மாதிகா
1. ஏககனித்³தே³ஸோ
761. பஞ்ச விஞ்ஞாணா ந ஹேதுமேவ, அஹேதுகமேவ, ஹேதுவிப்பயுத்தமேவ, ஸப்பச்சயமேவ, ஸங்க²தமேவ, அரூபமேவ, லோகியமேவ, ஸாஸவமேவ, ஸம்யோஜனியமேவ, க³ந்த²னியமேவ, ஓக⁴னியமேவ, யோக³னியமேவ, நீவரணியமேவ, பராமட்ட²மேவ, உபாதா³னியமேவ, ஸம்கிலேஸிகமேவ, அப்³யாகதமேவ, ஸாரம்மணமேவ, அசேதஸிகமேவ, விபாகமேவ, உபாதி³ன்னுபாதா³னியமேவ, அஸம்கிலிட்ட²ஸம்கிலேஸிகமேவ, ந ஸவிதக்கஸவிசாரமேவ, ந அவிதக்கவிசாரமத்தமேவ, அவிதக்கஅவிசாரமேவ, ந பீதிஸஹக³தமேவ, நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³மேவ, நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதுகமேவ, நேவாசயகா³மினாபசயகா³மிமேவ, நேவஸேக்க²னாஸேக்க²மேவ, பரித்தமேவ, காமாவசரமேவ, ந ரூபாவசரமேவ, ந அரூபாவசரமேவ, பரியாபன்னமேவ, நோ அபரியாபன்னமேவ, அனியதமேவ, அனிய்யானிகமேவ, உப்பன்னம் மனோவிஞ்ஞாணவிஞ்ஞேய்யமேவ, அனிச்சமேவ, ஜராபி⁴பூ⁴தமேவ.
762. பஞ்ச விஞ்ஞாணா உப்பன்னவத்து²கா, உப்பன்னாரம்மணாதி உப்பன்னஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் உப்பன்னே ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜந்தி.
புரேஜாதவத்து²கா, புரேஜாதாரம்மணாதி புரேஜாதஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் புரேஜாதே ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜந்தி.
அஜ்ஜ²த்திகவத்து²கா, பா³ஹிராரம்மணாதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் வத்து² அஜ்ஜ²த்திகா ஆரம்மணா பா³ஹிரா.
அஸம்பி⁴ன்னவத்து²கா, அஸம்பி⁴ன்னாரம்மணாதி அஸம்பி⁴ன்னஸ்மிம் வத்து²ஸ்மிம் அஸம்பி⁴ன்னே ஆரம்மணே உப்பஜ்ஜந்தி.
நானாவத்து²கா, நானாரம்மணாதி அஞ்ஞம் சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்ச, அஞ்ஞம் ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்ச, அஞ்ஞம் கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்ச, அஞ்ஞம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்ச, அஞ்ஞம் காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ வத்து² ச ஆரம்மணஞ்ச.
763. ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் பச்சனுபோ⁴ந்தீதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் காயவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி காயவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி காயவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி காயவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ கோ³சரவிஸயம்பி காயவிஞ்ஞாணம் ந பச்சனுபோ⁴தி.
764. ந அஸமன்னாஹாரா உப்பஜ்ஜந்தீதி ஸமன்னாஹரந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி.
ந அமனஸிகாரா உப்பஜ்ஜந்தீதி மனஸிகரோந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜந்தி.
ந அப்³போ³கிண்ணா உப்பஜ்ஜந்தீதி ந படிபாடியா உப்பஜ்ஜந்தி.
ந அபுப்³ப³ம் அசரிமம் உப்பஜ்ஜந்தீதி ந ஏகக்க²ணே உப்பஜ்ஜந்தி.
