்த⁴பே⁴த³தோ. ஸோகேஹீதி அந்தோனிஜ்ஜா²யனலக்க²ணேஹி ஸோகேஹி. பரிதே³வேஹீதி தன்னிஸ்ஸிதலாலப்பிதலக்க²ணேஹி பரிதே³வேஹி. து³க்கே²ஹீதி காயபடிபீளனது³க்கே²ஹி. தோ³மனஸ்ஸேஹீதி மனோவிகா⁴ததோ³மனஸ்ஸேஹி. உபாயாஸேஹீதி அதி⁴மத்தாயாஸலக்க²ணஉபாயாஸேஹி. து³க்க²ஸ்மாதி ஸகலவட்டது³க்க²தோ. பஜஹதீதி மக்³கே³ன பஜஹதி. பஹாயாதி ஏத்த² பன ப²லக்க²ணோ கதி²தோ. இமஸ்மிம் ஸுத்தே வட்டவிவட்டம் கதி²தம். ச²ட்ட²ம்.

7. கண்ஹஸுத்தவண்ணனா

7. ஸத்தமே கண்ஹாதி ந காளவண்ணதாய கண்ஹா, கண்ஹதாய பன உபனேந்தீதி நிப்ப²த்திகாளதாய கண்ஹா. ஸரஸேனாபி வா ஸப்³பா³குஸலத⁴ம்மா கண்ஹா ஏவ. ந ஹி தேஸம் உப்பத்தியா சித்தம் பப⁴ஸ்ஸரம் ஹோதி. அஹிரிகந்தி அஹிரிகபா⁴வோ. அனோத்தப்பந்தி அனோத்தாபிபா⁴வோ. ஸத்தமம்.

8. ஸுக்கஸுத்தவண்ணனா

8. அட்ட²மே ஸுக்காதி ந வண்ணஸுக்கதாய ஸுக்கா, ஸுக்கதாய பன உபனேந்தீதி நிப்ப²த்திஸுக்கதாய ஸுக்கா. ஸரஸேனாபி வா ஸப்³ப³குஸலத⁴ம்மா ஸுக்கா ஏவ. தேஸம் ஹி உப்பத்தியா சித்தம் பப⁴ஸ்ஸரம் ஹோதி. ஹிரீ ச ஓத்தப்பஞ்சாதி ஏத்த² பாபதோ ஜிகு³ச்ச²னலக்க²ணா ஹிரீ, பா⁴யனலக்க²ணம் ஓத்தப்பம். யம் பனேத்த² வித்தா²ரதோ வத்தப்³ப³ம் ஸியா, தம் விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ வுத்தமேவ. அட்ட²மம்.

9. சரியஸுத்தவண்ணனா

9. நவமே லோகம் பாலேந்தீதி லோகம் ஸந்தா⁴ரேந்தி ட²பேந்தி ரக்க²ந்தி. நயித⁴ பஞ்ஞாயேத² மாதாதி இமஸ்மிம் லோகே ஜனிகா மாதா ‘‘அயம் மே மாதா’’தி க³ருசித்தீகாரவஸேன ந பஞ்ஞாயேத². ஸேஸபதே³ஸுபி ஏஸேவ நயோ. ஸம்பே⁴த³ந்தி ஸங்கரம் மரியாத³பே⁴த³ம் வா. யதா² அஜேளகாதிஆதீ³ஸு ஏதே ஹி ஸத்தா ‘‘அயம் மே மாதா’’தி வா ‘‘மாதுச்சா²’’தி வா க³ருசித்தீகாரவஸேன ந ஜானந்தி. யம் வத்து²ம் நிஸ்ஸாய உப்பன்னா, தத்தே²வ விப்படிபஜ்ஜந்தி. தஸ்மா உபமம் ஆஹரந்தோ ‘‘யதா² அஜேளகா’’திஆதி³மாஹ. நவமம்.

10. வஸ்ஸூபனாயிகஸுத்தவண்ணனா

10. த³ஸமம் அட்டு²ப்பத்தியம் வுத்தம். கதரஅட்டு²ப்பத்தியம்? மனுஸ்ஸானம் உஜ்ஜா²யனே. ப⁴க³வதா ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதி வஸ்ஸானி வஸ்ஸூபனாயிகா அப்பஞ்ஞத்தா அஹோஸி. பி⁴க்கூ² அனிப³த்³த⁴வாஸா வஸ்ஸேபி உதுவஸ்ஸேபி யதா²ஸுக²ம் விசரிம்ஸு. தே தி³ஸ்வா மனுஸ்ஸா ‘‘கத²ஞ்ஹி நாம ஸமணா ஸக்யபுத்தியா ஹேமந்தம்பி கி³ம்ஹம்பி வஸ்ஸம்பி சாரிகம் சரிஸ்ஸந்தி ஹரிதானி திணானி ஸம்மத்³த³ந்தா ஏகிந்த்³ரியம் ஜீவம் விஹேடே²ந்தா ப³ஹூ கு²த்³த³கே பாணே ஸங்கா⁴தம் ஆபாதே³ந்தா. இமே ஹி நாம அஞ்ஞதித்தி²யா து³ரக்கா²தத⁴ம்மா வஸ்ஸாவாஸம் அல்லீயிஸ்ஸந்தி ஸம்கஸாயிஸ்ஸந்தி, இமே நாம ஸகுணா ருக்க²க்³கே³ஸு குலாவகானி கத்வா வஸ்ஸாவாஸம் அல்லீயிஸ்ஸந்தி ஸம்கஸாயிஸ்ஸந்தீ’’திஆதீ³னி வத்வா உஜ்ஜா²யிம்ஸு. தமத்த²ம் பி⁴க்கூ² ப⁴க³வதோ ஆரோசேஸும். ப⁴க³வா தம் அட்டு²ப்பத்திம் கத்வா இமம் ஸுத்தம் தே³ஸேந்தோ பட²மம் தாவ ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸம் உபக³ந்து’’ந்தி (மஹாவ. 184) ஏத்தகமேவாஹ. அத² பி⁴க்கூ²னம் ‘‘கதா³ நு கோ² வஸ்ஸம் உபக³ந்தப்³ப³’’ந்தி உப்பன்னம் விதக்கம் ஸுத்வா ‘‘அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, வஸ்ஸானே வஸ்ஸம் உபக³ந்து’’ந்தி ஆஹ. அத² கோ² பி⁴க்கூ²னம் ஏதத³ஹோஸி – ‘‘கதி நு கோ² வஸ்ஸூபனாயிகா’’தி. ப⁴க³வதோ ஏதமத்த²ம் ஆரோசேஸும். தம் ஸுத்வா ஸகலம்பி இத³ம் ஸுத்தம் தே³ஸேந்தோ த்³வேமா, பி⁴க்க²வேதிஆதி³மாஹ. தத்த² வஸ்ஸூபனாயிகாதி வஸ்ஸூபக³மனானி. புரிமிகாதி அபரஜ்ஜுக³தாய ஆஸாள்ஹியா உபக³ந்தப்³பா³ புரிமகத்திகபுண்ணமிபரியோஸானா பட²மா தேமாஸீ. பச்சி²மிகாதி மாஸக³தாய ஆஸாள்ஹியா உபக³ந்தப்³பா³ பச்சி²மகத்திகபரியோஸானா பச்சி²மா தேமாஸீதி. த³ஸமம்.

கம்மகாரணவக்³கோ³ பட²மோ.

2. அதி⁴கரணவக்³க³வண்ணனா

11. து³தியஸ்ஸ பட²மே ப³லானீதி கேனட்டே²ன ப³லானி. அகம்பியட்டே²ன ப³லானி நாம, ததா² து³ரபி⁴ப⁴வனட்டே²ன அனஜ்ஜோ²மத்³த³னட்டே²ன ச. படிஸங்கா²னப³லந்தி பச்சவேக்க²ணப³லம். பா⁴வனாப³லந்தி ப்³ரூஹனப³லம் வட்³ட⁴னப³லம். ஸுத்³த⁴ம் அத்தானந்தி இத³ம் ஹேட்டா² வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³ப³ம். தத்ராதி தேஸு த்³வீஸு ப³லேஸு. யமித³ந்தி யம் இத³ம். ஸேகா²னமேதம் ப³லந்தி ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ஞாணப³லமேதம். ஸேக²ஞ்ஹி ஸோ, பி⁴க்க²வே, ப³லம் ஆக³ம்மாதி ஸத்தன்னம் ஸேகா²னம் ஞாணப³லம் ஆரப்³ப⁴ ஸந்தா⁴ய படிச்ச. பஜஹதீதி மக்³கே³ன பஜஹதி. பஹாயாதி இமினா பன ப²லம் கதி²தம். யம் பாபந்தி யம் பாபகம் லாமகம். யஸ்மா பனேதானி த்³வேபி வட்³டே⁴த்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி, தஸ்மா ஏத்த² ஏதத³க்³க³ம் நாக³தந்தி வேதி³தப்³ப³ம்.

12. து³தியே ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீதிஆதீ³ஸு அயம் ஹேட்டா² அனாக³தானம் பதா³னம் வஸேன அத்த²வண்ணனா – விவேகனிஸ்ஸிதந்தி விவேகம் நிஸ்ஸிதம். விவேகோதி விவித்ததா. ஸ்வாயம் தத³ங்க³விவேகோ விக்க²ம்ப⁴ன-ஸமுச்சே²த³-படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴-நிஸ்ஸரணவிவேகோதி பஞ்சவிதோ⁴. தஸ்மிம் பஞ்சவிதே⁴ விவேகே. விவேகனிஸ்ஸிதந்தி தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதஞ்ச ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதீதி அயமத்தோ² வேதி³தப்³போ³. ததா² ஹி ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனானுயுத்தோ யோகீ³ விபஸ்ஸனாக்க²ணே கிச்சதோ தத³ங்க³விவேகனிஸ்ஸிதம், அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம், மக்³க³காலே பன கிச்சதோ ஸமுச்சே²த³விவேகனிஸ்ஸிதம், ஆரம்மணதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸிதம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி. பஞ்சவித⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பீதி ஏகே. தே ஹி ந கேவலம் ப³லவவிபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லக்க²ணேஸுயேவ போ³ஜ்ஜ²ங்கே³ உத்³த⁴ரந்தி, விபஸ்ஸனாபாத³ககஸிணஜ்ஜா²னஆனாபானாஸுப⁴ப்³ரஹ்மவிஹாரஜ்ஜா²னேஸுபி உத்³த⁴ரந்தி, ந ச படிஸித்³தா⁴ அட்ட²கதா²சரியேஹி. தஸ்மா தேஸம் மதேன ஏதேஸம் ஜா²னானம் பவத்திக்க²ணே கிச்சதோ ஏவ விக்க²ம்ப⁴னவிவேகனிஸ்ஸிதம். யதா² ச ‘‘விபஸ்ஸனாக்க²ணே அஜ்ஜா²ஸயதோ நிஸ்ஸரணவிவேகனிஸ்ஸித’’ந்தி வுத்தம், ஏவம் ‘‘படிப்பஸ்ஸத்³தி⁴விவேகனிஸ்ஸிதம்பி பா⁴வேதீ’’தி வத்தும் வட்டதி. ஏஸ நயோ விராக³னிஸ்ஸிதந்திஆதீ³ஸு. விவேகத்தா² ஏவ ஹி விராகா³த³யோ.

கேவலம் ஹேத்த² வோஸ்ஸக்³கோ³ து³விதோ⁴ பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³ ச பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³ சாதி. தத்த² பரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³கோ³தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே ச தத³ங்க³வஸேன, மக்³க³க்க²ணே ச ஸமுச்சே²த³வஸேன கிலேஸப்பஹானம். பக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³கோ³தி விபஸ்ஸனாக்க²ணே தன்னின்னபா⁴வேன, மக்³க³க்க²ணே பன ஆரம்மணகரணேன நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னம். தது³ப⁴யம்பி இமஸ்மிம் லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகே அத்த²வண்ணனானயே வட்டதி. ததா² ஹி அயம் ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ யதா²வுத்தேன பகாரேன கிலேஸே பரிச்சஜதி, நிப்³பா³னஞ்ச பக்க²ந்த³தி. வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமிந்தி இமினா பன ஸகலேன வசனேன வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் பரிணமந்தம் பரிணதஞ்ச, பரிபச்சந்தம் பரிபக்கஞ்சாதி இத³ம் வுத்தம் ஹோதி. அயஞ்ஹி போ³ஜ்ஜ²ங்க³பா⁴வனானுயுத்தோ பி⁴க்கு² யதா² ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்கோ³ கிலேஸபரிச்சாக³வோஸ்ஸக்³க³த்த²ம் நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னவோஸ்ஸக்³க³த்த²ஞ்ச பரிபச்சதி, யதா² ச பரிபக்கோ ஹோதி, ததா² நம் பா⁴வேதீதி. ஏஸ நயோ ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு.

