நமோ தஸ்ஸ ப⁴க³வதோ அரஹதோ ஸம்மாஸம்பு³த்³த⁴ஸ்ஸ.

பயோக³ஸித்³தி⁴பாளி

1. ஸஞ்ஞாதி³கண்ட³

ஸித்³த⁴-ம்ப³த்து²ம் ஸம்மா வந்தே³

க³ந்தா²ரம்ப⁴கதா²

ஸித்³த⁴+மிட்ட²த³த³ம் பு³த்³த⁴ம், த⁴ம்மம் மணிம்வ ஸ்வத்த²த³ம்;

ஸங்க⁴ஞ்ச ஸாத³ரம் நத்வா, பயோக³ஸித்³தி⁴ வுச்சதே.

பபா⁴வோ மோக்³க³ல்லானஸ்ஸ, ப்³யாகரணே ச பேடகே;

நிஸ்ஸேஸேவ கப்³பா³தித்தோ, அஹோ அச்ச²ரியோ வத.

வுத்தஞ்ஹி புப்³ப³ஸீஹளாசரிய+பாசரியேஹி –

யா ஸத்தி பாணினே யா ச, சந்த்³ர+காத்யாயனாதி³ஸு;

ஸா+யம் முத்திமதீ மஞ்ஞே, மோக்³க³ல்லாயனரூபினீ-தி.

ஸுத்தம் வுத்தி ச தேனேவ, கதா ஏகேன பஞ்சிகா;

தஸ்மா+ஸ்ஸ ஸத்த²+மஞ்ஞேஹி, ஸுபஸட்ட²ம்+திஸுந்த³ரம்.

தம்ஹி ச து³ப்³பி³த⁴ம் ஞேய்யம், ஸுத்தம் கம்மத்த²பே⁴த³தோ;

தேஸ்வா+தி³ மீதிஸத்³தே³ன, து³தியம் திப்பகாரதோ.

ஸுவிஸத³ம் பகாஸேத்வா, ஸுபோ³த⁴+மாகுமாரகம்;

ப்³யாபிகாவளியா கஸ்ஸம், தம் ஸுணாத² ஸமாஹிதாதி.

1. அஆத³யோ திதாலீஸ வண்ணா

அகாராத³யோ நிக்³க³ஹீதந்தா தேசத்தாலீஸக்க²ரா வண்ணா நாம ஹோந்தி. தம் யதா² அ, ஆ, இ, ஈ, உ, ஊ, ஏ, ऐ, ஓ, औ, க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம, ய ர லவ ஸ ஹ ள அம். தேன க்வத்தோ² ‘‘ஏ ஓன+ம வண்ணே’’தி. திதாலீஸாதி வசனம் கத்த²சி வண்ணலோபம் ஞாபேதி, தேன ‘‘படிஸங்கா² யோனிஸோ’’திஆதி³ ஸித்³த⁴ம்.

அகாரோ ஆதி³ மரியாத³பூ⁴தோ யேஸம் தே அஆத³யோ. தயோ ச சத்தாலீஸ சேதி திதாலீஸ, இமினா நிபாதனேன வா சதபா⁴க³லோபோ. வண்ணீயதி அத்தோ² ஏதேஹீதி வண்ணா.

ஏத்தா²+ஹ – ‘‘கஸ்மா ஆசரியகச்சாயனாதீ³ஹி விய ஏகசத்தாலீஸக்க²ரான+மக்க²ரஸஞ்ஞ+மகத்வா திதாலீஸக்க²ரானம் வண்ணஸஞ்ஞா கதா’’தி. வுச்சதே –

ஸா மாக³தீ⁴ மூலபா⁴ஸா, நரா யாயா+தி³கப்பிகா;

ப்³ரஹ்மானோ சா-ஸுதாலாபா, ஸம்பு³த்³தா⁴ சாபி பா⁴ஸரேதி –

வசனதோ மாக³தி⁴கானம் ஏத்த², ஸேய்யோ, ஓட்டோ², ஸோத்தி²-த்யாதீ³ஸுபி அஸேஸப்³யாபிகானம் திதாலீஸக்க²ரானம்வ உஜுகான்வத்த²ப்பக்க²ரகு³ணிகா, நேவ பன ‘ருக்கா² வனம்’த்யாதோ³ விய அவயவே ஸமுதா³யவோஹாரோ, ‘ஸமுத்³தோ³ மயா தி³ட்டோ²’த்யாதோ³ விய ச ஸமுதா³யே அவயவவோஹாரோதி த³ஸ்ஸேதும் பச்சேகம் வண்ணஸஞ்ஞா கதாதி.

‘‘ஸக்கச்சஸவனம் பு³த்³த⁴ஸாஸனஸம்பத்தீ’’தி ‘‘ஸிதி²லத⁴னிதாதி³ அக்க²ரவிபத்தியஞ்ஹி அத்த²ஸ்ஸ து³ன்னயதா ஹோதீ’’தி ச யஸ்மா வுத்தம்.

தஸ்மா அக்க²ரகோஸல்லம், ஸம்பாதே³ய்ய விசக்க²ணோ;

உபட்ட²ஹம் க³ரும் ஸம்மா, உட்டா²னாதீ³ஹி பஞ்சஹி.

தத்த² அகாராதீ³ன+மனுக்கமோ பனே+ஸ டா²னாதி³க்கமஸன்னிஸ்ஸிதோ. ததா² ஹி டா²ன+கரண+பயதனேஹி வண்ணா ஜாயந்தி. தத்த² ச² டா²னானி கண்ட²+தாலு+முத்³த⁴+த³ந்த+ஓட்ட²+நாஸிகாவஸேன.

தத்த² அவண்ண+கவக்³க³+ஹானம் கண்டோ² டா²னம், இவண்ண+சவக்³க³+யானம் தாலு, டவக்³க³+ர+ளானம் முத்³தா⁴, தவக்³க³+ல+ஸானம் த³ந்தா, உவண்ண+பவக்³கா³னம் ஓட்டோ², ஏ வண்ணஸ்ஸ கண்ட²தாலூ, ஓ வண்ணஸ்ஸ கண்டோ²+ட்டா², வகாரஸ்ஸ த³ந்தோ+ட்டா², நிக்³க³ஹீதஸ்ஸ நாஸிகா, ங, ஞ்ஞ, ண, ந, மானம் ஸகடா²னம் நாஸிகா ச. ஏத்த² ச –

ஹகாரோ பஞ்சமேஹேவ, அந்தட்டா²ஹி ச ஸம்யுதோ;

ஓரஸோ இதி விஞ்ஞேய்யோ, கண்ட²ஜோ தத³ஸம்யுதோ.

யதா² அவங்ஹோதி (அவங ஹோதி., தஞ்ஹி, தண்ஹா, புப்³ப³ன்ஹோ, அம்ஹே, கு³ய்ஹம், கா³ரய்ஹா, ஆருல்ஹோ, ப³ஹ்வக்க²ரந்தி.

கரணம் –

ஜிவ்ஹாமஜ்ஜ²ம் தாலுஜானம்,

ஜிவ்ஹோபக்³க³ம் முத்³த⁴ஜானம்,

ஜிவ்ஹக்³க³ம் த³ந்தஜானம் ஸே-

ஸா ஸகடா²னகரணா.

வண்ணானம் உச்சாரணுஸ்ஸாஹோ பயதனம், தம் கிம் – ஸம்வுதாதி³கரணவிஸேஸோ, ஸம்வுதத்த+மகாரஸ்ஸ, விவடத்தம் ஸேஸஸரானம் ஸகார+ஹகாரானஞ்ச, பு²ட்ட²த்தம் வக்³கா³னம், ஈஸம்பு²ட்ட²த்தம் ய+ர+ல+வானம்.