765. ந அஞ்ஞமஞ்ஞஸ்ஸ ஸமனந்தரா உப்பஜ்ஜந்தீதி சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா ஸோதவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா காயவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ…பே… காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா சக்கு²விஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, சக்கு²விஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி காயவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா ஸோதவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, ஸோதவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி காயவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, கா⁴னவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி காயவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி. காயவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தரா ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி, ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணஸ்ஸ உப்பன்னஸமனந்தராபி காயவிஞ்ஞாணம் ந உப்பஜ்ஜதி.
766. பஞ்ச விஞ்ஞாணா அனாபோ⁴கா³தி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் நத்தி² ஆவட்டனா வா ஆபோ⁴கோ³ வா ஸமன்னாஹாரோ வா மனஸிகாரோ வா.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதி.
அஞ்ஞத்ர அபி⁴னிபாதமத்தாதி அஞ்ஞத்ர ஆபாதமத்தா.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந கஞ்சி த⁴ம்மம் படிவிஜானாதி.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதி – க³மனம் வா டா²னம் வா நிஸஜ்ஜம் வா ஸேய்யம் வா.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந கஞ்சி இரியாபத²ம் கப்பேதி – க³மனம் வா டா²னம் வா நிஸஜ்ஜம் வா ஸேய்யம் வா.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந காயகம்மம் ந வசீகம்மம் பட்ட²பேதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந காயகம்மம் ந வசீகம்மம் பட்ட²பேதி.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந காயகம்மம் ந வசீகம்மம் பட்ட²பேதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந காயகம்மம் ந வசீகம்மம் பட்ட²பேதி.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதி³யதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதி³யதி.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதி³யதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந குஸலாகுஸலம் த⁴ம்மம் ஸமாதி³யதி.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந ஸமாபஜ்ஜதி ந வுட்டா²தீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந ஸமாபஜ்ஜதி ந வுட்டா²தி.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந ஸமாபஜ்ஜதி ந வுட்டா²தீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந ஸமாபஜ்ஜதி ந வுட்டா²தி.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந சவதி ந உப்பஜ்ஜதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந சவதி ந உப்பஜ்ஜதி.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந சவதி ந உப்பஜ்ஜதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந சவதி ந உப்பஜ்ஜதி.
பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந ஸுபதி ந படிபு³ஜ்ஜ²தி ந ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி பஞ்சஹி விஞ்ஞாணேஹி ந ஸுபதி ந படிபு³ஜ்ஜ²தி ந ஸுபினம் பஸ்ஸதி.
பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தராபி ந ஸுபதி ந படிபு³ஜ்ஜ²தி ந ஸுபினம் பஸ்ஸதீதி பஞ்சன்னம் விஞ்ஞாணானம் ஸமனந்தரா மனோதா⁴துயாபி ந ஸுபதி ந படிபு³ஜ்ஜ²தி ந ஸுபினம் பஸ்ஸதி. ஏவம் யாதா²வகவத்து²விபா⁴வனா பஞ்ஞா.
ஏவம் ஏகவிதே⁴ன ஞாணவத்து².
ஏககம்.
2. து³கனித்³தே³ஸோ
767. (1) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா லோகியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா லோகுத்தரா பஞ்ஞா.
(2) ஸப்³பா³வ பஞ்ஞா கேனசி விஞ்ஞேய்யா, கேனசி ந விஞ்ஞேய்யா.
(3) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸாஸவா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனாஸவா பஞ்ஞா.
(4) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஆஸவவிப்பயுத்தா ஸாஸவா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ஆஸவவிப்பயுத்தா அனாஸவா பஞ்ஞா.
(5) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸம்யோஜனியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அஸம்யோஜனியா பஞ்ஞா.
(6) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா ஸம்யோஜனியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ஸம்யோஜனவிப்பயுத்தா அஸம்யோஜனியா பஞ்ஞா.
(7) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா க³ந்த²னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அக³ந்த²னியா பஞ்ஞா.
(8) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா க³ந்த²விப்பயுத்தா க³ந்த²னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா க³ந்த²விப்பயுத்தா அக³ந்த²னியா பஞ்ஞா.