இத⁴ பன நிப்³பா³னம்யேவ ஸப்³ப³ஸங்க²தேஹி விவித்தத்தா விவேகோ, ஸப்³பே³ஸம் விராக³பா⁴வதோ விராகோ³, நிரோத⁴பா⁴வதோ நிரோதோ⁴தி வுத்தம். மக்³கோ³ ஏவ ச வோஸ்ஸக்³க³பரிணாமீ, தஸ்மா ஸதிஸம்போ³ஜ்ஜ²ங்க³ம் பா⁴வேதி விவேகம் ஆரம்மணம் கத்வா பவத்தியா விவேகனிஸ்ஸிதம், ததா² விராக³னிஸ்ஸிதம் நிரோத⁴னிஸ்ஸிதம். தஞ்ச கோ² அரியமக்³க³க்க²ணுப்பத்தியா கிலேஸானம் ஸமுச்சே²த³தோ பரிச்சாக³பா⁴வேன ச நிப்³பா³னபக்க²ந்த³னபா⁴வேன ச பரிணதம் பரிபக்கந்தி அயமேவ அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. ஏஸ நயோ ஸேஸபோ³ஜ்ஜ²ங்கே³ஸு. இதி இமே ஸத்த போ³ஜ்ஜ²ங்கா³ லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா. இமேஸுபி த்³வீஸு ப³லேஸு ஏதத³க்³க³பா⁴வோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

13. ததியே விவிச்சேவ காமேஹீதிஆதீ³னம் சதுன்னம் ஜா²னானம் பாளிஅத்தோ² ச பா⁴வனானயோ ச ஸப்³போ³ ஸப்³பா³காரேன விஸுத்³தி⁴மக்³கே³ (விஸுத்³தி⁴. 1.69-70) வித்தா²ரிதோயேவ. இமானி பன சத்தாரி ஜா²னானி ஏகோ பி⁴க்கு² சித்தேகக்³க³த்தா²ய பா⁴வேதி, ஏகோ விபஸ்ஸனாபாத³கத்தா²ய, ஏகோ அபி⁴ஞ்ஞாபாத³கத்தா²ய, ஏகோ நிரோத⁴பாத³கத்தா²ய, ஏகோ ப⁴வவிஸேஸத்தா²ய. இத⁴ பன தானிபி விபஸ்ஸனாபாத³கானி அதி⁴ப்பேதானி. அயம் ஹி பி⁴க்கு² இமானி ஜா²னானி ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய ஸங்கா²ரே ஸம்மஸித்வா ஹேதுபச்சயபரிக்³க³ஹம் கத்வா ஸப்பச்சயம் நாமரூபஞ்ச வவத்த²பேத்வா இந்த்³ரியப³லபோ³ஜ்ஜ²ங்கா³னி ஸமோதா⁴னேத்வா அரஹத்தம் பாபுணாதி. ஏவமேதானி ஜா²னானி லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகானேவ கதி²தானி. இமஸ்மிம்பி ப³லத்³வயே ஏதத³க்³க³பா⁴வோ வுத்தனயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

14. சதுத்தே² ஸம்கி²த்தேன ச வித்தா²ரேன சாதி ஸம்கி²த்தத⁴ம்மதே³ஸனா வித்தா²ரத⁴ம்மதே³ஸனா சாதி த்³வேயேவ த⁴ம்மதே³ஸனாதி த³ஸ்ஸேதி. தத்த² மாதிகம் உத்³தி³ஸித்வா கதி²தா தே³ஸனா ஸம்கி²த்ததே³ஸனா நாம. தமேவ மாதிகம் வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா கதி²தா வித்தா²ரதே³ஸனா நாம. மாதிகம் வா ட²பேத்வாபி அட்ட²பேத்வாபி வித்தா²ரதோ விப⁴ஜித்வா கதி²தா வித்தா²ரதே³ஸனா நாம. தாஸு ஸம்கி²த்ததே³ஸனா நாம மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ புக்³க³லஸ்ஸ வஸேன கதி²தா, வித்தா²ரதே³ஸனா நாம மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ. மஹாபஞ்ஞஸ்ஸ ஹி வித்தா²ரதே³ஸனா அதிபபஞ்சோ விய ஹோதி. மந்த³பஞ்ஞஸ்ஸ ஸங்கே²பதே³ஸனா ஸஸகஸ்ஸ உப்பதனம் விய ஹோதி, நேவ அந்தம் ந கோடிம் பாபுணிதும் ஸக்கோதி. ஸங்கே²பதே³ஸனா ச உக்³க⁴டிதஞ்ஞுஸ்ஸ வஸேன கதி²தா, வித்தா²ரதே³ஸனா இதரேஸம் திண்ணம் வஸேன. ஸகலம்பி ஹி தேபிடகம் ஸங்கே²பதே³ஸனா வித்தா²ரதே³ஸனாதி ஏத்தே²வ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.

15. பஞ்சமே யஸ்மிம், பி⁴க்க²வே, அதி⁴கரணேதி விவாதா³தி⁴கரணம், அனுவாதா³தி⁴கரணம், ஆபத்தாதி⁴கரணம், கிச்சாதி⁴கரணந்தி இமேஸம் சதுன்னம் அதி⁴கரணானம் யஸ்மிம் அதி⁴கரணே. ஆபன்னோ ச பி⁴க்கூ²தி ஆபத்திம் ஆபன்னோ பி⁴க்கு² ச. தஸ்மேதந்தி தஸ்மிம் ஏதம். தீ³க⁴த்தாயாதி தீ³க⁴ம் அத்³தா⁴னம் திட்ட²னத்தா²ய. க²ரத்தாயாதி தா³ஸ-கோண்ட³-சண்டா³ல-வேனாதி ஏவம் க²ரவாசாபவத்தனத்தா²ய. வாளத்தாயாதி பாணி லேட்³டு³த³ண்டா³தீ³ஹி பஹரணவஸேன கக்க²ளபா⁴வத்தா²ய. பி⁴க்கூ² ச ந பா²ஸும் விஹரிஸ்ஸந்தீதி அஞ்ஞமஞ்ஞம் விவாதா³பன்னே பி⁴க்கு²ஸங்கே⁴ யேபி உத்³தே³ஸம் வா பரிபுச்ச²ம் வா க³ஹேதுகாமா பதா⁴னம் வா அனுயுஞ்ஜிதுகாமா, தே பா²ஸும் ந விஹரிஸ்ஸந்தி. பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்மிம் ஹி உபோஸத²பவாரணாய டி²தாய உத்³தே³ஸாதீ³ஹி அத்தி²கா உத்³தே³ஸாதீ³னி க³ஹேதும் ந ஸக்கோந்தி, விபஸ்ஸகானம் சித்துப்பாதோ³ ந ஏகக்³கோ³ ஹோதி, ததோ விஸேஸம் நிப்³ப³த்தேதும் ந ஸக்கோந்தி. ஏவம் பி⁴க்கூ² ச ந பா²ஸும் விஹரிஸ்ஸந்தி. ந தீ³க⁴த்தாயாதிஆதீ³ஸு வுத்தபடிபக்க²னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

இதா⁴தி இமஸ்மிம் ஸாஸனே. இதி படிஸஞ்சிக்க²தீதி ஏவம் பச்சவேக்க²தி. அகுஸலம் ஆபன்னோதி ஏத்த² அகுஸலந்தி ஆபத்தி அதி⁴ப்பேதா, ஆபத்திம் ஆபன்னோதி அத்தோ². கஞ்சிதே³வ தே³ஸந்தி ந ஸப்³ப³மேவ ஆபத்திம், ஆபத்தியா பன கஞ்சிதே³வ தே³ஸம் அஞ்ஞதரம் ஆபத்திந்தி அத்தோ². காயேனாதி கரஜகாயேன. அனத்தமனோதி அதுட்ட²சித்தோ. அனத்தமனவாசந்தி அதுட்ட²வாசம். மமேவாதி மம்யேவ. தத்தா²தி தஸ்மிம் அதி⁴கரணே. அச்சயோ அச்சக³மாதி அபராதோ⁴ அதிக்கமித்வா மத்³தி³த்வா க³தோ, அஹமேவேத்த² அபராதி⁴கோ. ஸுங்கதா³யகம்வ ப⁴ண்ட³ஸ்மிந்தி யதா² ஸுங்கட்டா²னம் பரிஹரித்வா நீதே ப⁴ண்ட³ஸ்மிம் ஸுங்கதா³யகம் அபராதோ⁴ அபி⁴ப⁴வதி, ஸோ ச தத்த² அபராதி⁴கோ ஹோதி, ந ராஜானோ ந ராஜபுரிஸாதி அத்தோ².

இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – யோ ஹி ரஞ்ஞா ட²பிதம் ஸுங்கட்டா²னம் பரிஹரித்வா ப⁴ண்ட³ம் ஹரதி, தம் ஸஹ ப⁴ண்ட³ஸகடேன ஆனேத்வா ரஞ்ஞோ த³ஸ்ஸேந்தி. தத்த² நேவ ஸுங்கட்டா²னஸ்ஸ தோ³ஸோ அத்தி², ந ரஞ்ஞோ ந ராஜபுரிஸானம், பரிஹரித்வா க³தஸ்ஸேவ பன தோ³ஸோ, ஏவமேவம் யம் ஸோ பி⁴க்கு² ஆபத்திம் ஆபன்னோ, தத்த² நேவ ஆபத்தியா தோ³ஸோ, ந சோத³கஸ்ஸ. தீஹி பன காரணேஹி தஸ்ஸேவ பி⁴க்கு²னோ தோ³ஸோ. தஸ்ஸ ஹி ஆபத்திம் ஆபன்னபா⁴வேனபி தோ³ஸோ, சோத³கே அனத்தமனதாயபி தோ³ஸோ, அனத்தமனஸ்ஸ ஸதோ பரேஸம் ஆரோசனேனபி தோ³ஸோ. சோத³கஸ்ஸ பன யம் ஸோ தம் ஆபத்திம் ஆபஜ்ஜந்தம் அத்³த³ஸ, தத்த² தோ³ஸோ நத்தி². அனத்தமனதாய சோத³னாய பன தோ³ஸோ. தம்பி அமனஸிகரித்வா அயம் பி⁴க்கு² அத்தனோவ தோ³ஸம் பச்சவேக்க²ந்தோ ‘‘இதி மமேவ தத்த² அச்சயோ அச்சக³மா ஸுங்கதா³யகம்வ ப⁴ண்ட³ஸ்மி’’ந்தி ஏவம் படிஸஞ்சிக்க²தீதி அத்தோ². து³தியவாரே சோத³கஸ்ஸ அனத்தமனதா ச அனத்தமனதாய சோதி³தபா⁴வோ சாதி த்³வே தோ³ஸா, தேஸம் வஸேன ‘‘அச்சயோ அச்சக³மா’’தி ஏத்த² யோஜனா காதப்³பா³. ஸேஸமேத்த² உத்தானமேவாதி.

16. ச²ட்டே² அஞ்ஞதரோதி ஏகோ அபாகடனாமோ ப்³ராஹ்மணோ. யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமீதி யேனாதி பு⁴ம்மத்தே² கரணவசனம். தஸ்மா யத்த² ப⁴க³வா, தத்த² உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. யேன வா காரணேன ப⁴க³வா தே³வமனுஸ்ஸேஹி உபஸங்கமிதப்³போ³, தேன காரணேன உபஸங்கமீதி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. கேன ச காரணேன ப⁴க³வா உபஸங்கமிதப்³போ³? நானப்பகாரகு³ணவிஸேஸாதி⁴க³மாதி⁴ப்பாயேன, ஸாது³ப²லூபபோ⁴கா³தி⁴ப்பாயேன தி³ஜக³ணேஹி நிச்சப²லிதமஹாருக்கோ² விய. உபஸங்கமீதி க³தோதி வுத்தம் ஹோதி. உபஸங்கமித்வாதி உபஸங்கமனபரியோஸானதீ³பனம். அத² வா ஏவம் க³தோ ததோ ஆஸன்னதரம் டா²னம் ப⁴க³வதோ ஸமீபஸங்கா²தம் க³ந்த்வாதிபி வுத்தம் ஹோதி.

ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸம்மோதீ³தி யதா² ச க²மனீயாதீ³னி புச்ச²ந்தோ ப⁴க³வா தேன, ஏவம் ஸோபி ப⁴க³வதா ஸத்³தி⁴ம் ஸமப்பவத்தமோதோ³ அஹோஸி, ஸீதோத³கம் விய உண்ஹோத³கேன ஸம்மோதி³தம் ஏகீபா⁴வம் அக³மாஸி. யாய ச ‘‘கச்சி, போ⁴ கோ³தம, க²மனீயம், கச்சி யாபனீயம், கச்சி போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ ச ஸாவகானஞ்ச அப்பாபா³த⁴ம் அப்பாதங்கம் லஹுட்டா²னம் ப³லம் பா²ஸுவிஹாரோ’’திஆதி³காய கதா²ய ஸம்மோதி³, தம் பீதிபாமோஜ்ஜஸங்கா²தஸ்ஸ ஸம்மோத³ஸ்ஸ ஜனனதோ ஸம்மோதி³தும் யுத்தபா⁴வதோ ச ஸம்மோத³னீயம், அத்த²ப்³யஞ்ஜனமது⁴ரதாய ஸுசிரம்பி காலம் ஸாரேதும் நிரந்தரம் பவத்தேதும் அரஹரூபதோ ஸரிதப்³ப³பா⁴வதோ ச ஸாரணீயம். ஸுய்யமானஸுக²தோ வா ஸம்மோத³னீயம், அனுஸ்ஸரியமானஸுக²தோ ஸாரணீயம், ததா² ப்³யஞ்ஜனபரிஸுத்³த⁴தாய ஸம்மோத³னீயம், அத்த²பரிஸுத்³த⁴தாய ஸாரணீயந்தி ஏவம் அனேகேஹி பரியாயேஹி ஸம்மோத³னீயம் ஸாரணீயம் கத²ம் வீதிஸாரேத்வா பரியோஸாபேத்வா நிட்ட²பேத்வா யேனத்தே²ன ஆக³தோ, தம் புச்சி²துகாமோ ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

ஏகமந்தந்தி பா⁴வனபும்ஸகனித்³தே³ஸோ ‘‘விஸமம் சந்தி³மஸூரியா பரிவத்தந்தீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.70) விய. தஸ்மா யதா² நிஸின்னோ ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதி, ததா² நிஸீதீ³தி ஏவமேத்த² அத்தோ² த³ட்ட²ப்³போ³. பு⁴ம்மத்தே² வா ஏதம் உபயோக³வசனம். நிஸீதீ³தி உபாவிஸி. பண்டி³தா ஹி புரிஸா க³ருட்டா²னீயம் உபஸங்கமித்வா ஆஸனகுஸலதாய ஏகமந்தம் நிஸீத³ந்தி. அயஞ்ச நேஸம் அஞ்ஞதரோ, தஸ்மா ஏகமந்தம் நிஸீதி³.

கத²ம் நிஸின்னோ பன ஏகமந்தம் நிஸின்னோ ஹோதீதி? ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா. ஸேய்யதி²த³ம் – அதிதூ³ரம், அச்சாஸன்னம், உபரிவாதம், உன்னதப்பதே³ஸம், அதிஸம்முக²ம் அதிபச்சா²தி. அதிதூ³ரே நிஸின்னோ ஹி ஸசே கதே²துகாமோ ஹோதி, உச்சாஸத்³தே³ன கதே²தப்³ப³ம் ஹோதி. அச்சாஸன்னே நிஸின்னோ ஸங்க⁴ட்டனம் கரோதி. உபரிவாதே நிஸின்னோ ஸரீரக³ந்தே⁴ன பா³த⁴தி. உன்னதப்பதே³ஸே நிஸின்னோ அகா³ரவம் பகாஸேதி. அதிஸம்முகா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, சக்கு²னா சக்கு²ம் ஆஹச்ச த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. அதிபச்சா² நிஸின்னோ ஸசே த³ட்டு²காமோ ஹோதி, கீ³வம் பஸாரேத்வா த³ட்ட²ப்³ப³ம் ஹோதி. தஸ்மா அயம்பி ஏதே ச² நிஸஜ்ஜதோ³ஸே வஜ்ஜேத்வா நிஸீதி³. தேன வுத்தம் ‘‘ஏகமந்தம் நிஸீதீ³’’தி.

