து³க்க²னித்³தே³ஸகதா²

ஜாதினித்³தே³ஸோ

ஸேய்யதி²த³ம், அயஞ்ஹி ஜாதி-ஸத்³தோ³ அனேகத்தோ². ததா² ஹேஸ ‘‘ஏகம்பி ஜாதிம் த்³வேபி ஜாதியோ’’தி (தீ³. நி. 1.244; பாரா. 12) ஏத்த² ப⁴வே ஆக³தோ. ‘‘அத்தி², விஸாகே², நிக³ண்டா² நாம ஸமணஜாதீ’’தி (அ. நி. 3.71) ஏத்த² நிகாயே. ‘‘ஜாதி த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹிதா’’தி (தா⁴து. 71) ஏத்த² ஸங்க²தலக்க²ணே. ‘‘யம் மாதுகுச்சி²ஸ்மிம் பட²மம் சித்தம் உப்பன்னம், பட²மம் விஞ்ஞாணம் பாதுபூ⁴தம், தது³பாதா³ய ஸாவஸ்ஸ ஜாதீ’’தி (மஹாவ. 124) ஏத்த² படிஸந்தி⁴யம். ‘‘ஸம்பதிஜாதோ, ஆனந்த³, போ³தி⁴ஸத்தோ’’தி (ம. நி. 3.207) ஏத்த² பஸூதியம். ‘‘அக்கி²த்தோ அனுபகுட்டோ² ஜாதிவாதே³னா’’தி (தீ³. நி. 1.331) ஏத்த² குலே. ‘‘யதோஹம், ப⁴கி³னி, அரியாய ஜாதியா ஜாதோ’’தி (ம. நி. 2.351) ஏத்த² அரியஸீலே.

538. ஸ்வாயமித⁴ க³ப்³ப⁴ஸேய்யகானம் படிஸந்தி⁴தோ பட்டா²ய யாவ மாதுகுச்சி²ம்ஹா நிக்க²மனம், தாவ பவத்தேஸு க²ந்தே⁴ஸு. இதரேஸம் படிஸந்தி⁴க²ந்தே⁴ஸ்வேவாதி த³ட்ட²ப்³போ³. அயம்பி ச பரியாயகதா²வ. நிப்பரியாயதோ பன தத்த² தத்த² நிப்³ப³த்தமானானம் ஸத்தானம் யே யே க²ந்தா⁴ பாதுப⁴வந்தி, தேஸம் தேஸம் பட²மபாதுபா⁴வோ ஜாதி நாம.

ஸா பனேஸா தத்த² தத்த² ப⁴வே பட²மாபி⁴னிப்³ப³த்திலக்க²ணா, நிய்யாதனரஸா, அதீதப⁴வதோ இத⁴ உம்முஜ்ஜனபச்சுபட்டா²னா, து³க்க²விசித்ததாபச்சுபட்டா²னா வா.

539. கஸ்மா பனேஸா து³க்கா²தி சே? அனேகேஸம் து³க்கா²னம் வத்து²பா⁴வதோ. அனேகானி ஹி து³க்கா²னி. ஸேய்யதி²த³ம் – து³க்க²து³க்க²ம், விபரிணாமது³க்க²ம், ஸங்கா²ரது³க்க²ம், படிச்ச²ன்னது³க்க²ம், அப்படிச்ச²ன்னது³க்க²ம், பரியாயது³க்க²ம், நிப்பரியாயது³க்க²ந்தி.

தத்த² காயிகசேதஸிகா து³க்கா² வேத³னாஸபா⁴வதோ ச நாமதோ ச து³க்க²த்தா து³க்க²து³க்க²ந்தி வுச்சதி.

ஸுகா² வேத³னா விபரிணாமேன து³க்கு²ப்பத்திஹேதுதோ விபரிணாமது³க்க²ம்.

உபேக்கா² வேத³னா சேவ அவஸேஸா ச தேபூ⁴மகா ஸங்கா²ரா உத³யப்³ப³யப்படிபீளிதத்தா ஸங்கா²ரது³க்க²ம். கண்ணஸூலத³ந்தஸூலராக³ஜபரிளாஹதோ³ஸஜபரிளாஹாதி³ காயிகசேதஸிகோ ஆபா³தோ⁴ புச்சி²த்வா ஜானிதப்³ப³தோ உபக்கமஸ்ஸ ச அபாகடபா⁴வதோ படிச்ச²ன்னது³க்க²ம் நாம. அபாகடது³க்க²ந்திபி வுச்சதி.

த்³வத்திம்ஸகம்மகாரணாதி³ஸமுட்டா²னோ ஆபா³தோ⁴ அபுச்சி²த்வாவ ஜானிதப்³ப³தோ உபக்கமஸ்ஸ ச பாகடபா⁴வதோ அப்படிச்ச²ன்னது³க்க²ம் நாம. பாகடது³க்க²ந்திபி வுச்சதி.

ட²பேத்வா து³க்க²து³க்க²ம் ஸேஸம் து³க்க²ஸச்சவிப⁴ங்கே³ ஆக³தம் ஜாதிஆதி³ ஸப்³ப³ம்பி தஸ்ஸ தஸ்ஸ து³க்க²ஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ பரியாயது³க்க²ம். து³க்க²து³க்க²ம் பன நிப்பரியாயது³க்க²ந்தி வுச்சதி.

தத்ராயம் ஜாதி யம் தம் பா³லபண்டி³தஸுத்தாதீ³ஸு (ம. நி. 3.246 ஆத³யோ) ப⁴க³வதாபி உபமாவஸேன பகாஸிதம் ஆபாயிகம் து³க்க²ம், யஞ்ச ஸுக³தியம்பி மனுஸ்ஸலோகே க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகாதி³பே⁴த³ம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, தஸ்ஸ வத்து²பா⁴வதோ து³க்கா².

