2. த⁴ம்மானுஸ்ஸதிகதா²
146. த⁴ம்மானுஸ்ஸதிம் பா⁴வேதுகாமேனாபி ரஹோக³தேன படிஸல்லீனேன ‘‘ஸ்வாக்கா²தோ ப⁴க³வதா த⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²கோ அகாலிகோ ஏஹிபஸ்ஸிகோ ஓபனேய்யிகோ பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீ’’தி (அ. நி. 6.10) ஏவம் பரியத்தித⁴ம்மஸ்ஸ சேவ நவவித⁴ஸ்ஸ ச லோகுத்தரத⁴ம்மஸ்ஸ கு³ணா அனுஸ்ஸரிதப்³பா³.
147. ஸ்வாக்கா²தோதி இமஸ்மிம் ஹி பதே³ பரியத்தித⁴ம்மோபி ஸங்க³ஹம் க³ச்ச²தி, இதரேஸு லோகுத்தரத⁴ம்மோவ. தத்த² பரியத்தித⁴ம்மோ தாவ ஸ்வாக்கா²தோ ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணத்தா ஸாத்த²ஸப்³யஞ்ஜனகேவலபரிபுண்ணபரிஸுத்³த⁴ப்³ரஹ்மசரியப்பகாஸனத்தா ச. யஞ்ஹி ப⁴க³வா ஏககா³த²ம்பி தே³ஸேதி, ஸா ஸமந்தப⁴த்³த³கத்தா த⁴ம்மஸ்ஸ பட²மபாதே³ன ஆதி³கல்யாணா, து³தியததியபாதே³ஹி மஜ்ஜே²கல்யாணா, பச்சி²மபாதே³ன பரியோஸானகல்யாணா. ஏகானுஸந்தி⁴கம் ஸுத்தம் நிதா³னேன ஆதி³கல்யாணம், நிக³மனேன பரியோஸானகல்யாணம், ஸேஸேன மஜ்ஜே²கல்யாணம். நானானுஸந்தி⁴கம் ஸுத்தம் பட²மானுஸந்தி⁴னா ஆதி³கல்யாணம், பச்சி²மேன பரியோஸானகல்யாணம், ஸேஸேஹி மஜ்ஜே²கல்யாணம். அபிச ஸனிதா³னஸஉப்பத்திகத்தா ஆதி³கல்யாணம், வேனேய்யானம் அனுரூபதோ அத்த²ஸ்ஸ அவிபரீததாய ச ஹேதுதா³ஹரணயுத்ததோ ச மஜ்ஜே²கல்யாணம், ஸோதூனம் ஸத்³தா⁴படிலாப⁴ஜனனேன நிக³மனேன ச பரியோஸானகல்யாணம்.
ஸகலோபி ஸாஸனத⁴ம்மோ அத்தனோ அத்த²பூ⁴தேன ஸீலேன ஆதி³கல்யாணோ, ஸமத²விபஸ்ஸனாமக்³க³ப²லேஹி மஜ்ஜே²கல்யாணோ, நிப்³பா³னேன பரியோஸானகல்யாணோ. ஸீலஸமாதீ⁴ஹி வா ஆதி³கல்யாணோ, விபஸ்ஸனாமக்³கே³ஹி மஜ்ஜே²கல்யாணோ, ப²லனிப்³பா³னேஹி பரியோஸானகல்யாணோ. பு³த்³த⁴ஸுபோ³தி⁴தாய வா ஆதி³கல்யாணோ, த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதாய மஜ்ஜே²கல்யாணோ, ஸங்க⁴ஸுப்படிப்பத்தியா பரியோஸானகல்யாணோ. தம் ஸுத்வா தத²த்தா²ய படிபன்னேன அதி⁴க³ந்தப்³பா³ய அபி⁴ஸம்போ³தி⁴யா வா ஆதி³கல்யாணோ, பச்சேகபோ³தி⁴யா மஜ்ஜே²கல்யாணோ, ஸாவகபோ³தி⁴யா பரியோஸானகல்யாணோ.
ஸுய்யமானோ சேஸ நீவரணவிக்க²ம்ப⁴னதோ ஸவனேனபி கல்யாணமேவ ஆவஹதீதி ஆதி³கல்யாணோ, படிபஜ்ஜியமானோ ஸமத²விபஸ்ஸனாஸுகா²வஹனதோ படிபத்தியாபி கல்யாணம் ஆவஹதீதி மஜ்ஜே²கல்யாணோ, ததா²படிபன்னோ ச படிபத்திப²லே நிட்டி²தே தாதி³பா⁴வாவஹனதோ படிபத்திப²லேனபி கல்யாணம் ஆவஹதீதி பரியோஸானகல்யாணோதி ஏவம் ஆதி³மஜ்ஜ²பரியோஸானகல்யாணத்தா ஸ்வாக்கா²தோ.
