13. அப்பமஞ்ஞாவிப⁴ங்கோ³

1. ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்

642. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ – இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம் [சதுத்தி²ம் (ஸீ.)]. இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன [அப்³யாபஜ்ஜே²ன (ஸீ. ஸ்யா.)] ப²ரித்வா விஹரதி. கருணாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் கருணாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி. உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி, ததா² து³தியம், ததா² ததியம், ததா² சதுத்த²ம். இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி.

1. மேத்தா

643. கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி? ஸேய்யதா²பி நாம ஏகம் புக்³க³லம் பியம் மனாபம் தி³ஸ்வா மேத்தாயேய்ய, ஏவமேவ ஸப்³பே³ ஸத்தே மேத்தாய ப²ரதி.

தத்த² கதமா மேத்தா? யா ஸத்தேஸு மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம் ஹத³யம் பண்ட³ரம் மனோ மனாயதனம் மனிந்த்³ரியம் விஞ்ஞாணம் விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴ தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய மேத்தாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

644. ‘‘ஏகம் தி³ஸ’’ந்தி புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் பச்சி²மம் வா தி³ஸம் உத்தரம் வா தி³ஸம் த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா திரியம் வா விதி³ஸம் வா.

645. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

646. ‘‘விஹரதீ’’தி இரியதி வத்ததி பாலேதி யபேதி யாபேதி சரதி விஹரதி. தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

647. ‘‘ததா² து³திய’’ந்தி யதே²வ ஏகம் தி³ஸம் ததா² து³தியம் தி³ஸம் ததா² ததியம் தி³ஸம் ததா² சதுத்த²ம் தி³ஸம் ததா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴ ததா² திரியம் ததா² விதி³ஸம்.

648. ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம். பரியாதா³யவசனமேதம் – ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி.

649. ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி தத்த² கதமா மேத்தா? யா ஸத்தேஸு மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய மேத்தாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

650. ‘‘விபுலேனா’’தி யம் விபுலம் தம் மஹக்³க³தம், யம் மஹக்³க³தம் தம் அப்பமாணம், யம் அப்பமாணம் ஸோ அவேரோ, யோ அவேரோ ஸோ அப்³யாபஜ்ஜோ [அப்³யாபஜ்ஜோ² (ஸீ. ஸ்யா.)].

651. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

652. ‘‘விஹரதீ’’தி…பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

2. கருணா

653. கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² கருணாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி? ஸேய்யதா²பி நாம ஏகம் புக்³க³லம் து³க்³க³தம் து³ரூபேதம் தி³ஸ்வா கருணாயேய்ய, ஏவமேவ ஸப்³பே³ ஸத்தே கருணாய ப²ரதி.

தத்த² கதமா கருணா? யா ஸத்தேஸு கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய கருணாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘கருணாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

654. ‘‘ஏகம் தி³ஸ’’ந்தி புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் பச்சி²மம் வா தி³ஸம் உத்தரம் வா தி³ஸம் த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா திரியம் வா விதி³ஸம் வா.

655. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

656. ‘‘விஹரதீ’’தி இரியதி வத்ததி பாலேதி யபேதி யாபேதி சரதி விஹரதி. தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

657. ‘‘ததா² து³திய’’ந்தி யதே²வ ஏகம் தி³ஸம் ததா² து³தியம் தி³ஸம் ததா² ததியம் தி³ஸம் ததா² சதுத்த²ம் தி³ஸம் ததா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴ ததா² திரியம் ததா² விதி³ஸம்.

658. ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம். பரியாதா³யவசனமேதம் – ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி.

659. ‘‘கருணாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி தத்த² கதமா கருணா? யா ஸத்தேஸு கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய கருணாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘கருணாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

660. ‘‘விபுலேனா’’தி யம் விபுலம் தம் மஹக்³க³தம், யம் மஹக்³க³தம் தம் அப்பமாணம், யம் அப்பமாணம் ஸோ அவேரோ, யோ அவேரோ ஸோ அப்³யாபஜ்ஜோ.

661. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

662. ‘‘விஹரதீ’’தி…பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

3. முதி³தா

663. கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி? ஸேய்யதா²பி நாம ஏகம் புக்³க³லம் பியம் மனாபம் தி³ஸ்வா முதி³தோ அஸ்ஸ, ஏவமேவ ஸப்³பே³ ஸத்தே முதி³தாய ப²ரதி.

தத்த² கதமா முதி³தா? யா ஸத்தேஸு முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய முதி³தாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

664. ‘‘ஏகம் தி³ஸ’’ந்தி புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் பச்சி²மம் வா தி³ஸம் உத்தரம் வா தி³ஸம் த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா திரியம் வா விதி³ஸம் வா.

665. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

666. ‘‘விஹரதீ’’தி…பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

667. ‘‘ததா² து³திய’’ந்தி யதே²வ ஏகம் தி³ஸம் ததா² து³தியம் தி³ஸம் ததா² ததியம் தி³ஸம் ததா² சதுத்த²ம் தி³ஸம் ததா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴ ததா² திரியம் ததா² விதி³ஸம்.

668. ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம். பரியாதா³யவசனமேதம் – ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி.

669. ‘‘முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி தத்த² கதமா முதி³தா? யா ஸத்தேஸு முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய முதி³தாய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

670. ‘‘விபுலேனா’’தி யம் விபுலம் தம் மஹக்³க³தம், யம் மஹக்³க³தம் தம் அப்பமாணம், யம் அப்பமாணம் ஸோ அவேரோ, யோ அவேரோ ஸோ அப்³யாபஜ்ஜோ.

671. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

672. ‘‘விஹரதீ’’தி …பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

4. உபேக்கா²

673. கத²ஞ்ச பி⁴க்கு² உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி? ஸேய்யதா²பி நாம ஏகம் புக்³க³லம் நேவ மனாபம் ந அமனாபம் தி³ஸ்வா உபேக்க²கோ அஸ்ஸ, ஏவமேவ ஸப்³பே³ ஸத்தே உபேக்கா²ய ப²ரதி.

தத்த² கதமா உபேக்கா²? யா ஸத்தேஸு உபேக்கா² உபேக்கா²யனா உபேக்கா²யிதத்தம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய உபேக்கா²ய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

674. ‘‘ஏகம் தி³ஸ’’ந்தி புரத்தி²மம் வா தி³ஸம் பச்சி²மம் வா தி³ஸம் உத்தரம் வா தி³ஸம் த³க்கி²ணம் வா தி³ஸம் உத்³த⁴ம் வா அதோ⁴ வா திரியம் வா விதி³ஸம் வா.

675. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

676. ‘‘விஹரதீ’’தி…பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

677. ‘‘ததா² து³திய’’ந்தி யதே²வ ஏகம் தி³ஸம் ததா² து³தியம் தி³ஸம் ததா² ததியம் தி³ஸம் ததா² சதுத்த²ம் தி³ஸம் ததா² உத்³த⁴ம் ததா² அதோ⁴ ததா² திரியம் ததா² விதி³ஸம்.

678. ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி ஸப்³பே³ன ஸப்³ப³ம் ஸப்³ப³தா² ஸப்³ப³ம் அஸேஸம் நிஸ்ஸேஸம். பரியாதா³யவசனமேதம் – ‘‘ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோக’’ந்தி.

679. ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா’’தி, தத்த² கதமா உபேக்கா²? யா ஸத்தேஸு உபேக்கா² உபேக்கா²யனா உபேக்கா²யிதத்தம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²’’.

தத்த² கதமம் சித்தம்? யம் சித்தம் மனோ மானஸம்…பே… தஜ்ஜாமனோவிஞ்ஞாணதா⁴து – இத³ம் வுச்சதி ‘‘சித்தம்’’. இத³ம் சித்தம் இமாய உபேக்கா²ய ஸஹக³தம் ஹோதி ஸஹஜாதம் ஸம்ஸட்ட²ம் ஸம்பயுத்தம். தேன வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா’’தி.