540. தத்ரித³ம் க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகாதி³பே⁴த³ம் து³க்க²ம் – அயம் ஹி ஸத்தோ மாதுகுச்சி²ம்ஹி நிப்³ப³த்தமானோ ந உப்பலபது³மபுண்ட³ரீகாதீ³ஸு நிப்³ப³த்ததி, அத² கோ² ஹேட்டா² ஆமாஸயஸ்ஸ உபரி பக்காஸயஸ்ஸ உத³ரபடலபிட்டி²கண்டகானம் வேமஜ்ஜே² பரமஸம்பா³தே⁴ திப்³ப³ந்த⁴காரேனானாகுணபக³ந்த⁴பரிபா⁴விதபரமது³க்³க³ந்த⁴பவனவிசரிதே அதி⁴மத்தஜேகு³ச்சே² குச்சி²பதே³ஸே பூதிமச்ச²பூதிகும்மாஸசந்த³னிகாதீ³ஸு கிமி விய நிப்³ப³த்ததி. ஸோ தத்த² நிப்³ப³த்தோ த³ஸ மாஸே மாதுகுச்சி²ஸம்ப⁴வேன உஸ்மனா புடபாகம் விய பச்சமானோ பிட்ட²பிண்டி³ விய ஸேதி³யமானோ ஸமிஞ்ஜனபஸாரணாதி³ரஹிதோ அதி⁴மத்தம் து³க்க²மனுபோ⁴தீதி, இத³ம் தாவ க³ப்³போ⁴க்கந்திமூலகம் து³க்க²ம்.

யம் பன ஸோ மாது ஸஹஸா உபக்க²லனக³மனனிஸீத³னவுட்டா²னபரிவத்தனாதீ³ஸு ஸுராது⁴த்தஹத்த²க³தோ ஏளகோ விய அஹிதுண்டி³கஹத்த²க³தோ ஸப்பபோதகோ விய ச ஆகட்³ட⁴னபரிகட்³ட⁴னஓதூ⁴னனனித்³தூ⁴னனாதி³னா உபக்கமேன அதி⁴மத்தம் து³க்க²மனுப⁴வதி, யஞ்ச மாது ஸீதூத³கபானகாலே ஸீதனரகுபபன்னோ விய, உண்ஹயாகு³ப⁴த்தாதி³அஜ்ஜோ²ஹரணகாலே அங்கா³ரவுட்டி²ஸம்பரிகிண்ணோ விய, லோணம்பி³லாதி³அஜ்ஜோ²ஹரணகாலே கா²ராபடிச்ச²காதி³கம்மகாரணபத்தோ விய திப்³ப³ம் து³க்க²மனுபோ⁴தி, இத³ம் க³ப்³ப⁴பரிஹரணமூலகம் து³க்க²ம்.

யம் பனஸ்ஸ மூள்ஹக³ப்³பா⁴ய மாதுயா மித்தாமச்சஸுஹஜ்ஜாதீ³ஹிபி அத³ஸ்ஸனாரஹே து³க்கு²ப்பத்திட்டா²னே சே²த³னபா²லனாதீ³ஹி து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் க³ப்³ப⁴விபத்திமூலகம் து³க்க²ம்.

யம் விஜாயமானாய மாதுயா கம்மஜேஹி வாதேஹி பரிவத்தேத்வா நரகபபாதம் விய அதிப⁴யானகம் யோனிமக்³க³ம் படிபாதியமானஸ்ஸ பரமஸம்பா³தே⁴ன யோனிமுகே²ன தாளச்சி²க்³க³ளேன விய நிக்கட்³டி⁴யமானஸ்ஸ மஹானாக³ஸ்ஸ நரகஸத்தஸ்ஸ விய ச ஸங்கா⁴தபப்³ப³தேஹி விசுண்ணியமானஸ்ஸ து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் விஜாயனமூலகம் து³க்க²ம்.

யம் பன ஜாதஸ்ஸ தருணவணஸதி³ஸஸுகு²மாலஸரீரஸ்ஸ ஹத்த²க³ஹணனஹாபனதோ⁴வனசோளபரிமஜ்ஜனாதி³காலே ஸூசிமுக²கு²ரதா⁴ராஹி விஜ்ஜ²னபா²லனஸதி³ஸம் து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் மாதுகுச்சி²தோ ப³ஹினிக்க²மனமூலகம் து³க்க²ம்.

யம் ததோ பரம் பவத்தியம் அத்தனாவ அத்தானம் வதே⁴ந்தஸ்ஸ அசேலகவதாதி³வஸேன ஆதாபனபரிதாபனானுயோக³மனுயுத்தஸ்ஸ, கோத⁴வஸேன அபு⁴ஞ்ஜந்தஸ்ஸ, உப்³ப³ந்த⁴ந்தஸ்ஸ ச து³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் அத்தூபக்கமமூலகம் து³க்க²ம். யம் பன பரதோ வத⁴ப³ந்த⁴னாதீ³னி அனுப⁴வந்தஸ்ஸ உப்பஜ்ஜதி, இத³ம் பரூபக்கமமூலகம் து³க்க²ந்தி.

இதி இமஸ்ஸ ஸப்³ப³ஸ்ஸாபி து³க்க²ஸ்ஸ அயம் ஜாதி வத்து²மேவ ஹோதி.

541. தேனேதம் வுச்சதி –

ஜாயேத² நோ சே நரகேஸு ஸத்தோ,

தத்தக்³கி³தா³ஹாதி³கமப்பஸய்ஹம்;

லபே⁴த² து³க்க²ம் நு குஹிம் பதிட்ட²ம்,

இச்சாஹ து³க்கா²தி முனீத⁴ ஜாதிம்.

து³க்க²ம் திரச்சே²ஸு கஸாபதோத³-

த³ண்டா³பி⁴கா⁴தாதி³ப⁴வம் அனேகம்;

யம் தம் கத²ம் தத்த² ப⁴வேய்ய ஜாதிம்,

வினா தஹிம் ஜாதி ததோபி து³க்கா².

பேதேஸு து³க்க²ம் பன கு²ப்பிபாஸா-

வாதாதபாதி³ப்பப⁴வம் விசித்தம்;

யஸ்மா அஜாதஸ்ஸ ந தத்த² அத்தி²,

தஸ்மாபி து³க்க²ம் முனி ஜாதிமாஹ.

திப்³ப³ந்த⁴காரே ச அஸய்ஹஸீதே,

லோகந்தரே யம் அஸுரேஸு து³க்க²ம்;

ந தம் ப⁴வே தத்த² ந சஸ்ஸ ஜாதி,

யதோ அயம் ஜாதி ததோபி து³க்கா².