ஏதத³வோசாதி து³விதா⁴ ஹி புச்சா² – அகா³ரிகபுச்சா², அனகா³ரிகபுச்சா² ச. தத்த² ‘‘கிம், ப⁴ந்தே, குஸலம், கிம் அகுஸல’’ந்தி (ம. நி. 3.296) இமினா நயேன அகா³ரிகபுச்சா² ஆக³தா. ‘‘இமே நு கோ², ப⁴ந்தே, பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴’’தி (ம. நி. 3.86) இமினா நயேன அனகா³ரிகபுச்சா². அயம் பன அத்தனோ அனுரூபம் அகா³ரிகபுச்ச²ம் புச்ச²ந்தோ ஏதம் ‘‘கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தம, ஹேது கோ பச்சயோ’’திஆதி³வசனம் அவோச. தத்த² ஹேது பச்சயோதி உப⁴யம்பேதம் காரணவேவசனமேவ. அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியாஹேதூதி அத⁴ம்மசரியாஸங்கா²தாய விஸமசரியாய ஹேது, தம்காரணா தப்பச்சயாதி அத்தோ². தத்ராயம் பத³த்தோ² – அத⁴ம்மஸ்ஸ சரியா அத⁴ம்மசரியா, அத⁴ம்மகாரணந்தி அத்தோ². விஸமம் சரியா, விஸமஸ்ஸ வா கம்மஸ்ஸ சரியாதி விஸமசரியா. அத⁴ம்மசரியா ச ஸா விஸமசரியா சாதி அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா. ஏதேனுபாயேன ஸுக்கபக்கே²பி அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அத்த²தோ பனேத்த² அத⁴ம்மசரியாவிஸமசரியா நாம த³ஸ அகுஸலகம்மபதா², த⁴ம்மசரியாஸமசரியா நாம த³ஸ குஸலகம்மபதா²தி வேதி³தப்³பா³.

அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தமாதி ஏத்த² அயம் அபி⁴க்கந்தஸத்³தோ³ க²யஸுந்த³ராபி⁴ரூபஅப்³ப⁴னுமோத³னேஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அபி⁴க்கந்தா, ப⁴ந்தே, ரத்தி, நிக்க²ந்தோ பட²மோ யாமோ, சிரனிஸின்னோ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴’’திஆதீ³ஸு (உதா³. 45; சூளவ. 383; அ. நி. 8.20) ஹி க²யே தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அயம் இமேஸம் சதுன்னம் புக்³க³லானம் அபி⁴க்கந்ததரோ ச பணீததரோ சா’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.100) ஸுந்த³ரே.

‘‘கோ மே வந்த³தி பாதா³னி, இத்³தி⁴யா யஸஸா ஜலம்;

அபி⁴க்கந்தேன வண்ணேன, ஸப்³பா³ ஓபா⁴ஸயம் தி³ஸா’’தி. –

ஆதீ³ஸு (வி. வ. 857) அபி⁴ரூபே. ‘‘அபி⁴க்கந்தம், ப⁴ந்தே’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 1.250; பாரா. 15) அப்³ப⁴னுமோத³னே. இதா⁴பி அப்³ப⁴னுமோத³னேயேவ. யஸ்மா ச அப்³ப⁴னுமோத³னே, தஸ்மா ஸாது⁴ ஸாது⁴, போ⁴ கோ³தமாதி வுத்தம் ஹோதீதி வேதி³தப்³ப³ம்.

‘‘ப⁴யே கோதே⁴ பஸம்ஸாயம், துரிதே கோதூஹலச்ச²ரே;

ஹாஸே ஸோகே பஸாதே³ ச, கரே ஆமேடி³தம் பு³தோ⁴’’தி. –

இமினா ச லக்க²ணேன இத⁴ பஸாத³வஸேன பஸம்ஸாவஸேன சாயம் த்³விக்க²த்தும் வுத்தோதி வேதி³தப்³போ³. அத² வா அபி⁴க்கந்தந்தி அபி⁴க்கந்தம் அதிஇட்ட²ம் அதிமனாபம், அதிஸுந்த³ரந்தி வுத்தம் ஹோதி.

தத்த² ஏகேன அபி⁴க்கந்தஸத்³தே³ன தே³ஸனம் தோ²மேதி, ஏகேன அத்தனோ பஸாத³ம். அயஞ்ஹேத்த² அதி⁴ப்பாயோ – அபி⁴க்கந்தம், போ⁴ கோ³தம, யதி³த³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனா, அபி⁴க்கந்தம் யதி³த³ம் போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ த⁴ம்மதே³ஸனம் ஆக³ம்ம மம பஸாதோ³தி. ப⁴க³வதோயேவ வா வசனம் த்³வே த்³வே அத்தே² ஸந்தா⁴ய தோ²மேதி – போ⁴தோ கோ³தமஸ்ஸ வசனம் அபி⁴க்கந்தம் தோ³ஸனாஸனதோ, அபி⁴க்கந்தம் கு³ணாதி⁴க³மனதோ, ததா² ஸத்³தா⁴ஜனனதோ, பஞ்ஞாஜனனதோ, ஸாத்த²தோ, ஸப்³யஞ்ஜனதோ, உத்தானபத³தோ, க³ம்பீ⁴ரத்த²தோ, கண்ணஸுக²தோ, ஹத³யங்க³மதோ, அனத்துக்கம்ஸனதோ, அபரவம்ப⁴னதோ, கருணாஸீதலதோ, பஞ்ஞாவதா³ததோ, ஆபாத²ரமணீயதோ, விமத்³த³க்க²மதோ, ஸுய்யமானஸுக²தோ, வீமம்ஸியமானஹிததோதி ஏவமாதீ³ஹி யோஜேதப்³ப³ம்.

ததோ பரம்பி சதூஹி உபமாஹி தே³ஸனம்யேவ தோ²மேதி. தத்த² நிக்குஜ்ஜிதந்தி அதோ⁴முக²ட²பிதம், ஹேட்டா²முக²ஜாதம் வா. உக்குஜ்ஜேய்யாதி உபரிமுக²ம் கரேய்ய. படிச்ச²ன்னந்தி திணபண்ணாதி³சா²தி³தம். விவரேய்யாதி உக்³கா⁴டேய்ய. மூள்ஹஸ்ஸாதி தி³ஸாமூள்ஹஸ்ஸ. மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்யாதி ஹத்தே² க³ஹேத்வா ‘‘ஏஸ மக்³கோ³’’தி வதே³ய்ய. அந்த⁴காரேதி காளபக்க²சாதுத்³த³ஸீஅட்³ட⁴ரத்தக⁴னவனஸண்ட³மேக⁴படலேஹி சதுரங்கே³ தமே. அயம் தாவ அனுத்தானபத³த்தோ².

அயம் பன அதி⁴ப்பாயயோஜனா – யதா² கோசி நிக்குஜ்ஜிதம் உக்குஜ்ஜேய்ய, ஏவம் ஸத்³த⁴ம்மவிமுக²ம் அஸத்³த⁴ம்மே பதிதம் மம் அஸத்³த⁴ம்மா வுட்டா²பேந்தேன, யதா² படிச்ச²ன்னம் விவரேய்ய, ஏவம் கஸ்ஸபஸ்ஸ ப⁴க³வதோ ஸாஸனந்தரதா⁴னதோ பபு⁴தி மிச்சா²தி³ட்டி²க³ஹனபடிச்ச²ன்னம் ஸாஸனம் விவரந்தேன, யதா² மூள்ஹஸ்ஸ மக்³க³ம் ஆசிக்கே²ய்ய, ஏவம் கும்மக்³க³மிச்சா²மக்³க³ப்படிபன்னஸ்ஸ மே ஸக்³க³மோக்க²மக்³க³ம் ஆவிகரோந்தேன, யதா² அந்த⁴காரே தேலபஜ்ஜோதம் தா⁴ரேய்ய, ஏவம் மோஹந்த⁴காரே நிமுக்³க³ஸ்ஸ மே பு³த்³தா⁴தி³ரதனரூபானி அபஸ்ஸதோ தப்படிச்சா²த³கமோஹந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸகதே³ஸனாபஜ்ஜோததா⁴ரணேன மய்ஹம் போ⁴தா கோ³தமேன ஏதேஹி பரியாயேஹி பகாஸிதத்தா அனேகபரியாயேன த⁴ம்மோ பகாஸிதோதி.

ஏவம் தே³ஸனம் தோ²மேத்வா இமாய தே³ஸனாய ரதனத்தயே பஸன்னசித்தோ பஸன்னாகாரம் கரோந்தோ ஏஸாஹந்திஆதி³மாஹ. தத்த² ஏஸாஹந்தி ஏஸோ அஹம். ப⁴வந்தம் கோ³தமம் ஸரணம் க³ச்சா²மீதி ப⁴வம் மே கோ³தமோ ஸரணம் பராயணம் அக⁴ஸ்ஸ தாதா ஹிதஸ்ஸ ச விதா⁴தாதி இமினா அதி⁴ப்பாயேன ப⁴வந்தம் கோ³தமம் க³ச்சா²மி ப⁴ஜாமி ஸேவாமி பயிருபாஸாமி, ஏவம் வா ஜானாமி பு³ஜ்ஜா²மீதி. யேஸஞ்ஹி தா⁴தூனம் க³தி அத்தோ², பு³த்³தி⁴பி தேஸம் அத்தோ². தஸ்மா க³ச்சா²மீதி இமஸ்ஸ ஜானாமி பு³ஜ்ஜா²மீதி அயமத்தோ² வுத்தோ. த⁴ம்மஞ்ச பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஞ்சாதி ஏத்த² பன அதி⁴க³தமக்³கே³ ஸச்சி²கதனிரோதே⁴ யதா²னுஸிட்ட²ம் படிபஜ்ஜமானே ச சதூஸு அபாயேஸு அபதமானே தா⁴ரேதீதி த⁴ம்மோ. ஸோ அத்த²தோ அரியமக்³கோ³ சேவ நிப்³பா³னஞ்ச. வுத்தஞ்ஹேதம் – ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மா ஸங்க²தா, அரியோ அட்ட²ங்கி³கோ மக்³கோ³ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’தி (அ. நி. 4.34) வித்தா²ரோ. ந கேவலஞ்ச அரியமக்³கோ³ சேவ நிப்³பா³னஞ்ச, அபிச கோ² அரியப²லேஹி ஸத்³தி⁴ம் பரியத்தித⁴ம்மோபி. வுத்தஞ்ஹேதம் ச²த்தமாணவகவிமானே –

‘‘ராக³விராக³மனேஜமஸோகம், த⁴ம்மமஸங்க²தமப்படிகூலம்;

மது⁴ரமிமம் பகு³ணம் ஸுவிப⁴த்தம், த⁴ம்மமிமம் ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி. (வி. வ. 887);

ஏத்த² ராக³விரோகோ³தி மக்³கோ³ கதி²தோ. அனோஜமஸோகந்தி ப²லம். த⁴ம்மமஸங்க²தந்தி நிப்³பா³னம். அப்படிகூலம் மது⁴ரமிமம் பகு³ணம் ஸுவிப⁴த்தந்தி பிடகத்தயேன விப⁴த்தா ஸப்³ப³த⁴ம்மக்க²ந்தா⁴தி. தி³ட்டி²ஸீலஸங்கா⁴தேன ஸம்ஹதோதி ஸங்கோ⁴. ஸோ அத்த²தோ அட்ட²அரியபுக்³க³லஸமூஹோ. வுத்தஞ்ஹேதம் தஸ்மியேவ விமானே –

‘‘யத்த² ச தி³ன்னமஹப்ப²லமாஹு, சதூஸு ஸுசீஸு புரிஸயுகே³ஸு;

அட்ட² ச புக்³க³லத⁴ம்மத³ஸா தே, ஸங்க⁴மிமம் ஸரணத்த²முபேஹீ’’தி. (வி. வ. 888);

பி⁴க்கூ²னம் ஸங்கோ⁴ பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴. ஏத்தாவதா ப்³ராஹ்மணோ தீணி ஸரணக³மனானி படிவேதே³ஸி.

இதா³னி தேஸு ஸரணக³மனேஸு கோஸல்லத்த²ம் ஸரணம், ஸரணக³மனம், யோ ச ஸரணம் க³ச்ச²தி, ஸரணக³மனப்பபே⁴தோ³, ஸரணக³மனப²லம், ஸம்கிலேஸோ, பே⁴தோ³தி அயம் விதி⁴ வேதி³தப்³போ³.

ஸேய்யதி²த³ம் – பத³த்த²தோ தாவ ஹிம்ஸதீதி ஸரணம், ஸரணக³தானம் தேனேவ ஸரணக³மனேன ப⁴யம் ஸந்தாஸம் து³க்க²ம் து³க்³க³திபரிகிலேஸம் ஹனதி வினாஸேதீதி அத்தோ², ரதனத்தயஸ்ஸேவேதம் அதி⁴வசனம். அத² வா ஹிதே பவத்தனேன அஹிதா ச நிவத்தனேன ஸத்தானம் ப⁴யம் ஹிம்ஸதீதி பு³த்³தோ⁴, ப⁴வகந்தாரா உத்தாரணேன லோகஸ்ஸ அஸ்ஸாஸதா³னேன ச த⁴ம்மோ, அப்பகானம்பி காரானம் விபுலப²லபடிலாப⁴கரணேன ஸங்கோ⁴. தஸ்மா இமினாபி பரியாயேன ரதனத்தயம் ஸரணம். தப்பஸாத³தக்³க³ருதாஹி விஹதகிலேஸோ தப்பராயணதாகாரப்பவத்தோ சித்துப்பாதோ³ ஸரணக³மனம். தம்ஸமங்கீ³ஸத்தோ ஸரணம் க³ச்ச²தி, வுத்தப்பகாரேன சித்துப்பாதே³ன ‘‘ஏதானி மே தீணி ரதனானி ஸரணம், ஏதானி பராயண’’ந்தி ஏவம் உபேதீதி அத்தோ². ஏவம் தாவ ஸரணம் ஸரணக³மனம் யோ ச ஸரணம் க³ச்ச²தி இத³ம் தயம் வேதி³தப்³ப³ம்.

ஸரணக³மனப்பபே⁴தே³ பன து³வித⁴ம் ஸரணக³மனம் லோகுத்தரம் லோகியஞ்சாதி. தத்த² லோகுத்தரம் தி³ட்ட²ஸச்சானம் மக்³க³க்க²ணே ஸரணக³மனுபக்கிலேஸஸமுச்சே²தே³ன ஆரம்மணதோ நிப்³பா³னாரம்மணம் ஹுத்வா கிச்சதோ ஸகலேபி ரதனத்தயே இஜ்ஜ²தி. லோகியம் புது²ஜ்ஜனானம் ஸரணக³மனுபக்கிலேஸவிக்க²ம்ப⁴னேன ஆரம்மணதோ பு³த்³தா⁴தி³கு³ணாரம்மணம் ஹுத்வா இஜ்ஜ²தி. தம் அத்த²தோ பு³த்³தா⁴தீ³ஸு வத்தூ²ஸு ஸத்³தா⁴படிலாபோ⁴, ஸத்³தா⁴மூலிகா ச ஸம்மாதி³ட்டி² த³ஸஸு புஞ்ஞகிரியாவத்தூ²ஸு தி³ட்டி²ஜுகம்மந்தி வுச்சதி.