(9) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஓக⁴னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனோக⁴னியா பஞ்ஞா.
(10) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஓக⁴விப்பயுத்தா ஓக⁴னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ஓக⁴விப்பயுத்தா அனோக⁴னியா பஞ்ஞா.
(11) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா யோக³னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அயோக³னியா பஞ்ஞா.
(12) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா யோக³விப்பயுத்தா யோக³னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா யோக³விப்பயுத்தா அயோக³னியா பஞ்ஞா.
(13) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா நீவரணியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனீவரணியா பஞ்ஞா.
(14) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா நீவரணவிப்பயுத்தா நீவரணியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா நீவரணவிப்பயுத்தா அனீவரணியா பஞ்ஞா.
(15) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா பராமட்டா² பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அபராமட்டா² பஞ்ஞா.
(16) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா பராமாஸவிப்பயுத்தா பராமட்டா² பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா பராமாஸவிப்பயுத்தா அபராமட்டா² பஞ்ஞா.
(17) தீஸு பூ⁴மீஸு விபாகே பஞ்ஞா உபாதி³ன்னா பஞ்ஞா, தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனுபாதி³ன்னா பஞ்ஞா.
(18) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா உபாதா³னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனுபாதா³னியா பஞ்ஞா.
(19) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா உபாதா³னவிப்பயுத்தா உபாதா³னியா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா உபாதா³னவிப்பயுத்தா அனுபாதா³னியா பஞ்ஞா.
(20) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸம்கிலேஸிகா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அஸம்கிலேஸிகா பஞ்ஞா.
(21) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா கிலேஸவிப்பயுத்தா ஸம்கிலேஸிகா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா கிலேஸவிப்பயுத்தா அஸம்கிலேஸிகா பஞ்ஞா.
(22) விதக்கஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸவிதக்கா பஞ்ஞா, விதக்கவிப்பயுத்தா பஞ்ஞா அவிதக்கா பஞ்ஞா.
(23) விசாரஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸவிசாரா பஞ்ஞா, விசாரவிப்பயுத்தா பஞ்ஞா அவிசாரா பஞ்ஞா.
(24) பீதிஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸப்பீதிகா பஞ்ஞா, பீதிவிப்பயுத்தா பஞ்ஞா அப்பீதிகா பஞ்ஞா.
(25) பீதிஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா பீதிஸஹக³தா பஞ்ஞா, பீதிவிப்பயுத்தா பஞ்ஞா ந பீதிஸஹக³தா பஞ்ஞா.
(26) ஸுக²ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸுக²ஸஹக³தா பஞ்ஞா, ஸுக²விப்பயுத்தா பஞ்ஞா ந ஸுக²ஸஹக³தா பஞ்ஞா.
(27) உபேக்கா²ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா உபேக்கா²ஸஹக³தா பஞ்ஞா, உபேக்கா²விப்பயுத்தா பஞ்ஞா ந உபேக்கா²ஸஹக³தா பஞ்ஞா.
(28) காமாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா காமாவசரா பஞ்ஞா, ரூபாவசரா பஞ்ஞா அரூபாவசரா பஞ்ஞா, அபரியாபன்னா பஞ்ஞா ந காமாவசரா பஞ்ஞா.
(29) ரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ரூபாவசரா பஞ்ஞா, காமாவசரா பஞ்ஞா அரூபாவசரா பஞ்ஞா அபரியாபன்னா பஞ்ஞா ந ரூபாவசரா பஞ்ஞா.
(30) அரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா அரூபாவசரா பஞ்ஞா, காமாவசரா பஞ்ஞா ரூபாவசரா பஞ்ஞா அபரியாபன்னா பஞ்ஞா ந அரூபாவசரா பஞ்ஞா.
(31) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா பரியாபன்னா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அபரியாபன்னா பஞ்ஞா.