யஞ்சாபி கூ³த²னரகே விய மாதுக³ப்³பே⁴,

ஸத்தோ வஸம் சிரமதோ ப³ஹி நிக்க²மஞ்ச;

பப்போதி து³க்க²மதிகோ⁴ரமித³ம்பி நத்தி²,

ஜாதிம் வினா இதிபி ஜாதி அயஞ்ஹி து³க்கா².

கிம் பா⁴ஸிதேன ப³ஹுனா நனு யம் குஹிஞ்சி,

அத்தீ²த⁴ கிஞ்சித³பி து³க்க²மித³ம் கதா³சி;

நேவத்தி² ஜாதிவிரஹேன யதோ மஹேஸி,

து³க்கா²தி ஸப்³ப³பட²மம் இமமாஹ ஜாதிந்தி.

அயம் தாவ ஜாதியம் வினிச்ச²யோ.

ஜரானித்³தே³ஸோ

542. ஜராபி து³க்கா²தி ஏத்த² து³விதா⁴ ஜரா ஸங்க²தலக்க²ணஞ்ச, க²ண்டி³ச்சாதி³ஸம்மதோ ஸந்ததியம் ஏகப⁴வபரியாபன்னக²ந்த⁴புராணபா⁴வோ ச, ஸா இத⁴ அதி⁴ப்பேதா. ஸா பனேஸா ஜரா க²ந்த⁴பரிபாகலக்க²ணா, மரணூபனயனரஸா, யோப்³ப³னவினாஸபச்சுபட்டா²னா. து³க்கா² ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ சேவ து³க்க²வத்து²தோ ச. யம் ஹி அங்க³பச்சங்க³ஸிதி²லீபா⁴வஇந்த்³ரியவிகாரவிரூபதாயோப்³ப³னவினாஸப³லூபகா⁴தஸதிமதிவிப்பவாஸபரபரிப⁴வாதி³அனேகபச்சயம் காயிகசேதஸிகது³க்க²ம் உப்பஜ்ஜதி, ஜரா தஸ்ஸ வத்து². தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘அங்கா³னம் ஸிதி²லீபா⁴வா, இந்த்³ரியானம் விகாரதோ;

யோப்³ப³னஸ்ஸ வினாஸேன, ப³லஸ்ஸ உபகா⁴ததோ.

‘‘விப்பவாஸா ஸதாதீ³னம், புத்ததா³ரேஹி அத்தனோ;

அபஸாத³னீயதோ சேவ, பி⁴ய்யோ பா³லத்தபத்தியா.

‘‘பப்போதி து³க்க²ம் யம் மச்சோ, காயிகம் மானஸம் ததா²;

ஸப்³ப³மேதம் ஜராஹேது, யஸ்மா தஸ்மா ஜரா து³கா²’’தி.

அயம் ஜராயம் வினிச்ச²யோ.

மரணனித்³தே³ஸோ

543. மரணம்பி து³க்க²ந்தி ஏத்தா²பி து³வித⁴ம் மரணம் ஸங்க²தலக்க²ணஞ்ச, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘ஜராமரணம் த்³வீஹி க²ந்தே⁴ஹி ஸங்க³ஹித’’ந்தி (தா⁴து. 71). ஏகப⁴வபரியாபன்னஜீவிதிந்த்³ரியப்பப³ந்த⁴விச்சே²தோ³ ச, யம் ஸந்தா⁴ய வுத்தம் ‘‘நிச்சம் மரணதோ ப⁴ய’’ந்தி (ஸு. நி. 581). தம் இத⁴ அதி⁴ப்பேதம். ஜாதிபச்சயா மரணம் உபக்கமமரணம் ஸரஸமரணம் ஆயுக்க²யமரணம் புஞ்ஞக்க²யமரணந்திபி தஸ்ஸேவ நாமம். தயித³ம் சுதிலக்க²ணம், வியோக³ரஸம், க³திவிப்பவாஸபச்சுபட்டா²னம். து³க்க²ஸ்ஸ பன வத்து²பா⁴வதோ து³க்க²ந்தி வேதி³தப்³ப³ம். தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘பாபஸ்ஸ பாபகம்மாதி³-நிமித்தமனுபஸ்ஸதோ;

ப⁴த்³த³ஸ்ஸாபஸஹந்தஸ்ஸ, வியோக³ம் பியவத்து²கம்;

மீயமானஸ்ஸ யம் து³க்க²ம், மானஸம் அவிஸேஸதோ.

ஸப்³பே³ஸஞ்சாபி யம் ஸந்தி⁴-ப³ந்த⁴னச்சே²த³னாதி³கம்;

விதுஜ்ஜமானமம்மானம், ஹோதி து³க்க²ம் ஸரீரஜம்.

அஸய்ஹமப்பதிகாரம், து³க்க²ஸ்ஸேதஸ்ஸித³ம் யதோ;

மரணம் வத்து² தேனேதம், து³க்க²மிச்சேவ பா⁴ஸித’’ந்தி.

அயம் மரணே வினிச்ச²யோ.

ஸோகாதி³னித்³தே³ஸா

544. ஸோகாதீ³ஸு ஸோகோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ சித்தஸந்தாபோ. ஸோ கிஞ்சாபி அத்த²தோ தோ³மனஸ்ஸமேவ ஹோதி. ஏவம் ஸந்தேபி அந்தோனிஜ்ஜா²னலக்க²ணோ, சேதஸோ பரிஜ்ஜா²பனரஸோ, அனுஸோசனபச்சுபட்டா²னோ. து³க்கோ² பன து³க்க²து³க்க²தோ து³க்க²வத்து²தோ ச. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘ஸத்தானம் ஹத³யம் ஸோகோ, விஸஸல்லம்வ துஜ்ஜதி;

அக்³கி³தத்தோவ நாராசோ, பு⁴ஸம்வ த³ஹதே புன.

‘‘ஸமாவஹதி ச ப்³யாதி⁴-ஜராமரணபே⁴த³னம்;

து³க்க²ம்பி விவித⁴ம் யஸ்மா, தஸ்மா து³க்கோ²தி வுச்சதீ’’தி.

அயம் ஸோகே வினிச்ச²யோ.