680. ‘‘விபுலேனா’’தி யம் விபுலம் தம் மஹக்³க³தம், யம் மஹக்³க³தம் தம் அப்பமாணம், யம் அப்பமாணம் ஸோ அவேரோ, யோ அவேரோ ஸோ அப்³யாபஜ்ஜோ.

681. ‘‘ப²ரித்வா’’தி ப²ரித்வா அதி⁴முச்சித்வா.

682. ‘‘விஹரதீ’’தி…பே… தேன வுச்சதி ‘‘விஹரதீ’’தி.

ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்.

2. அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயம்

683. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ – மேத்தா, கருணா, முதி³தா, உபேக்கா².

684. தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

685. இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிதக்கம் விசாரமத்தம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

686. தத்த² கதமா கருணா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா கருணா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா கருணா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

687. இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிதக்கம் விசாரமத்தம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

688. தத்த² கதமா முதி³தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா முதி³தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயதனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா முதி³தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

689. இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி விவிச்ச அகுஸலேஹி த⁴ம்மேஹி அவிதக்கம் விசாரமத்தம் விவேகஜம் பீதிஸுக²ம் து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… ததியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி பீதியா ச விராகா³…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

690. தத்த² கதமா உபேக்கா²? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி உபேக்கா²ஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே உபேக்கா² உபேக்கா²யனா உபேக்கா²யிதத்தம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா உபேக்கா²ய ஸம்பயுத்தா.

691. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ – மேத்தா, கருணா, முதி³தா, உபேக்கா².

692. தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

693. தத்த² கதமா கருணா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா கருணா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி கருணாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே கருணா கருணாயனா கருணாயிதத்தம் கருணாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘கருணா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா கருணாய ஸம்பயுத்தா.

694. தத்த² கதமா முதி³தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா முதி³தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி முதி³தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே முதி³தா முதி³தாயனா முதி³தாயிதத்தம் முதி³தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘முதி³தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா முதி³தாய ஸம்பயுத்தா.

695. தத்த² கதமா உபேக்கா²? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபூபபத்தியா மக்³க³ம் பா⁴வேதி ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி உபேக்கா²ஸஹக³தம், தஸ்மிம் ஸமயே ப²ஸ்ஸோ ஹோதி…பே… அவிக்கே²போ ஹோதி. இமே த⁴ம்மா குஸலா. தஸ்ஸேவ ரூபாவசரஸ்ஸ குஸலஸ்ஸ கம்மஸ்ஸ கதத்தா உபசிதத்தா விபாகம் ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி உபேக்கா²ஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே உபேக்கா² உபேக்கா²யனா உபேக்கா²யிதத்தம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா உபேக்கா²ய ஸம்பயுத்தா.

696. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ – மேத்தா, கருணா, முதி³தா, உபேக்கா².

697. தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபாவசரம் ஜா²னம் பா⁴வேதி கிரியம் நேவ குஸலம் நாகுஸலம் ந ச கம்மவிபாகம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் விவிச்சேவ காமேஹி…பே… பட²மம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

தத்த² கதமா மேத்தா? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபாவசரம் ஜா²னம் பா⁴வேதி கிரியம் நேவ குஸலம் நாகுஸலம் ந ச கம்மவிபாகம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் விதக்கவிசாரானம் வூபஸமா…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… பட²மம் ஜா²னம்…பே… து³தியம் ஜா²னம்…பே… ததியம் ஜா²னம்…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி மேத்தாஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே மேத்தி மேத்தாயனா மேத்தாயிதத்தம் மேத்தாசேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘மேத்தா’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா மேத்தாய ஸம்பயுத்தா.

