4. சதுக்கனித்³தே³ஸோ
793. (1. க) தத்த² கதமம் கம்மஸ்ஸகதஞாணம்? ‘‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’’தி – யா ஏவரூபா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘கம்மஸ்ஸகதஞாணம்’’. ட²பேத்வா ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம், ஸப்³பா³பி ஸாஸவா குஸலா பஞ்ஞா கம்மஸ்ஸகதஞாணம்.
(க²) தத்த² கதமம் ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம்? ‘‘ரூபம் அனிச்ச’’ந்தி வா வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… ‘‘விஞ்ஞாணம் அனிச்ச’’ந்தி வா யா ஏவரூபீ அனுலோமிகா க²ந்தி தி³ட்டி² ருசி முதி³ பேக்கா² த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம்’’.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம்.
(க⁴) சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ப²லஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம்.
794. (2) மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம் து³க்கே²பேதம் ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யேபேதம் ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴பேதம் ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³யபேதம் ஞாணம்.
(க) தத்த² கதமம் து³க்கே² ஞாணம்? து³க்க²ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்கே² ஞாணம்’’.
(க²-க⁴) து³க்க²ஸமுத³யம் ஆரப்³ப⁴…பே… து³க்க²னிரோத⁴ம் ஆரப்³ப⁴…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம்’’.
795. (3) காமாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா காமாவசரா பஞ்ஞா, ரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ரூபாவசரா பஞ்ஞா, அரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா அரூபாவசரா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அபரியாபன்னா பஞ்ஞா.
796. (4. க) தத்த² கதமம் த⁴ம்மே ஞாணம்? சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா த⁴ம்மே ஞாணம்.
(க²) ஸோ இமினா த⁴ம்மேன ஞாதேன தி³ட்டே²ன பத்தேன விதி³தேன பரியோகா³ள்ஹேன அதீதானாக³தேன நயம் நேதி. ‘‘யே ஹி கேசி அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா து³க்க²ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு [அப்³ப⁴ஞ்ஞிம்ஸு (ஸ்யா.) ஏவமுபரிபி], து³க்க²ஸமுத³யம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, து³க்க²னிரோத⁴ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ஸமுத³யம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு. யே ஹி கேசி அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா து³க்க²ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²ஸமுத³யம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²னிரோத⁴ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ஸமுத³யம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘அன்வயே ஞாணம்’’.
(க³) தத்த² கதமம் பரியே ஞாணம்? இத⁴ பி⁴க்கு² பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி. ஸராக³ம் வா சித்தம் ‘‘ஸராக³ம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் ‘‘வீதராக³ம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ‘‘ஸதோ³ஸம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் ‘‘வீததோ³ஸம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸமோஹம் வா சித்தம் ‘‘ஸமோஹம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் ‘‘வீதமோஹம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘‘ஸம்கி²த்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘‘விக்கி²த்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, மஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘‘மஹக்³க³தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘‘அமஹக்³க³தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ‘‘ஸஉத்தரம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் ‘‘அனுத்தரம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘‘ஸமாஹிதம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘‘அஸமாஹிதம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, விமுத்தம் வா சித்தம் ‘‘விமுத்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அவிமுத்தம் வா சித்தம் ‘‘அவிமுத்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதீதி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘பரியே ஞாணம்’’.
(க⁴) ட²பேத்வா த⁴ம்மே ஞாணம் அன்வயே ஞாணம் பரியே ஞாணம், அவஸேஸா பஞ்ஞா ஸம்முதிஞாணம்.
797. (5. க) தத்த² கதமா பஞ்ஞா ஆசயாய நோ அபசயாய? காமாவசரகுஸலே பஞ்ஞா ஆசயாய நோ அபசயாய.
(க²) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா அபசயாய நோ ஆசயாய.
(க³) ரூபாவசராரூபாவசரகுஸலே பஞ்ஞா ஆசயாய சேவ அபசயாய ச.
(க⁴) அவஸேஸா பஞ்ஞா நேவ ஆசயாய நோ அபசயாய.
798. (6. க) தத்த² கதமா பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய? யாய பஞ்ஞாய காமேஸு வீதராகோ³ ஹோதி, ந ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தி ந ச ஸச்சானி – அயம் வுச்சதி ‘‘பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய’’.
(க²) ஸ்வேவ பஞ்ஞாய காமேஸு வீதராகோ³ ஸமானோ அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தி ந ச ஸச்சானி – அயம் வுச்சதி ‘‘பஞ்ஞா படிவேதா⁴ய நோ நிப்³பி³தா³ய’’.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய சேவ படிவேதா⁴ய ச.