பரிதே³வோ

545. பரிதே³வோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ வசீபலாபோ. ஸோ லாலப்பனலக்க²ணோ, கு³ணதோ³ஸகித்தனரஸோ, ஸம்ப⁴மபச்சுபட்டா²னோ. து³க்கோ² பன ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ து³க்க²வத்து²தோ ச. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘யம் ஸோகஸல்லவிஹதோ பரிதே³வமானோ,

கண்டோ²ட்ட²தாலுதலஸோஸஜமப்பஸய்ஹம்;

பி⁴ய்யோதி⁴மத்தமதி⁴க³ச்ச²தியேவ து³க்க²ம்,

து³க்கோ²தி தேன ப⁴க³வா பரிதே³வமாஹா’’தி.

அயம் பரிதே³வே வினிச்ச²யோ.

து³க்க²ம்

546. து³க்க²ம் நாம காயிகம் து³க்க²ம், தம் காயபீளனலக்க²ணம், து³ப்பஞ்ஞானம் தோ³மனஸ்ஸகரணரஸம், காயிகாபா³த⁴பச்சுபட்டா²னம். து³க்க²ம் பன து³க்க²து³க்க²தோ மானஸது³க்கா²வஹனதோ ச. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘பீளேதி காயிகமித³ம், து³க்க²ஞ்ச மானஸம் பி⁴ய்யோ;

ஜனயதி யஸ்மா தஸ்மா, து³க்க²ந்தி விஸேஸதோ வுத்த’’ந்தி.

அயம் து³க்கே² வினிச்ச²யோ.

தோ³மனஸ்ஸம்

547. தோ³மனஸ்ஸம் நாம மானஸம் து³க்க²ம். தம் சித்தபீளனலக்க²ணம், மனோவிகா⁴தரஸம், மானஸப்³யாதி⁴பச்சுபட்டா²னம். து³க்க²ம் பன து³க்க²து³க்க²தோ காயிகது³க்கா²வஹனதோ ச. சேதோது³க்க²ஸமப்பிதா ஹி கேஸே பகிரிய கந்த³ந்தி, உரானி படிபிஸந்தி, ஆவட்டந்தி, விவட்டந்தி, உத்³த⁴ம்பாத³ம் பபதந்தி, ஸத்த²ம் ஆஹரந்தி, விஸம் கா²த³ந்தி, ரஜ்ஜுயா உப்³ப³ந்த⁴ந்தி, அக்³கி³ம் பவிஸந்தீதி தம் நானப்பகாரகம் து³க்க²மனுப⁴வந்தி. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘பீளேதி யதோ சித்தம், காயஸ்ஸ ச பீளனம் ஸமாவஹதி;

து³க்க²ந்தி தோ³மனஸ்ஸம், விதோ³மனஸ்ஸா ததோ ஆஹூ’’தி.

அயம் தோ³மனஸ்ஸே வினிச்ச²யோ.

உபாயாஸோ

548. உபாயாஸோ நாம ஞாதிப்³யஸனாதீ³ஹி பு²ட்ட²ஸ்ஸ அதி⁴மத்தசேதோது³க்க²ப்பபா⁴விதோ தோ³ஸோயேவ. ஸங்கா²ரக்க²ந்த⁴பரியாபன்னோ ஏகோ த⁴ம்மோதி ஏகே. ஸோ சித்தபரித³ஹனலக்க²ணோ, நித்து²னனரஸோ, விஸாத³பச்சுபட்டா²னோ. து³க்கோ² பன ஸங்கா²ரது³க்க²பா⁴வதோ சித்தபரித³ஹனதோ காயவிஸாத³னதோ ச. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘சித்தஸ்ஸ ச பரித³ஹனா, காயஸ்ஸ விஸாத³னா ச அதி⁴மத்தம்;

யம் து³க்க²முபாயாஸோ, ஜனேதி து³க்கோ² ததோ வுத்தோ’’தி.

அயம் உபாயாஸே வினிச்ச²யோ.

ஏத்த² ச மந்த³க்³கி³னா அந்தோபா⁴ஜனே பாகோ விய ஸோகோ. திக்க²க்³கி³னா பச்சமானஸ்ஸ பா⁴ஜனதோ ப³ஹினிக்க²மனம் விய பரிதே³வோ. ப³ஹினிக்க²ந்தாவஸேஸஸ்ஸ நிக்க²மிதும் அப்பஹோந்தஸ்ஸ அந்தோபா⁴ஜனேயேவ யாவ பரிக்க²யா பாகோ விய உபாயாஸோ த³ட்ட²ப்³போ³.

அப்பியஸம்பயோகோ³

549. அப்பியஸம்பயோகோ³ நாம அமனாபேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி ஸமோதா⁴னம். ஸோ அனிட்ட²ஸமோதா⁴னலக்க²ணோ, சித்தவிகா⁴தகரணரஸோ, அனத்த²பா⁴வபச்சுபட்டா²னோ. து³க்கோ² பன து³க்க²வத்து²தோ. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘தி³ஸ்வாவ அப்பியே து³க்க²ம், பட²மம் ஹோதி சேதஸி;

தது³பக்கமஸம்பூ⁴த-மத²காயே யதோ இத⁴.

‘‘ததோ து³க்க²த்³வயஸ்ஸாபி, வத்து²தோ ஸோ மஹேஸினா;

து³க்கோ² வுத்தோதி விஞ்ஞேய்யோ, அப்பியேஹி ஸமாக³மோ’’தி.

அயம் அப்பியஸம்பயோகே³ வினிச்ச²யோ.

பியவிப்பயோகோ³

550. பியவிப்பயோகோ³ நாம மனாபேஹி ஸத்தஸங்கா²ரேஹி வினாபா⁴வோ. ஸோ இட்ட²வத்து²வியோக³லக்க²ணோ, ஸோகுப்பாத³னரஸோ, ப்³யஸனபச்சுபட்டா²னோ. து³க்கோ² பன ஸோகது³க்க²ஸ்ஸ வத்து²தோ. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘ஞாதித⁴னாதி³வியோகா³,

ஸோகஸரஸமப்பிதா விதுஜ்ஜந்தி;

பா³லா யதோ ததோ யம்,

து³க்கோ²தி மதோ பியவிப்பயோகோ³’’தி.

அயம் பியவிப்பயோகே³ வினிச்ச²யோ.