(32) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா நிய்யானிகா பஞ்ஞா, தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா அனிய்யானிகா பஞ்ஞா.
(33) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா நியதா பஞ்ஞா, தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா அனியதா பஞ்ஞா.
(34) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸஉத்தரா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனுத்தரா பஞ்ஞா.
(35) தத்த² கதமா அத்த²ஜாபிகா பஞ்ஞா?
சதூஸு பூ⁴மீஸு குஸலே அரஹதோ அபி⁴ஞ்ஞம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ ஸமாபத்திம் உப்பாதே³ந்தஸ்ஸ கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா அத்த²ஜாபிகா பஞ்ஞா, சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே அரஹதோ உப்பன்னாய அபி⁴ஞ்ஞாய உப்பன்னாய ஸமாபத்தியா கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஜாபிதத்தா² பஞ்ஞா.
ஏவம் து³விதே⁴ன ஞாணவத்து².
து³கம்.
3. திகனித்³தே³ஸோ
768. (1. க) தத்த² கதமா சிந்தாமயா பஞ்ஞா?
யோக³விஹிதேஸு வா கம்மாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா ஸிப்பாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா விஜ்ஜாட்டா²னேஸு கம்மஸ்ஸகதம் வா ஸச்சானுலோமிகம் வா ரூபம் அனிச்சந்தி வா வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் அனிச்சந்தி வா, யம் ஏவரூபிம் அனுலோமிகம் க²ந்திம் தி³ட்டி²ம் ருசிம் முதி³ம் பேக்க²ம் த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் பரதோ அஸ்ஸுத்வா படிலப⁴தி – அயம் வுச்சதி ‘‘சிந்தாமயா பஞ்ஞா’’.
(க²) தத்த² கதமா ஸுதமயா பஞ்ஞா? யோக³விஹிதேஸு வா கம்மாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா ஸிப்பாயதனேஸு யோக³விஹிதேஸு வா விஜ்ஜாட்டா²னேஸு கம்மஸ்ஸகதம் வா ஸச்சானுலோமிகம் வா ரூபம் அனிச்சந்தி வா வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… விஞ்ஞாணம் அனிச்சந்தி வா, யம் ஏவரூபிம் அனுலோமிகம் க²ந்திம் தி³ட்டி²ம் ருசிம் முதி³ம் பேக்க²ம் த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்திம் பரதோ ஸுத்வா படிலப⁴தி – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸுதமயா பஞ்ஞா’’.
(க³) ஸப்³பா³பி ஸமாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞா பா⁴வனாமயா பஞ்ஞா.
769. (2. க) தத்த² கதமா தா³னமயா பஞ்ஞா? தா³னம் ஆரப்³ப⁴ தா³னாதி⁴க³ச்ச² யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘தா³னமயா பஞ்ஞா’’.
(க²) தத்த² கதமா ஸீலமயா பஞ்ஞா? ஸீலம் ஆரப்³ப⁴ ஸீலாதி⁴க³ச்ச² யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘ஸீலமயா பஞ்ஞா’’.
(க³) ஸப்³பா³பி ஸமாபன்னஸ்ஸ பஞ்ஞா பா⁴வனாமயா பஞ்ஞா.
770. (3. க) தத்த² கதமா அதி⁴ஸீலே பஞ்ஞா? பாதிமோக்க²ஸம்வரம் ஸம்வரந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அதி⁴ஸீலே பஞ்ஞா’’.
(க²) தத்த² கதமா அதி⁴சித்தே பஞ்ஞா? ரூபாவசராரூபாவசரஸமாபத்திம் ஸமாபஜ்ஜந்தஸ்ஸ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அதி⁴சித்தே பஞ்ஞா’’.
(க³) தத்த² கதமா அதி⁴பஞ்ஞாய பஞ்ஞா? சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா – அயம் வுச்சதி ‘‘அதி⁴பஞ்ஞாய பஞ்ஞா’’.