ஏவம் டா²ன+கரண+பயதன+ஸுதி காலபி⁴ன்னேஸு அக்க²ரேஸு ஸரா நிஸ்ஸயா, இதரே நிஸ்ஸிதா. தத்த² –

நிஸ்ஸயா+தோ³ ஸரா வுத்தா, நிஸ்ஸிதா ப்³யஞ்ஜனா ததோ;

வக்³கே³+கஜா ப³ஹுத்தா+தோ³, ததோ டா²ன+லஹுக்கமா.

‘‘அஆத³யோ’’தி வத்ததே யாவ ‘‘பி³ந்து³ நிக்³க³ஹீத’’ந்தி. தஞ்ச கோ² ‘‘அத்த²வஸா விப⁴த்திவிபரிணாமோ’’தி ஸத்தம்யந்த+மபி⁴ஸம்ப³ந்தீ⁴யதே, ‘‘வண்ணா’’தி வத்ததே –

2. த³ஸா+தோ³ ஸரா

அஆதீ³ஸ்வா+தி³ம்ஹி நித்³தி³ட்டா² ஓத³ந்தா த³ஸ வண்ணா ஸரா நாம ஹோந்தி. யதா² அ ஆ, இ ஈ, உ ஊ, ஏ ऐ, ஓ औ. ஸரந்தி=ஸப்பதா⁴னபா⁴வேன பவத்தந்தி, ப்³யஞ்ஜனே வா ஸாரேந்தீதி ஸரா.

‘‘த³ஸா+தோ³ ஸரா’’தி வத்ததே.

3. த்³வே த்³வே ஸவண்ணா

அஆதீ³ஸ்வா+தி³மேஸு த³ஸஸு த்³வே த்³வே ஸவண்ணா நாம ஹோந்தி யதா²க்கமம். யதா² அ ஆஇதி, இ ஈஇதி, உ ஊ இதி, ஏ ஏஇதி, ஓ, ஓஇதி. ஸமானா ஸதி³ஸா வண்ணா ஸவண்ணா, ஸமானத்தஞ்ச டா²னதோ. ‘‘த்³வே த்³வே’’தி வத்ததே வக்க²மானேஸு த்³வீஸு.

4. புப்³போ³ ரஸ்ஸோ

தேஸ்வேவ த³ஸஸு யே த்³வே த்³வே ஸவண்ணா, தேஸு யோ யோ புப்³போ³, ஸோ ஸோ ரஸ்ஸஸஞ்ஞோ ஹோதி. யதா² அ இ உ ஏ ஓ. தேஸு ‘ஸம்யோக³தோ புப்³பா³வ தி³ஸ்ஸந்தி த்³வே பனந்திமா’த த³ஸ்ஸேதும் தத்த² ஸாது⁴த்தா தேஸம்பி இத⁴ ஸங்க³ஹோ, யதா² ஏத்த² ஸேய்யோ ஓட்டோ² ஸோத்தி². ரஸ்ஸகாலயோகா³ தப்³ப³ந்ததாய வா ரஸ்ஸா. ரஸ்ஸகாலோ நாம அச்ச²ராஸங்கா⁴தோ அக்கி²னிம்மிலனஸங்கா²தோ வா காலோ, தேன ஏகமத்தோ ரஸ்ஸோ, த்³விமத்தோ தீ³கோ⁴, அட்³ட⁴மத்தோ ப்³யஞ்ஜனோ. ச²ந்த³ஸி தி³யட்³ட⁴மத்தம்பி ரஸ்ஸந்தி க³ண்ஹந்தி ஆசரியா.

5. பரோ தீ³கோ⁴

அஆதீ³ஸ்வா+தி³பூ⁴தேஸு த³ஸஸு யே த்³வே த்³வே ஸவண்ணா, தேஸு யோ யோ பரோ, ஸோ ஸோ தீ³க⁴ஸஞ்ஞோ ஹோதி. தம் யதா² ஆ ஈ ஊ ஏ ஓ. தீ³க⁴காலயோகா³ தப்³ப³ந்ததாய வா தீ³கா⁴.

6. காத³யோ ப்³யஞ்ஜனா

அஆதீ³ஸு காத³யோ நிக்³க³ஹீதபரியந்தா தேத்திம்ஸ ப்³யஞ்ஜனா நாம ஹோந்தி. யதா² க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம, ய ர லவ ஸ ஹ ள அம் இதி. ப்³யஞ்ஜீயதி அத்தோ² ஏதேஹீதி ப்³யஞ்ஜனா. ககாராதீ³ஸ்வ+காரோ உச்சாரணத்தோ².

‘‘காத³யோ’’தி வத்ததே.

7. பஞ்சபஞ்சகா வக்³கா³

அஆதீ³ஸு ககாராத³யோ மகாரந்தா பஞ்சபஞ்சகா வக்³கா³ நாம ஹோந்தி. யதா² க க² க³ க⁴ ங, ச ச² ஜ ஜ² ஞ, ட ட² ட³ ட⁴ ண, த த² த³ த⁴ ந, ப ப² ப³ ப⁴ ம இதி. பஞ்ச பஞ்ச பரிமாண+மேஸம் பஞ்சபஞ்சகா. வஜ்ஜேந்தி யகாராத³யோதி வக்³கா³. தே பன பட²மக்க²ரவஸேன கவக்³க³+சவக்³கா³தி³வோஹாரம் க³தா குஸலத்திகாத³யோ விய.

8. பி³ந்து³ நிக்³க³ஹீதம்

அகாராதீ³ஸ்வ+யம் வண்ணோ பி³ந்து³மத்தோ, ஸோ நிக்³க³ஹீதஸஞ்ஞோ ஹோதி. ரஸ்ஸஸரம் நிஸ்ஸாய க³ஹித+முச்சாரிதம் நிக்³க³ஹீதம், கரணம் நிக்³க³ஹேத்வா வா.

கரணம் நிக்³க³ஹேத்வான, முகே²னா+விவடேன யம்;

வுச்சதே நிக்³க³ஹீதந்தி, வுத்தம் பி³ந்து³ ஸரானுக³ம்.

ப³ஹ்வக்க²ரஸஞ்ஞாகரணம் அன்வத்த²ஸஞ்ஞத்த²ம், ஜ²+லாத³யோ து ருள்ஹீஸஞ்ஞா.

வண்ணா ஸரா ஸவண்ணா ச, ரஸ்ஸா தீ³கா⁴ ச ப்³யஞ்ஜனா;

வக்³கா³ ச நிக்³க³ஹீதந்தி, ஹோதி ஸஞ்ஞாவிதி⁴க்கமோ.

(ஸஞ்ஞாவிதா⁴னம்.)

ஸந்தி⁴ வுச்சதே –

லோக அக்³க³புக்³க³லோ, பஞ்ஞா இந்த்³ரியம், தீணி இமானி, நோ ஹி ஏதம், பி⁴க்கு²னீ ஓவாதோ³, மாது உபட்டா²னம், ஸமேது ஆயஸ்மா, அபி⁴பூ⁴ ஆயதனம், த⁴னம் மே அத்தி², ஸப்³பே³ ஏவ, தயோ அஸ்ஸு த⁴ம்மா, அஸந்தோ ஏத்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி இதீ+த⁴ ஸரஸஞ்ஞாயம் –

26. ஸரோ லோபோ ஸரே

ஸரே ஸரோ லோபனீயோ ஹோதி. ஸரோதி காரியீனித்³தே³ஸோ, லோபோதி காரியனித்³தே³ஸோ. லோபோ= அத³ஸ்ஸனம் அனுச்சாரணம், ஸரோதி ஜாத்யேகவசனவஸேன வுத்தம், ஸரேதி ஓபஸிலேஸிகாதா⁴ரஸத்தமீ, ததோ வண்ண கால ப்³யவதா⁴னே காரியம் ந ஹோதி, த்வ+மஸி, கதமா சானந்த³ அனிச்சஸஞ்ஞாதி. ஏவம் ஸப்³ப³ஸந்தீ⁴ஸு.