இச்சி²தாலாபோ⁴

551. யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தீதி ஏத்த² ‘‘அஹோ வத மயம் ந ஜாதித⁴ம்மா அஸ்ஸாமா’’திஆதீ³ஸு (தீ³. நி. 2.398; விப⁴. 201) அலப்³ப⁴னேய்யவத்தூ²ஸு இச்சா²வ யம்பிச்ச²ம் ந லப⁴தி, தம்பி து³க்க²ந்தி வுத்தா. ஸா அலப்³ப⁴னேய்யவத்து²இச்ச²னலக்க²ணா, தப்பரியேஸனரஸா, தேஸம் அப்பத்திபச்சுபட்டா²னா. து³க்கா² பன து³க்க²வத்து²தோ. தேனேதம் வுச்சதி –

‘‘தம் தம் பத்த²யமானானம், தஸ்ஸ தஸ்ஸ அலாப⁴தோ;

யம் விகா⁴தமயம் து³க்க²ம், ஸத்தானம் இத⁴ ஜாயதி.

‘‘அலப்³ப⁴னேய்யவத்தூ²னம், பத்த²னா தஸ்ஸ காரணம்;

யஸ்மா தஸ்மா ஜினோ து³க்க²ம், இச்சி²தாலாப⁴மப்³ரவீ’’தி.

அயம் இச்சி²தாலாபே⁴ வினிச்ச²யோ.

பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴

552. ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²தி ஏத்த² பன –

ஜாதிப்பபு⁴திகம் து³க்க²ம், யம் வுத்தமித⁴ தாதி³னா;

அவுத்தம் யஞ்ச தம் ஸப்³ப³ம், வினா ஏதே ந விஜ்ஜதி.

யஸ்மா தஸ்மா உபாதா³ன-க்க²ந்தா⁴ ஸங்கே²பதோ இமே;

து³க்கா²தி வுத்தா து³க்க²ந்த-தே³ஸகேன மஹேஸினா.

ததா² ஹி இந்த⁴னமிவ பாவகோ, லக்க²மிவ பஹரணானி, கோ³ரூபம் விய ட³ம்ஸமகஸாத³யோ, கே²த்தமிவ லாயகா, கா³மம் விய கா³மகா⁴தகா உபாதா³னக்க²ந்த⁴பஞ்சகமேவ ஜாதிஆத³யோ நானப்பகாரேஹி விபா³தே⁴ந்தா திணலதாதீ³னி விய பூ⁴மியம், புப்ப²ப²லபல்லவானி விய ருக்கே²ஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸுயேவ நிப்³ப³த்தந்தி. உபாதா³னக்க²ந்தா⁴னஞ்ச ஆதி³து³க்க²ம் ஜாதி, மஜ்ஜே²து³க்க²ம் ஜரா, பரியோஸானது³க்க²ம் மரணம், மாரணந்திகது³க்கா²பி⁴கா⁴தேன பரிட³ய்ஹனது³க்க²ம் ஸோகோ, தத³ஸஹனதோ லாலப்பனது³க்க²ம் பரிதே³வோ, ததோ தா⁴துக்கோ²ப⁴ஸங்கா²தஅனிட்ட²போ²ட்ட²ப்³ப³ஸமாயோக³தோ காயஸ்ஸ ஆபா³த⁴னது³க்க²ம் து³க்க²ம், தேன பா³தி⁴யமானானம் புது²ஜ்ஜனானம் தத்த² படிகு⁴ப்பத்திதோ சேதோபா³த⁴னது³க்க²ம் தோ³மனஸ்ஸம், ஸோகாதி³வுத்³தி⁴யா ஜனிதவிஸாதா³னம் அனுத்து²னனது³க்க²ம் உபாயாஸோ, மனோரத²விகா⁴தப்பத்தானம் இச்சா²விகா⁴தது³க்க²ம் இச்சி²தாலாபோ⁴தி ஏவம் நானப்பகாரதோ உபபரிக்கி²யமானா உபாதா³னக்க²ந்தா⁴வ து³க்கா²தி. யதே³தம் ஏகமேகம் த³ஸ்ஸேத்வா வுச்சமானம் அனேகேஹிபி கப்பேஹி ந ஸக்கா அஸேஸதோ வத்தும், தஸ்மா தம் ஸப்³ப³ம்பி து³க்க²ம் ஏகஜலபி³ந்து³ம்ஹி ஸகலஸமுத்³த³ஜலரஸம் விய யேஸு கேஸுசி பஞ்சஸு உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு ஸம்கி²பித்வா த³ஸ்ஸேதும் ‘‘ஸம்கி²த்தேன பஞ்சுபாதா³னக்க²ந்தா⁴ து³க்கா²’’தி ப⁴க³வா அவோசாதி. அயம் உபாதா³னக்க²ந்தே⁴ஸு வினிச்ச²யோ.

அயம் தாவ து³க்க²னித்³தே³ஸே நயோ.

ஸமுத³யனித்³தே³ஸகதா²

553. ஸமுத³யனித்³தே³ஸே பன யாயம் தண்ஹாதி யா அயம் தண்ஹா. போனோப்³ப⁴விகாதி புனப்³ப⁴வகரணம் புனோப்³ப⁴வோ, புனோப்³ப⁴வோ ஸீலமேதிஸ்ஸாதி போனோப்³ப⁴விகா. நந்தீ³ராகே³ன ஸஹக³தாதி நந்தீ³ராக³ஸஹக³தா, நந்தீ³ராகே³ன ஸத்³தி⁴ம் அத்த²தோ ஏகத்தமேவ க³தாதி வுத்தம் ஹோதி. தத்ர தத்ராபி⁴னந்தி³னீதி யத்ர யத்ர அத்தபா⁴வோ நிப்³ப³த்ததி, தத்ர தத்ராபி⁴னந்தி³னீ. ஸேய்யதி²த³ந்தி நிபாதோ, தஸ்ஸ ஸா கதமாதி சேதி அத்தோ². காமதண்ஹா ப⁴வதண்ஹா விப⁴வதண்ஹாதி இமா படிச்சஸமுப்பாத³னித்³தே³ஸே ஆவிப⁴விஸ்ஸந்தி. இத⁴ பனாயம் திவிதா⁴பி து³க்க²ஸச்சஸ்ஸ நிப்³ப³த்தகட்டே²ன ஏகத்தம் உபனேத்வா து³க்க²ஸமுத³யம் அரியஸச்சந்தி வுத்தாதி வேதி³தப்³பா³.