771. (4. க) தத்த² கதமம் ஆயகோஸல்லம்? ‘‘இமே த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ அகுஸலா த⁴ம்மா ந உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச அகுஸலா த⁴ம்மா பஹீயந்தி. இமே வா பனிமே த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ குஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச குஸலா த⁴ம்மா பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய பா⁴வனாய பாரிபூரியா ஸம்வத்தந்தீ’’தி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஆயகோஸல்லம்’’.
(க²) தத்த² கதமம் அபாயகோஸல்லம்? ‘‘இமே த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ குஸலா த⁴ம்மா ந உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச குஸலா த⁴ம்மா நிருஜ்ஜ²ந்தி. இமே வா பனிமே த⁴ம்மே மனஸிகரோதோ அனுப்பன்னா சேவ அகுஸலா த⁴ம்மா உப்பஜ்ஜந்தி, உப்பன்னா ச அகுஸலா த⁴ம்மா பி⁴ய்யோபா⁴வாய வேபுல்லாய ஸம்வத்தந்தீ’’தி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘அபாயகோஸல்லம்’’.
(க³) ஸப்³பா³பி தத்ருபாயா பஞ்ஞா உபாயகோஸல்லம்.
772. (5. க) சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே பஞ்ஞா விபாகா பஞ்ஞா.
(க²) சதூஸு பூ⁴மீஸு குஸலே பஞ்ஞா விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா பஞ்ஞா.
(க³) தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா பஞ்ஞா.
773. (6. க) தீஸு பூ⁴மீஸு விபாகே பஞ்ஞா உபாதி³ன்னுபாதா³னியா பஞ்ஞா.
(க²) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா அனுபாதி³ன்னுபாதா³னியா பஞ்ஞா.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அனுபாதி³ன்னஅனுபாதா³னியா பஞ்ஞா.
774. (7. க) விதக்கவிசாரஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸவிதக்கஸவிசாரா பஞ்ஞா.
(க²) விதக்கவிப்பயுத்தா விசாரஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா அவிதக்கவிசாரமத்தா பஞ்ஞா.
(க³) விதக்கவிசாரவிப்பயுத்தா பஞ்ஞா அவிதக்கஅவிசாரா பஞ்ஞா.
775. (8. க) பீதிஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா பீதிஸஹக³தா பஞ்ஞா.
(க²) ஸுக²ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா ஸுக²ஸஹக³தா பஞ்ஞா.
(க³) உபேக்கா²ஸம்பயுத்தா பஞ்ஞா உபேக்கா²ஸஹக³தா பஞ்ஞா.
776. (9. க) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே பஞ்ஞா ஆசயகா³மினீ பஞ்ஞா.
(க²) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா அபசயகா³மினீ பஞ்ஞா.
(க³) சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா நேவாசயகா³மினாபசயகா³மினீ பஞ்ஞா.
777. (10. க) சதூஸு மக்³கே³ஸு தீஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ஸேக்கா² பஞ்ஞா.
(க²) உபரிட்டி²மா [உபரிட்டி²மே (ஸ்யா.), உபரிட்டி²மம் (க.)] அரஹத்தப²லே பஞ்ஞா அஸேக்கா² பஞ்ஞா.
(க³) தீஸு பூ⁴மீஸு குஸலே தீஸு பூ⁴மீஸு விபாகே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா நேவஸேக்க²னாஸேக்கா² பஞ்ஞா.
778. (11. க) காமாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா பரித்தா பஞ்ஞா.
(க²) ரூபாவசராரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா மஹக்³க³தா பஞ்ஞா.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அப்பமாணா பஞ்ஞா.
779. (12. க) தத்த² கதமா பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா? பரித்தே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘பரித்தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
780. (க²) தத்த² கதமா மஹக்³க³தாரம்மணா பஞ்ஞா? மஹக்³க³தே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘மஹக்³க³தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
781. (க³) தத்த² கதமா அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா? அப்பமாணே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அப்பமாணாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
782. (13. க) தத்த² கதமா மக்³கா³ரம்மணா பஞ்ஞா? அரியமக்³க³ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘மக்³கா³ரம்மணா பஞ்ஞா’’.
