49. இத்தி²ய+ம+ண+க்தி+க+யக+யா ச

இத்தி²லிங்கே³ பா⁴வே காரகே ச க்ரியத்தா² அஆத³யோ ஹோந்தி அனோ ச ப³ஹுலம்.

அ-ஜர=வயோஹானியம், ஜிரதி ஜிரணம் வா ஜரா. ‘‘இத்தி²ய+ம+த்வா’’தி ஆபச்சயோ. படிஸம்பி⁴ஜ்ஜதீதி படிஸம்பி⁴தா³. படிபஜ்ஜதி ஏதாயாதி படிபதா³. ஏவம் ஸம்பதா³, ஆபதா³. உபாதீ³யதீதி உபாதா³. இக்க²+சக்க²=த³ஸ்ஸனே, உபஇக்க²தீதி உபேக்கா². ‘‘யுவண்ணான+மேஓ லுத்தா’’தி ஏகாரோ. சிந்தனம் சிந்தா. ஸிக்க²=விஜ்ஜோபாதா³னே, ஸிக்க²னம் ஸிக்கீ²யந்தீதி வா ஸிக்கா². ஏவம் பி⁴க்கா². இச்ச²னம் இச்சா². ‘‘க³மயமி’’ச்சாதி³னா ச்ச²ஙாதே³ஸோ. புச்ச²=புச்ச²னே, புச்ச²னம் புச்சா². மித⁴+மேத⁴=ஸங்க³மே, அபடி²ததா⁴து, மேத⁴னம் மேதா⁴. ஏவம் கு³த⁴=பரிவேட²னே, கோ³த⁴னம் கோ³தா⁴. திதிக்க²னம் திதிக்கா². ஏவம் வீமம்ஸா, ஜிகு³ச்சா², பிபாஸா, புத்தியா. ஈஹனம் ஈஹா.

ண-கரணம் காரா, ‘‘அஸ்ஸா ணானுப³ந்தே⁴’’தி ஆ ஹோதி, ஏவ+முபரிபி. ஹரணம் ஹாரா முத்தாவலி. தரணம் தாரா, த⁴ரணம் தா⁴ரா. அரணம் ஆரா.

யதா²கத²ஞ்சி ஸத்³த³ம்ஹி, ருள்ஹியா அத்த²னிச்ச²யோ.

க்தி-ஸம்பு⁴வனம் ஸம்பு⁴தி. ‘‘ந தே’’ச்சாதி³னா ந வுத்³தி⁴. ஸவனம் ஸுதி. நயனம் நயதி ஏதாயாதி வா நீதி. மஞ்ஞதீதி மதி, ‘‘க³மாதி³ரானம் லோபோந்தப்³யஞ்ஜனஸ்ஸா’’தி க³மாதி³த்தா நலோபோ. க³மனம் க³ந்தப்³பா³தி வா க³தி. உபஹனனம் உபஹதி. ரமந்தி ஏதாய ரமனம் வா ரதி. தனனம் ததி. நியமனம் நியதி. பு⁴ஞ்ஜனம் பு⁴த்தி. யுஞ்ஜனம் யுத்தி, பரரூபம். ஏவம் ஸமாபஜ்ஜனம் ஸமாபஜ்ஜதேதி ஸமாபத்தி. ஸம்பத்தி. யஜ=தே³வபூஜாஸங்க³திகரணதா³னேஸு, யஜனம் இட்டி², ‘‘யஜஸ்ஸ யஸ்ஸ டியீ’’தி டிஆதே³ஸோ, ‘‘புச்சா²தி³தோ’’தி தஸ்ஸ டோ², பரரூபபட²மக்க²ரா ச. ஸாஸனம் ஸிட்டி², ‘‘ஸாஸஸ்ஸ ஸிஸ வா’’தி ஸிஸ, ஸானந்தரஸ்ஸ தஸ்ஸ டோ²’’தி டா²தே³ஸோ. பே⁴த³னம் பி⁴ஜ்ஜதேதி வா பி⁴த்தி. ப⁴ஜ=ஸேவாயம், ப⁴ஜனம் ப⁴த்தி. தன=வித்தா²ரே, தனோதீதி தந்தி, நஸ்ஸ நிக்³க³ஹீதாதி³.

க-கு³ஹந்தீ ஏத்தா²தி கு³ஹா, ஓகாரனிவுத்தி. ருஜதீதி ருஜா. மோத³ந்தி ஏதாயாதி முதா³ நாம முதி³தா.

யக-வித³=ஞாணே, வித³னம் வித³ந்தி ஏதாயாதி வா விஜ்ஜா, த³ஸ்ஸ ஜே புப்³ப³ரூபம். யஜனம் இஜ்ஜா, டிஆதே³ஸோ.

ய-ஸயந்தி ஏத்தா²தி ஸேய்யா, த்³வித்தம். அஜ=வஜ=க³மனே, ஸமஜனம் ஸமஜந்தி ஏத்தா²தி வா ஸமஜ்ஜா. பபுப்³போ³, பப்³ப³ஜனம் பப்³ப³ஜ்ஜா. தவக்³க³வரணா’’தி³ம்ஹி ‘‘சவக்³க³ப³யஞா’’தி யோக³விபா⁴கே³ன வஸ்ஸ பே³ த்³வித்தம். ஊம்ஹி பரிசரணம் பரிசரியா. ஜாக³ரணம் ஜாக³ரியா.

அன-பயோஜகே காரியதா⁴துதோ கத்தும் பயோஜனம் காரணம், ஏகாரனிஸேதோ⁴ நஸ்ஸ ணோ ச. ஏவம் ஹரிதும் பயோஜனம் ஹாரணம். வித³=அனுப⁴வே, வித்தி வேத³யதீதி வா வேத³னா. வந்த³=அபி⁴வாத³னது²தீஸு, வந்த³னம் வந்த³னா. உபாஸனம் உபாஸனா. சித=ஸம்சேதனாயம், சேதயதீதி சேதனா. தே³ஸியதீதி தே³ஸனா. பா⁴வியதீதி பா⁴வனா.