(க⁴) அவஸேஸா பஞ்ஞா நேவ நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய.
799. (7. க) தத்த² கதமா ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க²) தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க³) அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க⁴) நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் விதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. உபேக்கா²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் பீதிஸுக²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. அது³க்க²மஸுக²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் உபேக்கா²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகாஸானஞ்சாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் ரூபஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
800. (8) தத்த² கதமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³? அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. அத்தே² ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மே ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, தத்ர த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, ஞாணேஸு ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. இமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³.
801. (9) தத்த² கதமா சதஸ்ஸோ படிபதா³? து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா.
(க) தத்த² கதமா து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? கிச்சே²ன கஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ த³ந்த⁴ம் தண்டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா’’.
(க²) தத்த² கதமா து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? கிச்சே²ன கஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ கி²ப்பம் தண்டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா’’.
(க³) தத்த² கதமா ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? அகிச்சே²ன அகஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ த³ந்த⁴ம் தண்டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா’’.
(க⁴) தத்த² கதமா ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா? அகிச்சே²ன அகஸிரேன ஸமாதி⁴ம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ கி²ப்பம் தண்டா²னம் அபி⁴ஜானந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா’’. இமா சதஸ்ஸோ படிபதா³.
802. (10) தத்த² கதமானி சத்தாரி ஆரம்மணானி? பரித்தா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா, பரித்தா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா, அப்பமாணா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா, அப்பமாணா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா.
(க) தத்த² கதமா பரித்தா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா? ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ந நிகாமலாபி⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம் தோ²கம் ப²ரந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘பரித்தா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
(க²) தத்த² கதமா பரித்தா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா? ஸமாதி⁴ஸ்ஸ ந நிகாமலாபி⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம் விபுலம் ப²ரந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘பரித்தா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
(க³) தத்த² கதமா அப்பமாணா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா? ஸமாதி⁴ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம் தோ²கம் ப²ரந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அப்பமாணா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
(க⁴) தத்த² கதமா அப்பமாணா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா? ஸமாதி⁴ஸ்ஸ நிகாமலாபி⁴ஸ்ஸ ஆரம்மணம் விபுலம் ப²ரந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அப்பமாணா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா’’. இமானி சத்தாரி ஆரம்மணானி.
(11) மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம் ஜராமரணேபேதம் ஞாணம், ஜராமரணஸமுத³யேபேதம் ஞாணம், ஜராமரணனிரோதே⁴பேதம் ஞாணம், ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³யபேதம் ஞாணம்.
(க) தத்த² கதமம் ஜராமரணே ஞாணம்? ஜராமரணம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஜராமரணே ஞாணம்’’.
(க²-க⁴) ஜராமரணஸமுத³யம் ஆரப்³ப⁴…பே… ஜராமரணனிரோத⁴ம் ஆரப்³ப⁴…பே… ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஜராமரணனிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம்’’.
803. (12-21) த⁴ம்மஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம் ஜாதியாபேதம் ஞாணம்…பே… ப⁴வேபேதம் ஞாணம்…பே… உபாதா³னேபேதம் ஞாணம்…பே… தண்ஹாயபேதம் ஞாணம்…பே… வேத³னாயபேதம் ஞாணம்…பே… ப²ஸ்ஸேபேதம் ஞாணம்…பே… ஸளாயதனேபேதம் ஞாணம்…பே… நாமரூபேபேதம் ஞாணம்…பே… விஞ்ஞாணேபேதம் ஞாணம்…பே… ஸங்கா²ரேஸுபேதம் ஞாணம், ஸங்கா²ரஸமுத³யேபேதம் ஞாணம், ஸங்கா²ரனிரோதே⁴பேதம் ஞாணம், ஸங்கா²ரனிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³யபேதம் ஞாணம்.
தத்த² கதமம் ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம்? ஸங்கா²ரே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸங்கா²ரேஸு ஞாணம்’’.
ஸங்கா²ரஸமுத³யம் ஆரப்³ப⁴…பே… ஸங்கா²ரனிரோத⁴ம் ஆரப்³ப⁴…பே… ஸங்கா²ரனிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸங்கா²ரனிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம். ஏவம் சதுப்³பி³தே⁴ன ஞாணவத்து².
சதுக்கம்.