அயம் ஸமுத³யனித்³தே³ஸே நயோ.

நிரோத⁴னித்³தே³ஸகதா²

554. து³க்க²னிரோத⁴னித்³தே³ஸே யோ தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாயாதிஆதி³னா நயேன ஸமுத³யனிரோதோ⁴ வுத்தோ, ஸோ கஸ்மாதி சே? ஸமுத³யனிரோதே⁴ன து³க்க²னிரோதோ⁴. ஸமுத³யனிரோதே⁴ன ஹி து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தி, ந அஞ்ஞதா². தேனாஹ –

‘‘யதா²பி மூலே அனுபத்³த³வே த³ள்ஹே,

சி²ன்னோபி ருக்கோ² புனதே³வ ரூஹதி;

ஏவம்பி தண்ஹானுஸயே அனூஹதே,

நிப்³ப³த்ததீ து³க்க²மித³ம் புனப்புன’’ந்தி. (த⁴. ப. 338);

இதி யஸ்மா ஸமுத³யனிரோதே⁴னேவ து³க்க²ம் நிருஜ்ஜ²தி, தஸ்மா ப⁴க³வா து³க்க²னிரோத⁴ம் தே³ஸேந்தோ ஸமுத³யனிரோதே⁴னேவ தே³ஸேஸி. ஸீஹஸமானவுத்தினோ ஹி ததா²க³தா. தே து³க்க²ம் நிரோதே⁴ந்தா து³க்க²னிரோத⁴ஞ்ச தே³ஸேந்தா ஹேதும்ஹி படிபஜ்ஜந்தி, ந ப²லே. ஸுவானவுத்தினோ பன தித்தி²யா. தே து³க்க²ம் நிரோதே⁴ந்தா து³க்க²னிரோத⁴ஞ்ச தே³ஸேந்தா அத்தகிலமதா²னுயோக³தே³ஸனாதீ³ஹி ப²லே படிபஜ்ஜந்தி, ந ஹேதும்ஹீதி. ஏவம் தாவ து³க்க²னிரோத⁴ஸ்ஸ ஸமுத³யனிரோத⁴வஸேன தே³ஸனாய பயோஜனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

555. அயம் பனத்தோ² – தஸ்ஸாயேவ தண்ஹாயாதி தஸ்ஸா ‘‘போனோப்³ப⁴விகா’’தி வத்வா காமதண்ஹாதி³வஸேன விப⁴த்ததண்ஹாய. விராகோ³ வுச்சதி மக்³கோ³. ‘‘விராகா³ விமுச்சதீ’’தி (ம. நி. 1.245; ஸம். நி. 3.14) ஹி வுத்தம். விராகே³ன நிரோதோ⁴ விராக³னிரோதோ⁴. அனுஸயஸமுக்³கா⁴ததோ அஸேஸோ விராக³னிரோதோ⁴ அஸேஸவிராக³னிரோதோ⁴. அத² வா விராகோ³தி பஹானம் வுச்சதி, தஸ்மா அஸேஸோ விராகோ³ அஸேஸோ நிரோதோ⁴தி ஏவம்பேத்த² யோஜனா த³ட்ட²ப்³பா³. அத்த²தோ பன ஸப்³பா³னேவ ஏதானி நிப்³பா³னஸ்ஸ வேவசனானி. பரமத்த²தோ ஹி து³க்க²னிரோதோ⁴ அரியஸச்சந்தி நிப்³பா³னம் வுச்சதி. யஸ்மா பன தம் ஆக³ம்ம தண்ஹா விரஜ்ஜதி சேவ நிருஜ்ஜ²தி ச, தஸ்மா விராகோ³தி ச நிரோதோ⁴தி ச வுச்சதி. யஸ்மா ச ததே³வ ஆக³ம்ம தஸ்ஸா சாகா³த³யோ ஹோந்தி, காமகு³ணாலயேஸு சேத்த² ஏகோபி ஆலயோ நத்தி², தஸ்மா ‘‘சாகோ³ படினிஸ்ஸக்³கோ³ முத்தி அனாலயோ’’தி வுச்சதி.

556. தயித³ம் ஸந்திலக்க²ணம், அச்சுதிரஸம், அஸ்ஸாஸகரணரஸம் வா, அனிமித்தபச்சுபட்டா²னம், நிப்பபஞ்சபச்சுபட்டா²னம் வா.

நிப்³பா³னகதா²

557. நத்தே²வ நிப்³பா³னம், ஸஸவிஸாணம் விய அனுபலப்³ப⁴னீயதோதி சே? ந, உபாயேன உபலப்³ப⁴னீயதோ. உபலப்³ப⁴தி ஹி தம் தத³னுரூபபடிபத்திஸங்கா²தேன உபாயேன, சேதோபரியஞாணேன பரேஸம் லோகுத்தரசித்தம் விய, தஸ்மா ‘‘அனுபலப்³ப⁴னீயதோ நத்தீ²’’தி ந வத்தப்³ப³ம். ந ஹி ‘‘யம் பா³லபுது²ஜ்ஜனா ந உபலப⁴ந்தி, தம் நத்தீ²’’தி வத்தப்³ப³ம்.

558. அபிச நிப்³பா³னம் நத்தீ²தி ந வத்தப்³ப³ம், கஸ்மா? படிபத்தியா வஞ்ஜ²பா⁴வாபஜ்ஜனதோ. அஸதி ஹி நிப்³பா³னே ஸம்மாதி³ட்டி²புரேஜவாய ஸீலாதி³க²ந்த⁴த்தயஸங்க³ஹாய ஸம்மாபடிபத்தியா வஞ்ஜ²பா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. ந சாயம் வஞ்ஜா², நிப்³பா³னபாபனதோதி. ந படிபத்தியா வஞ்ஜ²பா⁴வாபத்தி, அபா⁴வபாபகத்தாதி சே. ந, அதீதானாக³தாபா⁴வேபி நிப்³பா³னபத்தியா அபா⁴வதோ. வத்தமானானம்பி அபா⁴வோ நிப்³பா³னந்தி சே. ந, தேஸம் அபா⁴வாஸம்ப⁴வதோ, அபா⁴வே ச அவத்தமானபா⁴வாபஜ்ஜனதோ, வத்தமானக்க²ந்த⁴னிஸ்ஸிதமக்³க³க்க²ணே ச ஸோபாதி³ஸேஸனிப்³பா³னதா⁴துப்பத்தியா அபா⁴வதோ³ஸதோ. ததா³ கிலேஸானம் அவத்தமானத்தா ந தோ³ஸோதி சே. ந, அரியமக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வாபஜ்ஜனதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி அரியமக்³க³க்க²ணதோ புப்³பே³பி கிலேஸா ந ஸந்தீதி அரியமக்³க³ஸ்ஸ நிரத்த²கபா⁴வோ ஆபஜ்ஜதி. தஸ்மா அகாரணமேதம்.