தயித³ம் சதுதா⁴ பவத்ததி அத்தஸன்னிய்யாதனேன தப்பராயணதாய ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனேன பணிபாதேனாதி. தத்த² அத்தஸன்னிய்யாதனம் நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் அத்தானம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ நிய்யாதேமி, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸா’’தி ஏவம் பு³த்³தா⁴தீ³னம் அத்தபரிச்சஜனம். தப்பராயணதா நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் பு³த்³த⁴பராயணோ, த⁴ம்மபராயணோ, ஸங்க⁴பராயணோ இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் தப்பராயணபா⁴வோ. ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனம் நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் பு³த்³த⁴ஸ்ஸ அந்தேவாஸிகோ, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மோ. பணிபாதோ நாம ‘‘அஜ்ஜ ஆதி³ம் கத்வா அஹம் அபி⁴வாத³ன-பச்சுட்டா²ன-அஞ்ஜலிகம்ம-ஸாமீசிகம்மம் பு³த்³தா⁴தீ³னம்யேவ திண்ணம் வத்தூ²னம் கரோமி இதி மம் தா⁴ரேதா²’’தி ஏவம் பு³த்³தா⁴தீ³ஸு பரமனிபச்சகாரோ. இமேஸஞ்ஹி சதுன்னம்பி ஆகாரானம் அஞ்ஞதரம்பி கரோந்தேன க³ஹிதம்யேவ ஹோதி ஸரணக³மனம்.

அபிச ‘‘ப⁴க³வதோ அத்தானம் பரிச்சஜாமி, த⁴ம்மஸ்ஸ, ஸங்க⁴ஸ்ஸ அத்தானம் பரிச்சஜாமி, ஜீவிதம் பரிச்சஜாமி, பரிச்சத்தோயேவ மே அத்தா, பரிச்சத்தம்யேவ மே ஜீவிதம், ஜீவிதபரியந்திகம் பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³ச்சா²மி, பு³த்³தோ⁴ மே ஸரணம் லேணம் தாண’’ந்தி ஏவம்பி அத்தஸன்னிய்யாதனம் வேதி³தப்³ப³ம். ‘‘ஸத்தா²ரஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்யம், ஸுக³தஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்யம், ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஞ்ச வதாஹம் பஸ்ஸேய்யம், ப⁴க³வந்தமேவ பஸ்ஸேய்ய’’ந்தி (ஸம். நி. 2.154) ஏவம்பி மஹாகஸ்ஸபஸ்ஸ ஸரணக³மனே விய ஸிஸ்ஸபா⁴வூபக³மனம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.

‘‘ஸோ அஹம் விசரிஸ்ஸாமி, கா³மா கா³மம் புரா புரம்;

நமஸ்ஸமானோ ஸம்பு³த்³த⁴ம், த⁴ம்மஸ்ஸ ச ஸுத⁴ம்மத’’ந்தி. (ஸு. நி. 194; ஸம். நி. 1.246);

ஏவம்பி ஆளவகாதீ³னம் ஸரணக³மனம் விய தப்பராயணதா வேதி³தப்³பா³. ‘‘அத² கோ² ப்³ரஹ்மாயு ப்³ராஹ்மணோ உட்டா²யாஸனா ஏகம்ஸம் உத்தராஸங்க³ம் கரித்வா ப⁴க³வதோ பாதே³ஸு ஸிரஸா நிபதித்வா ப⁴க³வதோ பாதா³னி முகே²ன ச பரிசும்ப³தி, பாணீஹி ச பரிஸம்பா³ஹதி, நாமஞ்ச ஸாவேதி – ‘ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ; ப்³ரஹ்மாயு அஹம், போ⁴ கோ³தம, ப்³ராஹ்மணோ’’’தி (ம. நி. 2.394) ஏவம்பி பணிபாதோ வேதி³தப்³போ³.

ஸோ பனேஸ ஞாதிப⁴யாசரியத³க்கி²ணேய்யவஸேன சதுப்³பி³தோ⁴ ஹோதி. தத்த² த³க்கி²ணேய்யபணிபாதேன ஸரணக³மனம் ஹோதி, ந இதரேஹி. ஸேட்ட²வஸேனேவ ஹி ஸரணம் க³ண்ஹாதி, ஸேட்ட²வஸேன ச பி⁴ஜ்ஜதி. தஸ்மா யோ ஸாகியோ வா கோலியோ வா ‘‘பு³த்³தோ⁴ அம்ஹாகம் ஞாதகோ’’தி வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ வா ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ ராஜபூஜிதோ மஹானுபா⁴வோ அவந்தி³யமானோ அனத்த²ம்பி கரேய்யா’’தி ப⁴யேன வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ வா போ³தி⁴ஸத்தகாலே ப⁴க³வதோ ஸந்திகே கிஞ்சி உக்³க³ஹிதம் ஸரமானோ பு³த்³த⁴காலே வா –

‘‘ஏகேன போ⁴கே³ பு⁴ஞ்ஜேய்ய, த்³வீஹி கம்மம் பயோஜயே;

சதுத்த²ஞ்ச நிதா⁴பேய்ய, ஆபதா³ஸு ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி. (தீ³. நி. 3.265) –

ஏவரூபம் அனுஸாஸனிம் உக்³க³ஹேத்வா ‘‘ஆசரியோ மே’’தி வந்த³தி, அக்³க³ஹிதமேவ ஹோதி ஸரணம். யோ பன ‘‘அயம் லோகே அக்³க³த³க்கி²ணேய்யோ’’தி வந்த³தி, தேனேவ க³ஹிதம் ஹோதி ஸரணம்.

ஏவம் க³ஹிதஸரணஸ்ஸ ச உபாஸகஸ்ஸ வா உபாஸிகாய வா அஞ்ஞதித்தி²யேஸு பப்³ப³ஜிதம்பி ஞாதிம் ‘‘ஞாதகோ மே அய’’ந்தி வந்த³தோ ஸரணக³மனம் ந பி⁴ஜ்ஜதி, பகே³வ அபப்³ப³ஜிதம். ததா² ராஜானம் ப⁴யவஸேன வந்த³தோ. ஸோ ஹி ரட்ட²பூஜிதத்தா அவந்தி³யமானோ அனத்த²ம்பி கரேய்யாதி. ததா² யம் கிஞ்சி ஸிப்பம் ஸிக்கா²பகம் தித்தி²யம் ‘‘ஆசரியோ மே அய’’ந்தி வந்த³தோபி ந பி⁴ஜ்ஜதீதி ஏவம் ஸரணக³மனப்பபே⁴தோ³ வேதி³தப்³போ³.

ஏத்த² ச லோகுத்தரஸ்ஸ ஸரணக³மனஸ்ஸ சத்தாரி ஸாமஞ்ஞப²லானி விபாகப²லம், ஸப்³ப³து³க்க²க்க²யோ ஆனிஸம்ஸப²லம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யோ ச பு³த்³த⁴ஞ்ச த⁴ம்மஞ்ச, ஸங்க⁴ஞ்ச ஸரணம் க³தோ;

சத்தாரி அரியஸச்சானி, ஸம்மப்பஞ்ஞாய பஸ்ஸதி. (த⁴. ப. 190);

‘‘து³க்க²ம் து³க்க²ஸமுப்பாத³ம், து³க்க²ஸ்ஸ ச அதிக்கமம்;

அரியஞ்சட்ட²ங்கி³கம் மக்³க³ம், து³க்கூ²பஸமகா³மினம். (த⁴. ப. 191);

‘‘ஏதம் கோ² ஸரணம் கே²மம், ஏதம் ஸரணமுத்தமம்;

ஏதம் ஸரணமாக³ம்ம, ஸப்³ப³து³க்கா² பமுச்சதீ’’தி. (த⁴. ப. 192);

அபிச நிச்சதோ அனுபக³மனாதி³வஸேனபேதஸ்ஸ ஆனிஸம்ஸப²லம் வேதி³தப்³ப³ம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘அட்டா²னமேதம், பி⁴க்க²வே, அனவகாஸோ, யம் தி³ட்டி²ஸம்பன்னோ புக்³க³லோ கஞ்சி ஸங்கா²ரம் நிச்சதோ உபக³ச்சே²ய்ய, ஸுக²தோ உபக³ச்சே²ய்ய, கஞ்சி த⁴ம்மம் அத்ததோ உபக³ச்சே²ய்ய, மாதரம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, பிதரம், அரஹந்தம் ஜீவிதா வோரோபேய்ய, பது³ட்ட²சித்தோ ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதே³ய்ய, ஸங்க⁴ம் பி⁴ந்தே³ய்ய, அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் உத்³தி³ஸேய்ய, நேதம் டா²னம் விஜ்ஜதீ’’தி (ம. நி. 3.128-130; அ. நி. 1.272-277).

லோகியஸ்ஸ பன ஸரணக³மனஸ்ஸ ப⁴வஸம்பதா³பி போ⁴க³ஸம்பதா³பி ப²லமேவ. வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யே கேசி பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தாஸே,

ந தே க³மிஸ்ஸந்தி அபாயபூ⁴மிம்;

பஹாய மானுஸம் தே³ஹம்,

தே³வகாயம் பரிபூரேஸ்ஸந்தீ’’தி. (ஸம். நி. 1.37);

அபரம்பி வுத்தம் –

‘‘அத² கோ² ஸக்கோ தே³வானமிந்தோ³ அஸீதியா தே³வதாஸஹஸ்ஸேஹி ஸத்³தி⁴ம் யேனாயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ தேனுபஸங்கமி…பே… ஏகமந்தம் டி²தம் கோ² ஸக்கம் தே³வானமிந்த³ம் ஆயஸ்மா மஹாமோக்³க³ல்லானோ ஏதத³வோச – ‘ஸாது⁴ கோ², தே³வானமிந்த³, பு³த்³த⁴ஸரணக³மனம் ஹோதி. பு³த்³த⁴ஸரணக³மனஹேது கோ² தே³வானமிந்த³ ஏவமிதே⁴கச்சே ஸத்தா காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா ஸுக³திம் ஸக்³க³ம் லோகம் உபபஜ்ஜந்தி. தே அஞ்ஞே தே³வே த³ஸஹி டா²னேஹி அதி⁴க³ண்ஹந்தி தி³ப்³பே³ன ஆயுனா தி³ப்³பே³ன வண்ணேன ஸுகே²ன யஸேன ஆதி⁴பதேய்யேன தி³ப்³பே³ஹி ரூபேஹி ஸத்³தே³ஹி க³ந்தே⁴ஹி ரஸேஹி போ²ட்ட²ப்³பே³ஹீ’’’தி (ஸம். நி. 4.341).

ஏஸேவ நயோ த⁴ம்மே ஸங்கே⁴ ச. அபிச வேலாமஸுத்தாதி³வஸேனாபி (அ. நி. 9.20 ஆத³யோ) ஸரணக³மனஸ்ஸ ப²லவிஸேஸோ வேதி³தப்³போ³. ஏவம் ஸரணக³மனப²லம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² லோகியஸரணக³மனம் தீஸு வத்தூ²ஸு அஞ்ஞாணஸம்ஸயமிச்சா²ஞாணாதீ³ஹி ஸம்கிலிஸ்ஸதி, ந மஹாஜுதிகம் ஹோதி ந மஹாவிப்பா²ரம். லோகுத்தரஸ்ஸ நத்தி² ஸம்கிலேஸோ. லோகியஸ்ஸ ச ஸரணக³மனஸ்ஸ து³விதோ⁴ பே⁴தோ³ ஸாவஜ்ஜோ அனவஜ்ஜோ ச. தத்த² ஸாவஜ்ஜோ அஞ்ஞஸத்தா²ராதீ³ஸு அத்தஸன்னிய்யாதனாதீ³ஹி ஹோதி, ஸோ அனிட்ட²ப²லோ. அனவஜ்ஜோ காலகிரியாய, ஸோ அவிபாகத்தா அப²லோ. லோகுத்தரஸ்ஸ பன நேவத்தி² பே⁴தோ³. ப⁴வந்தரேபி ஹி அரியஸாவகோ அஞ்ஞம் ஸத்தா²ரம் ந உத்³தி³ஸதீதி ஏவம் ஸரணக³மனஸ்ஸ ஸம்கிலேஸோ ச பே⁴தோ³ ச வேதி³தப்³போ³.

உபாஸகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேதூதி மம் ப⁴வம் கோ³தமோ ‘‘உபாஸகோ அய’’ந்தி ஏவம் தா⁴ரேது, ஜானாதூதி அத்தோ². உபாஸகவிதி⁴கோஸல்லத்த²ம் பனேத்த² கோ உபாஸகோ, கஸ்மா உபாஸகோதி வுச்சதி, கிமஸ்ஸ ஸீலம், கோ ஆஜீவோ, கா விபத்தி, கா ஸம்பத்தீதி இத³ம் பகிண்ணகம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தத்த² கோ உபாஸகோதி யோ கோசி ஸரணக³தோ க³ஹட்டோ². வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘யதோ கோ², மஹானாம, உபாஸகோ பு³த்³த⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி, த⁴ம்மம் ஸரணம் க³தோ, ஸங்க⁴ம் ஸரணம் க³தோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², மஹானாம, உபாஸகோ ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1033).

கஸ்மா உபாஸகோதி. ரதனத்தயஸ்ஸ உபாஸனதோ. ஸோ ஹி பு³த்³த⁴ம் உபாஸதீதி உபாஸகோ. த⁴ம்மம், ஸங்க⁴ம் உபாஸதீதி உபாஸகோதி.

கிமஸ்ஸ ஸீலந்தி. பஞ்ச வேரமணியோ. யதா²ஹ –

‘‘யதோ கோ², மஹானாம, உபாஸகோ பாணாதிபாதா படிவிரதோ ஹோதி, அதி³ன்னாதா³னா, காமேஸுமிச்சா²சாரா, முஸாவாதா³, ஸுராமேரயமஜ்ஜப்பமாத³ட்டா²னா படிவிரதோ ஹோதி. ஏத்தாவதா கோ², மஹானாம, உபாஸகோ ஸீலவா ஹோதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1033).