விதீ⁴தி வத்ததே.

14. ஸத்தமியம் புப்³ப³ஸ்ஸ

தே²ரயட்டி²ன்யாயேன பவத்ததே பரிபா⁴ஸா து³ப்³ப³லவிதி⁴னோ பதிட்டா²பா⁴வதோ. ஸத்தமீனித்³தே³ஸே புப்³ப³ஸ்ஸேவ விதீ⁴தி புப்³ப³ஸரலோபோ. லோகக்³க³புக்³க³லோ, பஞ்ஞிந்த்³ரியம், தீணிமானி, நோ ஹேதம், பி⁴க்கு²னோவாதோ³, மாதுபட்டா²னம், ஸமேதாயஸ்மா, அபி⁴பா⁴யதனம், த⁴னம்மத்தி², ஸப்³பே³வ, தயஸ்ஸு த⁴ம்மா, அஸந்தே+த்த² ந தி³ஸ்ஸந்தி. புப்³ப³ஸ்ஸ காரியவிதா⁴னா ஸத்தமீனித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ பரதா+வ க³ம்யதேதி பரேதி பரவசனம்பி க⁴டதே.

யஸ்ஸ இதா³னி, ஸஞ்ஞா இதி, சா²யா இவ, இதி அபி, அஸ்ஸமணீ அஸி, சக்கு² இந்த்³ரியம், அகதஞ்ஞூ அஸி, ஆகாஸே இவ, தே அபி, வந்தே³ அஹம், ஸோ அஹம், சத்தாரோ இமே, வஸலோ இதி, மோக்³க³ல்லானோ அஸி பீ³ஜகோ, கதா² ஏவ கா, பாதோ ஏவாதீ+த⁴ புப்³ப³ஸ்ஸரலோபே ஸம்பத்தே ‘‘ஸரோ லோபோ ஸரே’’ த்வேவ.

27. பரோ க்வசி

ஸரம்ஹா பரோ ஸரோ க்வசி லோபனீயோ ஹோதி. யஸ்ஸ தா³னி, ஸஞ்ஞாதி, சா²யாவ, இதிபி, அஸ்ஸமணீஸி, சக்கு²ந்த்³ரியம், அகதஞ்ஞூஸி, ஆகாஸேவ, தேபி, வந்தே³ஹம், ஸோஹம், சத்தாரோமே, வஸ- லோபி⁴, மோக்³க³ல்லானோஸி பீ³ஜகோ, கதா²வ கா, பாதோவ. க்வசீதி கிம், பஞ்ஞிந்த்³ரியம், பஞ்சிந்த்³ரியானி, ஸத்துத்தமோ, ஏகூனவீஸதி, யஸ்ஸேதே, ஸுக³தோவாதோ³, தி³ட்டா²ஸவோ, தி³ட்டோ²கோ⁴, சக்கா²யதனம், தம் குதேத்த² லப்³பா⁴. ‘‘விவக்கா²தோ ஸந்த⁴யோ ப⁴வந்தீ’’தி ஞாயா வத்திச்சா²பி இத⁴ ஸிஜ்ஜ²தி. க்வசீத்ய+தி⁴காரோ ஸப்³ப³ஸந்தீ⁴ஸு, தேன நாதிப்பஸங்கோ³. (லோபஸந்தி⁴).

ஸரோ பரோ வேதி ச வத்ததே.

தஸ்ஸ இத³ம், வாத ஈரிதம், ந உபேதி, வாம ஊரு, அதி இவ அஞ்ஞேஹி, வி உத³கம் இதீத⁴ புப்³ப³ஸ்ஸரலோபே –

29. யுவண்ணான+மேஓ லுத்தா

லுத்தா ஸரா பரேஸம் இவண்ணுவண்ணானம் ஏ+ஓ ஹோந்தி வா யதா²க்கமம். யதா²ஸம்க்²யானுத்³தே³ஸோ ஸமானானம்.

24. வண்ணபரேன ஸவண்ணோபி

வண்ணஸத்³தோ³ பரோ யஸ்மா, தேன ஸவண்ணோபி க³ய்ஹதி ஸயஞ்ச ரூபம்தி ஈஊனம்பி ஏ+ஓ. ஸப்³ப³த்த² ரஸ்ஸஸ்ஸ ஜாதினித்³தே³ஸே தீ³க⁴ஸ்ஸாபி க³ஹணத்த²ம் இத³+மாரத்³த⁴ம். தஸ்ஸேத³ம், வாதேரிதம், நோபேதி, வாமோரு, அதேவஞ்ஞேஹி, வோத³கம். இத³ஞ்ச பச்சி²மோதா³ஹரணத்³வயம் ‘‘அவண்ணே லுத்தே ஏவ ஏ+ஓ ஹோந்தீ’’தி கா³ஹஸ்ஸ நிஸேத⁴னத்த²ம். வாத்வேவ, தஸ்ஸித³ம். கத²ம் ‘‘பச்சோரஸ்மி’’ந்தி, யோக³விபா⁴கா³. பதி உரஸ்மிந்தி விப⁴ஜ்ஜ ‘‘யவா ஸரே’’தி யகாரே ‘‘தவக்³க³வரணா’’தி³னா சோ, ‘‘வக்³க³லஸேஹி தே’’தி புப்³ப³ரூபஞ்ச, ‘‘யுவண்ணான+மேஓ’’தி (யோக³விபா⁴கா³) உஸ்ஸ ஓ ச. லுத்தாதி கிம், த³ஸ இமே த⁴ம்மா, யதா² இத³ம், குஸலஸ்ஸ உபஸம்பதா³. அதிப்பஸங்க³பா³த⁴கஸ்ஸ க்வசிஸத்³த³ஸ்ஸானுவத்தனதோ ந விகப்பவிதி⁴ நியதா, தேன உபேதோ, அவேச்சாதி ஏவமாதீ³ஸு விகப்போ. தாரகிதா, யஸ்ஸிந்த்³ரியானி, மஹித்³தி⁴கோ, ஸப்³பீ³தியோ, தேனுபஸங்கமி, லோகுத்தரோதிஆதீ³ஸு விதி⁴ ச ந ஹோதி.

படிஸந்தா²ரவுத்தி அஸ்ஸ, ஸப்³ப³வித்தி அனுபூ⁴யதே, வி அஞ்ஜனம், வி ஆகதோ, தா³ஸீ அஹம், அஹுவா புரே, அனு அத்³த⁴மாஸம், அனு ஏதி, ஸு ஆக³தம், ஸு ஆகாரோ, து³ ஆகாரோ, சக்கு² ஆபாத²ம், ப³ஹு ஆபா³தோ⁴, பாது அகாஸி, ந து ஏவ, பூ⁴ ஆபனலானிலம் இதீ+த⁴ ‘‘யுவண்ணானம்’’ ‘‘வே’’தி ச வத்ததே,

30. யவா ஸரே

ஸரே பரே இவண்ணுவண்ணானம் யகார+வகாரா ஹோந்தி வா யதா²க்கமம். படிஸந்தா²ரவுத்யஸ்ஸ, ஸப்³ப³வித்யனுபூ⁴யதே, ப்³யஞ்ஜனம், ப்³யாகதோ ‘‘ப்³யஞ்ஜனே தீ³க⁴ரஸ்ஸா’’தி தீ³கே⁴ தா³ஸ்யாஹம், அஹாபுரே, அன்வத்³த⁴மாஸம், அன்வேதி, ஸ்வாக³தம், ஸ்வாகாரோ, த்³வாகாரோ, சக்க்²வாபாத²ம், ப³ஹ்வாபா³தோ⁴, பாத்வாகாஸி, ந த்வேவ, ப்⁴வாபனலானிலம். வாத்வேவ, விஆகதோ, ஸாக³தம்.