(க²) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா மக்³க³ஹேதுகா பஞ்ஞா.
783. (க³) தத்த² கதமா மக்³கா³தி⁴பதினீ பஞ்ஞா? அரியமக்³க³ம் அதி⁴பதிம் கரித்வா யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘மக்³கா³தி⁴பதினீ பஞ்ஞா’’.
784. (14) சதூஸு பூ⁴மீஸு விபாகே பஞ்ஞா ஸியா உப்பன்னா, ஸியா உப்பாதி³னீ, ந வத்தப்³பா³ அனுப்பன்னாதி. சதூஸு பூ⁴மீஸு குஸலே தீஸு பூ⁴மீஸு கிரியாப்³யாகதே பஞ்ஞா ஸியா உப்பன்னா, ஸியா அனுப்பன்னா, ந வத்தப்³பா³ உப்பாதி³னீதி.
785. (15) ஸப்³பா³வ பஞ்ஞா ஸியா அதீதா, ஸியா அனாக³தா, ஸியா பச்சுப்பன்னா.
786. (16. க) தத்த² கதமா அதீதாரம்மணா பஞ்ஞா? அதீதே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அதீதாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
787. (க²) தத்த² கதமா அனாக³தாரம்மணா பஞ்ஞா? அனாக³தே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அனாக³தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
788. (க³) தத்த² கதமா பச்சுப்பன்னாரம்மணா பஞ்ஞா? பச்சுப்பன்னே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா …பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘பச்சுப்பன்னாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
789. (17) ஸப்³பா³வ பஞ்ஞா ஸியா அஜ்ஜ²த்தா, ஸியா ப³ஹித்³தா⁴, ஸியா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴.
790. (18. க) தத்த² கதமா அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா பஞ்ஞா? அஜ்ஜ²த்தே த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அஜ்ஜ²த்தாரம்மணா பஞ்ஞா’’.
791. (க²) தத்த² கதமா ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா பஞ்ஞா? ப³ஹித்³தா⁴த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா பஞ்ஞா’’.
792. (க³) தத்த² கதமா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா பஞ்ஞா? அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ த⁴ம்மே ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – அயம் வுச்சதி ‘‘அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா பஞ்ஞா’’.
ஏவம் திவிதே⁴ன ஞாணவத்து².
திகம்.
4. சதுக்கனித்³தே³ஸோ
793. (1. க) தத்த² கதமம் கம்மஸ்ஸகதஞாணம்? ‘‘அத்தி² தி³ன்னம், அத்தி² யிட்ட²ம், அத்தி² ஹுதம், அத்தி² ஸுகதது³க்கடானம் கம்மானம் ப²லம் விபாகோ, அத்தி² அயம் லோகோ, அத்தி² பரோ லோகோ, அத்தி² மாதா, அத்தி² பிதா, அத்தி² ஸத்தா ஓபபாதிகா, அத்தி² லோகே ஸமணப்³ராஹ்மணா ஸம்மக்³க³தா ஸம்மாபடிபன்னா யே இமஞ்ச லோகம் பரஞ்ச லோகம் ஸயம் அபி⁴ஞ்ஞா ஸச்சி²கத்வா பவேதே³ந்தீ’’தி – யா ஏவரூபா பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘கம்மஸ்ஸகதஞாணம்’’. ட²பேத்வா ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம், ஸப்³பா³பி ஸாஸவா குஸலா பஞ்ஞா கம்மஸ்ஸகதஞாணம்.
(க²) தத்த² கதமம் ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம்? ‘‘ரூபம் அனிச்ச’’ந்தி வா வேத³னா…பே… ஸஞ்ஞா… ஸங்கா²ரா… ‘‘விஞ்ஞாணம் அனிச்ச’’ந்தி வா யா ஏவரூபீ அனுலோமிகா க²ந்தி தி³ட்டி² ருசி முதி³ பேக்கா² த⁴ம்மனிஜ்ஜா²னக்க²ந்தி – இத³ம் வுச்சதி ‘‘ஸச்சானுலோமிகம் ஞாணம்’’.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம்.