559. ‘‘யோ கோ², ஆவுஸோ, ராக³க்க²யோ’’திஆதி³வசனதோ (ஸம். நி. 4.315) ‘‘க²யோ நிப்³பா³ன’’ந்தி சே. ந, அரஹத்தஸ்ஸாபி க²யமத்தாபஜ்ஜனதோ. தம்பி ஹி ‘‘யோ கோ², ஆவுஸோ, ராக³க்க²யோ’’திஆதி³னா (ஸ. நி. 4.315) நயேன நித்³தி³ட்ட²ம். கிஞ்ச பி⁴ய்யோ நிப்³பா³னஸ்ஸ இத்தரகாலாதி³ப்பத்திதோ³ஸதோ. ஏவஞ்ஹி ஸதி நிப்³பா³னம் இத்தரகாலம், ஸங்க²தலக்க²ணம், ஸம்மாவாயாமனிரபேக்கா²தி⁴க³மனீயபா⁴வஞ்ச ஆபஜ்ஜதி. ஸங்க²தலக்க²ணத்தாயேவ ச ஸங்க²தபரியாபன்னம், ஸங்க²தபரியாபன்னத்தா ராகா³தீ³ஹி அக்³கீ³ஹி ஆதி³த்தம், ஆதி³த்தத்தா து³க்க²ஞ்சாதிபி ஆபஜ்ஜதி. யஸ்மா க²யா பட்டா²ய ந பி⁴ய்யோ பவத்தி நாம ஹோதி, தஸ்ஸ நிப்³பா³னபா⁴வதோ ந தோ³ஸோதி சே. ந, தாதி³ஸஸ்ஸ க²யஸ்ஸ அபா⁴வதோ. பா⁴வேபி சஸ்ஸ வுத்தப்பகாரதோ³ஸானதிவத்தனதோ, அரியமக்³க³ஸ்ஸ ச நிப்³பா³னபா⁴வாபஜ்ஜனதோ. அரியமக்³கோ³ ஹி தோ³ஸே கீ²ணேதி, தஸ்மா க²யோதி வுச்சதி. ததோ ச பட்டா²ய ந பி⁴ய்யோ தோ³ஸானம் பவத்தீதி.

அனுப்பத்தினிரோத⁴ஸங்கா²தஸ்ஸ பன க²யஸ்ஸ பரியாயேன உபனிஸ்ஸயத்தா, யஸ்ஸ உபனிஸ்ஸயோ ஹோதி தது³பசாரேன ‘‘க²யோ’’தி வுத்தம். ஸரூபேனேவ கஸ்மா ந வுத்தந்தி சே. அதிஸுகு²மத்தா. அதிஸுகு²மதா சஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அப்போஸுக்கபா⁴வாவஹனதோ, அரியேன சக்கு²னா பஸ்ஸிதப்³ப³தோ ச ஸித்³தா⁴தி.

560. தயித³ம் மக்³க³ஸமங்கி³னா பத்தப்³ப³தோ அஸாதா⁴ரணம், புரிமகோடியா அபா⁴வதோ அப்பப⁴வம். மக்³க³பா⁴வே பா⁴வதோ ந அப்பப⁴வந்தி சே. ந, மக்³கே³ன அனுப்பாத³னீயதோ. பத்தப்³ப³மேவ ஹேதம் மக்³கே³ன, ந உப்பாதே³தப்³ப³ம். தஸ்மா அப்பப⁴வமேவ. அப்பப⁴வத்தா அஜராமரணம். பப⁴வஜராமரணானம் அபா⁴வதோ நிச்சம்.

நிப்³பா³னஸ்ஸேவ அணுஆதீ³னம்பி நிச்சபா⁴வாபத்தீதி சே. ந, ஹேதுனோ அபா⁴வா. நிப்³பா³னஸ்ஸ நிச்சத்தா தே நிச்சாதி சே. ந, ஹேதுலக்க²ணஸ்ஸ அனுபபத்திதோ. நிச்சா உப்பாதா³தீ³னம் அபா⁴வதோ நிப்³பா³னம் வியாதி சே. ந, அணுஆதீ³னம் அஸித்³த⁴த்தா.

561. யதா²வுத்தயுத்திஸப்³பா⁴வதோ பன இத³மேவ நிச்சம், ரூபஸபா⁴வாதிக்கமதோ அரூபம். பு³த்³தா⁴தீ³னம் நிட்டா²ய விஸேஸாபா⁴வதோ ஏகாவ நிட்டா². யேன பா⁴வனாய பத்தம், தஸ்ஸ கிலேஸவூபஸமம், உபாதி³ஸேஸஞ்ச உபாதா³ய பஞ்ஞாபனீயத்தா ஸஹ உபாதி³ஸேஸேன பஞ்ஞாபியதீதி ஸஉபாதி³ஸேஸம். யோ சஸ்ஸ ஸமுத³யப்பஹானேன உபஹதாயதிகம்மப²லஸ்ஸ சரிமசித்ததோ ச உத்³த⁴ம் பவத்திக²ந்தா⁴னம் அனுப்பாத³னதோ, உப்பன்னானஞ்ச அந்தரதா⁴னதோ உபாதி³ஸேஸாபா⁴வோ, தம் உபாதா³ய பஞ்ஞாபனீயதோ நத்தி² ஏத்த² உபாதி³ஸேஸோதி அனுபாதி³ஸேஸம்.

அஸிதி²லபரக்கமஸித்³தே⁴ன ஞாணவிஸேஸேன அதி⁴க³மனீயதோ, ஸப்³ப³ஞ்ஞுவசனதோ ச பரமத்தே²ன ஸபா⁴வதோ நிப்³பா³னம் நாவிஜ்ஜமானம். வுத்தஞ்ஹேதம் ‘‘அத்தி², பி⁴க்க²வே, அஜாதம் அபூ⁴தம் அகதம் அஸங்க²த’’ந்தி.

