1. து³க்க²ஸச்சம்

190. தத்த² கதமம் து³க்க²ம் அரியஸச்சம்? ஜாதிபி து³க்கா², ஜராபி து³க்கா², மரணம்பி து³க்க²ம், ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸாபி து³க்கா², அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ², பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ², யம் பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம், ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா².

191. தத்த² கதமா ஜாதி? யா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே ஜாதி ஸஞ்ஜாதி ஓக்கந்தி அபி⁴னிப்³ப³த்தி க²ந்தா⁴னம் பாதுபா⁴வோ ஆயதனானம் படிலாபோ⁴ – அயம் வுச்சதி ‘‘ஜாதி’’.

192. தத்த² கதமா ஜரா? யா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹி தம்ஹி ஸத்தனிகாயே ஜரா ஜீரணதா க²ண்டி³ச்சம் பாலிச்சம் வலித்தசதா ஆயுனோ ஸம்ஹானி இந்த்³ரியானம் பரிபாகோ – அயம் வுச்சதி ‘‘ஜரா’’.

193. தத்த² கதமம் மரணம்? யா தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் தம்ஹா தம்ஹா ஸத்தனிகாயா சுதி சவனதா பே⁴தோ³ அந்தரதா⁴னம் மச்சு மரணம் காலகிரியா க²ந்தா⁴னம் பே⁴தோ³ களேவரஸ்ஸ நிக்கே²போ ஜீவிதிந்த்³ரியஸ்ஸுபச்சே²தோ³ – இத³ம் வுச்சதி ‘‘மரணம்’’.

194. தத்த² கதமோ ஸோகோ? ஞாதிப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ போ⁴க³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ரோக³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸீலப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸோகோ ஸோசனா ஸோசிதத்தம் அந்தோஸோகோ அந்தோபரிஸோகோ சேதஸோ பரிஜ்ஜா²யனா தோ³மனஸ்ஸம் ஸோகஸல்லம் – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸோகோ’’.

195. தத்த² கதமோ பரிதே³வோ? ஞாதிப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ போ⁴க³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ரோக³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸீலப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஆதே³வோ பரிதே³வோ ஆதே³வனா பரிதே³வனா ஆதே³விதத்தம் பரிதே³விதத்தம் வாசா பலாபோ விப்பலாபோ லாலப்போ லாலப்பனா லாலப்பிதத்தம் [லாலபோ லாலபனா லாலபிதத்தம் (ஸ்யா.)] – அயம் வுச்சதி ‘‘பரிதே³வோ’’.

196. தத்த² கதமம் து³க்க²ம்? யம் காயிகம் அஸாதம் காயிகம் து³க்க²ம் காயஸம்ப²ஸ்ஸஜம் அஸாதம் து³க்க²ம் வேத³யிதம் காயஸம்ப²ஸ்ஸஜா அஸாதா து³க்கா² வேத³னா – இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²ம்’’.

197. தத்த² கதமம் தோ³மனஸ்ஸம்? யம் சேதஸிகம் அஸாதம் சேதஸிகம் து³க்க²ம் சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜம் அஸாதம் து³க்க²ம் வேத³யிதம் சேதோஸம்ப²ஸ்ஸஜா அஸாதா து³க்கா² வேத³னா – இத³ம் வுச்சதி ‘‘தோ³மனஸ்ஸம்’’.

198. தத்த² கதமோ உபாயாஸோ? ஞாதிப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ போ⁴க³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ரோக³ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஸீலப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ தி³ட்டி²ப்³யஸனேன வா பு²ட்ட²ஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன ப்³யஸனேன ஸமன்னாக³தஸ்ஸ அஞ்ஞதரஞ்ஞதரேன து³க்க²த⁴ம்மேன பு²ட்ட²ஸ்ஸ ஆயாஸோ உபாயாஸோ ஆயாஸிதத்தம் உபாயாஸிதத்தம் – அயம் வுச்சதி ‘‘உபாயாஸோ’’.

199. தத்த² கதமோ அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ²? இத⁴ யஸ்ஸ தே ஹோந்தி அனிட்டா² அகந்தா அமனாபா ரூபா ஸத்³தா³ க³ந்தா⁴ ரஸா போ²ட்ட²ப்³பா³, யே வா பனஸ்ஸ தே ஹோந்தி அனத்த²காமா அஹிதகாமா அபா²ஸுககாமா அயோக³க்கே²மகாமா; யா தேஹி ஸங்க³தி ஸமாக³மோ ஸமோதா⁴னம் மிஸ்ஸீபா⁴வோ – அயம் வுச்சதி ‘‘அப்பியேஹி ஸம்பயோகோ³ து³க்கோ²’’.

200. தத்த² கதமோ பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ²? இத⁴ யஸ்ஸ தே ஹோந்தி இட்டா² கந்தா மனாபா ரூபா ஸத்³தா³ க³ந்தா⁴ ரஸா போ²ட்ட²ப்³பா³, யே வா பனஸ்ஸ தே ஹோந்தி அத்த²காமா ஹிதகாமா பா²ஸுககாமா யோக³க்கே²மகாமா மாதா வா பிதா வா பா⁴தா வா ப⁴கி³னீ வா மித்தா வா அமச்சா வா ஞாதீ வா ஸாலோஹிதா வா; யா தேஹி அஸங்க³தி அஸமாக³மோ அஸமோதா⁴னம் அமிஸ்ஸீபா⁴வோ – அயம் வுச்சதி ‘‘பியேஹி விப்பயோகோ³ து³க்கோ²’’.

201. தத்த² கதமம் யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்? ஜாதித⁴ம்மானம் ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி – ‘‘அஹோ வத, மயம் ந ஜாதித⁴ம்மா அஸ்ஸாம; ந ச, வத, நோ ஜாதி ஆக³ச்சே²ய்யா’’தி! ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம். இத³ம்பி ‘‘யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்’’.

ஜராத⁴ம்மானம் ஸத்தானம்…பே… ப்³யாதி⁴த⁴ம்மானம் ஸத்தானம்…பே… மரணத⁴ம்மானம் ஸத்தானம்…பே… ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மானம் ஸத்தானம் ஏவம் இச்சா² உப்பஜ்ஜதி – ‘‘அஹோ வத, மயம் ந ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸத⁴ம்மா அஸ்ஸாம; ந ச, வத, நோ ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா ஆக³ச்சே²ய்யு’’ந்தி! ந கோ² பனேதம் இச்சா²ய பத்தப்³ப³ம். இத³ம்பி ‘‘யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி தம்பி து³க்க²ம்’’.

202. தத்த² கதமே ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²? ஸேய்யதி²த³ம் – ரூபுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, வேத³னுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸஞ்ஞுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, ஸங்கா²ருபாதா³னக்க²ந்தோ⁴, விஞ்ஞாணுபாதா³னக்க²ந்தோ⁴. இமே வுச்சந்தி ‘‘ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’.

இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²ம் அரியஸச்சம்’’.