அதி⁴க³தோ கோ² மே அயம் த⁴ம்மோ, புத்தோ தே அஹம், தே அஸ்ஸ பஹீனா பஞ்ச, தே அஹம், யே அஸ்ஸ, தே அஜ்ஜ, யாவதகோ அஸ்ஸ காயோ, தாவதகோ அஸ்ஸ ப்³யாமோ, கோ அத்தோ², அத² கோ² அஸ்ஸ, அஹம் கோ² அஜ்ஜ, ஸோ அஹம், ஸோ அஜ்ஜ, ஸோ ஏவ, யதோ அதி⁴கரணம், ஸோ அஹம் இதீ+த⁴ ‘‘யவா ஸரே’’ ‘‘வே’’தி ச வத்ததே,

30. ஏஓனம்

ஏஓனம் யகார+வகாரா ஹோந்தி வா ஸரே பரே யதா²க்கமம். ‘‘ப்³யஞ்ஜனே தீ³க⁴ரஸ்ஸா’’தி தீ³கே⁴ அதி⁴க³தோ கோ² ம்யாயம் த⁴ம்மோ, புத்தோ த்யாஹம், த்யாஸ்ஸ பஹீனா பஞ்ச, த்யாஹம், ய்யஸ்ஸ, த்யஜ்ஜ, யாவதக்வஸ்ஸ காயோ, தாவதக்வஸ்ஸ ப்³யாமோ, க்வத்தோ², அத² க்²வஸ்ஸ, அஹம் க்²வஜ்ஜ, ஸ்வாஹம், ஸ்வஜ்ஜ, ஸ்வேவ, யத்வாதி⁴கரணம், ஸ்வாஹம். வாத்வேவ, தேஜ்ஜ, ஸோஹம். க்வசி த்வேவ, த⁴னமத்தி², புத்தாமத்தி², தே நாக³தா, அஸந்தேத்த², சத்தாரோ இமே.

கோ³ ஏளகம், கோ³ அஸ்ஸம், கோ³ அஜினம் இதீ+த⁴ ‘‘ஸரே’’தி வத்ததே.

32. கோ³ஸ்ஸா+வங

ஸரே பரே கோ³ஸ்ஸ அவவாதே³ஸோ ஹோதி. ஸ ச ‘‘டானுப³ந்தா⁴னேகவண்ணா ஸப்³ப³ஸ்ஸா’’தி ஸப்³ப³ஸ்ஸ பஸங்கே³ ‘அந்தஸ்ஸா’’தி வத்ததே.

18. ங+நுப³ந்தோ⁴

ங-காரோ அனுப³ந்தோ⁴ யஸ்ஸ, ஸோ அனேகவண்ணோபி அந்தஸ்ஸ ஹோதீதி ஓகாரஸ்ஸேவ ஹோதி. ‘‘ஸம்கேதோ+நவயவோ+நுப³ந்தோ⁴’’தி வசனா ங-காரஸ்ஸா+ப்பயோகோ³. உச்சாரிதானந்தரப்பத⁴ம்ஸினோ ஹி அனுப³ந்தா⁴, பயோஜனம் அனுப³ந்தோ⁴தி ஸம்கேதோ. க³வேளகம், க³வாஸ்ஸம், க³வாஜினம்.

இதி ஏவா+தீ+த⁴ –

36. வீ+திஸ்ஸே+வே வா

ஏவஸத்³தே³ பரே இதிஸ்ஸ வோ ஹோதி வா. ஸ ச –

17. ச²ட்டி²யந்தஸ்ஸ

ச²ட்டீ²னித்³தி³ட்ட²ஸ்ஸ யம் காரியம், த+த³ந்தஸ்ஸ விஞ்ஞேய்யந்தி இகாரஸ்ஸா+தே³ஸோ. ஆதே³ஸிட்டா²னே ஆதி³ஸ்ஸதீதி ஆதே³ஸோ. இத்வேவ. அஞ்ஞத்ர யாதே³ஸோ, ‘‘தவக்³க³வரணானம் யே சவக்³க³ப³யஞா’’தி தஸ்ஸ சோ, ‘‘வக்³க³லஸேஹி தே’’தி யஸ்ஸ சகாரோ, இச்சேவ. ஏவேதி கிம், இச்சாஹ. (ஆதே³ஸஸந்தி⁴).

தி அங்கு³லம்,தி அங்கி³கம், பூ⁴ ஆத³யோ, மிகீ³ ப⁴ந்தா உதி³க்க²தித்யாதி³ஸந்த⁴யோ வுச்சந்தே. ‘‘மயதா³ ஸரே’’தி வத்ததே.

45. வனதரகா³ சா+க³மா

ஏதே மயதா³ ச ஆக³மா ஹோந்தி வா ஸரே க்வசி. ஆக³மினோ அனியமேபி –

ஸரோயேவா+க³மி ஹோதி, வனாதி³னந்து ஞாபகா;

அஞ்ஞதா² ஹி பதா³தீ³னம், யுகவிதா⁴ன+மனத்த²கம்.