இத³ம் து³க்க²னிரோத⁴னித்³தே³ஸே வினிச்ச²யகதா²முக²ம்.

மக்³க³னித்³தே³ஸகதா²

562. து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³னித்³தே³ஸே வுத்தா பன அட்ட² த⁴ம்மா காமம் க²ந்த⁴னித்³தே³ஸேபி அத்த²தோ பகாஸிதாயேவ, இத⁴ பன நேஸம் ஏகக்க²ணே பவத்தமானானம் விஸேஸாவபோ³த⁴னத்த²ம் வதா³ம. ஸங்கே²பதோ ஹி சதுஸச்சபடிவேதா⁴ய படிபன்னஸ்ஸ யோகி³னோ நிப்³பா³னாரம்மணம் அவிஜ்ஜானுஸயஸமுக்³கா⁴தகம் பஞ்ஞாசக்கு² ஸம்மாதி³ட்டி². ஸா ஸம்மா த³ஸ்ஸனலக்க²ணா, தா⁴துப்பகாஸனரஸா, அவிஜ்ஜந்த⁴காரவித்³த⁴ம்ஸனபச்சுபட்டா²னா. ததா² ஸம்பன்னதி³ட்டி²னோ தம்ஸம்பயுத்தம் மிச்சா²ஸங்கப்பனிகா⁴தகம் சேதஸோ நிப்³பா³னபதா³பி⁴னிரோபனம் ஸம்மாஸங்கப்போ. ஸோ ஸம்மா சித்தாபி⁴னிரோபனலக்க²ணோ, அப்பனாரஸோ, மிச்சா²ஸங்கப்பப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ.

ததா² பஸ்ஸதோ விதக்கயதோ ச தம்ஸம்பயுத்தாவ வசீது³ச்சரிதஸமுக்³கா⁴திகா மிச்சா²வாசாய விரதி ஸம்மாவாசா நாம. ஸா பரிக்³க³ஹலக்க²ணா, விரமணரஸா, மிச்சா²வாசாப்பஹானபச்சுபட்டா²னா. ததா² விரமதோ தம்ஸம்பயுத்தாவ மிச்சா²கம்மந்தஸமுச்சே²தி³கா பாணாதிபாதாதி³விரதி ஸம்மாகம்மந்தோ நாம. ஸோ ஸமுட்டா²பனலக்க²ணோ, விரமணரஸோ, மிச்சா²கம்மந்தப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ. யா பனஸ்ஸ தேஸம் ஸம்மாவாசாகம்மந்தானம் விஸுத்³தி⁴பூ⁴தா தம்ஸம்பயுத்தாவ குஹனாதி³உபச்சே²தி³கா மிச்சா²ஜீவவிரதி, ஸோ ஸம்மாஆஜீவோ நாம. ஸோ வோதா³னலக்க²ணோ, ஞாயாஜீவபவத்திரஸோ, மிச்சா²ஜீவப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ.

அத²ஸ்ஸ யோ தஸ்ஸா ஸம்மாவாசாகம்மந்தாஜீவஸங்கா²தாய ஸீலபூ⁴மியம் பதிட்டி²தஸ்ஸ தத³னுரூபோ தம்ஸம்பயுத்தோவ கோஸஜ்ஜஸமுச்சே²த³கோ வீரியாரம்போ⁴, ஏஸ ஸம்மாவாயாமோ நாம. ஸோ பக்³க³ஹலக்க²ணோ, அனுப்பன்னஅகுஸலானுப்பாத³னாதி³ரஸோ, மிச்சா²வாயாமப்பஹானபச்சுபட்டா²னோ. தஸ்ஸேவம் வாயமதோ தம்ஸம்பயுத்தோவ மிச்சா²ஸதிவினித்³து⁴னனோ சேதஸோ அஸம்மோஸோ ஸம்மாஸதி நாம. ஸா உபட்டா²னலக்க²ணா, அஸம்முஸ்ஸனரஸா, மிச்சா²ஸதிப்பஹானபச்சுபட்டா²னா. ஏவம் அனுத்தராய ஸதியா ஸம்ரக்கி²யமானசித்தஸ்ஸ தம்ஸம்பயுத்தாவ மிச்சா²ஸமாதி⁴வித்³த⁴ம்ஸிகா சித்தேகக்³க³தா ஸம்மாஸமாதி⁴ நாம. ஸோ அவிக்கே²பலக்க²ணோ, ஸமாதா⁴னரஸோ, மிச்சா²ஸமாதி⁴ப்பஹானபச்சுபட்டா²னோதி. அயம் து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிபடிபதா³னித்³தே³ஸே நயோ. ஏவமேத்த² ஜாதிஆதீ³னம் வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³.

563. ஞாணகிச்சதோதி ஸச்சஞாணஸ்ஸ கிச்சதோபி வினிச்ச²யோ வேதி³தப்³போ³. து³வித⁴ம் ஹி ஸச்சஞாணம் – அனுபோ³த⁴ஞாணம் படிவேத⁴ஞாணஞ்ச. தத்த² அனுபோ³த⁴ஞாணம் லோகியம் அனுஸ்ஸவாதி³வஸேன நிரோதே⁴ மக்³கே³ ச பவத்ததி. படிவேத⁴ஞாணம் லோகுத்தரம் நிரோத⁴மாரம்மணம் கத்வா கிச்சதோ சத்தாரி ஸச்சானி படிவிஜ்ஜ²தி. யதா²ஹ – ‘‘யோ, பி⁴க்க²வே, து³க்க²ம் பஸ்ஸதி, து³க்க²ஸமுத³யம்பி ஸோ பஸ்ஸதி, து³க்க²னிரோத⁴ம்பி பஸ்ஸதி, து³க்க²னிரோத⁴கா³மினிம் படிபத³ம்பி பஸ்ஸதீ’’தி (ஸம். நி. 5.1100) ஸப்³ப³ம் வத்தப்³ப³ம். தம் பனஸ்ஸ கிச்சம் ஞாணத³ஸ்ஸனவிஸுத்³தி⁴யம் ஆவிப⁴விஸ்ஸதி.