(க⁴) சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா ப²லஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம்.
794. (2) மக்³க³ஸமங்கி³ஸ்ஸ ஞாணம் து³க்கே²பேதம் ஞாணம், து³க்க²ஸமுத³யேபேதம் ஞாணம், து³க்க²னிரோதே⁴பேதம் ஞாணம், து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³யபேதம் ஞாணம்.
(க) தத்த² கதமம் து³க்கே² ஞாணம்? து³க்க²ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்கே² ஞாணம்’’.
(க²-க⁴) து³க்க²ஸமுத³யம் ஆரப்³ப⁴…பே… து³க்க²னிரோத⁴ம் ஆரப்³ப⁴…பே… து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் ஆரப்³ப⁴ யா உப்பஜ்ஜதி பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘து³க்க²னிரோத⁴கா³மினியா படிபதா³ய ஞாணம்’’.
795. (3) காமாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா காமாவசரா பஞ்ஞா, ரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா ரூபாவசரா பஞ்ஞா, அரூபாவசரகுஸலாப்³யாகதே பஞ்ஞா அரூபாவசரா பஞ்ஞா, சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா அபரியாபன்னா பஞ்ஞா.
796. (4. க) தத்த² கதமம் த⁴ம்மே ஞாணம்? சதூஸு மக்³கே³ஸு சதூஸு ப²லேஸு பஞ்ஞா த⁴ம்மே ஞாணம்.
(க²) ஸோ இமினா த⁴ம்மேன ஞாதேன தி³ட்டே²ன பத்தேன விதி³தேன பரியோகா³ள்ஹேன அதீதானாக³தேன நயம் நேதி. ‘‘யே ஹி கேசி அதீதமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா து³க்க²ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு [அப்³ப⁴ஞ்ஞிம்ஸு (ஸ்யா.) ஏவமுபரிபி], து³க்க²ஸமுத³யம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, து³க்க²னிரோத⁴ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ஸமுத³யம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அப்³ப⁴ஞ்ஞம்ஸு. யே ஹி கேசி அனாக³தமத்³தா⁴னம் ஸமணா வா ப்³ராஹ்மணா வா து³க்க²ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²ஸமுத³யம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²னிரோத⁴ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²ஸமுத³யம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தி, இமஞ்ஞேவ தே து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம் அபி⁴ஜானிஸ்ஸந்தீ’’தி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘அன்வயே ஞாணம்’’.
(க³) தத்த² கதமம் பரியே ஞாணம்? இத⁴ பி⁴க்கு² பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் சேதஸா சேதோ பரிச்ச பஜானாதி. ஸராக³ம் வா சித்தம் ‘‘ஸராக³ம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீதராக³ம் வா சித்தம் ‘‘வீதராக³ம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸதோ³ஸம் வா சித்தம் ‘‘ஸதோ³ஸம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீததோ³ஸம் வா சித்தம் ‘‘வீததோ³ஸம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸமோஹம் வா சித்தம் ‘‘ஸமோஹம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, வீதமோஹம் வா சித்தம் ‘‘வீதமோஹம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸம்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘‘ஸம்கி²த்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, விக்கி²த்தம் வா சித்தம் ‘‘விக்கி²த்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, மஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘‘மஹக்³க³தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அமஹக்³க³தம் வா சித்தம் ‘‘அமஹக்³க³தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸஉத்தரம் வா சித்தம் ‘‘ஸஉத்தரம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அனுத்தரம் வா சித்தம் ‘‘அனுத்தரம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, ஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘‘ஸமாஹிதம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அஸமாஹிதம் வா சித்தம் ‘‘அஸமாஹிதம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, விமுத்தம் வா சித்தம் ‘‘விமுத்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதி, அவிமுத்தம் வா சித்தம் ‘‘அவிமுத்தம் சித்த’’ந்தி பஜானாதீதி – யா தத்த² பஞ்ஞா பஜானனா…பே… அமோஹோ த⁴ம்மவிசயோ ஸம்மாதி³ட்டி² – இத³ம் வுச்சதி ‘‘பரியே ஞாணம்’’.