ஏத்தா²+க³மா அனியதாக³மீனமேவ ப⁴வந்தி சே, யகாராக³மேனேவ ‘‘நிபஜ்ஜ’’ந்தி ஸித்³தே⁴ ‘‘பதா³தீ³னம் க்வசீ’’தி ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ யுகா+க³மோ நிரத்த²கோதி அதி⁴ப்பாயோ. திவங்கு³லம், திவங்கி³கம், பூ⁴வாத³யோ, மிகீ³ ப⁴ந்தா வுதி³க்க²தி, பவுச்சதி, பாகு³ஞ்ஞவுஜுதா. இதோ நாயதி, சினித்வா. யஸ்மாதிஹ, தஸ்மாதிஹ, அஜ்ஜதக்³கே³. நிரந்தரம், நிராலயோ, நிரிந்த⁴னோ, நிரீஹகம், நிருத்தரோ, நிரோஜம், து³ரதிக்கமோ, து³ராக³தம், து³ருத்தரம், பாதுரஹோஸி, புனராக³ச்சே²ய்ய, புனருத்தம், புனரேவ, புனரேதி, தீ⁴ரத்து², பாதராஸோ, சதுரங்கி³கம், சதுராரக்க²ம், சதுரித்³தி⁴பாத³படிலாபோ⁴, சதுரோக⁴னித்த²ரணத்த²ம், ப⁴த்துரத்தே², வுத்திரேஸா, பத²வீதா⁴துரேவேஸா, நக்க²த்தராஜாரிவ தாரகானம், விஜ்ஜுரிவப்³ப⁴குடே, ஆரக்³கே³ரிவ ஸாஸபோ, உஸபோ⁴ரிவ, ஸப்³பி⁴ரேவ ஸமாஸேத². புத²கே³வ, ரஸ்ஸே பகே³வ. லஹுமேஸ்ஸதி, கு³ருமேஸ்ஸதி, இத⁴மாஹு, கேன தே இத⁴ மிஜ்ஜ²தி, ப⁴த்³ரோ கஸாமிவ, ஆகாஸே மபி⁴பூஜயே, ஏகமேகஸ்ஸ, யேன மிதே⁴கச்சே. பா⁴தியேவ, ஹோதியேவ, யதா²யித³ம், யதா²யேவ, மாயித³ம், நயித³ம், நயித⁴, ச²யிமானி, நவயிமே த⁴ம்மா, போ³தி⁴யாயேவ, பத²வீயேவ தா⁴து, தேஸுயேவ, தேயேவ, ஸோயேவ, பாடியேக்கம், வியஞ்ஜனம், வியாகாஸி, பரியந்தம், பரியாதா³னம், பரியுட்டா²னம், பரியேஸதி, பரியோஸானம், நியாயோகோ³. உத³க்³கோ³, உத³யோ, உதா³ஹடம், உதி³தோ, உதீ³ரிதம், உதே³தி, ஸகிதே³வ, கிஞ்சிதே³வ, கேனசிதே³வ, கிஸ்மிஞ்சிதே³வ, கோசிதே³வ, ஸம்மத³த்தோ, ஸம்மத³ஞ்ஞா விமுத்தானம், ஸம்மதே³வ, யாவத³த்த²ம், யாவதி³ச்ச²கம், யாவதே³வ, தாவதே³வ, புனதே³வ, யத³த்த²ம், யத³ந்தரம், தத³ந்தரம், தத³ங்க³விமுத்தி, ஏதத³த்த²ம், அத்தத³த்த²ம், தத³த்த²ம், ஸத³த்த²பஸுதோ ஸியா, அஞ்ஞத³த்து², மனஸாத³ஞ்ஞா விமுத்தானம், ப³ஹுதே³வ ரத்தி. வாத்வேவ, அத்தஅத்த²ம், த்³வாதி⁴ட்டி²தம், பாதுஅஹோஸி. வவத்தி²தவிபா⁴ஸத்தா வாதி⁴காரஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனதோபி, பி⁴க்கு²னீனம் வுட்டா²பேய்ய, சிரம் நாயதி, தம்யேவ.

ச² அபி⁴ஞ்ஞா, ச² அங்க³ம், ச² அஸீதி, ச² அம்ஸா, ச² ஆயதனம் இதீ+த⁴ ‘‘வா ஸரே’’ ‘‘ஆக³மோ’’தி ச வத்ததே.

49. சா² ளோ

ச²ஸத்³தா³ பரஸ்ஸ ஸரஸ்ஸ ளகாரோ ஆக³மோ ஹோதி வா. சா²தி அனுகரணத்தா ஏகவசனம். ச²ளபி⁴ஞ்ஞா, ச²ளங்க³ம், ச²ளஸீதி, ச²ளம்ஸா, ச²ளாயதனம். வாத்வேவ, ச²அபி⁴ஞ்ஞா. (ஆக³மஸந்தி⁴).

லோபோ அத³ஸ்ஸனம், டா²னிம், ய+மாமத்³தி³ய தி³ஸ்ஸதி;

ஆதே³ஸோ நாம ஸோ யா து, அஸந்துப்பத்தி ஆக³மோ.

ஸரஸந்தி⁴.

கஞ்ஞா இவ, கஞ்ஞாவ இச்சாதி³ ஸரஸந்தி⁴னிஸேதோ⁴ வுச்சதி, பஸங்க³புப்³ப³கோ ஹி படிஸேதோ⁴. புப்³ப³ஸரானம் லோபே ஸம்பத்தே ‘‘ஸரோ’’ ‘‘வே’’தி ச வத்ததே.

28. ந த்³வே வா

புப்³ப³பரஸ்ஸரா த்³வேபி வா க்வசி ந லுப்யந்தே. கஞ்ஞா இவ, கஞ்ஞேவ, கஞ்ஞாவ.

ஸாரிபுத்த இதே⁴கச்சோ, ஏஹி ஸிவக உட்டே²ஹி, ஆயஸ்மா ஆனந்தோ³, கா³தா² அபா⁴ஸி, தே³வா ஆப⁴ஸ்ஸரா யதா², தேவிஜ்ஜா இத்³தி⁴பத்தா ச, ப⁴க³வா உட்டா²யாஸனா, ப⁴க³வா ஏத+த³வோச, அபி⁴வாதே³த்வா ஏகமந்தம் அட்டா²ஸி, க³ந்த்வா ஓலோகேந்தோ, பூ⁴தவாதீ³ அத்த²வாதீ³, யம் இத்தீ² அரஹம் அஸ்ஸ, ஸாமாவதீ ஆஹ, பாபகாரீ உப⁴யத்த² தப்பதி, நதீ³ ஓத்த²ரதி, யே தே பி⁴க்கூ² அப்பிச்சா², பி⁴க்கூ² ஆமந்தேஸி, பி⁴க்கூ² உஜ்ஜா²யிம்ஸு, பி⁴க்கூ² ஏவ+மாஹம்ஸு, இமஸ்மிம் கா³மே ஆரக்க²கா, ஸப்³பே³ இமே, கதமே ஏகாத³ஸ, க³ம்பீ⁴ரே ஓத³கந்திகே, அப்பமாதோ³ அமதம் பத³ம், ஸங்கோ⁴ ஆக³ச்ச²து, கோ இமம் பத²விம் விசேஸ்ஸதி, ஆலோகோ உத³பாதி³, ஏகோ ஏகாய, சத்தாரோ ஓகா⁴, அரே அஹம்பி, ஸசே இமஸ்ஸ காயஸ்ஸ, நோ அதிக்கமோ, அஹோ அச்ச²ரியோ, அதோ² அந்தோ ச, அத² கோ² ஆயஸ்மா, அதோ² ஓட்ட²வ+சித்தகா, ததோ ஆ- மந்தயி ஸத்தா²தி ஏவமாத³யோ இத⁴ காலப்³யவதா⁴னேனேவ ஸிஜ்ஜ²ந்தி. க்வசீதி கிம், ஆக³தா+த்த², ஆக³தா+ம்ஹா, கதம+ஸ்ஸ வாரோ, அப்பஸ்ஸுதா+யம் புரிஸோ, சமரீ+வ, ஸப்³பே³+வ, ஸ்வே+வ, ஏஸே+வ நயோ, பரிஸுத்³தே⁴+த்தா²+யஸ்மந்தோ, நே+த்த², குதே+த்த² லப்³பா⁴, ஸசே+ஸ ப்³ராஹ்மண, ததூ²+பமம், யதா²+ஹ, ஜீவ்ஹா+யதனம், அவிஜ்ஜோ+கோ⁴, இத்தி²ந்த்³ரியம், அபி⁴பா⁴+யதனம், ப⁴யதூ+பட்டா²னம், ஸத்³தீ⁴+த⁴ வித்தம் புரிஸஸ்ஸ ஸேட்ட²ம். (ஸரஸந்தி⁴னிஸேதோ⁴)