யம் பனேஸ ப⁴க³வா த⁴ம்மம் தே³ஸேந்தோ ஸாஸனப்³ரஹ்மசரியம் மக்³க³ப்³ரஹ்மசரியஞ்ச பகாஸேதி நானானயேஹி தீ³பேதி, தம் யதா²னுரூபம் அத்த²ஸம்பத்தியா ஸாத்த²ம், ப்³யஞ்ஜனஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். ஸங்காஸனபகாஸனவிவரணவிப⁴ஜனஉத்தானீகரணபஞ்ஞத்திஅத்த²பத³ஸமாயோக³தோ ஸாத்த²ம், அக்க²ரபத³ப்³யஞ்ஜனாகாரனிருத்தினித்³தே³ஸஸம்பத்தியா ஸப்³யஞ்ஜனம். அத்த²க³ம்பீ⁴ரதாபடிவேத⁴க³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸாத்த²ம், த⁴ம்மக³ம்பீ⁴ரதாதே³ஸனாக³ம்பீ⁴ரதாஹி ஸப்³யஞ்ஜனம். அத்த²படிபா⁴னபடிஸம்பி⁴தா³விஸயதோ ஸாத்த²ம், த⁴ம்மனிருத்திபடிஸம்பி⁴தா³விஸயதோ ஸப்³யஞ்ஜனம். பண்டி³தவேத³னீயதோ பரிக்க²கஜனப்பஸாத³கந்தி ஸாத்த²ம், ஸத்³தே⁴ய்யதோ லோகியஜனப்பஸாத³கந்தி ஸப்³யஞ்ஜனம். க³ம்பீ⁴ராதி⁴ப்பாயதோ ஸாத்த²ம், உத்தானபத³தோ ஸப்³யஞ்ஜனம். உபனேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ ஸகலபரிபுண்ணபா⁴வேன கேவலபரிபுண்ணம். அபனேதப்³ப³ஸ்ஸ அபா⁴வதோ நித்³தோ³ஸபா⁴வேன பரிஸுத்³த⁴ம்.
அபிச படிபத்தியா அதி⁴க³மப்³யத்திதோ ஸாத்த²ம், பரியத்தியா ஆக³மப்³யத்திதோ ஸப்³யஞ்ஜனம், ஸீலாதி³பஞ்சத⁴ம்மக்க²ந்த⁴யுத்ததோ கேவலபரிபுண்ணம், நிருபக்கிலேஸதோ நித்தரணத்தா²ய பவத்திதோ லோகாமிஸனிரபேக்க²தோ ச பரிஸுத்³த⁴ந்தி ஏவம் ஸாத்த²ஸப்³யஞ்ஜனகேவலபரிபுண்ணபரிஸுத்³த⁴ப்³ரஹ்மசரியப்பகாஸனதோ ஸ்வாக்கா²தோ.
அத்த²விபல்லாஸாபா⁴வதோ வா ஸுட்டு² அக்கா²தோதி ஸ்வாக்கா²தோ. யதா² ஹி அஞ்ஞதித்தி²யானம் த⁴ம்மஸ்ஸ அத்தோ² விபல்லாஸமாபஜ்ஜதி, அந்தராயிகாதி வுத்தத⁴ம்மானம் அந்தராயிகத்தாபா⁴வதோ, நிய்யானிகாதி வுத்தத⁴ம்மானம் நிய்யானிகத்தாபா⁴வதோ. தேன தே து³ரக்கா²தத⁴ம்மாயேவ ஹோந்தி, ந ததா² ப⁴க³வதோ த⁴ம்மஸ்ஸ அத்தோ² விபல்லாஸமாபஜ்ஜதி. இமே த⁴ம்மா அந்தராயிகா, இமே த⁴ம்மா நிய்யானிகாதி ஏவம் வுத்தத⁴ம்மானம் ததா²பா⁴வானதிக்கமனதோதி. ஏவம் தாவ பரியத்தித⁴ம்மோ ஸ்வாக்கா²தோ.
