1. காயானுபஸ்ஸனானித்³தே³ஸோ

356. கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தம் காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴ பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தம் காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு [நஹாரு (ஸீ.)] அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் [அட்டி²மிஞ்ஜா (ஸீ.)] வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம் பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்த’’ந்தி. ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேதி. ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவித்வா பா⁴வேத்வா ப³ஹுலீகரித்வா ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேத்வா ப³ஹித்³தா⁴ காயே சித்தம் உபஸம்ஹரதி.

கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² ப³ஹித்³தா⁴ காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴ பி⁴க்கு² ப³ஹித்³தா⁴ காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘‘அத்தி²ஸ்ஸ காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம் பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்த’’ந்தி. ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவதி பா⁴வேதி ப³ஹுலீகரோதி ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேதி. ஸோ தம் நிமித்தம் ஆஸேவித்வா பா⁴வேத்வா ப³ஹுலீகரித்வா ஸ்வாவத்தி²தம் வவத்த²பேத்வா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே சித்தம் உபஸம்ஹரதி.

கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி? இத⁴ பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயம் உத்³த⁴ம் பாத³தலா அதோ⁴ கேஸமத்த²கா தசபரியந்தம் பூரம் நானப்பகாரஸ்ஸ அஸுசினோ பச்சவேக்க²தி – ‘‘அத்தி² இமஸ்மிம் காயே கேஸா லோமா நகா² த³ந்தா தசோ மம்ஸம் ந்ஹாரு அட்டி² அட்டி²மிஞ்ஜம் வக்கம் ஹத³யம் யகனம் கிலோமகம் பிஹகம் பப்பா²ஸம் அந்தம் அந்தகு³ணம் உத³ரியம் கரீஸம் பித்தம் ஸேம்ஹம் புப்³போ³ லோஹிதம் ஸேதோ³ மேதோ³ அஸ்ஸு வஸா கே²ளோ ஸிங்கா⁴ணிகா லஸிகா முத்த’’ந்தி. ஏவம் பி⁴க்கு² அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ காயே காயானுபஸ்ஸீ விஹரதி ஆதாபீ ஸம்பஜானோ ஸதிமா வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸம்.

357. அனுபஸ்ஸீதி. தத்த² கதமா அனுபஸ்ஸனா? யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அனுபஸ்ஸனா’’. இமாய அனுபஸ்ஸனாய உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தேன வுச்சதி ‘‘அனுபஸ்ஸீ’’தி.

358. விஹரதீதி. இரியதி வத்ததி பாலேதி யபேதி யாபேதி சரதி விஹரதி. தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

359. ஆதாபீதி. தத்த² கதமோ ஆதாபோ [கதமம் ஆதாபம் (ஸப்³ப³த்த²)]? யோ சேதஸிகோ வீரியாரம்போ⁴…பே… ஸம்மாவாயாமோ – அயம் வுச்சதி ‘‘ஆதாபோ’’. இமினா ஆதாபேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தேன வுச்சதி ‘‘ஆதாபீ’’தி.

360. ஸம்பஜானோதி. தத்த² கதமம் ஸம்பஜஞ்ஞம்? யா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸம்பஜஞ்ஞம்’’. இமினா ஸம்பஜஞ்ஞேன உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தேன வுச்சதி ‘‘ஸம்பஜானோ’’தி.

361. ஸதிமாதி. தத்த² கதமா ஸதி? யா ஸதி அனுஸ்ஸதி…பே… ஸம்மாஸதி – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸதி’’. இமாய ஸதியா உபேதோ ஹோதி ஸமுபேதோ உபாக³தோ ஸமுபாக³தோ உபபன்னோ ஸம்பன்னோ ஸமன்னாக³தோ. தேன வுச்சதி ‘‘ஸதிமா’’தி.

362. வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸந்தி. தத்த² கதமோ லோகோ? ஸ்வேவ காயோ லோகோ. பஞ்சபி உபாதா³னக்க²ந்தா⁴ லோகோ. அயம் வுச்சதி ‘‘லோகோ’’. தத்த² கதமா அபி⁴ஜ்ஜா²? யோ ராகோ³ ஸாராகோ³…பே… சித்தஸ்ஸ ஸாராகோ³ – அயம் வுச்சதி ‘‘அபி⁴ஜ்ஜா²’’. தத்த² கதமம் தோ³மனஸ்ஸம்? யம் சேதஸிகம் அஸாதம் சேதஸிகம் து³க்க²ம் சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் அஸாதம் து³க்க²ம் வேத³யிதம் சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜா அஸாதா து³க்கா² வேத³னா – இத³ம் வுச்சதி ‘‘தோ³மனஸ்ஸம்’’. இதி அயஞ்ச அபி⁴ஜ்ஜா² இத³ஞ்ச தோ³மனஸ்ஸம் இமம்ஹி லோகே வினீதா ஹோந்தி படிவினீதா ஸந்தா ஸமிதா வூபஸந்தா அத்த²ங்க³தா அப்³ப⁴த்த²ங்க³தா அப்பிதா ப்³யப்பிதா ஸோஸிதா விஸோஸிதா ப்³யந்தீகதா. தேன வுச்சதி ‘‘வினேய்ய லோகே அபி⁴ஜ்ஜா²தோ³மனஸ்ஸ’’ந்தி.

காயானுபஸ்ஸனானித்³தே³ஸோ.