5. பஞ்சகனித்³தே³ஸோ

(1) பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி

940. தத்த² கதமானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி? ஸக்காயதி³ட்டி², விசிகிச்சா², ஸீலப்³ப³தபராமாஸோ, காமச்ச²ந்தோ³, ப்³யாபாதோ³ – இமானி பஞ்சோரம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி.

(2) பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி

தத்த² கதமானி பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி? ரூபராகோ³, அரூபராகோ³, மானோ, உத்³த⁴ச்சம், அவிஜ்ஜா – இமானி பஞ்சுத்³த⁴ம்பா⁴கி³யானி ஸம்யோஜனானி.

(3) பஞ்ச மச்ச²ரியானி

தத்த² கதமானி பஞ்ச மச்ச²ரியானி? ஆவாஸமச்ச²ரியம், குலமச்ச²ரியம், லாப⁴மச்ச²ரியம், வண்ணமச்ச²ரியம், த⁴ம்மமச்ச²ரியம் – இமானி பஞ்ச மச்ச²ரியானி.

(4) பஞ்ச ஸங்கா³

தத்த² கதமே பஞ்ச ஸங்கா³? ராக³ஸங்கோ³, தோ³ஸஸங்கோ³, மோஹஸங்கோ³, மானஸங்கோ³, தி³ட்டி²ஸங்கோ³ – இமே பஞ்ச ஸங்கா³.

(5) பஞ்ச ஸல்லா

தத்த² கதமே பஞ்ச ஸல்லா? ராக³ஸல்லம், தோ³ஸஸல்லம், மோஹஸல்லம், மானஸல்லம், தி³ட்டி²ஸல்லம் – இமே பஞ்ச ஸல்லா.

(6) பஞ்ச சேதோகி²லா

941. தத்த² கதமே பஞ்ச சேதோகி²லா? ஸத்த²ரி கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, த⁴ம்மே கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, ஸங்கே⁴ கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, ஸிக்கா²ய கங்க²தி விசிகிச்ச²தி நாதி⁴முச்சதி ந ஸம்பஸீத³தி, ஸப்³ரஹ்மசாரீஸு குபிதோ ஹோதி அனத்தமனோ ஆஹதசித்தோ கி²லஜாதோ – இமே பஞ்ச சேதோகி²லா.

(7) பஞ்ச சேதஸோ வினிப³ந்தா⁴

தத்த² கதமே பஞ்ச சேதஸோ வினிப³ந்தா⁴? காமே அவீதராகோ³ ஹோதி அவிக³தச்ச²ந்தோ³ அவிக³தபேமோ அவிக³தபிபாஸோ அவிக³தபரிளாஹோ அவிக³ததண்ஹோ; காயே அவீதராகோ³ ஹோதி… ரூபே அவீதராகோ³ ஹோதி… யாவத³த்த²ம் உத³ராவதே³ஹகம் பு⁴ஞ்ஜித்வா ஸேய்யஸுக²ம் பஸ்ஸஸுக²ம் மித்³த⁴ஸுக²ம் அனுயுத்தோ விஹரதி; அஞ்ஞதரம் தே³வனிகாயம் பணிதா⁴ய ப்³ரஹ்மசரியம் சரதி – ‘‘இமினாஹம் ஸீலேன வா வதேன வா தபேன வா ப்³ரஹ்மசரியேன வா தே³வோ வா ப⁴விஸ்ஸாமி தே³வஞ்ஞதரோ வா’’தி – இமே பஞ்ச சேதஸோவினிப³ந்தா⁴.

(8) பஞ்ச நீவரணானி

தத்த² கதமானி பஞ்ச நீவரணானி? காமச்ச²ந்த³னீவரணம், ப்³யாபாத³னீவரணம், தி²னமித்³த⁴னீவரணம், உத்³த⁴ச்சகுக்குச்சனீவரணம், விசிகிச்சா²னீவரணம் – இமானி பஞ்ச நீவரணானி.

(9) பஞ்ச கம்மானி ஆனந்தரிகானி

தத்த² கதமானி பஞ்ச கம்மானி ஆனந்தரிகானி? மாதா ஜீவிதா வோரோபிதா ஹோதி, பிதா ஜீவிதா வோரோபிதோ ஹோதி, அரஹந்தோ ஜீவிதா வோரோபிதோ ஹோதி, து³ட்டே²ன சித்தேன ததா²க³தஸ்ஸ லோஹிதம் உப்பாதி³தம் ஹோதி, ஸங்கோ⁴ பி⁴ன்னோ ஹோதி – இமானி பஞ்ச கம்மானி ஆனந்தரிகானி.