லோகுத்தரத⁴ம்மோ பன நிப்³பா³னானுரூபாய படிபத்தியா படிபதா³னுரூபஸ்ஸ ச நிப்³பா³னஸ்ஸ அக்கா²தத்தா ஸ்வாக்கா²தோ. யதா²ஹ – ‘‘ஸுபஞ்ஞத்தா கோ² பன தேன ப⁴க³வதா ஸாவகானம் நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³ ஸம்ஸந்த³தி நிப்³பா³னஞ்ச படிபதா³ ச. ஸேய்யதா²பி நாம க³ங்கோ³த³கம் யமுனோத³கேன ஸம்ஸந்த³தி ஸமேதி, ஏவமேவ ஸுபஞ்ஞத்தா (தீ³. நி. 2.296) தேன ப⁴க³வதா ஸாவகானம் நிப்³பா³னகா³மினீ படிபதா³ ஸம்ஸந்த³தி நிப்³பா³னஞ்ச படிபதா³ சா’’தி. அரியமக்³கோ³ சேத்த² அந்தத்³வயம் அனுபக³ம்ம மஜ்ஜி²மா படிபதா³பூ⁴தோவ ‘‘மஜ்ஜி²மா படிபதா³’’தி அக்கா²தத்தா ஸ்வாக்கா²தோ. ஸாமஞ்ஞப²லானி படிபஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸானேவ ‘‘படிபஸ்ஸத்³த⁴கிலேஸானீ’’தி அக்கா²தத்தா ஸ்வாக்கா²தானி. நிப்³பா³னம் ஸஸ்ஸதாமததாணலேணாதி³ஸபா⁴வமேவ ஸஸ்ஸதாதி³ஸபா⁴வவஸேன அக்கா²தத்தா ஸ்வாக்கா²தந்தி ஏவம் லோகுத்தரத⁴ம்மோபி ஸ்வாக்கா²தோ.
148. ஸந்தி³ட்டி²கோதி ஏத்த² பன அரியமக்³கோ³ தாவ அத்தனோ ஸந்தானே ராகா³தீ³னம் அபா⁴வம் கரோந்தேன அரியபுக்³க³லேன ஸாமம் த³ட்ட²ப்³போ³தி ஸந்தி³ட்டி²கோ. யதா²ஹ –‘‘ரத்தோ கோ², ப்³ராஹ்மண, ராகே³ன அபி⁴பூ⁴தோ பரியாதி³ண்ணசித்தோ அத்தப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, பரப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி, உப⁴யப்³யாபா³தா⁴யபி சேதேதி. சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ராகே³ பஹீனே நேவ அத்தப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி, ந பரப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி, ந உப⁴யப்³யாபா³தா⁴ய சேதேதி, ந சேதஸிகம் து³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம் படிஸம்வேதே³தி. ஏவம்பி கோ², ப்³ராஹ்மண, ஸந்தி³ட்டி²கோ த⁴ம்மோ ஹோதீ’’தி(அ. நி. 3.54). அபிச நவவிதோ⁴பி லோகுத்தரத⁴ம்மோ யேன யேன அதி⁴க³தோ ஹோதி, தேன தேன பரஸத்³தா⁴ய க³ந்தப்³ப³தம் ஹித்வா பச்சவேக்க²ணஞாணேன ஸயம் த³ட்ட²ப்³போ³தி ஸந்தி³ட்டி²கோ. அத² வா பஸத்தா² தி³ட்டி² ஸந்தி³ட்டி², ஸந்தி³ட்டி²யா ஜயதீதி ஸந்தி³ட்டி²கோ. ததா² ஹேத்த² அரியமக்³கோ³ ஸம்பயுத்தாய, அரியப²லம் காரணபூ⁴தாய, நிப்³பா³னம் விஸயிபூ⁴தாய ஸந்தி³ட்டி²யா கிலேஸே ஜயதி. தஸ்மா யதா² ரதே²ன ஜயதீதி ரதி²கோ, ஏவம் நவவிதோ⁴பி லோகுத்தரத⁴ம்மோ ஸந்தி³ட்டி²யா ஜயதீதி ஸந்தி³ட்டி²கோ.
அத² வா தி³ட்ட²ந்தி த³ஸ்ஸனம் வுச்சதி. தி³ட்ட²மேவ ஸந்தி³ட்ட²ம், த³ஸ்ஸனந்தி அத்தோ². ஸந்தி³ட்ட²ம் அரஹதீதி ஸந்தி³ட்டி²கோ. லோகுத்தரத⁴ம்மோ ஹி பா⁴வனாபி⁴ஸமயவஸேன ஸச்சி²கிரியாபி⁴ஸமயவஸேன ச தி³ஸ்ஸமானோயேவ வட்டப⁴யம் நிவத்தேதி. தஸ்மா யதா² வத்த²ம் அரஹதீதி வத்தி²கோ, ஏவம் ஸந்தி³ட்ட²ம் அரஹதீதி ஸந்தி³ட்டி²கோ.