தத்ர அபி⁴ரதி, தத்ர அயம், பு³த்³த⁴ அனுஸ்ஸதி, ஸ அத்தி²கா, ஸஞ்ஞாவா அஸ்ஸ, ததா³ அஹம், யானி இத⁴ பூ⁴தானி, க³ச்சா²மி இதி, அதி இதோ, கிகீ இவ, ப³ஹு உபகாரம், மது⁴ உத³கம், ஸு உபதா⁴ரிதம், ஸோபி அயம், இதா³னி அஹம், ஸசே அயம், அப்பஸ்ஸுதோ அயம், இதர இதரேன, ஸத்³தா⁴ இத⁴ வித்தம், கம்ம உபனிஸ்ஸயோ, ததா² உபமம், ரத்தி உபரதோ, வி உபஸமோ, லோகஸ்ஸ இதி, தே³வ இதி, வி அதிபதந்தி, வி அதினாமேந்தி, ஸங்கா⁴டி அபி, ஜீவிதஹேது அபி, விஜ்ஜு இவ, கிம்ஸு இத⁴ வித்தம், ஸாது⁴ இதி, தே அஸ்ஸ பஹீனா, ஸோ அஸ்ஸ, மது⁴வா மஞ்ஞதி பா³லோ, ஏவம் கா³மே முனி சரே, க²ந்தி பரமம் தபோ திதிக்கா², ந மம்கு ப⁴விஸ்ஸாமி, ஸு அக்கா²தோ, யோ அஹம், ஸோ அஹம், காமதோ ஜாயதி ஸோகோ, காமதோ ஜாயதி ப⁴யம், ஸக்கோ உஜு ச ஸுஹுஜுச, அனுபகா⁴தோ, து³ரக்க²ம், து³ரமம், து³ப⁴ரதா. யிட்ட²ம் வா ஹுதம் வா லோகே, யதி³ வா ஸாவகே, புக்³க³லா த⁴ம்மத³ஸா தே, போ⁴வாதீ³ நாம ஸோ ஹோதி, யதா²பா⁴வீ கு³ணேன ஸோ, யதா² இத³ம், ஸம்மா த³க்கா²தோ, பரா கமோ, தண்ஹா க்க²யோ, ஜா²னஸ்ஸ லாபீ⁴ அம்ஹி, து²ல்லச்சயோ இதீ+த⁴ –

33. ப்³யஞ்ஜனே தீ³க⁴ரஸ்ஸா

ரஸ்ஸ+தீ³கா⁴னம் க்வசி தீ³க⁴+ரஸ்ஸா ஹோந்தி ப்³யஞ்ஜனே. தத்ராபி⁴ரதி, தத்ராயம், பு³த்³தா⁴னுஸ்ஸதி, ஸாத்தி²கா, ஸஞ்ஞாவா+ஸ்ஸ, ததா³ஹம், யானீ+த⁴ பூ⁴தானி, க³ச்சா²மீதி, அதீதோ, கிகீவ, ப³ஹூபகாரம், மதூ⁴த³கம், ஸூபதா⁴ரிதம், ஸோபாயம், இதா³னாஹம், ஸசாயம், அப்பஸ்ஸுதாயம், இதரீதரேன, ஸத்³தீ⁴த⁴ வித்தம், கம்மூபனிஸ்ஸயோ, ததூ²பமம், ரத்தூபரதோ, வூபஸமோ, லோகஸ்ஸாதி, தே³வாதி, வீதிபதந்தி, வீதினாமேந்தி, ஸங்கா⁴டீபி, ஜீவிதஹேதூபி, விஜ்ஜூவ, கிம்ஸூத⁴ வித்தம், ஸாதூ⁴தி, த்யாஸ்ஸ பஹீனா, ஸ்வாஸ்ஸ, மது⁴வா மஞ்ஞதீ பா³லோ, ஏவம் கா³மே முனீ சரே, க²ந்தீ பரமம் தபோ திதிக்கா², ந மம்கூ ப⁴விஸ்ஸாமி, ஸ்வாக்கா²தோ, ய்வாஹம், ஸ்வாஹம், காமதோ ஜாயதீ ஸோகோ, காமதோ ஜாயதீ ப⁴யம், ஸக்கோ உஜூ ச ஸுஹுஜூ ச, அனூபகா⁴தோ, தூ³ரக்க²ம், தூ³ரமம், தூ³ப⁴ரதா. யிட்ட²ம்வ ஹுதம்வ லோகே, யதி³வ ஸாவகே, புக்³க³ல த⁴ம்மத³ஸா தே, போ⁴வாதி³ நாம ஸோ ஹோதி, யதா²பா⁴வி கு³ணேன ஸோ, யத²யித³ம், ஸம்மத³க்கா²தோ, பரக்கமோ, தண்ஹக்க²யோ, ஜா²னஸ்ஸ லாபி⁴ம்ஹி, வஸிம்ஹி, து²ல்லச்சயோ. க்வசீதி கிம், த்யஜ்ஜ, ஸ்வஸ்ஸ, பதிலியதீதி தீ³க⁴னிஸேதோ⁴, மாயித³ம், மனஸாத³ஞ்ஞா விமுத்தானம், யதா²க்கமம், ஆரக்கா²தீதம், தீ³யதி, ஸூயதீதி ரஸ்ஸகாரியனிஸேதோ⁴. கத²ம் யானிவ அந்தலிக்கே²தி, ‘‘தீ³க⁴ரஸ்ஸா’’தி யோக³விபா⁴கா³. (தீ³க⁴+ரஸ்ஸஸந்தி⁴).

ப்³யஞ்ஜனேதி வத்ததே.

34. ஸரம்ஹா த்³வே

ஸரம்ஹா பரஸ்ஸ ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ க்வசி த்³வே ரூபானி ஹோந்தி. ஏத்த² ச ஆவுத்தித்³விவசனம் டா²னேத்³விவசனந்தி த்³வீஸு டா²னேத்³விவசனம் வேதி³தப்³ப³ம்.

தானி ச ப+பதி+படி+கம+குஸ+குத⁴+கீ+க³ஹ+ஜுத+ஞா+ஸி+ ஸு+ஸூ+ஸம்பூ⁴+ஸர+ஸஸாதீ³னமாதி³ப்³யஞ்ஜனானஞ்ச ஹோதி. இத⁴ பமாதோ³=இத⁴ப்பமாதோ³, ஏவம் அப்பமாதோ³, விப்பயுத்தோ, ஸுப்பஸன்னோ, ஸம்மா பதா⁴னம்=ஸம்மப்பதா⁴னம் ரஸ்ஸத்தம். அப்பதிவத்தியோ, அதி⁴ப்பதிபச்சயோ, ஸுப்பதிட்டி²தோ,. அப்படிபுக்³க³லோ, விப்படிஸாரோ, ஸுப்படிபத்தி. பக்கமோ, படிக்கமோ, ஹேதுக்கமோ, ஆகமதி=அக்கமதி, ஏவம் பக்கமதி, யதா²க்கமம். அக்கோஸதி, படிக்கோஸதி, அனுக்கோஸதி, ஆகோஸதி=அக்கோஸதி. அக்குத்³தோ⁴, அபி⁴க்குத்³தோ⁴. த⁴னக்கீதோ, விக்கயோ, அனுக்கயோ. பக்³க³ஹோ, விக்³க³ஹோ, அனுக்³க³ஹோ, சந்த³க்³கா³ஹோ, தி³ட்டி²க்³கா³ஹோ. பஜ்ஜோதோ, விஜ்ஜோதோ, உஜ்ஜோதோ. கதஞ்ஞூ, விஞ்ஞூ, பஞ்ஞாணம், விஞ்ஞாணம், அனஞ்ஞாணம். அவஸ்ஸயோ, நிஸ்ஸயோ, ஸமுஸ்ஸயோ. அப்பஸ்ஸுதோ, விஸ்ஸுதோ, ப³ஹுஸ்ஸுதோ. ஆஸவா=அஸ்ஸவா. பஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ, விஸ்ஸம்பே⁴ந்தோ. அட்டஸ்ஸரோ, விஸ்ஸரதி, அனுஸ்ஸரதி, அனுஸ்ஸதி. பஸ்ஸஸந்தோ, விஸ்ஸஸந்தோ, முஹுஸ்ஸஸந்தோ, ஆஸாஸோ=அஸ்ஸாஸோ. ஆதி³ஸத்³தே³ன அவிஸ்ஸஜேந்தோ, விஸ்ஸஜேந்தோ, அபி⁴க்கந்ததரோ, பரிச்சஜேந்தோ, உபத்³த³வோ, உபக்கிலேஸோ, மித்தத்³து³னோ, ஆயப்³யயோ, அப்³ப³ஹி இச்சாதி³.