கோ ஆஜீவோதி. பஞ்ச மிச்சா²வணிஜ்ஜா பஹாய த⁴ம்மேன ஸமேன ஜீவிககப்பனம். வுத்தஞ்ஹேதம் –

‘‘பஞ்சிமா, பி⁴க்க²வே, வணிஜ்ஜா உபாஸகேன அகரணீயா. கதமா பஞ்ச. ஸத்த²வணிஜ்ஜா, ஸத்தவணிஜ்ஜா, மம்ஸவணிஜ்ஜா, மஜ்ஜவணிஜ்ஜா, விஸவணிஜ்ஜா. இமா கோ², பி⁴க்க²வே, பஞ்ச வணிஜ்ஜா உபாஸகேன அகரணீயா’’தி (அ. நி. 5.177).

கா விபத்தீதி. யா தஸ்ஸேவ ஸீலஸ்ஸ ச ஆஜீவஸ்ஸ ச விபத்தி, அயமஸ்ஸ விபத்தி. அபிச யாய ஏஸ சண்டா³லோ சேவ ஹோதி மலஞ்ச பதிகுட்டோ² ச, ஸாபி தஸ்ஸ விபத்தீதி வேதி³தப்³பா³. தே ச அத்த²தோ அஸ்ஸத்³தி⁴யாத³யோ பஞ்ச த⁴ம்மா ஹோந்தி. யதா²ஹ –

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ உபாஸகோ உபாஸகசண்டா³லோ ச ஹோதி உபாஸகமலஞ்ச உபாஸகபதிகுட்டோ² ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? அஸ்ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, து³ஸ்ஸீலோ ஹோதி, கோதூஹலமங்க³லிகோ ஹோதி, மங்க³லம் பச்சேதி நோ கம்மம், இதோ ச ப³ஹித்³தா⁴ த³க்கி²ணேய்யம் பரியேஸதி, தத்த² ச புப்³ப³காரம் கரோதீ’’தி (அ. நி. 5.175).

கா ஸம்பத்தீதி. யா சஸ்ஸ ஸீலஸம்பதா³ ச ஆஜீவஸம்பதா³ ச, ஸா ஸம்பத்தி. யே சஸ்ஸ ரதனபா⁴வாதி³கரா ஸத்³தா⁴த³யோ பஞ்ச த⁴ம்மா. யதா²ஹ –

‘‘பஞ்சஹி, பி⁴க்க²வே, த⁴ம்மேஹி ஸமன்னாக³தோ உபாஸகோ உபாஸகரதனஞ்ச ஹோதி உபாஸகபது³மஞ்ச உபாஸகபுண்ட³ரீகஞ்ச. கதமேஹி பஞ்சஹி? ஸத்³தோ⁴ ஹோதி, ஸீலவா ஹோதி, ந கோதூஹலமங்க³லிகோ ஹோதி, கம்மம் பச்சேதி நோ மங்க³லம், ந இதோ ப³ஹித்³தா⁴ த³க்கி²ணேய்யம் க³வேஸதி, இத⁴ ச புப்³ப³காரம் கரோதீ’’தி (அ. நி. 5.175).

அஜ்ஜதக்³கே³தி ஏத்த² அயம் அக்³க³ஸத்³தோ³ ஆதி³கோடிகோட்டா²ஸஸேட்டே²ஸு தி³ஸ்ஸதி. ‘‘அஜ்ஜதக்³கே³ ஸம்ம, தோ³வாரிக, ஆவராமி த்³வாரம் நிக³ண்டா²னம் நிக³ண்டீ²ன’’ந்திஆதீ³ஸு (ம. நி. 2.70) ஹி ஆதி³ம்ஹி தி³ஸ்ஸதி. ‘‘தேனேவ அங்கு³லக்³கே³ன தம் அங்கு³லக்³க³ம் பராமஸேய்ய (கதா². 441). உச்ச²க்³க³ம் வேளக்³க³’’ந்திஆதீ³ஸு கோடியம். ‘‘அம்பி³லக்³க³ம் வா மது⁴ரக்³க³ம் வா தித்தகக்³க³ம் வா (ஸம். நி. 5.374), அனுஜானாமி, பி⁴க்க²வே, விஹாரக்³கே³ன வா பரிவேணக்³கே³ன வா பா⁴ஜேது’’ந்திஆதீ³ஸு (சூளவ. 318) கோட்டா²ஸே. ‘‘யாவதா, பி⁴க்க²வே, ஸத்தா அபதா³ வா…பே… ததா²க³தோ தேஸம் அக்³க³மக்கா²யதீ’’திஆதீ³ஸு (அ. நி. 4.34) ஸேட்டே². இத⁴ பனாயம் ஆதி³ம்ஹி த³ட்ட²ப்³போ³. தஸ்மா அஜ்ஜதக்³கே³தி அஜ்ஜதம் ஆதி³ம் கத்வாதி ஏவமேத்த² அத்தோ² வேதி³தப்³போ³. அஜ்ஜதந்தி அஜ்ஜபா⁴வம். அஜ்ஜத³க்³கே³தி வா பாடோ², த³காரோ பத³ஸந்தி⁴கரோ, அஜ்ஜ அக்³க³ம் கத்வாதி அத்தோ².

பாணுபேதந்தி பாணேஹி உபேதம், யாவ மே ஜீவிதம் பவத்ததி, தாவ உபேதம், அனஞ்ஞஸத்து²கம் தீஹி ஸரணக³மனேஹி ஸரணம் க³தம் உபாஸகம் கப்பியகாரகம் மம் ப⁴வம் கோ³தமோ தா⁴ரேது ஜானாது. அஹஞ்ஹி ஸசேபி மே திகி²ணேன அஸினா ஸீஸம் சி²ந்தே³ய்ய, நேவ பு³த்³த⁴ம் ‘‘ந பு³த்³தோ⁴’’தி வா த⁴ம்மம் ‘‘ந த⁴ம்மோ’’தி வா ஸங்க⁴ம் ‘‘ந ஸங்கோ⁴’’தி வா வதே³ய்யந்தி ஏவம் அத்தஸன்னிய்யாதனேன ஸரணம் க³ந்த்வா சதூஹி ச பச்சயேஹி பவாரேத்வா உட்டா²யாஸனா ப⁴க³வந்தம் அபி⁴வாதே³த்வா திக்க²த்தும் பத³க்கி²ணம் கத்வா பக்காமீதி.

17. ஸத்தமே ஜாணுஸ்ஸோணீதி ஜாணுஸ்ஸோணிடா²னந்தரம் கிர நாமேகம் டா²னந்தரம், தம் யேன குலேன லத்³த⁴ம், தம் ஜாணுஸ்ஸோணிகுலந்தி வுச்சதி. அயம் தஸ்மிம் குலே ஜாதத்தா ரஞ்ஞோ ஸந்திகே ச லத்³த⁴ஜாணுஸ்ஸோணிஸக்காரத்தா ஜாணுஸ்ஸோணீதி வுச்சதி. தேனுபஸங்கமீதி ‘‘ஸமணோ கிர கோ³தமோ பண்டி³தோ ப்³யத்தோ ப³ஹுஸ்ஸுதோ’’தி ஸுத்வா ‘‘ஸசே ஸோ லிங்க³விப⁴த்திகாரகாதி³பே⁴த³ம் ஜானிஸ்ஸதி, அம்ஹேஹி ஞாதமேவ ஜானிஸ்ஸதி, அஞ்ஞாதம் கிம் ஜானிஸ்ஸதி. ஞாதமேவ கதே²ஸ்ஸதி, அஞ்ஞாதம் கிம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி சிந்தேத்வா மானத்³த⁴ஜம் பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா மஹாபரிவாரேஹி பரிவுதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சாதி ஸத்தா² தஸ்ஸ வசனம் ஸுத்வா ‘‘அயம் ப்³ராஹ்மணோ இத⁴ ஆக³ச்ச²ந்தோ ந ஜானிதுகாமோ அத்த²க³வேஸீ ஹுத்வா ஆக³தோ, மானம் பன பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா ஆக³தோ. கிம் நு க்²வஸ்ஸ யதா² பஞ்ஹஸ்ஸ அத்த²ம் ஜானாதி, ஏவம் கதி²தே வட்³டி⁴ ப⁴விஸ்ஸதி, உதா³ஹு யதா² ந ஜானாதீ’’தி சிந்தேத்வா ‘‘யதா² ந ஜானாதி, ஏவம் கதி²தே வட்³டி⁴ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஞத்வா ‘‘கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சா’’தி ஆஹ.

ப்³ராஹ்மணோ தம் ஸுத்வா ‘‘ஸமணோ கோ³தமோ கதத்தாபி அகதத்தாபி நிரயே நிப்³ப³த்திம் வத³தி, இத³ம் உப⁴யகாரணேனாபி ஏகட்டா²னே நிப்³ப³த்தியா கதி²தத்தா து³ஜ்ஜானம் மஹந்த⁴காரம், நத்தி² மய்ஹம் ஏத்த² பதிட்டா². ஸசே பனாஹம் ஏத்தகேனேவ துண்ஹீ ப⁴வேய்யம், ப்³ராஹ்மணானம் மஜ்ஜே² கத²னகாலேபி மம் ஏவம் வதே³ய்யும் – ‘த்வம் ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ ஸந்திகம் மானம் பக்³க³ய்ஹ ஸிங்க³ம் உக்கி²பித்வா க³தோஸி, ஏகவசனேனேவ துண்ஹீ ஹுத்வா கிஞ்சி வத்தும் நாஸக்கி², இமஸ்மிம் டா²னே கஸ்மா கதே²ஸீ’தி. தஸ்மா பராஜிதோபி அபராஜிதஸதி³ஸோ ஹுத்வா புன ஸக்³க³க³மனபஞ்ஹம் புச்சி²ஸ்ஸாமீ’’தி சிந்தேத்வா கோ நு கோ², போ⁴ கோ³தமாதி இமம் து³தியபஞ்ஹம் ஆரபி⁴.

ஏவம்பி தஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘உபரிபஞ்ஹேன ஹேட்டா²பஞ்ஹம் ஜானிஸ்ஸாமி, ஹேட்டா²பஞ்ஹேன உபரிபஞ்ஹ’’ந்தி. தஸ்மாபி இமம் பஞ்ஹம் புச்சி². ஸத்தா² புரிமனயேனேவ சிந்தேத்வா யதா² ந ஜானாதி, ஏவமேவ கதே²ந்தோ புனபி ‘‘கதத்தா ச, ப்³ராஹ்மண, அகதத்தா சா’’தி ஆஹ. ப்³ராஹ்மணோ தஸ்மிம்பி பதிட்டா²தும் அஸக்கோந்தோ ‘‘அலம், போ⁴, ந ஈதி³ஸஸ்ஸ புரிஸஸ்ஸ ஸந்திகம் ஆக³தேன அஜானித்வா க³ந்தும் வட்டதி, ஸகவாத³ம் பஹாய ஸமணம் கோ³தமம் அனுவத்தித்வா மய்ஹம் அத்த²ம் க³வேஸிஸ்ஸாமி, பரலோகமக்³க³ம் ஸோதே⁴ஸ்ஸாமீ’’தி ஸன்னிட்டா²னம் கத்வா ஸத்தா²ரம் ஆயாசந்தோ ந கோ² அஹந்திஆதி³மாஹ. அத²ஸ்ஸ நிஹதமானதம் ஞத்வா ஸத்தா² உபரி தே³ஸனம் வட்³டே⁴ந்தோ தேன ஹி, ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. தத்த² தேன ஹீதி காரணனித்³தே³ஸோ. யஸ்மா ஸம்கி²த்தேன பா⁴ஸிதஸ்ஸ அத்த²ம் அஜானந்தோ வித்தா²ரதே³ஸனம் யாசஸி, தஸ்மாதி அத்தோ². ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

18. அட்ட²மே ஆயஸ்மாதி பியவசனமேதம். ஆனந்தோ³தி தஸ்ஸ தே²ரஸ்ஸ நாமம். ஏகம்ஸேனாதி ஏகந்தேன. அனுவிச்சாதி அனுபவிஸித்வா. விஞ்ஞூதி பண்டி³தா. க³ரஹந்தீதி நிந்த³ந்தி, அவண்ணம் பா⁴ஸந்தி. ஸேஸமேத்த² நவமே ச ஸப்³ப³ம் உத்தானத்த²மேவ.

20. த³ஸமே து³ன்னிக்கி²த்தஞ்ச பத³ப்³யஞ்ஜனந்தி உப்படிபாடியா க³ஹிதபாளிபத³மேவ ஹி அத்த²ஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனத்தா ப்³யஞ்ஜனந்தி வுச்சதி. உப⁴யமேதம் பாளியாவ நாமம். அத்தோ² ச து³ன்னீதோதி பரிவத்தேத்வா உப்படிபாடியா க³ஹிதா அட்ட²கதா². து³ன்னிக்கி²த்தஸ்ஸ, பி⁴க்க²வே, பத³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ அத்தோ²பி து³ன்னயோ ஹோதீதி பரிவத்தேத்வா உப்படிபாடியா க³ஹிதாய பாளியா அட்ட²கதா² நாம து³ன்னயா து³ன்னீஹாரா து³க்கதா² நாம ஹோதி. ஏகாத³ஸமே வுத்தபடிபக்க²னயேன அத்தோ² வேதி³தப்³போ³தி.

அதி⁴கரணவக்³கோ³ து³தியோ.

3. பா³லவக்³க³வண்ணனா

22. ததியஸ்ஸ பட²மே அச்சயம் அச்சயதோ ந பஸ்ஸதீதி ‘‘அபரஜ்ஜி²த்வா அபரத்³த⁴ம் மயா’’தி அத்தனோ அபராத⁴ம் ந பஸ்ஸதி, அபரத்³த⁴ம் மயாதி வத்வா த³ண்ட³கம்மம் ஆஹரித்வா ந க²மாபேதீதி அத்தோ². அச்சயம் தே³ஸேந்தஸ்ஸாதி ஏவம் வத்வா த³ண்ட³கம்மம் ஆஹரித்வா க²மாபேந்தஸ்ஸ. யதா²த⁴ம்மம் நப்படிக்³க³ண்ஹாதீதி ‘‘புன ஏவம் ந கரிஸ்ஸாமி, க²மத² மே’’தி வுச்சமானோ அச்சயம் இமம் யதா²த⁴ம்மம் யதா²ஸபா⁴வம் ந படிக்³க³ண்ஹாதி. ‘‘இதோ பட்டா²ய புன ஏவரூபம் மா அகாஸி, க²மாமி துய்ஹ’’ந்தி ந வத³தி. ஸுக்கபக்கோ² வுத்தபடிபக்க²னயேனேவ வேதி³தப்³போ³.