(10) பஞ்ச தி³ட்டி²யோ

தத்த² கதமா பஞ்ச தி³ட்டி²யோ? ‘‘ஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தி, ‘‘அஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தி, ‘‘நேவஸஞ்ஞீனாஸஞ்ஞீ அத்தா ஹோதி அரோகோ³ பரம் மரணா’’தி இத்தே²கே அபி⁴வத³ந்தி, ஸதோ வா பன ஸத்தஸ்ஸ உச்சே²த³ம் வினாஸம் விப⁴வம் பஞ்ஞாபேந்தி, தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் வா பனேகே அபி⁴வத³ந்தி – இமா பஞ்ச தி³ட்டி²யோ.

(11) பஞ்ச வேரா

942. தத்த² கதமே பஞ்ச வேரா? பாணாதிபாதோ, அதி³ன்னாதா³னம், காமேஸுமிச்சா²சாரோ, முஸாவாதோ³, ஸுராமேரயமஜ்ஜபமாத³ட்டா²னா – இமே பஞ்ச வேரா.

(12) பஞ்ச ப்³யஸனா

தத்த² கதமே பஞ்ச ப்³யஸனா? ஞாதிப்³யஸனம், போ⁴க³ப்³யஸனம், ரோக³ப்³யஸனம், ஸீலப்³யஸனம், தி³ட்டி²ப்³யஸனம் – இமே பஞ்ச ப்³யஸனா.

(13) பஞ்ச அக்க²ந்தியா ஆதீ³னவா

தத்த² கதமே பஞ்ச அக்க²ந்தியா ஆதீ³னவா? ப³ஹுனோ ஜனஸ்ஸ அப்பியோ ஹோதி அமனாபோ, வேரப³ஹுலோ ச ஹோதி, வஜ்ஜப³ஹுலோ ச, ஸம்மூள்ஹோ காலங்கரோதி, காயஸ்ஸ பே⁴தா³ பரம் மரணா அபாயம் து³க்³க³திம் வினிபாதம் நிரயம் உபபஜ்ஜதி – இமே பஞ்ச அக்க²ந்தியா ஆதீ³னவா.

(14) பஞ்ச ப⁴யானி

தத்த² கதமானி பஞ்ச ப⁴யானி? ஆஜீவகப⁴யம், அஸிலோகப⁴யம், பரிஸஸாரஜ்ஜப⁴யம், மரணப⁴யம், து³க்³க³திப⁴யம் – இமானி பஞ்ச ப⁴யானி.

(15) பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³

943. தத்த² கதமே பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³?

(க) இதே⁴கச்சோ ஸமணோ வா ப்³ராஹ்மணோ வா ஏவம்வாதீ³ ஹோதி ஏவம்தி³ட்டி² [ஏவம்தி³ட்டி² (ஸ்யா.)] – ‘‘யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பஞ்சஹி காமகு³ணேஹி ஸமப்பிதோ ஸமங்கீ³பூ⁴தோ பரிசாரேதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க²) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? காமா ஹி, போ⁴, அனிச்சா து³க்கா² விபரிணாமத⁴ம்மா. தேஸம் விபரிணாமஞ்ஞதா²பா⁴வா உப்பஜ்ஜந்தி ஸோகபரிதே³வது³க்க²தோ³மனஸ்ஸுபாயாஸா. யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க³) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதே³வ தத்த² விதக்கிதம் விசாரிதம் ஏதேன ஏதம் ஓளாரிகம் அக்கா²யதி. யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேந்தி.

(க⁴) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதே³வ தத்த² பீதிக³தம் சேதஸோ உப்பிலாவிதம், ஏதேன ஏதம் ஓளாரிகம் அக்கா²யதி. யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேந்தி.

(ங) தமஞ்ஞோ ஏவமாஹ – ‘‘அத்தி² கோ², போ⁴, ஏஸோ அத்தா யம் த்வம் வதே³ஸி. நேஸோ நத்தீ²தி வதா³மி. நோ ச கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஏத்தாவதா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதி. தம் கிஸ்ஸ ஹேது? யதே³வ தத்த² ஸுக²பீதி சேதஸோ ஆபோ⁴கோ³, ஏதேன ஏதம் ஓளாரிகம் அக்கா²யதி. யதோ கோ², போ⁴, அயம் அத்தா ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி, ஏத்தாவதா கோ², போ⁴, அயம் அத்தா பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னப்பத்தோ ஹோதீ’’தி. இத்தே²கே ஸதோ ஸத்தஸ்ஸ பரமதி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னம் பஞ்ஞபேந்தி. இமே பஞ்ச தி³ட்ட²த⁴ம்மனிப்³பா³னவாதா³.

பஞ்சகம்.