திக+தய+திம்ஸ+வதாதீ³ன+மாதி³ப்³யஞ்ஜனஸ்ஸ ச. குஸலத்திகம், பீதித்திகம், ஹேதுத்திகம். லோகத்தயம், போ³தி⁴த்தயம், வத்து²த்தயம். ஏகத்திம்ஸ, த்³வத்திம்ஸ, தேத்திம்ஸ, சதுத்திம்ஸ. ஸீலப்³ப³தம், ஸுப்³ப³தோ. ஸப்பீதிகோ, ஸமன்னாக³தோ, புனப்புனம் இச்சாதி³.

வது+வட+தி³ஸான+மந்தே, யதா² வத்ததி, வட்டதி, த³ஸ்ஸனம், ப²ஸ்ஸோ இச்சாதி³.

உ+து³+நிஉபஸக்³க³+த+சது+ச²+ஸந்தஸத்³தா³தே³ஸாதீ³ஹி பரேஸஞ்ச. உகம்ஸோ=உக்கம்ஸோ, ஏவம் து³க்கரம், நிக்கங்கோ², உக்³க³தம், து³ச்சரிதம், நிஜ்ஜடம், உஜ்ஜஹம், உச்சங்க³ம், உன்னமதி, து³க்கரோ, நித்³த³ரோ, உன்னதோ, து³ப்பஞ்ஞோ, நிம்மலோ, உய்யுத்தோ, து³ல்லபோ⁴, நிப்³ப³த்தோ, உஸ்ஸாஹோ, நிஸ்ஸாரோ. தக்கரோ, தஜ்ஜோ, தன்னின்னோ, தப்பப⁴வோ, தம்மயோ, சதுக்கம், சதுத்³தி³ஸம், சதுப்பதோ³, சதுப்³பி³த⁴ம், சதுஸ்ஸாலம், ச²க்கம், ச²ன்னவுதி, ச²ப்பதி³கோ, ச²ப்³ப³ஸ்ஸானி. ஸக்காரோ, ஸக்³கு³ணோ, ஸந்தி³ட்டி², ஸப்புரிஸோ, மஹப்³ப³லோ.

அபத³ந்தஆகாரவஜ்ஜிததீ³க⁴தோ யகாரஸ்ஸ ச, நிய்யாதி, ஸுய்யதி, அபி⁴பு⁴ய்ய, விசேய்ய, வினேய்ய, தே⁴ய்யம், நேய்யம், ஸேய்யோ, ஜேய்யோ, வேய்யாகரணோ. ஆகாரவஜ்ஜிதந்தி கிம், மாலாய, தோ³லாய, ஸமாதா³ய.

ச²ந்தா³னுரக்க²ணே-நப்பஜஹே வண்ணப³லம் புராணம், உஜ்ஜுக³தேஸு ஸேய்யோ, க³ச்ச²ந்தி ஸுக்³க³திம். ஸரம்ஹாதி கிம், ஞாயோ, தம்க²ணம். க்வசித்வேவ, நிகாயோ, நிதா³னம், நிவாஸோ, ததோ, ச²ஸட்டி², உபனீயதி, ஸூயதி.

35. சதுத்த²து³தியேஸ்வே+ஸம் ததியபட²மா

சதுத்த²து³தியேஸு பரேஸ்வே+ஸம் சதுத்த²து³தியானம் தப்³ப³க்³கே³ ததியபட²மா ஹோந்தி பச்சாஸத்யா. வக்³கே³ க⁴+ஜ²+ட⁴+த⁴+பா⁴ சதுத்தா², க²+ச²+ட²+த²+பா² து³தியா, க³+ஜ+ட³+த³+பா³ ததியா, க+ச+ட+த+பா பட²மா. ப+உ+து³-நிஆதீ³ஹி பரேஸம் கா⁴தீ³னம் த்³விபா⁴வே ததியபட²மா ஹோந்தி. பக³ரதி=பக்³க⁴ரதி, ஏவம் உக்³க⁴ரதி, நிக்³கோ⁴ஸோ, உக்³கா⁴டேதி. ஏஸோவ தஜ்ஜா²னப²லோ, பட²மஜ்ஜா²னம், அபி⁴ஜ்ஜா²-யதி, உஜ்ஜா²யதி. த³ட்³டோ⁴, பு³ட்³டோ⁴. வித்³த⁴ம்ஸேதி, உத்³த⁴ம்ஸிதோ, உத்³தா⁴ரோ, நித்³த⁴னோ, நித்³து⁴தோ. விப்³ப⁴ந்தோ, உப்³ப⁴ந்தோ, ஸமுப்³ப⁴ந்தோ, து³ப்³பி⁴க்க²ம், நிப்³ப⁴யம், தப்³பா⁴வோ, சதுப்³பி⁴. ஸத்³தா⁴, ஸத்³த⁴ம்மோ. மஹப்³ப⁴யம்.

ரஸ்ஸஸரேஹி பரேஸம் வக்³க³து³தியானம் த்³விபா⁴வோ சே, பட²மா. பஞ்சக்க²ந்தா⁴, ஏவம் ரூபக்க²ந்தோ⁴, அக்க²மோ, அபி⁴க்க²ணம், அவிக்கே²போ, ஜாதிக்கே²த்தம், தா⁴துக்கோ²போ⁴, ஆயுக்க²யோ. ஸேதச்ச²த்தம், ஏவம் ஸப்³ப³ச்ச²ன்னம், விச்ச²ன்னம், போ³தி⁴ச்சா²யா, ஜம்பு³ச்சா²யா, ஸமுச்சே²தோ³. தத்ர டி²தோ=தத்ரட்டி²தோ, ஏவம் த²லட்ட²ம், ஜலட்ட²ம், அட்டி²தம், நிட்டி²தம், சத்தாரிட்டா²னானி, க³ருட்டா²னியோ, ஸமுட்டி²தோ. ஸப்³ப³த்தா²மேன, யஸத்தே²ரோ, பத்த²ரதி, வித்தா²ரோ, அபி⁴த்து²தோ, வித்த²ம்பி⁴தோ, அனுத்து²னம். பப்போ²டேதி, மஹப்ப²லம், அனிப்ப²லம், விப்பா²ரோ, பரிப்பு²டேய்ய, மது⁴ப்பா²ணிதம். ஆகாரதோ, ஆகா²தோ=அக்கா²தோ, ஏவம் தண்ஹாக்க²யோ, ஆணாக்கே²த்தம், ஸஞ்ஞாக்க²ந்தோ⁴. ஆசா²த³யி=அச்சா²த³யி, ஏவம் அச்சி²ந்த³தி, நாவட்ட²ம், அத்த²ரதி, அப்போ²டேதி. க்வசி த்வேவ, புவக²ஜ்ஜகம், தஸ்ஸ ச²விஆதீ³னி சி²ந்தி³த்வா, யதா²டி²தம், கம்மப²லம், ஸீலம் தஸ்ஸ ஜா²யினோ, யே ஜா²னப்பஸுதா தீ⁴ரா, நித⁴னம், மஹாத⁴னம். (த்³விபா⁴வஸந்தி⁴).