23. து³தியே அப்³பா⁴சிக்க²ந்தீதி அபி⁴ப⁴வித்வா ஆசிக்க²ந்தி, அபூ⁴தேன வத³ந்தி. தோ³ஸந்தரோதி அந்தரே பதிததோ³ஸோ. ஏவரூபோ ஹி ‘‘நத்தி² ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ உத்தரிமனுஸ்ஸத⁴ம்மோ’’திஆதீ³னி வத³ந்தோ ஸுனக்க²த்தோ விய ததா²க³தம் அப்³பா⁴சிக்க²தி. ஸத்³தோ⁴ வா து³க்³க³ஹிதேனாதி யோ ஹி ஞாணவிரஹிதாய ஸத்³தா⁴ய அதிஸத்³தோ⁴ ஹோதி முத்³த⁴ப்பஸன்னோ, ஸோபி ‘‘பு³த்³தோ⁴ நாம ஸப்³ப³லோகுத்தரோ, ஸப்³பே³ தஸ்ஸ கேஸாத³யோ பா³த்திம்ஸ கோட்டா²ஸா லோகுத்தராயேவா’’திஆதி³னா நயேன து³க்³க³ஹிதம் க³ண்ஹித்வா ததா²க³தம் அப்³பா⁴சிக்க²தி. ததியம் உத்தானத்த²மேவாதி.

25. சதுத்தே² நேய்யத்த²ம் ஸுத்தந்தந்தி யஸ்ஸ அத்தோ² நேதப்³போ³, தம் நேதப்³ப³த்த²ம் ஸுத்தந்தம். நீதத்தோ² ஸுத்தந்தோதி தீ³பேதீதி கதி²தத்தோ² அயம் ஸுத்தந்தோதி வத³தி. தத்த² ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே, த்³வேமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா, தயோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா, சத்தாரோமே, பி⁴க்க²வே, புக்³க³லா’’தி ஏவரூபோ ஸுத்தந்தோ நேய்யத்தோ² நாம. ஏத்த² ஹி கிஞ்சாபி ஸம்மாஸம்பு³த்³தே⁴ன ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே’’திஆதி³ வுத்தம், பரமத்த²தோ பன புக்³க³லோ நாம நத்தீ²தி ஏவமஸ்ஸ அத்தோ² நேதப்³போ³வ ஹோதி. அயம் பன அத்தனோ பா³லதாய நீதத்தோ² அயம் ஸுத்தந்தோதி தீ³பேதி. பரமத்த²தோ ஹி புக்³க³லே அஸதி ந ததா²க³தோ ‘‘ஏகபுக்³க³லோ, பி⁴க்க²வே’’திஆதீ³னி வதே³ய்ய. யஸ்மா பன தேன வுத்தம், தஸ்மா பரமத்த²தோ அத்தி² புக்³க³லோதி க³ண்ஹந்தோ தம் நேய்யத்த²ம் ஸுத்தந்தம் நீதத்தோ² ஸுத்தந்தோதி தீ³பேதி. நீதத்த²ந்தி அனிச்சம் து³க்க²ம் அனத்தாதி ஏவம் கதி²தத்த²ம். ஏத்த² ஹி அனிச்சமேவ து³க்க²மேவ அனத்தாயேவாதி அத்தோ². அயம் பன அத்தனோ பா³லதாய ‘‘நேய்யத்தோ² அயம் ஸுத்தந்தோ, அத்த²மஸ்ஸ ஆஹரிஸ்ஸாமீ’’தி ‘‘நிச்சம் நாம அத்தி², ஸுக²ம் நாம அத்தி², அத்தா நாம அத்தீ²’’தி க³ண்ஹந்தோ நீதத்த²ம் ஸுத்தந்தம் நேய்யத்தோ² ஸுத்தந்தோதி தீ³பேதி நாம. பஞ்சமம் உத்தானத்த²மேவாதி.

27. ச²ட்டே² படிச்ச²ன்னகம்மந்தஸ்ஸாதி பாபகம்மஸ்ஸ. பாபம் ஹி படிச்சா²தே³த்வா கரோந்தி. நோ சேபி படிச்சா²தே³த்வா கரோந்தி, பாபகம்மம் படிச்ச²ன்னமேவாதி வுச்சதி. நிரயோதி ஸஹோகாஸகா க²ந்தா⁴. திரச்சா²னயோனியம் க²ந்தா⁴வ லப்³ப⁴ந்தி. ஸத்தமட்ட²மானி உத்தானத்தா²னேவ.

30. நவமே படிக்³கா³ஹாதி படிக்³கா³ஹகா, து³ஸ்ஸீலம் புக்³க³லம் த்³வே டா²னானி படிக்³க³ண்ஹந்தீதி அத்தோ².

31. த³ஸமே அத்த²வஸேதி காரணானி. அரஞ்ஞவனபத்தா²னீதி அரஞ்ஞானி ச வனபத்தா²னி ச. தத்த² கிஞ்சாபி அபி⁴த⁴ம்மே நிப்பரியாயேன ‘‘நிக்க²மித்வா ப³ஹி இந்த³கீ²லா, ஸப்³ப³மேதம் அரஞ்ஞ’’ந்தி (விப⁴. 529) வுத்தம், ததா²பி யம் தம் ‘‘பஞ்சத⁴னுஸதிகம் பச்சி²ம’’ந்தி (பாரா. 654) ஆரஞ்ஞகங்க³னிப்பா²த³கம் ஸேனாஸனம் வுத்தம், ததே³வ அதி⁴ப்பேதந்தி வேதி³தப்³ப³ம். வனபத்த²ந்தி கா³மந்தம் அதிக்கமித்வா மனுஸ்ஸானம் அனுபசாரட்டா²னம், யத்த² ந கஸீயதி ந வபீயதி. பந்தானீதி பரியந்தானி அதிதூ³ரானி, தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரந்தி லோகியலோகுத்தரம் பா²ஸுவிஹாரம். பச்சி²மஞ்ச ஜனதம் அனுகம்பமானோதி பச்சி²மே மம ஸாவகே அனுகம்பந்தோ.

32. ஏகாத³ஸமே விஜ்ஜாபா⁴கி³யாதி விஜ்ஜாகோட்டா²ஸிகா. ஸமதோ²தி சித்தேகக்³க³தா. விபஸ்ஸனாதி ஸங்கா²ரபரிக்³கா³ஹகஞாணம். கமத்த²மனுபோ⁴தீதி கதமம் அத்த²ம் ஆராதே⁴தி ஸம்பாதே³தி பரிபூரேதி. சித்தம் பா⁴வீயதீதி மக்³க³சித்தம் பா⁴வீயதி ப்³ரூஹீயதி வட்³டீ⁴யதி. யோ ராகோ³, ஸோ பஹீயதீதி யோ ரஜ்ஜனகவஸேன ராகோ³, ஸோ பஹீயதி. ராகோ³ ஹி மக்³க³சித்தஸ்ஸ பச்சனீகோ, மக்³க³சித்தம் ராக³ஸ்ஸ ச. ராக³க்க²ணே மக்³க³சித்தம் நத்தி², மக்³க³சித்தக்க²ணே ராகோ³ நத்தி². யதா³ பன ராகோ³ உப்பஜ்ஜதி, ததா³ மக்³க³சித்தஸ்ஸ உப்பத்திம் நிவாரேதி, பத³ம் பச்சி²ந்த³தி. யதா³ பன மக்³க³சித்தம் உப்பஜ்ஜதி, ததா³ ராக³ம் ஸமூலகம் உப்³ப³ட்டேத்வா ஸமுக்³கா⁴தேந்தமேவ உப்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் – ‘‘ராகோ³ பஹீயதீ’’தி.

விபஸ்ஸனா, பி⁴க்க²வே, பா⁴விதாதி விபஸ்ஸனாஞாணம் ப்³ரூஹிதம் வட்³டி⁴தம். பஞ்ஞா பா⁴வீயதீதி மக்³க³பஞ்ஞா பா⁴வீயதி ப்³ரூஹீயதி வட்³டீ⁴யதி. யா அவிஜ்ஜா, ஸா பஹீயதீதி அட்ட²ஸு டா²னேஸு வட்டமூலிகா மஹாஅவிஜ்ஜா பஹீயதி. அவிஜ்ஜா ஹி மக்³க³பஞ்ஞாய பச்சனீகா, மக்³க³பஞ்ஞா அவிஜ்ஜாய. அவிஜ்ஜாக்க²ணே மக்³க³பஞ்ஞா நத்தி², மக்³க³பஞ்ஞாக்க²ணே அவிஜ்ஜா நத்தி². யதா³ பன அவிஜ்ஜா உப்பஜ்ஜதி, ததா³ மக்³க³பஞ்ஞாய உப்பத்திம் நிவாரேதி, பத³ம் பச்சி²ந்த³தி. யதா³ மக்³க³பஞ்ஞா உப்பஜ்ஜதி, ததா³ அவிஜ்ஜம் ஸமூலிகம் உப்³ப³ட்டேத்வா ஸமுக்³கா⁴தயமானாவ உப்பஜ்ஜதி. தேன வுத்தம் – ‘‘அவிஜ்ஜா பஹீயதீ’’தி. இதி மக்³க³சித்தம் மக்³க³பஞ்ஞாதி த்³வேபி ஸஹஜாதத⁴ம்மாவ கதி²தா.

ராகு³பக்கிலிட்ட²ம் வா, பி⁴க்க²வே, சித்தம் ந விமுச்சதீதி ராகே³ன உபக்கிலிட்ட²த்தா மக்³க³சித்தம் ந விமுச்சதீதி த³ஸ்ஸேதி. அவிஜ்ஜுபக்கிலிட்டா² வா பஞ்ஞா ந பா⁴வீயதீதி அவிஜ்ஜாய உபக்கிலிட்ட²த்தா மக்³க³பஞ்ஞா ந பா⁴வீயதீதி த³ஸ்ஸேதி. இதி கோ², பி⁴க்க²வேதி ஏவம் கோ², பி⁴க்க²வே. ராக³விராகா³ சேதோவிமுத்தீதி ராக³ஸ்ஸ க²யவிராகே³ன சேதோவிமுத்தி நாம ஹோதி. ப²லஸமாதி⁴ஸ்ஸேதம் நாமம். அவிஜ்ஜாவிராகா³ பஞ்ஞாவிமுத்தீதி அவிஜ்ஜாய க²யவிராகே³ன பஞ்ஞாவிமுத்தி நாம ஹோதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே நானாக்க²ணிகா ஸமாதி⁴விபஸ்ஸனா கதி²தாதி.

பா³லவக்³கோ³ ததியோ.

4. ஸமசித்தவக்³க³வண்ணனா

33. சதுத்த²ஸ்ஸ பட²மே அஸப்புரிஸபூ⁴மீதி அஸப்புரிஸானம் பதிட்டா²னட்டா²னம். ஸப்புரிஸபூ⁴மியம்பி ஏஸேவ நயோ. அகதஞ்ஞூதி கதம் ந ஜானாதி. அகதவேதீ³தி கதம் பாகடம் கத்வா ந ஜானாதி. உபஞ்ஞாதந்தி வண்ணிதம் தோ²மிதம் பஸத்த²ம். யதி³த³ந்தி யா அயம். அகதஞ்ஞுதா அகதவேதி³தாதி பரேன கதஸ்ஸ உபகாரஸ்ஸ அஜானனஞ்சேவ பாகடம் கத்வா அஜானனஞ்ச. கேவலாதி ஸகலா. ஸுக்கபக்கே²பி வுத்தனயேனேவ அத்தோ² வேதி³தப்³போ³.

34. து³தியே மாது ச பிது சாதி ஜனகமாது ச ஜனகபிது ச. ஏகேன, பி⁴க்க²வே, அம்ஸேன மாதரம் பரிஹரேய்யாதி ஏகஸ்மிம் அம்ஸகூடே ட²பேத்வா மாதரம் படிஜக்³கே³ய்ய. ஏகேன அம்ஸேன பிதரம் பரிஹரேய்யாதி ஏகஸ்மிம் அம்ஸகூடே ட²பேத்வா பிதரம் படிஜக்³கே³ய்ய. வஸ்ஸஸதாயுகோ வஸ்ஸஸதஜீவீதி வஸ்ஸஸதாயுககாலே ஜாதோ ஸகலம் வஸ்ஸஸதம் ஜீவந்தோ. இத³ம் வுத்தம் ஹோதி – ஸசே புத்தோ நாம ‘‘மாதாபிதூனம் படிகரிஸ்ஸாமீ’’தி உட்டா²ய ஸமுட்டா²ய த³க்கி²ணே அம்ஸகூடே மாதரம், வாமே பிதரம் ட²பேத்வா வஸ்ஸஸதாயுகோ ஸகலம்பி வஸ்ஸஸதம் ஜீவமானோ பரிஹரேய்ய. ஸோ ச நேஸம் உச்சா²த³னபரிமத்³த³னன்ஹாபனஸம்பா³ஹனேனாதி ஸோ ச புத்தோ நேஸம் மாதாபிதூனம் அம்ஸகூடேஸு டி²தானம்யேவ து³க்³க³ந்த⁴படிவினோத³னத்த²ம் ஸுக³ந்த⁴கரணேன உச்சா²த³னேன, பரிஸ்ஸமவினோத³னத்த²ம் ஹத்த²பரிமத்³த³னேன, ஸீதுண்ஹகாலே ச உண்ஹோத³கஸீதோத³கன்ஹாபனேன, ஹத்த²பாதா³தீ³னம் ஆகட்³ட⁴னபரிகட்³ட⁴னஸங்கா²தேன ஸம்பா³ஹனேன உபட்டா²னம் கரேய்ய. தே ச தத்தே²வாதி தே ச மாதாபிதரோ தத்தே²வ தஸ்ஸ அம்ஸகூடேஸு நிஸின்னாவ முத்தகரீஸம் சஜேய்யும். நத்வேவ ,பி⁴க்க²வேதி, பி⁴க்க²வே, ஏவம்பி நத்வேவ மாதாபிதூனம் கதம் வா ஹோதி படிகதம் வா.