698. தத்த² கதமா கருணா…பே… தத்த² கதமா முதி³தா…பே… தத்த² கதமா உபேக்கா²? இத⁴ பி⁴க்கு² யஸ்மிம் ஸமயே ரூபாவசரம் ஜா²னம் பா⁴வேதி கிரியம் நேவ குஸலம் நாகுஸலம் ந ச கம்மவிபாகம் தி³ட்ட²த⁴ம்மஸுக²விஹாரம் ஸுக²ஸ்ஸ ச பஹானா து³க்க²ஸ்ஸ ச பஹானா…பே… சதுத்த²ம் ஜா²னம் உபஸம்பஜ்ஜ விஹரதி உபேக்கா²ஸஹக³தம், யா தஸ்மிம் ஸமயே உபேக்கா² உபேக்கா²யனா உபேக்கா²யிதத்தம் உபேக்கா²சேதோவிமுத்தி – அயம் வுச்சதி ‘‘உபேக்கா²’’. அவஸேஸா த⁴ம்மா உபேக்கா²ய ஸம்பயுத்தா.

அபி⁴த⁴ம்மபா⁴ஜனீயம்.

3. பஞ்ஹாபுச்ச²கம்

699. சதஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ – இத⁴ பி⁴க்கு² மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் மேத்தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி; கருணாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் கருணாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி; முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் முதி³தாஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி; உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா ஏகம் தி³ஸம் ப²ரித்வா விஹரதி ததா² து³தியம் ததா² ததியம் ததா² சதுத்த²ம், இதி உத்³த⁴மதோ⁴ திரியம் ஸப்³ப³தி⁴ ஸப்³ப³த்ததாய ஸப்³பா³வந்தம் லோகம் உபேக்கா²ஸஹக³தேன சேதஸா விபுலேன மஹக்³க³தேன அப்பமாணேன அவேரேன அப்³யாபஜ்ஜேன ப²ரித்வா விஹரதி.

700. சதுன்னம் அப்பமஞ்ஞானம் கதி குஸலா, கதி அகுஸலா, கதி அப்³யாகதா…பே… கதி ஸரணா, கதி அரணா?

1. திகம்

701. ஸியா குஸலா, ஸியா அப்³யாகதா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா, உபேக்கா² அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா. ஸியா விபாகா, ஸியா விபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா, ஸியா நேவவிபாகனவிபாகத⁴ம்மத⁴ம்மா. ஸியா உபாதி³ன்னுபாதா³னியா, ஸியா அனுபாதி³ன்னுபாதா³னியா. அஸம்கிலிட்ட²ஸம்கிலேஸிகா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா ஸவிதக்கஸவிசாரா, ஸியா அவிதக்கவிசாரமத்தா, ஸியா அவிதக்கஅவிசாரா; உபேக்கா² அவிதக்கஅவிசாரா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா பீதிஸஹக³தா, ஸியா ஸுக²ஸஹக³தா, ந உபேக்கா²ஸஹக³தா, ஸியா ந வத்தப்³பா³ பீதிஸஹக³தாதி; உபேக்கா² உபேக்கா²ஸஹக³தா. நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³பா³. நேவ த³ஸ்ஸனேன ந பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதுகா. ஸியா ஆசயகா³மினோ, ஸியா நேவாசயகா³மினாபசயகா³மினோ, நேவஸேக்க²னாஸேக்கா², மஹக்³க³தா, ந வத்தப்³பா³ பரித்தாரம்மணாதிபி, மஹக்³க³தாரம்மணாதிபி, அப்பமாணாரம்மணாதிபி. மஜ்ஜி²மா, அனியதா, ந வத்தப்³பா³ மக்³கா³ரம்மணாதிபி, மக்³க³ஹேதுகாதிபி, மக்³கா³தி⁴பதினோதிபி. ஸியா உப்பன்னா, ஸியா அனுப்பன்னா, ஸியா உப்பாதி³னோ. ஸியா அதீதா, ஸியா அனாக³தா, ஸியா பச்சுப்பன்னா. ந வத்தப்³பா³ அதீதாரம்மணாதிபி, அனாக³தாரம்மணாதிபி, பச்சுப்பன்னாரம்மணாதிபி. ஸியா அஜ்ஜ²த்தா, ஸியா ப³ஹித்³தா⁴, ஸியா அஜ்ஜ²த்தப³ஹித்³தா⁴, ப³ஹித்³தா⁴ரம்மணா, அனித³ஸ்ஸனஅப்படிகா⁴.