அகரம்ஹ ஸே தே, ஸோ கோ² ப்³யந்தி காஹிதி, ஸோ க³ச்ச²ம் ந நிவத்ததி, ஏஸோ அத்தோ², ஏஸோ ஆபோ⁴கோ³, ஏஸோ இதா³னி இதீ+த⁴ ‘‘வே’’தி வத்ததே.

37. ஏஓன+ம வண்ணே

ஏஓனம் வண்ணே க்வசி அ ஹோதி வா. அகரம்ஹ ஸ தே, அகரம்ஹ ஸே தே, ஏவம் ஸ கோ² ப்³யந்தி காஹிதி, ஸ க³ச்ச²ம் ந நிவத்ததி, ஏஸ அத்தோ², ஏஸ ஆபோ⁴கோ³, ஏஸ இதா³னி. வண்ணேதி கிம், அமோக⁴வசனோ ச ஸோ, க³ந்த⁴ப்³பா³னம் அதி⁴பதி, மஹாராஜா யஸஸ்ஸி ஸோதி. ‘‘ந ஸந்தி⁴ஸமாஸா வத்³த⁴ஸ்ஸா’’தி வுத்தத்தா கா³தா²மஜ்ஜே² ஸந்தி⁴ ந ஹோதீதி ‘‘திவித⁴ஸ்ஸா’’தி வுத்ததிம்ஹி பரேபி வண்ணோ பரோ நாம ந இதி. (ஸரப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴).

அத யந்தம், தத² யம், மத³ யம், பு³த⁴ யதி, த⁴ன யம், ஸேவ யோ, பர யேஸனா, போக்க²ரண யோ இதீ+த⁴ –

48. தவக்³க³வரணானம் யே சவக்³க³ ப³யஞா

தவக்³க³வரணானம் சவக்³க³ப³யஞா ஹோந்தி யதா²க்கமம் யகாரே. ‘‘வக்³க³லஸேஹி தே’’தி புப்³ப³ரூபம். அச்சந்தம், தச்ச²ம், மஜ்ஜம், பு³ஜ்ஜ²தி, த⁴ஞ்ஞம், ஸேப்³போ³, பய்யேஸனா, போக்க²ரஞ்ஞோ. அபுச்சண்ட³காயம், ஜச்சந்தோ⁴, யஜ்ஜேவம், அஜ்ஜ²க³மா, அஜ்ஜ²த்தம், அஜ்ஜு²பக³தோ, அஜ்ஜோ²கா³ஹேத்வா, தி³ப்³ப³ம். க்வசித்வேவ, ரத்யா.

ஸக யதே, ருச யதே, பச யதே, அட யதே, லுப யதே, குப யதே, ஸல யதே, ப²ல யதே, தி³ஸ யதே, அஸ யதே இதீ+த⁴ ‘‘யே’’தி வத்ததே வக்க²மானேஸு த்³வீஸு.

49. வக்³க³லஸேஹிதே

வக்³க³லஸேஹி பரஸ்ஸ யகாரஸ்ஸ க்வசி தே வக்³க³லஸா ஹோந்தி. ஸக்கதே, ருச்சதே, பச்சதே, அட்டதே, லுப்பதே, குப்பதே, ஸல்லதே, ப²ல்லதே, தி³ஸ்ஸதே, அஸ்ஸதே. க்வசித்வேவ, க்யாஹம்.

முஹ யதி, கு³ஹ யதி இதீ+த⁴ –

50. ஹஸ்ஸ விபல்லாஸோ

ஹஸ்ஸ விபல்லாஸோ ஹோதி யகாரே. முய்ஹதி, கு³ய்ஹதி.

ப³ஹு ஆபா³தோ⁴ இதீ+த⁴ உஸ்ஸவகாரே ‘‘ஹஸ்ஸ விபல்லாஸோ’’தி வத்ததே.

51. வே வா

ஹஸ்ஸ விபல்லாஸோ ஹோதி வா வகாரே. ப³வ்ஹாபா³தோ⁴. வாத்வேவ, ப³ஹ்வாபா³தோ⁴.

52. தத²னரானம் டட²ணலா

தத²னரானம் டட²ணலா ஹோந்தி வா யதா²க்கமம். து³க்கதம்=து³க்கடம், ஏவம் ஸுகடம், பத்த²டோ, பதடோ, உத்³த⁴டோ, விஸடோ. அட்ட²கதா². பணிதா⁴னம், பணிபாதோ, பணாமோ, பணீதம், பரிணதோ, பரிணாமோ, து³ண்ணயோ, நிண்ணயோ, ஓணதோ. பரிபன்னோ=பலிபன்னோ, ஏவம் பலிபோ³தோ⁴, பல்லங்கம், தலுனோ, மஹாஸாலோ, மாலுதோ, ஸுகு²மாலோ. (ப்³யஞ்ஜனஸந்தி⁴).

சக்கு² உத³பாதி³, அக்கி² ருஜதி, புரிம ஜாதி, அணு தூ²லானி, கத்தப்³ப³ குஸலம் ப³ஹும், த ஸம்பயுத்தா, தத ஸபா⁴வதோ இதீ+த⁴ ‘‘வே’’தி வத்ததே யாவ ‘‘மயதா³ ஸரே’’தி.

38. நிக்³க³ஹீதம்

நிக்³க³ஹீதாக³மோ ஹோதி வா க்வசி. ஸாமத்தி²யேனா+க³மோவ, ஸ ச ரஸ்ஸஸரஸ்ஸேவ ஹோதி… தஸ்ஸ ரஸ்ஸஸரானுக³தத்தா. டா²னீன+மாலிங்கி⁴ய க³ச்ச²தி பவத்ததீதி ஆக³மோ. சக்கு²ம் உத³பாதி³, அக்கி²ம் ருஜதி, புரிமம் ஜாதி, அணும் தூ²லானி, கத்தப்³ப³ம் குஸலம் ப³ஹும், தம்ஸம்பயுத்தா, தம்தம்ஸபா⁴வதோ. வாக்³க³ஹணேன சக்கு² உத³பாதி³ இச்சாதி³. அவம்ஸிரோ, யாவஞ்சித³ம்திஆதி³ நிச்சம்… வவத்தி²தவிபா⁴ஸத்தா வாதி⁴காரஸ்ஸ, வவத்தி²தஸ்ஸ லக்க²ணஸ்ஸா+நுரோதே⁴ன லக்க²ணே பவத்திதா விபா⁴ஸா வவத்தி²தவிபா⁴ஸா. வாஸத்³தோ³ ஹி அத்த²த்³வயே வத்ததே கத்த²சி விகப்பே, கத்த²சி யதா²வவத்தி²தரூபபரிக்³க³ஹேதி. யதா³ பச்சி²மே, ததா³ நிச்ச+மனிச்ச+மஸந்தஞ்ச விதி⁴ம் தீ³பேதி. ஏத்த² பன க்வசிஸத்³த³ஸ்ஸா+நுவத்தனா தேனேவா+ஸந்தவிதி⁴ ஸித்³தோ⁴தி வாஸத்³தே³னி+தரத்³வயம். க்வசி த்வேவ, ந ஹி ஏதேஹி, இத⁴ சேவ.

ஸம் ரம்போ⁴, ஸம் ரத்தோ, ஸம் ராகோ³, தாஸம் அஹம் ஸந்திகே, ஏவம் அயம், பும் லிங்க³ம், கிம் அஹம், தஸ்ஸ அதா³ஸிம் அஹம் இதீ+த⁴ ‘‘நிக்³க³ஹீதா’’தி⁴காரோ ஆ ‘‘மயதா³ ஸரே’’தி.

39. லோபோ