149. அத்தனோ ப²லதா³னம் ஸந்தா⁴ய நாஸ்ஸ காலோதி அகாலோ. அகாலோயேவ அகாலிகோ. ந பஞ்சாஹஸத்தாஹாதி³பே⁴த³ம் காலம் கே²பேத்வா ப²லம் தே³தி, அத்தனோ பன பவத்திஸமனந்தரமேவ ப²லதோ³தி வுத்தம் ஹோதி. அத² வா அத்தனோ ப²லதா³னே பகட்டோ² காலோ பத்தோ அஸ்ஸாதி காலிகோ. கோ ஸோ? லோகியோ குஸலத⁴ம்மோ. அயம் பன ஸமனந்தரப²லத்தா ந காலிகோதி அகாலிகோ. இத³ம் மக்³க³மேவ ஸந்தா⁴ய வுத்தம்.
150. ‘‘ஏஹி பஸ்ஸ இமம் த⁴ம்ம’’ந்தி ஏவம் பவத்தம் ஏஹிபஸ்ஸவிதி⁴ம் அரஹதீதி ஏஹிபஸ்ஸிகோ. கஸ்மா பனேஸ தம் விதி⁴ம் அரஹதீதி? விஜ்ஜமானத்தா பரிஸுத்³த⁴த்தா ச. ரித்தமுட்டி²யம் ஹி ஹிரஞ்ஞம் வா ஸுவண்ணம் வா அத்தீ²தி வத்வாபி ‘‘ஏஹி பஸ்ஸ இம’’ந்தி ந ஸக்கா வத்தும். கஸ்மா? அவிஜ்ஜமானத்தா. விஜ்ஜமானம்பி ச கூ³த²ம் வா முத்தம் வா மனுஞ்ஞபா⁴வப்பகாஸனேன சித்தஸம்பஹம்ஸனத்த²ம் ‘‘ஏஹி பஸ்ஸ இம’’ந்தி ந ஸக்கா வத்தும். அபிச கோ² பன திணேஹி வா பண்ணேஹி வா படிச்சா²தே³தப்³ப³மேவ ஹோதி. கஸ்மா? அபரிஸுத்³த⁴த்தா. அயம் பன நவவிதோ⁴பி லோகுத்தரத⁴ம்மோ ஸபா⁴வதோவ விஜ்ஜமானோ விக³தவலாஹகே ஆகாஸே ஸம்புண்ணசந்த³மண்ட³லம் விய பண்டு³கம்ப³லே நிக்கி²த்தஜாதிமணி விய ச பரிஸுத்³தோ⁴. தஸ்மா விஜ்ஜமானத்தா பரிஸுத்³த⁴த்தா ச ஏஹிபஸ்ஸவிதி⁴ம் அரஹதீதி ஏஹிபஸ்ஸிகோ.
151. உபனேதப்³போ³தி ஓபனேய்யிகோ. அயம் பனேத்த² வினிச்ச²யோ, உபனயனம் உபனயோ, ஆதி³த்தம் சேலம் வா ஸீஸம் வா அஜ்ஜு²பேக்கி²த்வாபி பா⁴வனாவஸேன அத்தனோ சித்தே உபனயனம் அரஹதீதி ஓபனயிகோ. ஓபனயிகோவ ஓபனேய்யிகோ. இத³ம் ஸங்க²தே லோகுத்தரத⁴ம்மே யுஜ்ஜதி. அஸங்க²தே பன அத்தனோ சித்தேன உபனயனம் அரஹதீதி ஓபனேய்யிகோ. ஸச்சி²கிரியாவஸேன அல்லீயனம் அரஹதீதி அத்தோ².
அத² வா நிப்³பா³னம் உபனேதீதி அரியமக்³கோ³ உபனேய்யோ. ஸச்சி²காதப்³ப³தம் உபனேதப்³போ³தி ப²லனிப்³பா³னத⁴ம்மோ உபனேய்யோ. உபனேய்யோ ஏவ ஓபனேய்யிகோ.
152. பச்சத்தம் வேதி³தப்³போ³ விஞ்ஞூஹீதி ஸப்³பே³ஹிபி உக்³க⁴டிதஞ்ஞூஆதீ³ஹி விஞ்ஞூஹி அத்தனி அத்தனி வேதி³தப்³போ³ ‘‘பா⁴விதோ மே மக்³கோ³, அதி⁴க³தம் ப²லம், ஸச்சி²கதோ நிரோதோ⁴’’தி. ந ஹி உபஜ்ஜா²யேன பா⁴விதேன மக்³கே³ன ஸத்³தி⁴விஹாரிகஸ்ஸ கிலேஸா பஹீயந்தி, ந ஸோ தஸ்ஸ ப²லஸமாபத்தியா பா²ஸுவிஹரதி, ந தேன ஸச்சி²கதம் நிப்³பா³னம் ஸச்சி²கரோதி. தஸ்மா ந ஏஸ பரஸ்ஸ ஸீஸே ஆப⁴ரணம் விய த³ட்ட²ப்³போ³, அத்தனோ பன சித்தேயேவ த³ட்ட²ப்³போ³, அனுப⁴விதப்³போ³ விஞ்ஞூஹீதி வுத்தம் ஹோதி. பா³லானம் பன அவிஸயோ சேஸ.