இஸ்ஸராதி⁴பச்சே ரஜ்ஜேதி சக்கவத்திரஜ்ஜம் ஸந்தா⁴யேவமாஹ. ஆபாத³காதி வட்³ட⁴கா அனுபாலகா. புத்தா ஹி மாதாபிதூஹி வட்³டி⁴தா சேவ அனுபாலிதா ச. போஸகாதி ஹத்த²பாதே³ வட்³டே⁴த்வா ஹத³யலோஹிதம் பாயேத்வா போஸகா. புத்தா ஹி மாதாபிதூஹி புட்டா² ப⁴தா அன்னபானாதீ³ஹி படிஜக்³கி³தா. இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோதி ஸசே ஹி மாதாபிதரோ ஜாததி³வஸேயேவ புத்தம் பாதே³ க³ஹேத்வா அரஞ்ஞே வா நதி³யம் வா பபாதே வா கி²பேய்யும், இமஸ்மிம் லோகே இட்டா²னிட்டா²ரம்மணம் ந பஸ்ஸேய்ய. ஏவம் அகத்வா ஆபாதி³தத்தா போஸிதத்தா ஏஸ இமஸ்மிம் லோகே இட்டா²னிட்டா²ரம்மணம் மாதாபிதரோ நிஸ்ஸாய பஸ்ஸதீதி த்யாஸ்ஸ இமஸ்ஸ லோகஸ்ஸ த³ஸ்ஸேதாரோ நாம ஹோந்தி. ஸமாத³பேதீதி க³ண்ஹாபேதி. இமஸ்மிம் ஸுத்தே ஸத்³தா⁴ஸீலசாக³பஞ்ஞா லோகியலோகுத்தரமிஸ்ஸகா கதி²தா. த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸதி³ஸோவ பி⁴க்கு² தேஸு பதிட்டா²பேதி நாமாதி வேதி³தப்³போ³.

35. ததியே தேனுபஸங்கமீதி ஸோ ஹி ப்³ராஹ்மணோ ‘‘ஸமணோ கிர கோ³தமோ கதி²தம் விஸ்ஸஜ்ஜேதி, புச்சா²யஸ்ஸ விரஜ்ஜ²னம் நாம நத்தி². அஹமஸ்ஸ விரஜ்ஜ²னபஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரிஸ்ஸாமீ’’தி பணீதபோ⁴ஜனம் பு⁴ஞ்ஜித்வா க³ப்³ப⁴த்³வாரம் பித³ஹித்வா நிஸின்னோ சிந்தேதும் ஆரபி⁴. அத²ஸ்ஸ ஏதத³ஹோஸி – ‘‘இமஸ்மிம் டா²னே உச்சாஸத்³த³மஹாஸத்³தோ³ வத்ததி, சித்தம் ந ஏகக்³க³ம் ஹோதி, பூ⁴மிக⁴ரம் காரேஸ்ஸாமீ’’தி பூ⁴மிக⁴ரம் காரேத்வா தத்த² பவிஸித்வா – ‘‘ஏவம் புட்டோ² ஏவம் கதே²ஸ்ஸதி, ஏவம் புட்டோ² ஏவம் கதே²ஸ்ஸதீ’’தி ஏகம் க³ண்ஹித்வா ஏகம் விஸ்ஸஜ்ஜேந்தோ ஸகலதி³வஸம் கிஞ்சி பஸ்ஸிதும் நாஸக்கி². தஸ்ஸ இமினாவ நீஹாரேன சத்தாரோ மாஸா வீதிவத்தா. ஸோ சதுன்னம் மாஸானம் அச்சயேன உப⁴தோகோடிகம் பஞ்ஹம் நாம அத்³த³ஸ. ஏவம் கிரஸ்ஸ அஹோஸி – ‘‘அஹம் ஸமணம் கோ³தமம் உபஸங்கமித்வா ‘கிம்வாதீ³ ப⁴வ’ந்தி புச்சி²ஸ்ஸாமி. ஸசே ‘கிரியவாதி³ம்ஹீ’தி வக்க²தி, ‘ஸப்³பா³குஸலானம் நாம தும்ஹே கிரியம் வதே³தா²’தி நம் நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமி. ஸசே ‘அகிரியவாதி³ம்ஹீ’தி வக்க²தி, ‘குஸலத⁴ம்மானம் நாம தும்ஹே அகிரியம் வதே³தா²’தி நம் நிக்³க³ண்ஹிஸ்ஸாமி. இத³ஞ்ஹி உப⁴தோகோடிகம் பஞ்ஹம் புட்டோ² நேவ உக்³கி³லிதும் ஸக்கி²ஸ்ஸதி ந நிக்³கி³லிதும். ஏவம் மம ஜயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பராஜயோ’’தி உட்டா²ய அப்போ²டேத்வா பூ⁴மிக⁴ரா நிக்க²ம்ம ‘‘ஏவரூபம் பஞ்ஹம் புச்ச²ந்தேன ந ஏககேன க³ந்தும் வட்டதீ’’தி நக³ரே கோ⁴ஸனம் காரேத்வா ஸகலனாக³ரேஹி பரிவுதோ யேன ப⁴க³வா தேனுபஸங்கமி. கிம்வாதீ³தி கிம்லத்³தி⁴கோ. கிமக்கா²யீதி கிம் நாம ஸாவகானம் படிபத³ம் அக்கா²யீதி புச்சி². அத²ஸ்ஸ ப⁴க³வா சதூஹி மாஸேஹி பஞ்ஹம் அபி⁴ஸங்க²ரித்வா ‘‘தி³ட்டோ² மே ஸமணஸ்ஸ கோ³தமஸ்ஸ பராஜயபஞ்ஹோ’’தி மானம் பக்³க³ய்ஹ ஆக³தபா⁴வம் ஞத்வா ஏகபதே³னேவ தம் பஞ்ஹம் பி⁴ந்த³ந்தோ கிரியவாதீ³ சாஹம், ப்³ராஹ்மணாதிஆதி³மாஹ. அத² ப்³ராஹ்மணோ அத்தனோ மானம் அபனேத்வா ப⁴க³வந்தம் ஆயாசந்தோ யதா²கத²ம் பனாதிஆதி³மாஹ. ஸேஸமேத்த² உத்தானத்த²மேவாதி.

36. சதுத்தே² த³க்கி²ணேய்யாதி த³க்கி²ணா வுச்சதி தா³னம், தஸ்ஸ படிக்³க³ஹணயுத்தா கதி புக்³க³லாதி புச்ச²தி. ஸேகோ²தி இமினா ஸத்த ஸேக்கே² த³ஸ்ஸேதி. ஏத்த² ச ஸீலவந்தபுது²ஜ்ஜனோபி ஸோதாபன்னேனேவ ஸங்க³ஹிதோ. ஆஹுனேய்யா யஜமானானம் ஹோந்தீதி தா³னம் த³த³ந்தானம் ஆஹுனஸ்ஸ அரஹா தா³னபடிக்³கா³ஹகா நாம ஹோந்தீதி அத்தோ². கே²த்தந்தி வத்து² பதிட்டா², புஞ்ஞஸ்ஸ விருஹனட்டா²னந்தி அத்தோ².

37. பஞ்சமே புப்³பா³ராமேதி ஸாவத்தி²தோ புரத்தி²மதி³ஸாபா⁴கே³ ஆராமே. மிகா³ரமாதுபாஸாதே³தி விஸாகா²ய உபாஸிகாய பாஸாதே³. ஸா ஹி மிகா³ரஸேட்டி²னா மாதுட்டா²னே ட²பிதத்தாபி, ஸப்³ப³ஜேட்ட²கஸ்ஸ புத்தஸ்ஸ அய்யகஸேட்டி²னோவ ஸமானனாமகத்தாபி மிகா³ரமாதாதி வுச்சதி. தாய காரிதோ ஸஹஸ்ஸக³ப்³போ⁴ பாஸாதோ³ மிகா³ரமாதுபாஸாதோ³ நாம. தே²ரோ தஸ்மிம் விஹரதி. தத்ர கோ² ஆயஸ்மா ஸாரிபுத்தோதி தஸ்மிம் பாஸாதே³ விஹரந்தோ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ.

பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸீதி கஸ்மிம் காலே ஆமந்தேஸி? கானிசி ஹி ஸுத்தானி புரேப⁴த்தே பா⁴ஸிதானி அத்தி², கானிசி பச்சா²ப⁴த்தே, கானிசி புரிமயாமே, கானிசி மஜ்ஜி²மயாமே, கானிசி பச்சி²மயாமே. இத³ம் பன ஸமசித்தபடிபதா³ஸுத்தம் பச்சா²ப⁴த்தே பா⁴ஸிதம். தஸ்மா ஸாயன்ஹஸமயே ஆமந்தேஸி.

ந கேவலம் சேதம் தே²ரேனேவ பா⁴ஸிதம், ததா²க³தேனாபி பா⁴ஸிதம். கத்த² நிஸீதி³த்வாதி? விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா. ததா²க³தோ ஹி பட²மபோ³தி⁴யம் வீஸதி வஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ க³ந்த்வா வஸி. பட²மம் அந்தோவஸ்ஸஞ்ஹி இஸிபதனே த⁴ம்மசக்கம் பவத்தேத்வா அட்டா²ரஸ மஹாப்³ரஹ்மகோடியோ அமதபானம் பாயேத்வா பா³ராணஸிம் உபனிஸ்ஸாய இஸிபதனே வஸி. து³தியம் அந்தோவஸ்ஸம் ராஜக³ஹம் உபனிஸ்ஸாய வேளுவனே, ததியசதுத்தா²னிபி தத்தே²வ, பஞ்சமம் அந்தோவஸ்ஸம் வேஸாலிம் உபனிஸ்ஸாய மஹாவனே கூடாகா³ரஸாலாயம், ச²ட்ட²ம் அந்தோவஸ்ஸம் மகுலபப்³ப³தே, ஸத்தமம் தாவதிம்ஸப⁴வனே, அட்ட²மம் ப⁴க்³கே³ ஸுஸுமாரகி³ரம் நிஸ்ஸாய பே⁴ஸகளாவனே, நவமம் கோஸம்பி³யம், த³ஸமம் பாலிலேய்யகே வனஸண்டே³, ஏகாத³ஸமம் நாலாயம் ப்³ராஹ்மணகா³மே, த்³வாத³ஸமம் வேரஞ்ஜாயம், தேரஸமம் சாலியபப்³ப³தே, சுத்³த³ஸமம் ஜேதவனே, பஞ்சத³ஸமம் கபிலவத்து²ஸ்மிம், ஸோளஸமம் ஆளவகம் த³மேத்வா சதுராஸீதிபாணஸஹஸ்ஸானி அமதபானம் பாயேத்வா ஆளவியம், ஸத்தரஸமம் ராஜக³ஹேயேவ, அட்டா²ரஸமம் சாலியபப்³ப³தேயேவ, ததா² ஏகூனவீஸதிமம், வீஸதிமம் பன அந்தோவஸ்ஸம் ராஜக³ஹம்யேவ உபனிஸ்ஸாய வஸி. ஏவம் வீஸதி வஸ்ஸானி அனிப³த்³த⁴வாஸோ ஹுத்வா யத்த² யத்த² பா²ஸுகம் ஹோதி, தத்த² தத்தே²வ வஸி.

ததோ பட்டா²ய பன த்³வே ஸேனாஸனானி து⁴வபரிபோ⁴கா³னி அகாஸி. கதரானி த்³வே? ஜேதவனஞ்ச புப்³பா³ராமஞ்ச. கஸ்மா? த்³வின்னம் குலானம் கு³ணமஹந்ததாய. அனாத²பிண்டி³கஸ்ஸ ஹி விஸாகா²ய ச கு³ணம் ஸந்தா⁴ய கு³ணம் படிச்ச ஸத்தா² தானி ஸேனாஸனானி து⁴வபரிபோ⁴கே³ன பரிபு⁴ஞ்ஜி. உதுவஸ்ஸம் சாரிகம் சரித்வாபி ஹி அந்தோவஸ்ஸே த்³வீஸுயேவ ஸேனாஸனேஸு வஸதி. ஏவம் வஸந்தோ பன ஜேதவனே ரத்திம் வஸித்வா புனதி³வஸே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ த³க்கி²ணத்³வாரேன ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா பாசீனத்³வாரேன நிக்க²மித்வா புப்³பா³ராமே தி³வாவிஹாரம் கரோதி. புப்³பா³ராமே ரத்திம் வஸித்வா புனதி³வஸே பாசீனத்³வாரேன ஸாவத்தி²ம் பிண்டா³ய பவிஸித்வா த³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ஜேதவனே தி³வாவிஹாரம் கரோதி. தஸ்மிம் பன தி³வஸே ஸம்மாஸம்பு³த்³தோ⁴ ஜேதவனேயேவ வஸி. யத்த² கத்த²சி வஸந்தஸ்ஸ சஸ்ஸ பஞ்சவித⁴கிச்சம் அவிஜஹிதமேவ ஹோதி. தம் ஹேட்டா² வித்தா²ரிதமேவ. தேஸு கிச்சேஸு பச்சி²மயாமகிச்சகாலே ப⁴க³வா லோகம் ஓலோகேந்தோ ஸாவத்தி²வாஸீனஞ்ச ஸமந்தா ச ஸாவத்தி²யா கா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனயோஜனபரமே டா²னே அபரிமாணானம் ஸத்தானம் அபி⁴ஸமயபா⁴வம் அத்³த³ஸ.

ததோ ‘‘கஸ்மிம் நு கோ² காலே அபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஓலோகேந்தோ ‘‘ஸாயன்ஹஸமயே’’தி தி³ஸ்வா ‘‘மயி நு கோ² கதே²ந்தே அபி⁴ஸமயோ ப⁴விஸ்ஸதி, ஸாவகே கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ‘‘ஸாரிபுத்தத்தே²ரே கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அத்³த³ஸ. ததோ ‘‘கத்த² நிஸீதி³த்வா கதே²ந்தே ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி ஓலோகேந்தோ ‘‘விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா’’தி தி³ஸ்வா ‘‘பு³த்³தா⁴னம் நாம தயோ ஸாவகஸன்னிபாதா ஹோந்தி, அக்³க³ஸாவகானம் ஏகோ. தேஸு அஜ்ஜ த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரஸ்ஸ ஸாவகஸன்னிபாதோ ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி அத்³த³ஸ. தி³ஸ்வா பாதோவ ஸரீரபடிஜக்³க³னம் கத்வா நிவத்த²னிவாஸனோ ஸுக³தசீவரம் பாருபித்வா ஸேலமயபத்தம் ஆதா³ய பி⁴க்கு²ஸங்க⁴பரிவுதோ த³க்கி²ணத்³வாரேன நக³ரம் பவிஸித்வா பிண்டா³ய சரந்தோ பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஸுலப⁴பிண்ட³பாதம் கத்வா வாதப்பஹதா விய நாவா படினிவத்தித்வா த³க்கி²ணத்³வாரேன நிக்க²மித்வா ப³ஹித்³வாரே அட்டா²ஸி. ததோ அஸீதி மஹாஸாவகா பி⁴க்கு²னிபரிஸா உபாஸகபரிஸா உபாஸிகாபரிஸாதி சதஸ்ஸோ பரிஸா ஸத்தா²ரம் பரிவாரயிம்ஸு.

