5. விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴
26. தத்த² கதமோ விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴? யம் கிஞ்சி விஞ்ஞாணம் அதீதானாக³தபச்சுப்பன்னம் அஜ்ஜ²த்தம் வா ப³ஹித்³தா⁴ வா ஓளாரிகம் வா ஸுகு²மம் வா ஹீனம் வா பணீதம் வா யம் தூ³ரே ஸந்திகே வா, ததே³கஜ்ஜ²ம் அபி⁴ஸஞ்ஞூஹித்வா அபி⁴ஸங்கி²பித்வா – அயம் வுச்சதி விஞ்ஞாணக்க²ந்தோ⁴.
27. தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் அதீதம்? யம் விஞ்ஞாணம் அதீதம் நிருத்³த⁴ம் விக³தம் விபரிணதம் அத்த²ங்க³தம் அப்³ப⁴த்த²ங்க³தம் உப்பஜ்ஜித்வா விக³தம் அதீதம் அதீதம்ஸேன ஸங்க³ஹிதம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் அதீதம்.
தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் அனாக³தம்? யம் விஞ்ஞாணம் அஜாதம் அபூ⁴தம் அஸஞ்ஜாதம் அனிப்³ப³த்தம் அனபி⁴னிப்³ப³த்தம் அபாதுபூ⁴தம் அனுப்பன்னம் அஸமுப்பன்னம் அனுட்டி²தம் அஸமுட்டி²தம் அனாக³தம் அனாக³தம்ஸேன ஸங்க³ஹிதம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் அனாக³தம்.
தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் பச்சுப்பன்னம்? யம் விஞ்ஞாணம் ஜாதம் பூ⁴தம் ஸஞ்ஜாதம் நிப்³ப³த்தம் அபி⁴னிப்³ப³த்தம் பாதுபூ⁴தம் உப்பன்னம் ஸமுப்பன்னம் உட்டி²தம் ஸமுட்டி²தம் பச்சுப்பன்னம் பச்சுப்பன்னம்ஸேன ஸங்க³ஹிதம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் பச்சுப்பன்னம்.
28. தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் அஜ்ஜ²த்தம்? யம் விஞ்ஞாணம் தேஸம் தேஸம் ஸத்தானம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் நியகம் பாடிபுக்³க³லிகம் உபாதி³ன்னம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் அஜ்ஜ²த்தம்.
தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் ப³ஹித்³தா⁴? யம் விஞ்ஞாணம் தேஸம் தேஸம் பரஸத்தானம் பரபுக்³க³லானம் அஜ்ஜ²த்தம் பச்சத்தம் நியகம் பாடிபுக்³க³லிகம் உபாதி³ன்னம், சக்கு²விஞ்ஞாணம் ஸோதவிஞ்ஞாணம் கா⁴னவிஞ்ஞாணம் ஜிவ்ஹாவிஞ்ஞாணம் காயவிஞ்ஞாணம் மனோவிஞ்ஞாணம் – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் ப³ஹித்³தா⁴.
29. தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம் ஸுகு²மம்? அகுஸலம் விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம், குஸலாப்³யாகதா விஞ்ஞாணா ஸுகு²மா. குஸலாகுஸலா விஞ்ஞாணா ஓளாரிகா, அப்³யாகதம் விஞ்ஞாணம் ஸுகு²மம். து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம், ஸுகா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா ஸுகு²மா. ஸுக²து³க்கா²ஹி வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா ஓளாரிகா, அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஸுகு²மம். அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம், ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் ஸுகு²மம். ஸாஸவம் விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம், அனாஸவம் விஞ்ஞாணம் ஸுகு²மம். தம் தம் வா பன விஞ்ஞாணம் உபாதா³யுபாதா³ய விஞ்ஞாணம் ஓளாரிகம் ஸுகு²மம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
30. தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் ஹீனம் பணீதம்? அகுஸலம் விஞ்ஞாணம் ஹீனம், குஸலாப்³யாகதா விஞ்ஞாணா பணீதா. குஸலாகுஸலா விஞ்ஞாணா ஹீனா, அப்³யாகதம் விஞ்ஞாணம் பணீதம். து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஹீனம், ஸுகா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா பணீதா. ஸுக²து³க்கா²ஹி வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா ஹீனா, அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் பணீதம். அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் ஹீனம், ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் பணீதம். ஸாஸவம் விஞ்ஞாணம் ஹீனம், அனாஸவம் விஞ்ஞாணம் பணீதம். தம் தம் வா பன விஞ்ஞாணம் உபாதா³யுபாதா³ய விஞ்ஞாணம் ஹீனம் பணீதம் த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
31. தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் தூ³ரே? அகுஸலம் விஞ்ஞாணம் குஸலாப்³யாகதேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; குஸலாப்³யாகதா விஞ்ஞாணா அகுஸலா விஞ்ஞாணா தூ³ரே; குஸலம் விஞ்ஞாணம் அகுஸலாப்³யாகதேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; அகுஸலாப்³யாகதா விஞ்ஞாணா குஸலா விஞ்ஞாணா தூ³ரே; அப்³யாகதம் விஞ்ஞாணம் குஸலாகுஸலேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; குஸலாகுஸலா விஞ்ஞாணா அப்³யாகதா விஞ்ஞாணா தூ³ரே. து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஸுகா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; ஸுகா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா தூ³ரே; ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் து³க்கா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; து³க்கா²ய ச அது³க்க²மஸுகா²ய ச வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா தூ³ரே; அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஸுக²து³க்கா²ஹி வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தேஹி விஞ்ஞாணேஹி தூ³ரே; ஸுக²து³க்கா²ஹி வேத³னாஹி ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தா விஞ்ஞாணா தூ³ரே. அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணா தூ³ரே; ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணா தூ³ரே. ஸாஸவம் விஞ்ஞாணம் அனாஸவா விஞ்ஞாணா தூ³ரே; அனாஸவம் விஞ்ஞாணம் ஸாஸவா விஞ்ஞாணா தூ³ரே – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் தூ³ரே.
தத்த² கதமம் விஞ்ஞாணம் ஸந்திகே? அகுஸலம் விஞ்ஞாணம் அகுஸலஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; குஸலம் விஞ்ஞாணம் குஸலஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; அப்³யாகதம் விஞ்ஞாணம் அப்³யாகதஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே. து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் து³க்கா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் ஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தம் விஞ்ஞாணம் அது³க்க²மஸுகா²ய வேத³னாய ஸம்பயுத்தஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே. அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் அஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணம் ஸமாபன்னஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே. ஸாஸவம் விஞ்ஞாணம் ஸாஸவஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே; அனாஸவம் விஞ்ஞாணம் அனாஸவஸ்ஸ விஞ்ஞாணஸ்ஸ ஸந்திகே – இத³ம் வுச்சதி விஞ்ஞாணம் ஸந்திகே. தம் தம் வா பன விஞ்ஞாணம் உபாதா³யுபாதா³ய விஞ்ஞாணம் தூ³ரே ஸந்திகே த³ட்ட²ப்³ப³ம்.
ஸுத்தந்தபா⁴ஜனீயம்.