(க⁴) ட²பேத்வா த⁴ம்மே ஞாணம் அன்வயே ஞாணம் பரியே ஞாணம், அவஸேஸா பஞ்ஞா ஸம்முதிஞாணம்.
797. (5. க) தத்த² கதமா பஞ்ஞா ஆசயாய நோ அபசயாய? காமாவசரகுஸலே பஞ்ஞா ஆசயாய நோ அபசயாய.
(க²) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா அபசயாய நோ ஆசயாய.
(க³) ரூபாவசராரூபாவசரகுஸலே பஞ்ஞா ஆசயாய சேவ அபசயாய ச.
(க⁴) அவஸேஸா பஞ்ஞா நேவ ஆசயாய நோ அபசயாய.
798. (6. க) தத்த² கதமா பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய? யாய பஞ்ஞாய காமேஸு வீதராகோ³ ஹோதி, ந ச அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தி ந ச ஸச்சானி – அயம் வுச்சதி ‘‘பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய’’.
(க²) ஸ்வேவ பஞ்ஞாய காமேஸு வீதராகோ³ ஸமானோ அபி⁴ஞ்ஞாயோ படிவிஜ்ஜ²தி ந ச ஸச்சானி – அயம் வுச்சதி ‘‘பஞ்ஞா படிவேதா⁴ய நோ நிப்³பி³தா³ய’’.
(க³) சதூஸு மக்³கே³ஸு பஞ்ஞா நிப்³பி³தா³ய சேவ படிவேதா⁴ய ச.
(க⁴) அவஸேஸா பஞ்ஞா நேவ நிப்³பி³தா³ய நோ படிவேதா⁴ய.
799. (7. க) தத்த² கதமா ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா? பட²மஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் காமஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க²) தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க³) அவிதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
(க⁴) நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. து³தியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் விதக்கஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. உபேக்கா²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ததியஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் பீதிஸுக²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. அது³க்க²மஸுக²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. சதுத்த²ஸ்ஸ ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம் உபேக்கா²ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகாஸானஞ்சாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் ரூபஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் ஆகாஸானஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. ஆகிஞ்சஞ்ஞாயதனஸ்ஸ லாபி⁴ம் விஞ்ஞாணஞ்சாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி ஹானபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. தத³னுத⁴ம்மதா ஸதி ஸந்திட்ட²தி டி²திபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நேவஸஞ்ஞானாஸஞ்ஞாயதனஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விஸேஸபா⁴கி³னீ பஞ்ஞா. நிப்³பி³தா³ஸஹக³தா ஸஞ்ஞாமனஸிகாரா ஸமுதா³சரந்தி விராகூ³பஸஞ்ஹிதா நிப்³பே³த⁴பா⁴கி³னீ பஞ்ஞா.
800. (8) தத்த² கதமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³? அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. அத்தே² ஞாணம் அத்த²படிஸம்பி⁴தா³, த⁴ம்மே ஞாணம் த⁴ம்மபடிஸம்பி⁴தா³, தத்ர த⁴ம்மனிருத்தாபி⁴லாபே ஞாணம் நிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³, ஞாணேஸு ஞாணம் படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³. இமா சதஸ்ஸோ படிஸம்பி⁴தா³.
801. (9) தத்த² கதமா சதஸ்ஸோ படிபதா³? து³க்க²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, து³க்க²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, ஸுக²படிபதா³ த³ந்தா⁴பி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா, ஸுக²படிபதா³ கி²ப்பாபி⁴ஞ்ஞா பஞ்ஞா.