ஸத்தா² ஸாரிபுத்தத்தே²ரம் ஆமந்தேஸி – ‘‘ஸாரிபுத்த, தயா புப்³பா³ராமம் க³ந்தும் வட்டதி, தவ ச பரிஸம் க³ஹேத்வா க³ச்சா²ஹீ’’தி. ‘‘ஸாது⁴, ப⁴ந்தே’’தி தே²ரோ அத்தனோ பரிவாரேஹி பஞ்சஹி பி⁴க்கு²ஸதேஹி பரிவுதோ புப்³பா³ராமம் அக³மாஸி. ஏதேனேவ நியாமேன அஸீதி மஹாஸாவகே புப்³பா³ராமமேவ பேஸேத்வா ஸயம் ஏகேன ஆனந்த³த்தே²ரேனேவ ஸத்³தி⁴ம் ஜேதவனம் அக³மாஸி. ஆனந்த³த்தே²ரோபி விஹாரே ஸத்து² வத்தம் கத்வா வந்தி³த்வா ‘‘புப்³பா³ராமம் க³ச்சா²மி, ப⁴ந்தே’’தி ஆஹ. ஏவம் கரோஹி ஆனந்தா³தி. ஸத்தா²ரம் வந்தி³த்வா தத்தே²வ அக³மாஸி. ஸத்தா² ஏககோவ ஜேதவனே ஓஹீனோ.

தம் தி³வஸஞ்ஹி சதஸ்ஸோ பரிஸா தே²ரஸ்ஸேவ த⁴ம்மகத²ம் ஸோதுகாமா அஹேஸும். கோஸலமஹாராஜாபி ப³லகாயேன பரிவுதோ புப்³பா³ராமமேவ க³தோ. ததா² பஞ்சஸதஉபாஸகபரிவாரோ அனாத²பிண்டி³கோ. விஸாகா² பன மஹாஉபாஸிகா த்³வீஹி ஜங்க⁴ஸஹஸ்ஸேஹி பரிவுதோ அக³மாஸி. ஸத்தபண்ணாஸாய குலஸதஸஹஸ்ஸானம் வஸனட்டா²னே ஸாவத்தி²னக³ரே கே³ஹபாலகதா³ரகே ட²பேத்வா ஸேஸஜனோ க³ந்த⁴சுண்ணமாலாதீ³னி க³ஹேத்வா புப்³பா³ராமமேவ அக³மாஸி. சதூஸு த்³வாரகா³மேஸு கா³வுதஅட்³ட⁴யோஜனயோஜனபரமட்டா²னே ஸப்³பே³யேவ மனுஸ்ஸா க³ந்த⁴சுண்ணமாலாதி³ஹத்தா² புப்³பா³ராமமேவ அக³மம்ஸு. ஸகலவிஹாரோ மிஸ்ஸகபுப்பே²ஹி அபி⁴கிண்ணோ விய அஹோஸி.

த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி கோ² விஹாரம் க³ந்த்வா விஹாரபரிவேணே அங்க³ணட்டா²னே அட்டா²ஸி. பி⁴க்கூ² தே²ரஸ்ஸ ஆஸனம் பஞ்ஞாபயிம்ஸு. தே²ரோ தத்த² நிஸீதி³த்வா உபட்டா²கத்தே²ரேன வத்தே கதே பி⁴க்கு²ஸங்க⁴ஸ்ஸ ஓவாத³ம் கத்வா க³ந்த⁴குடிம் பவிஸித்வா ஸமாபத்திம் அப்பேத்வா நிஸீதி³. ஸோ பரிச்சி²ன்னகாலவஸேன ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய அசிரவதிம் க³ந்த்வா ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா படிப்பஸ்ஸத்³த⁴த³ரதோ² ஓதிண்ணதித்தே²னேவ உத்தரித்வா நிவத்த²னிவாஸனோ ஸங்கா⁴டிம் பாருபித்வா அட்டா²ஸி. பி⁴க்கு²ஸங்கோ⁴பி ஸம்முக²ஸம்முக²ட்டா²னேன ஓதரித்வா ஸரீரே ரஜோஜல்லம் பவாஹேத்வா பச்சுத்தரித்வா தே²ரம் பரிவாரயிம்ஸு. அந்தோவிஹாரேபி தே²ரஸ்ஸ த⁴ம்மாஸனம் பஞ்ஞாபயிம்ஸு. சதஸ்ஸோபி பரிஸா அத்தனோ அத்தனோ ஓகாஸம் ஞத்வா மக்³க³ம் ட²பேத்வா நிஸீதி³ம்ஸு. ஸாரிபுத்தத்தே²ரோபி பஞ்சபி⁴க்கு²ஸதபரிவாரோ த⁴ம்மஸப⁴ம் ஆக³ந்த்வா ஸீஹமத்த²கப்பதிட்டி²தே ஸமுஸ்ஸிதஸேதச்ச²த்தே ரதனபல்லங்கே சித்தபீ³ஜனிம் க³ஹேத்வா புரத்தா²பி⁴முகோ² நிஸீதி³. நிஸீதி³த்வா பரிஸம் ஓலோகேத்வா – ‘‘மஹதீ வதாயம் பரிஸா, இமிஸ்ஸா ந அப்பமத்திகா பரித்தகத⁴ம்மதே³ஸனா அனுச்ச²விகா, கதரத⁴ம்மதே³ஸனா நு கோ² அனுச்ச²விகா ப⁴விஸ்ஸதீ’’தி தீணி பிடகானி ஆவஜ்ஜமானோ இமம் ஸம்யோஜனபரியாய த⁴ம்மதே³ஸனம் அத்³த³ஸ.

ஏவம் தே³ஸனம் ஸல்லக்கே²த்வா தம் தே³ஸேதுகாமோ பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி ஆவுஸோ, பி⁴க்க²வேதி. ஆவுஸோதி ஹி அவத்வா, பி⁴க்க²வேதி வசனம் பு³த்³தா⁴லாபோ நாம ஹோதி, அயம் பனாயஸ்மா ‘‘த³ஸப³லேன ஸமானம் ஆலபனம் ந கரிஸ்ஸாமீ’’தி ஸத்து² கா³ரவவஸேன ஸாவகாலாபம் கரோந்தோ, ‘‘ஆவுஸோ பி⁴க்க²வே’’தி ஆஹ. ஏதத³வோசாதி ஏதம் ‘‘அஜ்ஜ²த்தஸம்யோஜனஞ்ச, ஆவுஸோ, புக்³க³லம் தே³ஸேஸ்ஸாமி ப³ஹித்³தா⁴ஸம்யோஜனஞ்சா’’தி த⁴ம்மதே³ஸனாபத³ம் அவோச.

தஸ்மிம் பன ரதனபாஸாதே³ அதி⁴வத்தோ² ஏகோ ஸோதாபன்னோ தே³வபுத்தோ அத்தி², ஸோ பு³த்³தே⁴ஹி வா ஸாவகேஹி வா தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴மத்தாயயேவ ஜானாதி – ‘‘அயம் தே³ஸனா உத்தானிகா ப⁴விஸ்ஸதி, அயம் க³ம்பீ⁴ரா. அயம் ஜா²னனிஸ்ஸிதா ப⁴விஸ்ஸதி, அயம் விபஸ்ஸனானிஸ்ஸிதா. அயம் மக்³க³னிஸ்ஸிதா அயம் ப²லனிஸ்ஸிதா, அயம் நிப்³பா³னனிஸ்ஸிதா’’தி. ஸோ தஸ்மிம்பி தி³வஸே தே²ரேன தே³ஸனாய ஆரத்³த⁴மத்தாய ஏவம் அஞ்ஞாஸி – ‘‘யேன நீஹாரேன மய்ஹம் அய்யேன த⁴ம்மஸேனாபதினா ஸாரிபுத்தத்தே²ரேன தே³ஸனா ஆரத்³தா⁴, அயம் தே³ஸனா விபஸ்ஸனாகா³ள்ஹா ப⁴விஸ்ஸதி, ச²ஹி முகே²ஹி விபஸ்ஸனம் கதே²ஸ்ஸதி. தே³ஸனாபரியோஸானே கோடிஸதஸஹஸ்ஸதே³வதா அரஹத்தம் பாபுணிஸ்ஸந்தி, ஸோதாபன்னாதீ³னம் பன தே³வமனுஸ்ஸானம் பரிச்சே²தோ³ ந ப⁴விஸ்ஸதி. தே³ஸனாய அனுச்ச²விகம் கத்வா மய்ஹம் அய்யஸ்ஸ ஸாது⁴காரம் த³ஸ்ஸாமீ’’தி தே³வானுபா⁴வேன மஹந்தம் ஸத்³த³ம் கத்வா – ‘‘ஸாது⁴ ஸாது⁴ அய்யா’’தி ஆஹ.

தே³வராஜேன ஸாது⁴காரே தி³ன்னே பரிவாரகபாஸாத³ஸஹஸ்ஸே அதி⁴வத்தா² தே³வதா ஸப்³பா³வ ஸாது⁴காரம் அத³ம்ஸு. தாஸம் ஸாது⁴காரஸத்³தே³ன ஸப்³பா³ புப்³பா³ராமே வஸனதே³வதா, தாஸம் ஸத்³தே³ன கா³வுதமத்தே தே³வதா, ததோ அட்³ட⁴யோஜனே யோஜனேதி ஏதேனுபாயேன ஏகசக்கவாளே, த்³வீஸு சக்கவாளேஸு, தீஸு சக்கவாளேஸூதி த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளேஸு தே³வதா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு. தாஸம் ஸாது⁴காரஸத்³தே³ன பத²விட்ட²கனாகா³ ச ஆகாஸட்ட²கதே³வதா ச. ததோ அப்³ப⁴வலாஹகா, உண்ஹவலாஹகா, ஸீதவலாஹகா, வஸ்ஸவலாஹகா, சாதுமஹாராஜிகா சத்தாரோ மஹாராஜானோ, தாவதிம்ஸா தே³வதா, ஸக்கோ தே³வராஜா, யாமா தே³வதா, ஸுயாமோ தே³வராஜா, துஸிதா தே³வதா, ஸந்துஸிதோ தே³வராஜா, நிம்மானரதீ தே³வதா, ஸுனிம்மிதோ தே³வராஜா, வஸவத்தீ தே³வதா, வஸவத்தீ தே³வராஜா, ப்³ரஹ்மபாரிஸஜ்ஜா, ப்³ரஹ்மபுரோஹிதா, மஹாப்³ரஹ்மானோ, பரித்தாபா⁴, அப்பமாணாபா⁴, ஆப⁴ஸ்ஸரா, பரித்தஸுபா⁴, அப்பமாணஸுபா⁴, ஸுப⁴கிண்ஹா, வேஹப்ப²லா, அவிஹா, அதப்பா, ஸுத³ஸ்ஸா, ஸுத³ஸ்ஸீ, அகனிட்டா² தே³வதாதி அஸஞ்ஞே ச அரூபாவசரஸத்தே ச ட²பேத்வா ஸோதாயதனபவத்திட்டா²னே ஸப்³பா³ தே³வதா ஸாது⁴காரமத³ம்ஸு.

ததோ கீ²ணாஸவமஹாப்³ரஹ்மானோ – ‘‘மஹா வதாயம் ஸாது⁴காரஸத்³தோ³, பத²விதலதோ பட்டா²ய யாவ அகனிட்ட²லோகம் ஆக³தோ, கிமத்த²ம் நு கோ² ஏஸோ’’தி ஆவஜ்ஜேந்தோ ‘‘த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ புப்³பா³ராமே விஸாகா²ய ரதனபாஸாதே³ நிஸீதி³த்வா ஸம்யோஜனபரியாயத⁴ம்மதே³ஸனமாரபி⁴, அம்ஹேஹிபி தத்த² காயஸக்கீ²ஹி ப⁴விதும் வட்டதீ’’தி சிந்தேத்வா தத்த² அக³மம்ஸு. புப்³பா³ராமோ தே³வதாஹி பரிபுண்ணோ, ஸமந்தா புப்³பா³ராமஸ்ஸ கா³வுதம் அட்³ட⁴யோஜனம், யோஜனந்தி ஸகலசக்கவாளம் ஹேட்டா² பத²விதலேன திரியம் சக்கவாளபரியந்தேன பரிச்சி²ன்னம் த³ஸஹி சக்கவாளஸஹஸ்ஸேஹி ஸன்னிபதிதாஹி தே³வதாஹி நிரந்தரமஹோஸி, ஆரக்³க³னிதுத³னமத்தே டா²னே உபரிமகோடியா ஸட்டி² தே³வதா ஸுகு²மத்தபா⁴வே மாபேத்வா அட்ட²ம்ஸு.

அதா²யஸ்மா ஸாரிபுத்தோ ‘‘மஹந்தம் வதித³ம் ஹலாஹலம், கிம் நு கோ² ஏத’’ந்தி ஆவஜ்ஜேந்தோ த³ஸஸஹஸ்ஸசக்கவாளே டி²தானம் தே³வதானம் ஏகசக்கவாளே ஸன்னிபதிதபா⁴வம் அத்³த³ஸ. அத² யஸ்மா பு³த்³தா⁴னம் அதி⁴ட்டா²னகிச்சம் நத்தி², பரிஸபரிமாணேனேவ பஸ்ஸந்தி சேவ ஸத்³த³ஞ்ச ஸாவேந்தி. ஸாவகானம் பன அதி⁴ட்டா²னம் வட்டதி. தஸ்மா தே²ரோ ஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜித்வா ஸமாபத்திதோ வுட்டா²ய மஹக்³க³தசித்தேன அதி⁴ட்டா²ஸி – ‘‘சக்கவாளபரியந்தா பரிஸா ஸப்³பா³பி மம் பஸ்ஸது, த⁴ம்மஞ்ச மே தே³ஸேந்தஸ்ஸ ஸத்³த³ம் ஸுணாதூ’’தி. அதி⁴ட்டி²தகாலதோ பட்டா²ய த³க்கி²ணஜாணுபஸ்ஸே ச சக்கவாளமுக²வட்டியஞ்ச நிஸீதி³த்வா ‘‘த⁴ம்மஸேனாபதிஸாரிபுத்தத்தே²ரோ நாம கீதி³ஸோ தீ³கோ⁴ ரஸ்ஸோ ஸாமோ ஓதா³தோ’’தி வத்தப்³ப³காரணம் நாஹோஸி, ஸப்³பே³ஸம்பி ஸப்³ப³தி³ஸாஸு நிஸின்னானம் அபி⁴முகே²யேவ பஞ்ஞாயித்த², நப⁴மஜ்ஜே² டி²தசந்தோ³ விய அஹோஸி. த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தஸ்ஸாபிஸ்ஸ த³க்கி²ணஜாணுபஸ்ஸே ச சக்கவாளமுக²வட்டியஞ்ச நிஸின்னா ஸப்³பே³ ஏககம்ஸேனேவ ஸத்³த³ம் ஸுணிம்ஸு.