அபிச ஸ்வாக்கா²தோ அயம் த⁴ம்மோ. கஸ்மா? ஸந்தி³ட்டி²கத்தா. ஸந்தி³ட்டி²கோ, அகாலிகத்தா. அகாலிகோ, ஏஹிபஸ்ஸிகத்தா. யோ ச ஏஹிபஸ்ஸிகோ, ஸோ நாம ஓபனேய்யிகோ ஹோதீதி.
153. தஸ்ஸேவம் ஸ்வாக்கா²ததாதி³பே⁴தே³ த⁴ம்மகு³ணே அனுஸ்ஸரதோ நேவ தஸ்மிம் ஸமயே ராக³பரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி. ந தோ³ஸ…பே… ந மோஹபரியுட்டி²தம் சித்தம் ஹோதி. உஜுக³தமேவஸ்ஸ தஸ்மிம் ஸமயே சித்தம் ஹோதி த⁴ம்மம் ஆரப்³பா⁴தி (அ. நி. 6.10) புரிமனயேனேவ விக்க²ம்பி⁴தனீவரணஸ்ஸ ஏகக்க²ணே ஜா²னங்கா³னி உப்பஜ்ஜந்தி. த⁴ம்மகு³ணானம் பன க³ம்பீ⁴ரதாய நானப்பகாரகு³ணானுஸ்ஸரணாதி⁴முத்ததாய வா அப்பனம் அப்பத்வா உபசாரப்பத்தமேவ ஜா²னம் ஹோதி. ததே³தம் த⁴ம்மகு³ணானுஸ்ஸரணவஸேன உப்பன்னத்தா த⁴ம்மானுஸ்ஸதிச்சேவ ஸங்க²ம் க³ச்ச²தி.
இமஞ்ச பன த⁴ம்மானுஸ்ஸதிம் அனுயுத்தோ பி⁴க்கு² ஏவம் ஓபனேய்யிகஸ்ஸ த⁴ம்மஸ்ஸ தே³ஸேதாரம் இமினாபங்கே³ன ஸமன்னாக³தம் ஸத்தா²ரம் நேவ அதீதம்ஸே ஸமனுபஸ்ஸாமி, ந பனேதரஹி அஞ்ஞத்ர தேன ப⁴க³வதாதி ஏவம் த⁴ம்மகு³ணத³ஸ்ஸனேனேவ ஸத்த²ரி ஸகா³ரவோ ஹோதி ஸப்பதிஸ்ஸோ. த⁴ம்மே க³ருசித்தீகாரோ ஸத்³தா⁴தி³வேபுல்லம் அதி⁴க³ச்ச²தி, பீதிபாமோஜ்ஜப³ஹுலோ ஹோதி, ப⁴யபே⁴ரவஸஹோ, து³க்கா²தி⁴வாஸனஸமத்தோ², த⁴ம்மேன ஸம்வாஸஸஞ்ஞம் படிலப⁴தி, த⁴ம்மகு³ணானுஸ்ஸதியா அஜ்ஜா²வுத்த²ஞ்சஸ்ஸ ஸரீரம்பி சேதியக⁴ரமிவ பூஜாரஹம் ஹோதி, அனுத்தரத⁴ம்மாதி⁴க³மாய சித்தம் நமதி, வீதிக்கமிதப்³ப³வத்து²ஸமாயோகே³ சஸ்ஸ த⁴ம்மஸுத⁴ம்மதம் ஸமனுஸ்ஸரதோ ஹிரோத்தப்பம் பச்சுபட்டா²தி. உத்தரி அப்படிவிஜ்ஜ²ந்தோ பன ஸுக³திபராயனோ ஹோதி.
தஸ்மா ஹவே அப்பமாத³ம், கயிராத² ஸுமேத⁴ஸோ;
ஏவம் மஹானுபா⁴வாய, த⁴ம்மானுஸ்ஸதியா ஸதா³தி.
இத³ம் த⁴ம்மானுஸ்ஸதியம் வித்தா²ரகதா²முக²ம்.