2. து³கம்

702. மேத்தா ஹேது, திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ந ஹேதூ, ஸஹேதுகா, ஹேதுஸம்பயுத்தா. மேத்தா ஹேது சேவ ஸஹேதுகா ச; திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ந வத்தப்³பா³ ஹேதூ சேவ ஸஹேதுகா சாதி, ஸஹேதுகா சேவ ந ச ஹேதூ. மேத்தா ஹேது சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தா ச; திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ந வத்தப்³பா³ ஹேதூ சேவ ஹேதுஸம்பயுத்தா சாதி, ஹேதுஸம்பயுத்தா சேவ ந ச ஹேதூ. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ந ஹேதூ ஸஹேதுகா; மேத்தா ந வத்தப்³பா³ ந ஹேது ஸஹேதுகாதிபி, ந ஹேது அஹேதுகாதிபி.

ஸப்பச்சயா, ஸங்க²தா, அனித³ஸ்ஸனா, அப்படிகா⁴, அரூபா, லோகியா, கேனசி விஞ்ஞேய்யா, கேனசி ந விஞ்ஞேய்யா, நோ ஆஸவா, ஸாஸவா, ஆஸவவிப்பயுத்தா, ந வத்தப்³பா³ ஆஸவா சேவ ஸாஸவா சாதி, ஸாஸவா சேவ நோ ச ஆஸவா, ந வத்தப்³பா³ ஆஸவா சேவ ஆஸவஸம்பயுத்தா சாதிபி, ஆஸவஸம்பயுத்தா சேவ நோ ச ஆஸவாதிபி. ஆஸவவிப்பயுத்தா ஸாஸவா.

நோ ஸம்யோஜனா…பே… நோ க³ந்தா²…பே… நோ ஓகா⁴…பே… நோ யோகா³…பே… நோ நீவரணா…பே… நோ பராமாஸா …பே… ஸாரம்மணா, நோ சித்தா, சேதஸிகா, சித்தஸம்பயுத்தா, சித்தஸம்ஸட்டா², சித்தஸமுட்டா²னா, சித்தஸஹபு⁴னோ, சித்தானுபரிவத்தினோ, சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னா, சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னஸஹபு⁴னோ, சித்தஸம்ஸட்ட²ஸமுட்டா²னானுபரிவத்தினோ, பா³ஹிரா, நோ உபாதா³, ஸியா உபாதி³ன்னா, ஸியா அனுபாதி³ன்னா.

நோ உபாதா³னா…பே… நோ கிலேஸா…பே… ந த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³பா³, ந பா⁴வனாய பஹாதப்³பா³, ந த³ஸ்ஸனேன பஹாதப்³ப³ஹேதுகா, ந பா⁴வனாய பஹாதப்³ப³ஹேதுகா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா ஸவிதக்கா, ஸியா அவிதக்கா; உபேக்கா² அவிதக்கா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா ஸவிசாரா, ஸியா அவிசாரா; உபேக்கா² அவிசாரா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா ஸப்பீதிகா, ஸியா அப்பீதிகா; உபேக்கா² அப்பீதிகா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸியா பீதிஸஹக³தா, ஸியா ந பீதிஸஹக³தா; உபேக்கா² ந பீதிஸஹக³தா. திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ஸுக²ஸஹக³தா, உபேக்கா² ந ஸுக²ஸஹக³தா. உபேக்கா² உபேக்கா²ஸஹக³தா, திஸ்ஸோ அப்பமஞ்ஞாயோ ந உபேக்கா²ஸஹக³தா, ந காமாவசரா, ரூபாவசரா, ந அரூபாவசரா, பரியாபன்னா, அனிய்யானிகா, அனியதா, ஸஉத்தரா, அரணாதி.

பஞ்ஹாபுச்ச²கம்.

அப்பமஞ்ஞாவிப⁴ங்கோ³ நிட்டி²தோ.